A‘râf Suresi 82. Ayette “Kavminin Cevabı Sadece ‘Onları Kentinizden Çıkarın; Çünkü Onlar Fazla Temizlenen İnsanlarmış’ Demek Oldu” İfadesi Ne Anlama Gelir 
A‘râf Suresi'nin 81. ayetinde Hz. Lût kavmine:
“Siz kadınları bırakıp şehvetle erkeklere yaklaşıyorsunuz; doğrusu siz haddi aşan bir toplumsunuz.”
diye seslenmişti.
- ayette ise kavmin bu uyarıya nasıl cevap verdiği anlatılır:
Bu cevap çok çarpıcıdır.
Çünkü Hz. Lût’un söylediklerine:
delille karşılık vermezler.
Ahlaki eleştiriyi tartışmazlar.
Bunun yerine:
uyaran insanları toplumdan uzaklaştırmayı
isterler.
Dahası:
“temiz kalmaya çalışmak”
alay konusu hâline gelir.
Yani mesele artık yalnızca:
bir davranışın normalleşmesi
değildir.
Aynı zamanda:
ahlaki ölçüyü savunanların dışlanmasıdır.
“Kavminin Cevabı Sadece…” İfadesi Neden Önemlidir
Ayet onların:esaslı bir cevap veremediğini
gösterir.
Hz. Lût:
ahlaki bir soru yöneltmiştir.
Ama kavmi:
bu sorunun içeriğiyle
uğraşmaz.
Onların cevabı:
“Çıkarın bunları.”
olur.
Bu:
tartışmanın fikirden:
baskıya
dönüştüğünü gösterir.
Neden Hz. Lût’un Söylediğine Cevap Vermek Yerine Onu Susturmak İstediler
Çünkü bazen insan:karşısındaki sözü çürütemediğinde
söyleyeni ortadan kaldırmaya
çalışabilir.
Bu:
fikirle mücadele etmek yerine:
kişiyi hedef almak
demektir.
Bu tavır:
hakikat arayışının zıddıdır.
“Onları Kentinizden Çıkarın” Ne Anlama Gelir
Bu ifade:Hz. Lût ve onunla birlikte olanların:
toplumdan dışlanmasını,
şehirden sürülmesini
istemektir.
Yani kavim:
ahlaki eleştiriye:
sosyal dışlama
ile cevap verir.
Bu çok ağır bir noktadır.
Çünkü artık:
“Biz farklı düşünüyoruz.”
demekle kalmazlar.
“Siz burada yaşamayın.”
derler.
Düşünce Farklılığı Neden Dışlama Arzusuna Dönüşebilir
Çünkü bazı insanlar:farklı görüşü yalnız yanlış
değil,
varlığına tehdit
gibi algılayabilir.
Özellikle kişi:
kendi davranışının eleştirilmesine
tahammül edemiyorsa,
eleştireni:
ortadan kaldırmak
isteyebilir.
Bu:
hoşgörüsüzlüğün ileri biçimidir.
“Çünkü Onlar Fazla Temizlenen İnsanlarmış” Ne Demektir
Bu ifade:alaycı bir söylemdir.
Hz. Lût ve ona inananlar:
belirli ahlaki davranışlardan
uzak durmaya çalışmaktadır.
Kavmi ise bunu:
küçümseyerek:
“Bunlar da kendilerini çok temiz sanıyor.”
şeklinde ifade eder.
Yani:
erdem:
alay konusu
hâline gelmiştir.
Temizlik Neden Burada Eleştiri Gibi Kullanılıyor
Çünkü toplumun değer ölçüsü:tersine dönmüş olabilir.
Normalde:
temizlik,
iffet,
ölçü,
ahlaki hassasiyet
övülebilecek özelliklerdir.
Ama kavim:
bunları:
“sorun”
gibi göstermektedir.
Bu:
ahlaki değerlerin:
yer değiştirmesi
anlamına gelir.
Bir Toplum İyiliği Kötü, Kötülüğü İyi Göstermeye Başlayabilir mi
Evet.Bu mümkündür.
Toplumsal algı:
çok güçlüdür.
Bir davranış:
yıllarca tekrarlandığında
normalleşebilir.
Sonra:
ona karşı çıkan kişi
garip görülmeye başlanabilir.
Böylece:
yanlış sıradanlaşır, doğru ise tuhaflaşır.
Alay Ahlaki Baskı Aracı Olabilir mi
Evet.İnsanlar bazen:
doğrudan şiddet uygulamadan da
baskı kurabilir.
Alay,
küçümseme,
etiketleme,
dışlama
çok güçlü sosyal araçlardır.
Bir kişi:
yalnız kalmamak için
doğru bildiğini terk edebilir.
Bu yüzden:
alay da ciddi bir baskı biçimi olabilir.
“Kendilerini Temiz Sanıyorlar” Suçlaması Neden Etkilidir
Çünkü bu ifade:ahlaki hassasiyeti:
kibre dönüştürmeye çalışır.
Sanki kişi:
bir davranıştan uzak durduğu için
otomatik olarak:
“Ben sizden üstünüm.”
diyormuş gibi gösterilir.
Oysa ahlaki sınır koymak:
her zaman başkasını küçümsemek
demek değildir.
Ahlaki Hassasiyet ile Kibir Arasında Nasıl Bir Fark Vardır
Ahlaki hassasiyet:“Bu davranış bana göre yanlış.”
der.
Kibir ise:
“Ben senden daha değerliyim.”
der.
Bu ikisini ayırmak gerekir.
İnsan:
bir fiili reddedebilir
ama:
o fiili yapan kişiyi
insan olarak küçümsememelidir.
Hz. Lût’un Kavmi Neden Eleştiriyi Tehdit Olarak Gördü
Çünkü Hz. Lût’un sözleri:onların alışkanlıklarını,
toplumsal düzenini
ve normal kabul ettikleri davranışları
sorguluyordu.
İnsanların:
“Böyle yaşamaya devam edemeyiz.”
ihtimalini düşünmesi
bazı çıkarları ve alışkanlıkları
rahatsız etmiş olabilir.
Bu yüzden mesaj:
rahatsız edici
bulunmuştur.
İnsan Neden Kendisini Rahatsız Eden Uyarıyı Susturmak İster
Çünkü uyarı:vicdanı harekete geçirebilir.
İnsan:
değişmek istemiyorsa,
vicdanını susturmak için:
uyaran kişiyi:
sorun olarak
görmeye başlayabilir.
Böylece:
yanlış davranış değil,
onu söyleyen insan
hedef hâline gelir.
Toplumdan Dışlama Her Zaman Fiziksel Sürgün mü Demektir
Hayır.İnsan:
fiziksel olarak şehirden atılmadan da
dışlanabilir.
Arkadaş çevresinden çıkarılabilir.
İş hayatında engellenebilir.
Alay edilebilir.
Sosyal olarak görünmez hâle getirilebilir.
Bu yüzden dışlama:
çok farklı biçimlerde
gerçekleşebilir.
Bir Toplumda Eleştiriye Yer Olmaması Neden Tehlikelidir
Çünkü eleştiri:hataları görmenin yollarından biridir.
Bir toplumda herkes:
aynı şeyi söylemek zorunda kalırsa,
yanlışlar:
daha kolay büyür.
Eleştiri susturulduğunda:
toplumsal öz denetim de zayıflar.
“Temiz Kalmak” Burada Sadece Cinsel Ahlak mı Demektir
Bağlamın önemli kısmı:cinsel ahlaktır.
Ama kavmin ifadesi:
daha genel bir alay da taşır.
Hz. Lût ve ona inananlar:
belirli kötülüklerden:
uzak durmaya çalışan
insanlardır.
Bu yüzden “temizlik”:
ahlaki uzak duruş
anlamı da taşır.
İnsan Ahlaklı Olmaya Çalışırken Başkalarını Küçümsememeyi Nasıl Başarabilir
Kendi zayıflığınıhatırlayarak.
İnsan:
hata yapabilir.
Yanılabilir.
Tövbeye muhtaç olabilir.
Bu bilinç:
ahlaki duruşu:
kibre dönüşmekten
korur.
Doğru tavır:
“Bu yanlıştır.”
diyebilmek,
ama:
“Ben senden daha üstünüm.”
dememektir.
Bu Ayet Günümüzdeki Sosyal Baskılar Açısından Ne Söyler
İnsanlar bugün de:inançları,
ahlaki tercihleri,
yaşam tarzları
nedeniyle:
alay,
etiketleme,
dışlama
ile karşılaşabilir.
Ayetin genel ilkesi:
bir fikri:
kişiyi susturarak değil, fikirle cevaplayarak
değerlendirmek gerektiğini düşündürür.
A‘râf Suresi 81. ve 82. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette Hz. Lût:
şehvetle erkeklere yönelmesini
ve sınırı aşmasını
eleştirmişti.
- ayette kavmin cevabı:
olur.
Yani:
önce:
ahlaki eleştiri,
sonra:
eleştirene baskı
gelir.
Bu bize:
yanlışın normalleştiği toplumlarda:
doğruyu söylemenin giderek:
daha maliyetli hâle gelebileceğini
gösterir.
Sonuç: A‘râf Suresi 82. Ayet Bize Ne Öğretiyor
A‘râf Suresi 82. ayet çok kısa bir cümleyle:toplumsal ahlakın ne kadar tersine dönebileceğini
gösterir.
Hz. Lût:
bir davranışı eleştirir.
Kavmi ise:
“Bunları çıkarın.”
der.
Ve gerekçeleri:
çok çarpıcıdır:
“Çünkü onlar temiz kalmaya çalışıyor.”
Yani:
temizlik,
iffet,
ahlaki hassasiyet
artık:
alay konusu hâline gelmiştir.
Bu durum bize:
bir toplumun yalnız yanlış yapmasının değil,
yanlışı savunmaya başlamasının
daha tehlikeli olabileceğini gösterir.
Çünkü yanlış yapan insan:
pişman olabilir.
Ama yanlışını:
doğru,
doğruyu da:
yanlış
ilan etmeye başladığında:
vicdanın yönü değişebilir.
Ayetin başka bir önemli dersi şudur:
Bir fikre cevap verememek:
o fikri söyleyen kişiyi:
susturma hakkı vermez.
Fikir:
fikirle,
delil:
delille
karşılanmalıdır.
Bir insanı:
“Sen burada yaşamamalısın.”
noktasına getirmek:
ahlaki tartışmayı:
zulme
dönüştürebilir.
Bu ayet aynı zamanda ahlaklı olmaya çalışan kişiye de:
bir uyarı yapar.
Doğru bildiğini savunurken:
kibirlenmemelidir.
Kendini:
başkalarından üstün
görmemelidir.
Çünkü gerçek temizlik:
yalnız davranışta değil,
kalbin kibirden temizlenmesinde de
aranır.
Belki de A‘râf 82’nin bize yönelttiği en güçlü soru şudur:
Bir toplumda iyi olanla alay edilmeye, yanlış olan ise normal görülmeye başladığında biz hangi ölçüye göre yaşayacağız?
Çünkü ahlaki cesaret bazen:
çok büyük işler yapmak değildir.
Bazen yalnızca:
herkes alay ederken bile doğru bildiğini sakin ve onurlu biçimde koruyabilmektir.
