A‘râf Suresi 68. Ayette “Size Rabbimin Vahiylerini Tebliğ Ediyorum ve Ben Sizin İçin Güvenilir Bir Öğüt Verenim” İfadesi Ne Anlama Gelir 
A‘râf Suresi'nin 67. ayetinde Hz. Hûd, kendisini akılsızlık ve yalancılıkla suçlayan kavmine:
“Ey kavmim! Bende hiçbir akılsızlık yoktur. Bilakis ben âlemlerin Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamberim.”
diye cevap vermişti.
- ayette ise görevini daha açık biçimde ifade eder:
Bu kısa ayette peygamberlik ahlakının iki büyük özelliği öne çıkar:
Tebliğ
ve
güvenilir nasihat.
Hz. Hûd yalnızca:
“Ben doğru söylüyorum.”
demiyor.
Aynı zamanda:
“Ben sizin iyiliğinizi istiyorum ve bu konuda güvenilir biriyim.”
diyor.
Böylece peygamberlik:
yalnızca bilgi taşımak değil;
bilgiyi sadakatle taşımak ve insanın iyiliğini istemek
olarak karşımıza çıkıyor.
“Size Rabbimin Vahiylerini Tebliğ Ediyorum” Ne Demektir
Tebliğ:bir mesajı ulaştırmak,
eksiltmeden aktarmak,
gizlememek
anlamına gelir.
Hz. Hûd’un görevi:
kendi düşüncelerini din hâline getirmek değildir.
O:
Rabbinden aldığı mesajı kavmine ulaştırmaktadır.
Bu nedenle sözünün kaynağını:
kendisine değil,
Allah’a
dayandırır.
Neden “Rabbimin Vahiyleri” Deniliyor
Hz. Hûd:“Benim sözlerim”
demiyor.
“Rabbimin mesajları”
diyor.
Bu fark çok önemlidir.
Çünkü peygamber:
mesajın sahibi değil,
taşıyıcısıdır.
Kendisine verilen emaneti:
doğru biçimde insanlara ulaştırmakla
sorumludur.
Peygamber Tebliğ Ederken Mesajı Değiştirebilir mi
Peygamberlik görevinin özü:mesajı:
sadakatle,
doğru,
güvenilir
biçimde iletmektir.
Kişisel çıkar uğruna:
vahyi değiştirmek,
bir kısmını gizlemek,
işine geleni söylemek
bu görevin ruhuyla bağdaşmaz.
Bu yüzden:
güvenilirlik peygamberliğin temel özelliklerinden biridir.
Tebliğ ile Zorlama Arasında Ne Fark Vardır
Tebliğ:gerçeği anlatmaktır.
Zorlama ise:
karşı tarafın iradesini ortadan kaldırmaya çalışmaktır.
Hz. Hûd:
mesajı ulaştırır,
uyarır,
nasihat eder.
Ama insanın yerine:
iman edemez.
Bu nedenle peygamberin görevi:
hakikati sunmak, kararı ise insana bırakmaktır.
“Ben Sizin İçin Öğüt Verenim” Ne Anlama Gelir
Buradaki nasihat:samimi biçimde iyiliği istemek
anlamı taşır.
Hz. Hûd’un derdi:
kavmine üstünlük kurmak değildir.
Onların:
yanlışlarından dönmesini,
zarar görmemesini,
doğru yolu bulmasını
istemektedir.
Yani mesajının arkasında:
merhamet vardır.
Gerçek Nasihat Nasıl Anlaşılır
Gerçek nasihat:insanı küçük düşürmez.
Onu:
utandırmak,
ezmek,
kendine bağımlı hâle getirmek
için yapılmaz.
Nasihat eden kişi:
karşısındakinin:
iyiliğini,
gelişmesini,
korunmasını
ister.
En temel soru şudur:
“Bu sözü onun iyiliği için mi söylüyorum, yoksa kendimi üstün göstermek için mi?”
Nasihat ile Hakaret Arasında Ne Fark Vardır
Hakaret:kişinin değerini hedef alır.
Nasihat ise:
davranışı veya tercihi düzeltmeye çalışır.
Hakaret:
“Sen kötüsün.”
der.
Nasihat:
“Bu yaptığın sana zarar verebilir.”
der.
Hakaret:
kapıyı kapatır.
Nasihat ise:
dönüş için kapı bırakır.
“Güvenilir” Olmak Neden Özellikle Vurgulanıyor
Çünkü bir mesajı taşıyan kişinin:güvenilir olması
çok önemlidir.
Eğer insanlar:
haberciye güvenmiyorsa,
doğru mesaj bile şüpheyle karşılanabilir.
Hz. Hûd:
kavmine:
“Ben sizi kandırmak için konuşmuyorum.”
mesajı verir.
Onun amacı:
çıkar elde etmek değil;
hakikati ulaştırmaktır.
Güvenilirlik Sadece Yalan Söylememek midir
Hayır.Güvenilirlik daha geniştir.
İnsan:
sözünde durmalı,
emaneti korumalı,
sır saklamalı,
insanları manipüle etmemeli,
çıkarına göre taraf değiştirmemelidir.
Güvenilirlik:
karakterin sürekliliğidir.
Neden İnsanlar Güvenmedikleri Kişinin Doğru Sözünü Bile Reddedebilir
Çünkü iletişimde:mesaj kadar
kaynağa duyulan güven de önemlidir.
Bir kişi geçmişte:
sürekli yalan söylemişse,
doğru söylediğinde bile:
insanlar ona inanmakta zorlanabilir.
Bu yüzden karakter:
yalnız ahlaki mesele değil;
sözün etkisini belirleyen bir sermayedir.
Hz. Hûd Kavminin Güvenini Nasıl Hak Ediyor
Kur’an onu:peygamber,
nasihat eden,
güvenilir
biri olarak tanıtır.
Yani Hz. Hûd’un mesajı:
yalnız sözlerden oluşmaz.
Onun karakteri de:
mesajının bir parçasıdır.
İnsanlara:
“Bana güvenin.”
demekten önce,
güvenilir bir hayat:
yaşamak gerekir.
Bir İnsanın Sözü ile Yaşantısı Uyuşmazsa Ne Olur
Güven zedelenir.İnsan:
adaleti anlatıp
kendisi haksızlık yapıyorsa,
dürüstlüğü savunup
kendisi yalan söylüyorsa,
merhametten söz edip
kendisi zalim davranıyorsa,
sözünün etkisi azalır.
Bu yüzden nasihat:
önce karakterle desteklenmelidir.
Doğruyu Söyleyen Kişinin Kusursuz Olması Gerekir mi
Hayır.İnsan kusurludur.
Nasihat eden kişinin:
hiç hata yapmaması
gerekmez.
Ama:
samimi olması,
hatasını kabul etmesi,
söylediği değeri yaşamaya çalışması
gerekir.
Kusurlu olmak başka şeydir.
İkiyüzlü biçimde yaşamak başka şeydir.
İnsan Neden Nasihat Kabul Etmekte Zorlanır
Çünkü nasihat:egoya dokunabilir.
İnsan:
yanlış yaptığını duymak istemeyebilir.
Özellikle nasihat:
çıkarına,
alışkanlıklarına,
kibirine
dokunuyorsa,
karşı tarafı:
düşman gibi görebilir.
Oysa bazen insanın en çok kızdığı söz:
en çok ihtiyaç duyduğu söz olabilir.
Her Nasihati Kabul Etmek Gerekir mi
Hayır.Nasihat de:
değerlendirilmelidir.
Şunlara bakılabilir:
Söylenen doğru mu?
Delili var mı?
Nasihat eden kişi samimi mi?
Bu söz beni iyileştiriyor mu,
yoksa kontrol etmeye mi çalışıyor?
İnsan:
her sözü kabul etmek zorunda değildir.
Ama doğru olanı:
sırf hoşuna gitmediği için de reddetmemelidir.
Güvenilir Bir Öğüt Veren İnsan Nasıl Konuşmalıdır
Açık konuşmalıdır.Abartmamalıdır.
Bilmediğini biliyormuş gibi göstermemelidir.
Karşısındakini korkutarak yönetmemelidir.
Kendi çıkarını:
nasihat kisvesi altında
saklamamalıdır.
Ve en önemlisi:
karşısındaki insanın onurunu korumalıdır.
Günümüzde Güvenilir Bilgi Neden Daha da Önemli Hâle Geldi
Çünkü insan bugün:çok büyük bir bilgi akışı içinde yaşamaktadır.
Sosyal medya,
videolar,
mesajlar,
paylaşımlar
her saniye:
yeni iddialar üretmektedir.
Bu nedenle yalnız:
“Ne söylendi?”
değil,
“Kim söylüyor, delili nedir, ne kadar güvenilir?”
sorularını da sormak gerekir.
A‘râf 68’in güvenilirlik vurgusu:
bugün de son derece anlamlıdır.
A‘râf Suresi 67. ve 68. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette Hz. Hûd:
demişti.
- ayette ise:
“Rabbimin vahiylerini size ulaştırıyorum.”
ve:
“Ben sizin için güvenilir bir öğüt verenim.”
Yani önce:
görevin kaynağı,
sonra:
görevin nasıl yerine getirildiği
anlatılır.
Kaynak:
Allah.
Görev:
tebliğ.
Üslup:
nasihat.
Karakter:
güvenilirlik.
Sonuç: A‘râf Suresi 68. Ayet Bize Ne Öğretiyor
A‘râf Suresi 68. ayet çok kısa olmasına rağmen:insan ilişkileri,
dinî tebliğ,
nasihat
ve güven
hakkında çok büyük ilkeler taşır.
Hz. Hûd:
“Size Rabbimin vahiylerini tebliğ ediyorum.”
der.
Bu bize:
doğru bilginin:
emanet olduğunu
hatırlatır.
Bilgi:
saklanmamalı,
çarpıtılmamalı,
kişisel çıkara göre değiştirilmemelidir.
Sonra:
“Ben sizin için güvenilir bir öğüt verenim.”
der.
Burada iki kelime özellikle önemlidir:
Nasihat.
Güven.
Çünkü insanlara doğruyu söylemek yetmez.
Onların:
bizim samimiyetimize de
güvenebilmesi gerekir.
Bir insan:
bize nasihat ettiğinde:
“Bunu gerçekten benim iyiliğim için mi söylüyor?”
diye hissedebilmelidir.
Bu yüzden güzel nasihat:
bağırmaz.
Aşağılamaz.
İnsanı değersizleştirmez.
Manipüle etmez.
Korkuyu çıkar için kullanmaz.
Ve en önemlisi:
söylediği doğruyu kendi hayatında da taşımaya çalışır.
Bugün birine:
“Doğru ol.”
diyorsak,
biz de dürüst olmaya çalışmalıyız.
“Adil ol.”
diyorsak,
biz de adaletli davranmalıyız.
“İnsanlara saygı göster.”
diyorsak,
kendi üslubumuz da saygılı olmalıdır.
Çünkü insan bazen:
nasihatin sözünü değil,
nasihat eden kişinin hayatını
dinler.
Belki de A‘râf 68’in bize yönelttiği en güçlü soru şudur:
İnsanların güvenebileceği bir nasihatçi miyiz, yoksa yalnız başkalarına ne yapmaları gerektiğini söyleyen biri miyiz?
Çünkü güvenilirlik:
bir günde söylenen güzel sözlerle kurulmaz.
Uzun zaman boyunca:
doğru davranarak,
sözünde durarak,
emaneti koruyarak
oluşur.
Ve belki de insanın sahip olabileceği en değerli özelliklerden biri şudur:
Birisi onun için:
“Bu insan bir şey söylüyorsa beni kandırmak için söylemez.”
diyebiliyorsa,
o insan çok büyük bir ahlaki sermayeye sahiptir.
