İsrâ Suresi 1. Ayette “Kulunu Bir Gece Mescid-i Haram’dan Çevresini Bereketli Kıldığımız Mescid-i Aksâ’ya Götüren Allah Her Türlü Eksiklikten Uzak ve Yücedir” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
İsrâ Suresi 1. Ayetin Anlamı Nedir
İsrâ Suresi'nin ilk ayeti, Hz. Muhammed'in bir gece Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksâ'ya götürülmesi olayını bildiren ve Allah'ın kudretini vurgulayan son derece önemli bir ayettir.Ayetin anlamı şöyledir:
Ayet daha ilk kelimesinde Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutan güçlü bir tesbihle başlar. Ardından olağanüstü gece yolculuğu, yolculuğun iki önemli kutsal mekânı, yolculuğun amacı ve Allah'ın her şeyi işitip gördüğü gerçeği açıklanır.
Bu nedenle ayet yalnızca tarihsel bir olay anlatmaz; Allah'ın kudreti, peygamberlik, kulluk, mucize, kutsal mekânlar ve ilahi gözetim hakkında da çok derin mesajlar taşır.
“İsrâ” Ne Demektir
İsrâ, genel olarak gece yürütmek veya gece yolculuğuna çıkarmak anlamını taşır.Surenin adı da ilk ayette anlatılan bu gece yolculuğundan gelir.
Ayet:
Hz. Muhammed'in kendi imkânlarıyla yaptığı sıradan bir yolculuktan değil, Allah'ın onu götürmesinden söz etmektedir.
Bu ayrım önemlidir.
Olayın merkezinde insan gücü değil, Allah'ın kudreti vardır.
Bu nedenle İsrâ olayını değerlendirirken:
“O dönemin ulaşım araçlarıyla bu mesafe nasıl aşılabilir?”
sorusundan önce ayetin ne söylediğine bakmak gerekir.
Ayet açık biçimde fiili Allah'a nispet etmektedir.
Mucize, zaten olağan şartların dışında Allah'ın kudretiyle gerçekleşen olağanüstü olaydır.
Ayetin “Sübhân” İfadesiyle Başlamasının Anlamı Nedir
Ayetin başlangıcındaki ifade Allah'ı her türlü eksiklikten, acizlikten ve kusurdan tenzih etmeyi anlatır.Bu başlangıç tesadüfi değildir.
Çünkü hemen ardından insan aklının olağan ölçülerine göre son derece büyük bir olay anlatılacaktır.
Sanki ayetin başlangıcında insana şöyle bir ölçü verilmektedir:
“Anlatılacak olay karşısında Allah'ın kudretini insanın kudretiyle ölçme.”
İnsan mesafeyle sınırlıdır.
Zamanla sınırlıdır.
Bedeniyle sınırlıdır.
Allah ise bu sınırlılıkların yaratıcısıdır.
Dolayısıyla:
“Bir insan bunu nasıl yapabilir?”
sorusu ile:
“Allah bunu yapabilir mi?”
sorusu aynı değildir.
Müminin mucize anlayışındaki temel ayrım burada ortaya çıkar.
Ayette Neden Hz. Muhammed İçin “Kulunu” İfadesi Kullanılmıştır
Ayet Hz. Muhammed'i adıyla değil:“Kulunu.”
ifadesiyle anmaktadır.
Bu son derece anlamlıdır.
Peygamberlik büyük bir makamdır.
İsrâ büyük bir mucizedir.
Fakat Hz. Muhammed bütün bu yüceliğin içerisinde yine Allah'ın kuludur.
Bu, İslam'ın peygamber anlayışındaki dengeyi gösterir.
Peygamber sevilir.
Ona iman edilir.
Ona saygı gösterilir.
Fakat ilahlaştırılmaz.
Hz. Muhammed'in en yüce sıfatlarından biri Allah'ın kulu olmasıdır.
İsrâ gibi olağanüstü bir olay anlatılırken bile onun kulluğunun özellikle vurgulanması, insanın peygamber sevgisini tevhid sınırları içerisinde tutmasını öğretmektedir.
“Bir Gece” İfadesi Neden Önemlidir
Ayet olayın gece gerçekleştiğini açıkça bildirir.Ayrıca ifadedeki yapı, bu büyük yolculuğun gecenin belirli bir bölümünde gerçekleştiğini düşündürür.
Bu da olayın mucizevi yönünü daha da belirgin hâle getirir.
Normal şartlarda uzun zaman gerektirecek bir mesafe, Allah'ın kudretiyle çok kısa bir zaman içerisinde aşılmıştır.
Burada insanın kendi fizik kurallarını Allah'ın kudretinin üzerine koymaması gerekir.
Fizik kanunları Allah'ın yarattığı düzeni açıklar.
Allah ise o düzenin mahkûmu değildir.
Yaratılmış kanunlar Yaratanı sınırlayamaz.
Bu nedenle İsrâ, iman eden insana Allah'ın kudretinin alışılmış sebepler dünyasıyla sınırlandırılamayacağını hatırlatır.
Mescid-i Haram Neresidir
Mescid-i Haram, Mekke'deki Kâbe'nin bulunduğu kutsal mescittir.İslam'ın en kutsal mekânıdır.
Müslümanlar namazlarında Kâbe'ye yönelir.
Hac ve umre ibadetlerinin merkezi burasıdır.
İsrâ yolculuğunun başlangıç noktasının Mescid-i Haram olması son derece anlamlıdır.
Burası Hz. İbrahim ve Hz. İsmail'in hatırasını taşıyan tevhid merkezidir.
Dolayısıyla İsrâ yolculuğu bir anlamda tevhid tarihinin önemli merkezlerinden birinden diğerine uzanan ilahi bir bağ ortaya koymaktadır.
Mekke ile Kudüs arasındaki bu bağlantı, peygamberlerin mesajlarının birbirinden tamamen kopuk olmadığını da düşündürmektedir.
Mescid-i Aksâ Neresidir
Ayetin açıkça adını verdiği ikinci mekân Mescid-i Aksâ'dır.İslam geleneğinde bu ifade Kudüs'teki kutsal bölgeyle, Beytülmakdis ve Mescid-i Aksâ çevresiyle ilişkilendirilmiştir.
Burası birçok peygamberin hatırasını taşıyan son derece önemli bir bölgedir.
Hz. İbrahim.
Hz. Davud.
Hz. Süleyman.
Hz. Zekeriyya.
Hz. Yahya.
Hz. İsa.
gibi pek çok peygamberin tarihi bu coğrafyayla çeşitli biçimlerde bağlantılıdır.
Bu nedenle Mescid-i Aksâ yalnızca coğrafi bir nokta değil, peygamberlik tarihinin çok önemli merkezlerinden biridir.
İsrâ yolculuğunda Mekke ile Kudüs'ün birleşmesi, tevhid peygamberlerinin aynı ilahi kaynağa bağlı olduğuna dair güçlü bir anlam taşır.
Mescid-i Aksâ’nın “Çevresini Bereketli Kıldık” Denmesi Ne Anlama Gelir
Ayet yalnızca Mescid-i Aksâ'yı zikretmez.Onun:
“Çevresini bereketli kıldığımız.”
bir mekân olduğunu da bildirir.
Bereket yalnızca maddi bolluk anlamına gelmez.
Manevi bereket de düşünülebilir.
Bu bölge çok sayıda peygamberin yaşadığı, vahiy tarihinin önemli olaylarının gerçekleştiği bir coğrafyadır.
Aynı zamanda tarih boyunca tarımsal ve doğal imkânları bakımından da önemli bir bölge olmuştur.
Fakat ayetin asıl dikkat çekici yönü, bölgenin ilahi vahiy ve peygamberlik tarihiyle taşıdığı manevi değerdir.
Bu yüzden Mescid-i Aksâ Müslümanların hafızasında yalnızca siyasi veya coğrafi bir meseleye indirgenmemelidir.
Öncelikle iman tarihinin önemli bir kutsal mekânıdır.
İsrâ ile Miraç Aynı Olay mıdır
İsrâ ve Miraç genellikle birlikte anılır fakat kavramsal olarak aynı şey değildir.İsrâ, bu ayetin açıkça bildirdiği üzere Hz. Muhammed'in Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksâ'ya gece yolculuğudur.
Miraç ise İslam geleneğinde bu yolculukla bağlantılı olarak Hz. Peygamber'in semalara yükseltilmesiyle ilgili bölüm için kullanılan ifadedir.
Burada önemli bir ayrım yapılmalıdır:
İsrâ Suresi'nin 1. ayeti açık biçimde Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksâ'ya olan gece yolculuğunu anlatmaktadır.
Miraçla ilgili ayrıntıların tamamı bu tek ayetin içinde anlatılmaz.
Bu nedenle ayetin söylediğiyle sonraki rivayetlerde aktarılan ayrıntıları birbirinden ayırarak değerlendirmek daha sağlıklıdır.
Kur’an'ın bu ayette açıkça bildirdiği olay İsrâ'dır.
İsrâ Yolculuğu Rüya mıydı, Gerçek Bir Yolculuk muydu
İslam geleneğinde yaygın ve güçlü anlayış, İsrâ'nın Allah'ın mucizesi olarak gerçekten gerçekleşmiş bir yolculuk olduğudur.Ayetin:
“Kulunu gece götüren...”
ifadesi bu anlayış açısından önemlidir.
“Kul” ifadesi insanın yalnız ruhuna değil, bütün kişiliğine işaret eden bir kullanım olarak değerlendirilmiştir.
Ayrıca olayın bir mucize ve iman sınavı oluşturması da gerçek bir gece yolculuğu olarak anlaşılmasını destekleyen hususlardan biri olarak görülmüştür.
Bununla birlikte tarih içerisinde olayın niteliği hakkında farklı yorumların bulunduğu da bilinmektedir.
Fakat Müslümanların büyük çoğunluğunun benimsediği yaklaşım, İsrâ'nın yalnız sıradan bir rüyaya indirgenemeyecek mucizevi bir olay olduğudur.
Burada temel nokta yine Allah'ın kudretidir.
Allah Neden Hz. Muhammed’i Mescid-i Aksâ’ya Götürdü
Ayet bunun amaçlarından birini açıkça bildirir:“Kendisine ayetlerimizden bir kısmını gösterelim diye...”
Yani Hz. Peygamber'e Allah'ın büyük işaretlerinden bazıları gösterilmiştir.
Bu, onun peygamberlik hayatında çok önemli bir manevi tecrübedir.
Aynı zamanda Mekke ile Kudüs arasında güçlü bir peygamberlik bağı kurulmaktadır.
Hz. Muhammed'in getirdiği tevhid mesajı, geçmiş peygamberlerin çağrısından kopuk değildir.
İsrâ adeta peygamberlik tarihinin farklı merkezlerini birbirine bağlamaktadır.
Mekke'den Mescid-i Aksâ'ya uzanan yol, aynı zamanda tevhid tarihinin sürekliliğini gösteren sembolik bir hat gibidir.
“Ayetlerimizden Bir Kısmını Gösterelim” Ne Anlama Gelir
Kur’an'da “ayet” kelimesi yalnızca Kur’an cümleleri için kullanılmaz.Allah'ın kudretini, yaratmasını ve hakikatini gösteren işaretler de ayet olarak ifade edilebilir.
İsrâ gecesinde Hz. Peygamber'e olağan insan tecrübesinin ötesinde birtakım ilahi işaretlerin gösterildiği anlaşılmaktadır.
Ayet burada bütün ayrıntıları vermez.
Bu da önemli bir ders içerir.
Kur’an bazen olayın insan için gerekli olan temel mesajını verir, bütün merak ayrıntılarını anlatmaz.
Bu nedenle bizim de ayetin söylemediği ayrıntıları kesin gerçekmiş gibi üretmememiz gerekir.
Vahyin sustuğu yerde hayal gücünü vahiy yerine koymamak gerekir.
Asıl mesaj, Hz. Peygamber'e Allah'ın büyük ayetlerinden bazılarının gösterilmiş olmasıdır.
İsrâ Olayı Allah’ın Kudreti Hakkında Ne Öğretir
İsrâ olayının merkezindeki en büyük mesajlardan biri Allah'ın sınırsız kudretidir.İnsan zamana bağlıdır.
Mekâna bağlıdır.
Bedensel sınırlara sahiptir.
Fakat Allah zamanı da mekânı da yaratandır.
Bu nedenle insanın kendi sınırlılıklarından hareketle Allah'ın kudretine sınır çizmesi doğru değildir.
İnsan:
“Ben bunu yapamam.”
diyebilir.
Ama buradan:
“Allah da yapamaz.”
sonucu çıkmaz.
Kulun imkânsızı ile Allah'ın imkânsızı aynı değildir; Allah için acizlik söz konusu değildir.
İsrâ bu gerçeği çok güçlü biçimde hatırlatır.
Mucize Akılla Çelişir Mi
Mucize, aklın mantıksal olarak imkânsız gördüğü şey ile alışılmış doğa düzeninin dışında gerçekleşen şeyi birbirinden ayırmayı gerektirir.Bir şeyin günlük hayatta görülmemesi onun mutlak biçimde imkânsız olduğu anlamına gelmez.
Mucize zaten Allah'ın peygamberlerini desteklemek için olağan düzenin dışında gerçekleştirdiği olay olarak anlaşılır.
Burada iman:
“Hiç düşünme.”
demez.
Tam tersine şu soruyu doğru yere koyar:
Eğer Allah evreni yaratmışsa, yarattığı düzen içerisinde olağanüstü bir olay gerçekleştirmeye gücü yeter mi?
İman açısından cevap açıktır.
Bu nedenle mucizeyi kabul etmek aklı terk etmek değil, Allah'ın kudretini yaratılmış sebeplerle sınırlamamaktır.
İsrâ Olayının Zor Bir Dönemin Ardından Gelmesinin Manevi Anlamı Nedir
Hz. Peygamber'in hayatında ağır sıkıntılar, reddedilmeler ve kayıplar bulunmuştur.İsrâ ve Miraç geleneği bu zor dönemlerin ardından gelen büyük bir ilahi teselli ve ikram olarak da düşünülmüştür.
Bu açıdan olay insana güçlü bir manevi ders verir:
Hayatın en karanlık görünen döneminden sonra Allah hiç beklenmeyen kapılar açabilir.
İnsan bulunduğu anın acısına bakıp geleceğin tamamını karanlık zannedebilir.
Fakat geleceği bilmez.
Bugünkü sıkıntının ardından ne geleceğini göremez.
İsrâ'nın taşıdığı umutlardan biri de budur.
Mümin, zor dönemlerde Allah'ın kudretinden ümidini kesmemelidir.
Ayetin Sonundaki “O İşitendir, Görendir” İfadesi Neden Önemlidir
Ayet:“Şüphesiz O, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.”
anlamındaki ifadeyle sona ermektedir.
Bu, Allah'ın Hz. Peygamber'in yaşadığı her şeyi bildiğini hatırlatır.
İnsanların söylediklerini işitir.
Peygambere yapılanları görür.
Onun mücadelesini bilir.
Bu aynı zamanda bütün insanlar için güçlü bir mesajdır.
İnsan bazen kimsenin kendisini anlamadığını düşünebilir.
Haksızlığa uğrar ve kimse görmez.
Dua eder ve cevabı hemen görünmez.
Fakat Allah:
İşitir.
Görür.
Bu nedenle ayetin sonu yalnızca Allah'ın sıfatlarını bildiren teorik bir ifade değildir.
Mümin için büyük bir güven ve gözetim mesajıdır.
Mescid-i Haram ile Mescid-i Aksâ Arasında Kurulan Bağ Bize Ne Öğretir
Bu iki kutsal mekânın aynı ayette birbirine bağlanması, İslam'ın peygamberlik tarihine bakışını anlamak açısından çok önemlidir.Mescid-i Haram, Hz. İbrahim ve Hz. İsmail'in hatırasını güçlü biçimde taşır.
Mescid-i Aksâ çevresi ise çok sayıda İsrailoğlu peygamberinin tarihine ev sahipliği yapmıştır.
Hz. Muhammed'in birinden diğerine götürülmesi, sanki peygamberlik zincirinin farklı halkalarını birbirine bağlamaktadır.
Bu yüzden Müslüman yalnızca Hz. Muhammed'e değil, Allah'ın geçmiş peygamberlerine de iman eder.
Tevhid tarihi parçalanmış ayrı din kahramanlarının tarihi değil, aynı Allah'ın gönderdiği peygamberlerin uzun çağrısıdır.
İsrâ ayeti bu sürekliliği çok güçlü biçimde hissettirir.
İsrâ Suresi 1. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Allah'ın kudretini kendi sınırlarınla ölçme.
İnsan kendi yaşadığı dünyaya göre düşünür.
Bir kapı kapanır ve:
“Artık hiçbir yol yok.”
der.
Bir sorun büyür ve:
“Bunun çözümü imkânsız.”
der.
Elbette insan gerçekçi olmalıdır.
Fakat mümin aynı zamanda Allah'ın kudretinin kendi hesaplarından büyük olduğunu bilir.
İsrâ gecesi bunun olağanüstü bir örneğidir.
Ayet insanın her istediğinin mucizevi biçimde gerçekleşeceği sözü değildir.
Fakat şu gerçeği öğretir:
Allah'ın yapabileceklerini insanın alışkanlıkları belirlemez.
Bu nedenle mümin tedbir alır, çalışır, dua eder ve hiçbir zaman Allah'ın kudretinden ümidini kesmez.
İsrâ Suresi 1. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
İsrâ Suresi'nin ilk ayeti, Hz. Muhammed'in Allah'ın kudretiyle bir gece Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksâ'ya götürüldüğünü, bu yolculukta kendisine Allah'ın büyük işaretlerinden bazılarının gösterildiğini ve Allah'ın her şeyi işitip gördüğünü bildirmektedir.Ayetin ilk büyük mesajı Allah'ın kudretidir. İnsan yaşadığı dünyanın sebeplerine alışır ve zamanla o sebepleri mutlaklaştırabilir. Bir yolculuğun ne kadar süreceğini bildiğini düşünür. Bir olayın hangi şartlarda gerçekleşebileceğini hesaplar. Bunlar günlük hayat açısından gereklidir fakat Allah'ın kudreti insanın hesaplarına mahkûm değildir.
İkinci büyük mesaj kulluktur. Ayet Hz. Muhammed'i böylesine büyük bir mucizenin içerisinde bile “kul” olarak tanımlar. Bu, İslam'ın peygamber sevgisinin sınırını son derece açık biçimde belirler. Peygamber olağanüstü ilahi ikramlara mazhar olabilir ama Allah değildir. Onun şerefi Allah'a kulluğundadır.
Üçüncü büyük mesaj, Mekke ile Kudüs arasındaki manevi bağdır. Mescid-i Haram ve Mescid-i Aksâ aynı ayette buluşmaktadır. Biri Hz. İbrahim'in tevhid mirasının merkezi, diğeri çok sayıda peygamberin tarihini taşıyan bereketli bir coğrafyanın merkezidir. Böylece Hz. Muhammed'in mesajının geçmiş peygamberlerden kopuk olmadığı güçlü biçimde hatırlatılır.
Dördüncü büyük mesaj, Mescid-i Aksâ'nın değeridir. Ayet onun çevresinin Allah tarafından bereketli kılındığını açıkça bildirir. Dolayısıyla Mescid-i Aksâ Müslüman için yalnızca uzak bir tarihî yapı değildir. Kur’an'ın doğrudan zikrettiği kutsal bir mekândır.
Beşinci büyük mesaj, mucize karşısında doğru düşünmektir. Mucizenin olağanüstü olması zaten onun özelliğidir. Eğer her mucize günlük fiziksel imkânlarla açıklanmak zorunda olsaydı mucize kavramının kendisi anlamsızlaşırdı. Mümin burada düşünmeyi bırakmaz; fakat Allah'ın kudretini insan kudretiyle ölçmez.
Altıncı büyük mesaj, Allah'ın insana ayetlerini gösterebilmesidir. Hz. Muhammed'e bu gece yolculuğunda büyük ilahi işaretlerden bazıları gösterilmiştir. Bu, peygamberin imanını ve görevini destekleyen büyük bir tecrübedir. Ancak ayetin bütün ayrıntıları anlatmaması da bize önemli bir ölçü verir: Bilmediğimiz ayrıntıları din adına uydurmamalıyız.
Yedinci büyük mesaj, Allah'ın işitmesi ve görmesidir. İnsan gizli konuşabilir ama Allah işitir. Kimsenin görmediği bir kötülük yapabilir ama Allah görür. Kimsenin fark etmediği bir iyilik yapabilir ve Allah yine görür. Bu sıfatlar hem uyarı hem tesellidir.
Zulmeden için uyarıdır:
Kimse görmedi sanma.
Mazlum için tesellidir:
Kimse görmedi diye Allah'ın da görmediğini sanma.
Dua eden için güvendir:
Sesin insanlara ulaşmasa bile Allah'a ulaşır.
Sekizinci büyük mesaj, zor zamanlarda umuttur. Hz. Peygamber'in mücadelesinin ağır dönemleri düşünüldüğünde İsrâ olayı ilahi kudretin ve ikramın ne kadar beklenmedik biçimlerde ortaya çıkabileceğini hatırlatır. İnsan bugünkü durumuna bakıp geleceğin tamamı hakkında kesin karamsarlığa düşmemelidir.
Bugün göremediğin yolun yarın açılmayacağını bilemezsin.
Dokuzuncu büyük mesaj, peygamberlerin ortak mirasıdır. Hz. İbrahim'den Hz. Musa'ya, Hz. İsa'dan Hz. Muhammed'e kadar peygamberler farklı çağlarda yaşamışlardır fakat temel çağrıları Allah'a kulluktur. Mescid-i Haram ile Mescid-i Aksâ arasında kurulan bağ da bu peygamberlik sürekliliğini düşündürür.
Mümin peygamberler arasında düşmanlık üretmez; hepsini Allah'ın elçileri olarak görür.
Onuncu büyük mesaj, insanın kendi sınırlarını tanımasıdır. Modern insan çok şey bilir. Çok uzak mesafelere kısa sürede gider. Uzayı araştırır. Maddenin derinliklerini inceler. Bunlar büyük başarılardır. Fakat ne kadar ilerlerse ilerlesin bilgisi hâlâ sınırlıdır.
İsrâ ayeti insana şunu hatırlatır:
Bilmediğin şey, var olamaz demek değildir.
İnsan kendi bilgi sınırını mutlak gerçekliğin sınırı sanmamalıdır.
On birinci büyük mesaj, kutsal mekânların asıl anlamıdır. Taşın kendisi değil, Allah'ın o mekâna verdiği değer ve taşıdığı iman mirası önemlidir. Mescid-i Haram da Mescid-i Aksâ da insanı Allah'a yönelten sembollerdir. Bu nedenle kutsal mekân sevgisi insanı tevhidten uzaklaştırmamalı, tam tersine Allah'a kulluğunu güçlendirmelidir.
On ikinci büyük mesaj, kul olmanın büyüklüğüdür. İnsan dünyada makam peşinde koşabilir. Ünvanlar toplayabilir. İnsanların gözünde yükselmeye çalışabilir. Fakat Kur’an Hz. Muhammed gibi büyük bir peygamberi bu büyük olay sırasında:
“Kulu.”
diye tanıtır.
Bu bize çok şey öğretir.
Allah katındaki gerçek büyüklük, insanların önünde büyük görünmekten önce Allah'a iyi bir kul olabilmektir.
İsrâ Suresi'nin 1. ayeti bugün insana şu soruları sordurur:
Allah'ın kudretini kendi imkânlarımla mı sınırlıyorum?
Zor bir durumda hemen umutsuzluğa mı düşüyorum?
Hz. Muhammed'i severken onun Allah'ın kulu ve elçisi olduğu tevhid ölçüsünü koruyor muyum?
Mescid-i Aksâ'nın Kur’an'daki manevi değerini biliyor muyum?
Geçmiş peygamberleri aynı ilahi mesaj zincirinin elçileri olarak görüyor muyum?
Kimse görmediğinde Allah'ın gördüğünü gerçekten hatırlıyor muyum?
Dua ederken Allah'ın işittiğine gönülden inanıyor muyum?
Bu sorular ayeti yalnızca olağanüstü bir geçmiş olayın anlatımı olmaktan çıkarıp doğrudan bugünkü insanın imanına taşır.
Sonuç olarak İsrâ Suresi'nin 1. ayeti bize şunu öğretmektedir:
Allah'ın kudretini küçümseme.
İmkânsız dediğin şeyin ölçüsünü kendi gücünle belirleme.
Hz. Muhammed'in büyüklüğünü kulluğunda gör.
Mescid-i Haram ve Mescid-i Aksâ'nın tevhid tarihindeki yerini bil.
Peygamberlerin ortak iman mirasını unutma.
Allah'ın seni işittiğini ve gördüğünü hatırla.
Zor zamanlarda ümidini kaybetme.
Ve mucizeler karşısında insan aklının değerini korurken, o aklın da Allah tarafından yaratılmış sınırlı bir emanet olduğunu unutma.
Çünkü İsrâ gecesinin en güçlü mesajlarından biri şudur:
Mesafeyi yaratan Allah için mesafe engel değildir; zamanı yaratan Allah için zaman sınır değildir ve kulunun göremediği yollar Allah'ın kudretinin dışında değildir.
⠀
Son Söz
⠀
