A‘râf Suresi 97. Ayette “O Memleketlerin Halkı, Geceleyin Uyurlarken Azabımızın Kendilerine Gelmeyeceğinden Emin mi Oldular” İfadesi Ne Anlama Gelir 
A‘râf Suresi'nin 96. ayetinde:
“Eğer o memleketlerin halkı iman etmiş ve sakınmış olsaydı, üzerlerine gökten ve yerden bereketler açardık; fakat yalanladılar, biz de kazandıkları yüzünden onları yakaladık.”
denilmişti.
- ayette ise çok sarsıcı bir soru gelir:
Bu ayet:
güven duygusu, gaflet, gece, uyku ve insanın kontrol yanılgısı
üzerinde düşündürür.
Gece:
insanın en savunmasız olduğu zamanlardan biridir.
İnsan:
uyur.
Kontrolü bırakır.
Çevresinde ne olduğunu:
bilmez.
Ve tam da bu nedenle ayet:
şunu sorar:
“Kendinizi gerçekten tamamen güvende mi sanıyorsunuz?”
Buradaki amaç:
insanı sürekli korku içinde yaşatmak değil,
mutlak güven duygusunu sorgulatmaktır.
“O Memleketlerin Halkı” Kimleri İfade Eder
Burada önceki ayetlerde anlatılan:peygamberleri yalanlayan toplumlara
genel bir gönderme vardır.
Yani mesele yalnız:
tek bir kavim
değildir.
Ayet:
geçmişte uyarıyı reddeden toplumların:
ortak psikolojisini
gündeme getirir.
Neden Özellikle “Geceleyin” Deniliyor
Çünkü gece:insanın:
dinlendiği,
korunmasız olduğu,
çevresini daha az kontrol ettiği
zamandır.
Gündüz:
hareket,
çalışma,
tedbir
vardır.
Gece ise:
insan kontrolünün önemli kısmını:
bırakır.
Bu yüzden ayet:
insanın sınırlılığını
çok güçlü biçimde hatırlatır.
Uyku Neden İnsan İçin İlginç Bir Hatırlatmadır
Çünkü insan:uykuya geçtiğinde:
dünyayı kontrol etmeyi
bırakır.
Saatlerce:
çevresinde ne olduğunu
bilmez.
Bu bile bize:
insanın sürekli hâkim ve kontrol sahibi olmadığını
gösterir.
Her gece:
aslında bir ölçüde:
kontrolü teslim ederiz.
Ayetteki “Emin mi Oldular?” Sorusu Ne Anlama Gelir
Bu:gerçekten bilgi isteyen bir soru
değildir.
Uyarıcı bir sorudur.
Yani:
“Bu kadar emin olmaya nasıl cesaret ediyorsunuz?”
anlamı taşır.
İnsanların:
kendilerini dokunulmaz
görmelerini
sorgular.
İnsan Neden Kendini Dokunulmaz Hisseder
Çünkü uzun süre:hiçbir kötü sonuç yaşamamış olabilir.
Sağlığı yerindedir.
İşi vardır.
Evi güvenlidir.
Ailesi yanındadır.
Her şey:
düzenli biçimde sürer.
Bu düzen:
zamanla:
“Hep böyle olacak.”
duygusunu oluşturabilir.
Güven Duygusu Kötü Bir Şey midir
Hayır.İnsan:
güven içinde yaşamak ister.
Bu çok doğal ve değerlidir.
Sorun:
güven duygusunu:
mutlak garanti
zannetmektir.
Yani:
“Bana hiçbir şey olmaz.”
düşüncesi:
gerçekçi değildir.
Ayet İnsanı Sürekli Felaket Beklemeye mi Çağırıyor
Hayır.Kur’an’ın amacı:
insanı:
paranoya içinde
yaşatmak değildir.
İnsan:
plan yapmalı,
çalışmalı,
ev kurmalı,
geleceğini düşünmelidir.
Ama bütün bunları yaparken:
hayatın kesin garanti olmadığını
da unutmamalıdır.
Gaflet Ne Demektir
Gaflet:yalnız bilgisizlik değildir.
Bazen insan:
bir şeyi bilir
ama:
unutmuş gibi yaşar.
Öleceğini bilir.
Hayatın geçici olduğunu bilir.
Her şeyin değişebileceğini bilir.
Ama günlük hayatta:
sanki bunlar hiç olmayacakmış gibi
davranır.
İşte bu:
gafletin önemli biçimlerinden biridir.
Gece ve Gaflet Arasında Nasıl Bir Bağ Kurulabilir
Gece:sakinlik getirir.
İnsan:
rahatlar.
Korunduğunu hisseder.
Tam bu anda:
tehlike düşüncesi:
çok uzak görünür.
Ayet bu psikolojiyi kullanarak:
“En rahat olduğun anda bile mutlak güven içinde değilsin.”
mesajı verir.
Bu Ayet Her Gece Korkarak Uyumamız Gerektiğini mi Söylüyor
Hayır.Aksine:
insan:
Allah’a güvenerek
uyuyabilir.
Ama:
hayatın kendisinin:
emanet olduğunu
hatırlayabilir.
Bu korkudan çok:
şükür ve farkındalık
üretebilir.
İnsan Ölümü Neden Uzak Görür
Çünkü ölüm:günlük hayatın akışını
keser.
İnsan:
yarın için plan yapar.
Bir ay sonrası için:
randevu alır.
Yıllar sonrası için:
yatırım yapar.
Bunlar normaldir.
Ama zihin:
plan yaptığı şeyi:
garanti edilmiş gelecek
gibi algılamaya başlayabilir.
Gelecek Planı Yapmak Yanlış mıdır
Hayır.Plan yapmak:
aklın ve sorumluluğun gereğidir.
Sorun:
planı:
kesin kader gibi
görmektir.
Daha dengeli tavır:
“Planımı yaparım ama her şeyin benim kontrolümde olmadığını bilirim.”
demektir.
Bu Ayet İnsanlara “Bugünü Yaşa” mı Diyor
Bir anlamda:bugünün değerini bilmeyi
hatırlatır.
Ama:
geleceği düşünmemeyi
söylemez.
Asıl mesaj:
yarını garanti sanıp bugünü boşa harcamamaktır.
Çünkü gelecek:
planlanabilir.
Ama:
garanti edilemez.
Ansızın Gelen Sonuçlar İnsan Psikolojisini Neden Bu Kadar Sarsar
Çünkü insan:hazırlık yapmak ister.
Kontrol etmek ister.
Ne olacağını bilmek ister.
Beklenmedik olay:
bu kontrol hissini:
bir anda yok eder.
Bu da:
insana:
kendi sınırlarını
çok güçlü biçimde gösterir.
Bu Ayeti Günümüzdeki Gece Yaşanan Afetlere Uygulayabilir miyiz
Ayetin genel uyarısı:hayatın kırılganlığını
hatırlatabilir.
Fakat belirli bir:
deprem,
sel,
yangın
veya başka felaketi:
“Bu kesin ilahi cezaydı.”
diye yorumlamak doğru değildir.
Geçmiş kavimler hakkında:
bağı vahiy kurmuştur.
Bugünkü olaylar hakkında:
aynı kesin bilgiye sahip değiliz.
O Hâlde Böyle Ayetlerden Nasıl Ders Çıkarmalıyız
Başkalarını yargılamak yerine:kendimizi sorgulayarak.
Şöyle sorabiliriz:
Hayatımı garanti sanıyor muyum?
İyilikleri erteliyor muyum?
Sevdiklerime söylemem gereken güzel sözleri:
erteliyor muyum?
Düzeltmem gereken yanlışları:
hep yarına mı bırakıyorum?
Bu:
ayetle daha sağlıklı bir ilişki kurmaktır.
Güvende Hissetmek ile Allah’a Güvenmek Aynı Şey midir
Tam olarak değil.Mutlak dünyevi güven:
“Bana hiçbir şey olmaz.”
der.
Tevekkül ise:
“Ne olacağını tamamen bilmiyorum ama Allah’a güveniyorum.”
der.
Birincisi:
kontrol yanılsamasına
dayanabilir.
İkincisi:
sınırlılığı kabul eden güven
dir.
A‘râf Suresi 96. ve 97. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette:
bereket arasında
bağ kurulmuştu.
İnkâr edenlerin ise:
kazandıkları yüzünden yakalandığı
söylenmişti.
- ayette:
“Gece uyurlarken azabın gelmeyeceğinden emin mi oldular?”
Yani nimet ve rahatlık:
insanı:
güven yanılsamasına
sürüklememelidir.
Bereket:
gaflete değil,
şükre
götürmelidir.
Sonuç: A‘râf Suresi 97. Ayet Bize Ne Öğretiyor
A‘râf Suresi 97. ayet:tek bir soruyla:
insanın güven duygusunu
sorgular:
“Geceleyin uyurlarken azabımızın kendilerine gelmeyeceğinden emin mi oldular?”
İnsan:
gündüz:
çalışır.
Koşar.
Plan yapar.
Kontrol eder.
Ama gece:
uyur.
Ve uyuduğu anda:
dünyanın yönetimini:
kendisine ait olmadığını
farkında olmadan kabul eder.
Kalbi:
atmaya devam eder.
Nefesi:
devam eder.
Dünya:
dönmeye devam eder.
Ama insan:
bunların hiçbirini:
bilinçli biçimde yönetmez.
Bu bile:
insanın ne kadar sınırlı olduğunu
hatırlatmaya yeter.
Ayet bize:
korkarak yaşamayı değil,
uyanık yaşamayı
öğretir.
Çünkü:
yarının kesin olmadığını bilen insan:
bugünkü iyiliği
ertelememelidir.
Özür dilemesi gerekiyorsa:
ertelememeli.
Sevdiğini söylemesi gerekiyorsa:
ertelememeli.
Bir borcu ödemesi gerekiyorsa:
ertelememeli.
Bir yanlışı bırakması gerekiyorsa:
“Yarın bırakırım.”
dememelidir.
İnsanların en büyük yanılgılarından biri:
zamanı:
bitmeyecek bir sermaye
gibi görmektir.
Oysa para kaybolup:
yeniden kazanılabilir.
Bir eşya:
yeniden alınabilir.
Ama geçen zaman:
geri dönmez.
Bu nedenle ayetin sorusu:
yalnız geçmiş kavimlere değil,
bize de yönelmiş gibidir:
Neye dayanarak yarını kesin biliyoruz?
Bu soru:
insanı karamsarlığa değil,
hayatın değerini bilmeye
götürmelidir.
Çünkü ölümün varlığı:
hayatı anlamsızlaştırmaz.
Tam tersine:
ona değer kazandırır.
Bir şey sonsuz olsaydı:
onu ertelemek kolay olurdu.
Ama zaman sınırlıysa:
iyi olan:
bugün yapılmalıdır.
Belki de A‘râf 97’nin bize yönelttiği en güçlü soru şudur:
Yarın kesin gelecekmiş gibi ertelediğimiz hangi şeyi, aslında bugün yapmamız gerekiyor?
Çünkü insanın en büyük gafleti:
ölümü bilmemek değildir.
Öleceğini bildiği hâlde sonsuz zamanı varmış gibi yaşamaktır.
