Koşar Guguk Kuşu Nedir 
Uçmak Yerine Koşan, Yılan Avlayan Çöl Kuşunun Şaşırtıcı Özellikleri
Koşar guguk kuşu, İngilizcede Greater Roadrunner, bilimsel adıyla Geococcyx californianus, gugukgiller ailesinin son derece sıra dışı bir üyesidir.
Onu ilginç yapan ilk özellik şudur:
Uçabilmesine rağmen çoğu zaman uçmayı tercih etmez.
Uzun bacakları, uzun kuyruğu ve yere yakın koşuş biçimi sayesinde açık arazide son derece çeviktir. Yaklaşık 61 santimetre uzunluğa ulaşabilen bu kuş, özellikle Kuzey Amerika’nın güneybatısındaki kurak ve çalılık alanlarla özdeşleşmiştir. Audubon
Üstelik yalnızca hızlı değildir.
Kertenkelelerden akreplere, kemirgenlerden küçük kuşlara ve hatta bazı yılanlara kadar çok çeşitli hayvanları avlayabilen ciddi bir yırtıcıdır. All About Birds
Koşar Guguk Kuşu Gerçekten Guguk Kuşu mudur
Evet.Görünüşü klasik guguk kuşlarından oldukça farklı olsa da Cuculidae, yani gugukgiller ailesine aittir.
Bilimsel adı:
Geococcyx californianus
şeklindedir.
Cuculiformes takımında yer alır. All About Birds
Bu nedenle “guguk” adı tesadüf değildir.
Fakat yaşam biçimi onu ailesinin en dikkat çekici üyelerinden biri hâline getirir.
Neden “Koşar Guguk” veya “Roadrunner” Deniliyor
Çünkü bu kuş yaşamının büyük bölümünü yerde geçirir.Yollarda,
açık patikalarda,
kurumuş dere yataklarında,
çöl arazilerinde
hızla koşarken görülebilir.
İngilizce “roadrunner” adı da kelime anlamıyla yaklaşık olarak “yol koşucusu” demektir.
Cornell Lab, türü temel olarak yerde beslenen ve koşmaya son derece iyi uyum sağlamış bir kuş olarak tanımlar. All About Birds
Koşar Guguk Kuşu Ne Kadar Hızlı Koşabilir
Kaynaklara göre yaklaşık 24–27 km/saat civarında koşabilir; kısa kovalamacalarda daha yüksek hızlara çıkabilmesi mümkündür. Audubon yaklaşık 15 mil/saat, Animal Diversity Web ise 17 mil/saate kadar hız bildirmektedir. AudubonBu hız özellikle:
kertenkele,
böcek,
küçük kemirgen
gibi hareketli avları yakalamakta büyük avantaj sağlar.
Üstelik koşarken uzun kuyruğunu yön değiştirmek ve denge sağlamak için kullanır.
Uçabiliyorsa Neden Koşmayı Tercih Ediyor
Koşar guguk kuşu uçabilir.Fakat güçlü ve uzun süreli uçuş konusunda uzman değildir.
Tehlike anında:
kısa mesafe uçabilir,
bir dala çıkabilir,
bir engeli aşabilir.
Ancak günlük yaşamında yürümek ve koşmak çok daha yaygındır. Cornell, uçuşlarının çoğunlukla kısa ve alçak olduğunu belirtir. All About Birds
Onun dünyasında kanatlar yedek sistem, bacaklar ise ana ulaşım aracıdır.
Koşar Guguk Kuşu Nasıl Görünür
En dikkat çekici özellikleri:uzun bacakları,
çok uzun kuyruğu,
güçlü gagası,
hafif kabarık tepeli başı
ve kahverengi-beyaz çizgili tüyleridir.
Yetişkin bir büyük koşar guguk yaklaşık 61 santimetre uzunluğa ulaşabilir. Audubon
Üreme döneminde göz çevresinde parlak:
mavi,
kırmızımsı-turuncu
çıplak deri bölgeleri görülebilir. All About Birds
Çöl ortamında gerçekten oldukça sıra dışı görünür.
Nerelerde Yaşar
Büyük koşar guguk özellikle:ABD’nin güneybatısı,
Meksika,
California,
Arizona,
New Mexico,
Texas
gibi bölgelerle ilişkilidir.
Ancak yaşam alanı yalnızca çıplak çöllerden oluşmaz.
Çalılıklar,
kurak otlaklar,
kanyonlar,
seyrek ağaçlık alanlar
ve bazı açık tarım arazilerinde de yaşayabilir. All About Birds
Yoğun ormanlardan ve çok sık yapılaşmış alanlardan genellikle kaçınır.
Koşar Guguk Kuşu Ne Yer
Bu kuş oldukça fırsatçı bir avcıdır.Beslenme listesinde:
böcekler,
akrepler,
çıyanlar,
örümcekler,
kertenkeleler,
kurbağalar,
küçük yılanlar,
fareler,
küçük kuşlar
ve yumurtalar bulunabilir. All About Birds
Bazen leş tüketebilir.
Özellikle kış aylarında meyve ve tohum gibi bitkisel besinler de yiyebilir. All About Birds
Yani tam anlamıyla fırsatçı bir omnivordur.
Gerçekten Çıngıraklı Yılan Avlayabilir mi
Evet.Bu, onun en meşhur özelliklerinden biridir.
Koşar guguk kuşları çıngıraklı yılanlar da dâhil olmak üzere bazı yılanları öldürüp yiyebilir. All About Birds
Ancak çizgi filmlerdeki gibi yenilmez değildir.
Gerçek doğada yılan avlamak ciddi risk taşır.
Kuş genellikle hızlı hareketler ve güçlü gagasıyla yılanın baş bölgesine saldırır.
Büyük avları bazen yere veya sert bir yüzeye vurarak etkisiz hâle getirir. All About Birds
Akrep ve Zehirli Hayvanları Nasıl Yiyebiliyor
Koşar guguk kuşunun beslenmesinde akrep ve bazı zehirli canlılar bulunabilir.Cornell, zehirli kertenkeleler ve akrepler gibi avları da tüketebildiğini belirtir. All About Birds
Ancak bunu:
“Her türlü zehre karşı tamamen bağışıktır.”
şeklinde genellemek doğru değildir.
Avını yakalama tekniği ve dikkatli davranışı burada büyük rol oynar.
Yani cesurdur ama dikkatsiz değildir.
Avını Neden Yere Vurur
Özellikle büyük:kertenkeleleri,
kemirgenleri,
yılanları
yutmadan önce sert biçimde yere veya bir taşa vurabilir.
Bunun amacı avı:
etkisiz hâle getirmek,
kemiklerini kırmak,
daha kolay yutulabilir hâle getirmektir. All About Birds
Bu davranış, koşar guguk kuşunun yalnız hızlı değil, son derece etkili bir avcı olduğunu gösterir.
Ayak İzleri Neden Çok İlginçtir
Koşar guguk kuşunun ayaklarında iki parmak öne, iki parmak arkaya yönelmiştir.Bu ayak yapısına zigodaktil denir. Desert Museum
Bu yüzden yerde bıraktığı izler X biçimine benzeyebilir.
Öyle ki bazen ayak izine bakarak kuşun hangi yöne gittiğini ilk bakışta anlamak kolay değildir.
Bu sıra dışı izler bazı Amerikan yerli kültürlerinde sembolik anlamlar da kazanmıştır. All About Birds
Çölde Sıcaktan Nasıl Korunur
Çöl yaşamı yalnız sıcaklık değil, su kaybı açısından da büyük bir sorundur.Koşar guguk kuşunun buna yönelik ilginç uyumları vardır.
Cornell’e göre gözlerinin ön kısmındaki özel bezler sayesinde yoğun tuzlu salgı çıkarabilir; bu mekanizma suyun korunmasına yardımcı olur.
Ayrıca nem bakımından zengin hayvansal avlardan su elde eder ve aşırı sıcakta boğaz bölgesini titreştirerek ısı kaybedebilir. All About Birds
Çöl yaşamına yalnız hızla değil, fizyolojisiyle de uyum sağlamıştır.
Sabahları Neden Güneşlenir
Bu kuşların en ilginç davranışlarından biri sabah güneşlenmesidir.Soğuk gecelerin ardından sırtlarını güneşe dönerler.
Tüylerini kaldırarak koyu renkli deri bölgelerinin güneş ışığını emmesini sağlarlar. All About Birds
Böylece vücutlarını daha hızlı ısıtabilirler.
Adeta doğal bir güneş kolektörü gibi davranırlar.
Koşar Guguk Kuşu Nasıl Bir Ses Çıkarır
Çizgi filmlerdeki ünlü:“Bip bip!”
sesi gerçek kuşun tipik sesi değildir.
Gerçek koşar guguk kuşu:
derin güvercin benzeri ötüşler,
tıkırtılar,
gaga şaklatmaları,
çeşitli boğuk çağrılar
çıkarabilir. Audubon
Özellikle gagasını hızlı biçimde birbirine vurarak dikkat çekici bir takırtı sesi oluşturabilir.
Gerçek kuş, çizgi film karakterinden çok daha tuhaf seslere sahiptir.
Eşleri Birlikte mi Yaşar
Koşar guguk kuşlarında çiftler güçlü bağlar kurabilir.Cornell, çiftlerin uzun süreli ve hatta yaşam boyu sürebilen bağlar oluşturabildiğini, bölgelerini birlikte savunduklarını belirtir. All About Birds
Kur davranışları da oldukça gösterişlidir.
Erkek:
yiyecek sunabilir,
kuyruğunu hareket ettirebilir,
eğilebilir,
çeşitli sesler çıkarabilir.
Yani bu hızlı çöl avcısının romantik tarafı da vardır.
Yuvasını Nereye Yapar ve Kaç Yumurta Bırakır
Yuvalar genellikle:çalılarda,
küçük ağaçlarda,
kaktüslerde
yerden birkaç metre yüksekte bulunur.
Dal parçalarından platform biçimli bir yuva yapılır ve içi:
ot,
yaprak,
tüy
gibi malzemelerle döşenir. All About Birds
Cornell’e göre genellikle 2–6 yumurta bırakılır ve kuluçka yaklaşık 19–20 gün sürer. All About Birds
Yavruların bakımında iki ebeveyn de rol oynar.
Koşar Guguk Kuşu Diğer Guguklar Gibi Yumurtasını Başka Kuşların Yuvasına mı Bırakır
Genellikle hayır.Guguk kuşları denildiğinde akla hemen başka kuşların yuvalarına yumurta bırakan türler gelir.
Fakat bütün guguklar böyle davranmaz.
Koşar guguk kuşu kendi yuvasını kurar, yumurtalarını oraya bırakır ve yavrularını ebeveynleriyle birlikte büyütür. All About Birds
Bu nedenle:
“Bütün guguk kuşları yuva parazitidir.”
düşüncesi yanlıştır.
Koşar Guguk Kuşunun Doğadaki En Şaşırtıcı Özelliği Nedir
Tek bir özellik seçmek zor.Çünkü aynı kuş:
uçabiliyor ama koşmayı tercih ediyor,
çölde yaşayabiliyor,
yılan avlayabiliyor,
akrep yiyebiliyor,
sabahları güneşlenerek ısınıyor,
uzun kuyruğunu koşarken dümen gibi kullanıyor.
Üstelik bütün bunları yaklaşık tavuk büyüklüğündeki bir gövdede birleştiriyor.
Bu yüzden koşar guguk, doğanın “kuş nasıl olmalıdır?” konusundaki bütün alışılmış beklentileri bozuyor.
Koşar Guguk Kuşunu Bu Kadar Özel Yapan Nedir
Koşar guguk kuşunu özel yapan yalnızca hızlı koşması değildir.Asıl dikkat çekici olan, bütün vücudunun yaşadığı çevreye göre şekillenmiş olmasıdır.
Kanatları var.
Ama yaşam stratejisinin merkezi uçmak değildir.
Uzun bacakları vardır.
Çünkü avını yerde kovalar.
Uzun kuyruğu vardır.
Çünkü hızla koşarken yön değiştirmesi gerekir.
Kahverengi ve çizgili tüyleri vardır.
Çünkü çalılık ve çöl ortamında görünmez olmaya yardımcı olur.
Sabah güneşlenir.
Çünkü gece soğuğunun ardından enerji kazanması gerekir.
Avından su elde eder.
Çünkü yaşadığı yerde su her zaman kolay bulunmaz.
Yani bu kuşa baktığımızda tek tek ilginç özellikler değil, birbiriyle uyumlu bir yaşam sistemi görürüz.
Doğa bazen bir hayvanı gökyüzüne uyarlarken bazen aynı kuş grubunun başka bir üyesini neredeyse küçük bir kara avcısına dönüştürebilir.
Koşar guguk kuşu bunun en güzel örneklerinden biridir.
Ve belki onu tanımlayan en güzel cümle şudur:
Koşar guguk kuşu, kanatları olduğu hâlde başarısını gökyüzünde değil yerde bulan bir kuştur. Doğa ona uzun mesafeli uçuş yerine hız, çeviklik, sabır ve fırsatçı avcılık vermiştir; o da çölün sert koşullarında bunları kusursuz biçimde kullanır. All About Birds
