A‘râf Suresi 105. Ayette “Bana Düşen, Allah Hakkında Yalnız Gerçeği Söylemektir. Size Rabbinizden Apaçık Bir Delil Getirdim; Artık İsrailoğullarını Benimle Birlikte Gönder” İfadesi Ne Anlama Gelir 
A‘râf Suresi'nin 104. ayetinde Hz. Musa:
“Ey Firavun! Şüphesiz ben âlemlerin Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamberim.”
demişti.
- ayette ise Hz. Musa hem kendi sorumluluğunu hem de Firavun’dan talebini açık biçimde ortaya koyar:
Bu ayette üç güçlü tema vardır:
hakikati çarpıtmadan söylemek,
delil sunmak
ve
ezilen insanların serbest bırakılmasını istemek.
Hz. Musa yalnız:
“Ben peygamberim.”
demekle kalmaz.
Aynı zamanda:
“Söylediğim şey Allah hakkında hakikattir ve elimde delil vardır.”
der.
Ardından çok somut bir talepte bulunur:
“İsrailoğullarını benimle gönder.”
Yani vahiy:
yalnız teorik bir inanç çağrısı olarak kalmaz.
İnsanın özgürlüğü ve zulümden kurtuluşu
gibi gerçek bir meseleye dokunur.
“Bana Düşen, Allah Hakkında Yalnız Gerçeği Söylemektir” Ne Demektir
Hz. Musa:Allah adına:
yanlış,
uydurma,
abartılı
bir şey söylemeyeceğini bildirir.
Peygamberin görevi:
Allah’ın mesajını:
olduğu gibi iletmektir.
Kendi arzusunu:
vahiy gibi sunmak
değildir.
Allah Hakkında Doğru Konuşmak Neden Bu Kadar Önemlidir
Çünkü din alanında söylenen söz:insanların:
inancını,
vicdanını,
hayatını
etkileyebilir.
Bir insan:
kendi görüşünü:
“Allah kesin böyle istiyor.”
diye sunarsa:
çok ağır bir iddiada bulunmuş olur.
Bu yüzden:
bilmediğimiz yerde:
“Bilmiyorum.”
diyebilmek:
dini dürüstlüğün parçasıdır.
Kişisel Yorumu Allah’ın Sözü Gibi Sunmak Neden Tehlikelidir
Çünkü insanın yorumu:yanılabilir.
Ama kişi:
yorumunu ilahi hüküm gibi sunarsa:
eleştirilemez hâle getirmeye çalışabilir.
Böylece:
kendi düşüncesini:
Allah’ın otoritesiyle
korumaya kalkabilir.
Bu nedenle:
vahiy ile yorum arasındaki farkı korumak
çok önemlidir.
Hz. Musa’nın Sözü Neden Güven Vericidir
Çünkü Hz. Musa:mesajının kaynağını
ve sınırını
açıklar.
“Allah hakkında yalnız hakkı söylemek bana düşer.”
der.
Yani:
kendi çıkarı için:
mesajı değiştirmeyeceğini
bildirir.
Bu:
emanet bilincidir.
“Size Rabbinizden Apaçık Bir Delil Getirdim” Ne Anlama Gelir
Hz. Musa:iddiasını yalnız sözle bırakmaz.
Firavun’a:
delil
getirdiğini söyler.
Bu delil:
ilerleyen ayetlerde:
mucizevi işaretlerle
gösterilecektir.
Yani:
iddia ile delil
birlikte gelir.
Dinî Bir İddia Delilden Bağımsız mı Olmalıdır
Kur’an’ın anlatımında:peygamberler:
insanları düşünmeye,
işaretlere bakmaya,
delilleri değerlendirmeye
çağırır.
Bu nedenle:
“Sadece inan, soru sorma.”
şeklinde bir yaklaşım:
Kur’an’ın pek çok çağrısının ruhuyla
örtüşmez.
İman:
körü körüne değil,
düşünme ve kavrayışla
da ilişkilidir.
Hz. Musa Neden Firavun’a Delil Sunuyor
Çünkü Firavun’a:sadece:
“Bana itaat et.”
demiyor.
Önce:
kim olduğunu,
kim tarafından gönderildiğini,
delil getirdiğini
açıklıyor.
Yani Hz. Musa’nın çağrısı:
çıplak otorite talebi değildir.
Hakikat Güce Karşı Delille mi Konuşmalıdır
Mümkün olduğunca:evet.
Güçlü birine karşı:
yalnız öfke
değil,
gerekçe ve delil
sunmak:
daha sağlamdır.
Hz. Musa:
Firavun’un gücüne:
kanıtsız sloganla değil, işaret ve mesajla
karşı çıkar.
“Rabbinizden” İfadesi Neden Dikkat Çekicidir
Hz. Musa:Firavun’a:
“Rabbinizden”
der.
Bu çok önemlidir.
Yani Allah:
yalnız Hz. Musa’nın Rabbi değildir.
Firavun’un da:
Rabbidir.
Bu ifade:
Firavun’un:
kendini mutlaklaştırmasını
reddeder.
Firavun da Allah’ın Kulu mudur
Kur’an’ın tevhid anlayışına göre:evet.
Ne kadar güçlü olursa olsun:
hiçbir insan:
yaratıcı,
mutlak,
sınırsız
değildir.
Firavun da:
yaratılmış bir insandır.
Bu nedenle:
gücü onu kulluktan çıkarmaz.
“İsrailoğullarını Benimle Birlikte Gönder” Ne Demektir
Hz. Musa’nın:Firavun’a yönelttiği:
çok somut bir taleptir.
İsrailoğulları:
Firavun’un yönetimi altında:
baskı görmekteydi.
Hz. Musa:
onların:
serbest bırakılmasını
ister.
Yani peygamberlik çağrısı:
zulüm altında tutulan insanların özgürleşmesini de
içerir.
Hz. Musa Neden Sadece İnançtan Bahsetmiyor
Çünkü insanın:inancı,
hayatı
ve özgürlüğü
birbirinden tamamen ayrı değildir.
Bir topluma:
zulmediliyorsa,
onları:
baskı altında tutan düzene karşı:
ahlaki tavır almak
gerekebilir.
Hz. Musa:
teorik konuşmanın ötesine geçer.
Din ile Özgürlük Arasında Nasıl Bir Bağ Kurulabilir
Hz. Musa kıssasında:çok güçlü bir bağ vardır.
Firavun:
insanları:
kendi otoritesine bağlı tutmak ister.
Hz. Musa ise:
onları:
Allah’ın kulları
olarak görür.
Bu bakış:
insanın:
başka bir insanın mutlak mülkü olmadığını
hatırlatır.
Bir İnsanı Zorla Kendine Bağlamak Neden Ahlaken Sorunludur
Çünkü insan:eşya değildir.
İradesi,
onuru,
hakları
vardır.
Başkasının:
gücünü kullanarak:
insanı ezmesi,
korkutması,
özgürlüğünü elinden alması
zulme dönüşebilir.
Hz. Musa’nın talebi:
bu zulme karşıdır.
Hz. Musa’nın Talebi Neden Bu Kadar Cesurdur
Çünkü Firavun’dan:küçük bir iyilik
istemiyor.
Onun:
ekonomik ve toplumsal düzeninde:
önemli yere sahip olabilecek bir topluluğu:
serbest bırakmasını
istiyor.
Bu:
Firavun’un çıkarlarına
doğrudan dokunan
bir taleptir.
Doğruyu Söylemek Yetmez, Haksızlığa Karşı Somut Talepte Bulunmak da Gerekir mi
Bazen:evet.
Bir insan:
“Haksızlık kötüdür.”
demekle yetinebilir.
Ama imkânı varsa:
haksızlığın sona ermesi için:
somut adım
istemesi gerekebilir.
Hz. Musa:
ahlaki ilkeyi:
somut bir talebe
dönüştürür.
“İsrailoğullarını Benimle Gönder” Sözü Bir Kurtuluş Çağrısı mıdır
Evet.Bu cümle:
Firavun düzeninden:
çıkışı
ifade eder.
İnsanların:
zorla tutulduğu bir yapıdan:
ayrılabilmesini
ister.
Bu yüzden Musa kıssası:
Kur’an’da:
özgürleşme ve kurtuluş
temasının en güçlü örneklerinden biridir.
A‘râf Suresi 104. ve 105. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette Hz. Musa:
demişti.
- ayette:
Allah hakkında yalnız gerçeği söylemek,
Rabden delil getirmek,
İsrailoğullarının serbest bırakılmasını istemek.
Yani peygamberlik:
söz,
delil
ve:
ahlaki eylem talebi
olarak ortaya çıkar.
Sonuç: A‘râf Suresi 105. Ayet Bize Ne Öğretiyor
A‘râf Suresi 105. ayet:Hz. Musa’nın görev anlayışını:
çok açık biçimde ortaya koyar.
İlk olarak:
“Allah hakkında yalnız gerçeği söylemek bana düşer.”
der.
Bu söz:
din adına konuşan herkes için:
çok büyük bir ahlaki uyarıdır.
Çünkü insan:
bazen kendi düşüncesini:
Allah’ın hükmü gibi sunmak
isteyebilir.
Kendi öfkesine:
dinî gerekçe
bulabilir.
Kendi çıkarını:
kutsallaştırabilir.
Kendi yorumuna:
“Allah böyle diyor.”
etiketi koyabilir.
Hz. Musa’nın tavrı:
bunun tersidir.
Allah hakkında:
yalnız hakikati
söylemek.
Bilmediğine:
bilgi eklememek.
Mesajı:
kişisel çıkara göre
değiştirmemek.
İkinci olarak Hz. Musa:
delilden
söz eder.
Bu da:
hakikat iddiasının:
sorgulamadan kaçmak zorunda olmadığını
gösterir.
Doğru:
sorudan korkmaz.
Delil:
incelenebilir.
İddia:
değerlendirilebilir.
Üçüncü olarak ise:
Hz. Musa:
çok somut bir şey ister:
“İsrailoğullarını benimle gönder.”
İşte ayetin belki de en güçlü taraflarından biri:
buradadır.
Çünkü din:
yalnız zihinsel bir kabul olarak:
bırakılmaz.
Birileri:
zulüm altındaysa,
onların hayatına:
dokunur.
Hz. Musa:
Firavun’a:
yalnız:
“Allah’a inan.”
demiyor.
Aynı zamanda:
“Zulmettiğin insanları bırak.”
diyor.
Bu:
inanç ile ahlak arasındaki:
çok güçlü bağı gösterir.
İnsan:
Allah’tan söz edip:
başkasının hakkını:
çiğneyemez.
İbadetten söz edip:
zulmü:
normalleştiremez.
Hakikatten söz edip:
insanın özgürlüğünü:
önemsiz göremez.
Belki de A‘râf 105’in bize yönelttiği en güçlü soru şudur:
Allah adına konuşurken gerçekten Allah’ın söylediğini mi aktarıyoruz, yoksa kendi düşüncelerimizi kutsal bir dilin arkasına mı saklıyoruz?
Ve ikinci soru:
Doğru olduğunu söylediğimiz değerler, başkasının hakkı söz konusu olduğunda hayatımıza gerçekten yansıyor mu?
Çünkü hakikat:
yalnız doğru cümle kurmak değildir.
Bazen:
haksız yere tutulan insan için “Onu serbest bırak” diyebilmektir.
