A‘râf Suresi 104. Ayette “Musa ‘Ey Firavun! Şüphesiz Ben Âlemlerin Rabbi Tarafından Gönderilmiş Bir Peygamberim’ Dedi” İfadesi Ne Anlama Gelir 
A‘râf Suresi'nin 103. ayetinde:
“Sonra Musa’yı ayetlerimizle Firavun’a ve ileri gelenlerine gönderdik; fakat onlar ayetlere haksızlık ettiler. Bak bozguncuların sonu nasıl oldu.”
denilmişti.
- ayette ise Hz. Musa’nın Firavun karşısındaki ilk açık sözü aktarılır:
Bu cümle çok kısa görünür.
Ama aslında:
Firavun’un bütün iktidar anlayışına karşı:
çok büyük bir meydan okumadır.
Hz. Musa:
“Ben kendi adıma konuşmuyorum.”
der.
“Ben bir çıkar grubunun temsilcisi değilim.”
der.
“Ben âlemlerin Rabbi tarafından gönderildim.”
der.
Yani otoritenin kaynağını:
Firavun’dan alıp:
Allah’a
bağlar.
Hz. Musa Neden Söze “Ey Firavun” Diye Başlıyor
Çünkü mesaj:doğrudan iktidarın merkezine
yöneltilir.
Hz. Musa:
dolaylı konuşmaz.
Sözünü:
gizlemez.
Firavun’un karşısına çıkar
ve doğrudan:
“Ey Firavun!”
diye hitap eder.
Bu:
cesaret kadar:
mesajın açıklığını
da gösterir.
Hz. Musa Firavun’dan Korkmuyor muydu
Kur’an’ın başka bölümlerinde Hz. Musa’nın:korku,
endişe,
dua
gibi insani hâller yaşadığı görülür.
Yani onun cesareti:
hiç korkmamak
değildir.
Asıl cesaret:
korkuya rağmen:
görevini yerine getirmektir.
Bu çok önemli bir farktır.
Cesaret Korkusuzluk mudur
Hayır.Cesaret:
korkunun hiç olmaması
değildir.
Bazen cesaret:
korkuyu hissederken:
yine de doğru olanı
yapabilmektir.
Hz. Musa’nın Firavun karşısındaki duruşu:
bu açıdan:
çok güçlü bir örnektir.
“Şüphesiz Ben Bir Peygamberim” Ne Demektir
Hz. Musa:kendisini:
Allah’ın elçisi
olarak tanıtır.
Yani söylediği sözlerin:
kişisel bir siyasi proje,
kişisel çıkar,
kişisel öfke
olmadığını belirtir.
Onun iddiası:
vahiy aldığı ve görevle gönderildiğidir.
Peygamber Olmak Ne Anlama Gelir
Peygamber:Allah’ın mesajını:
insanlara ulaştırmakla
görevlendirilen kişidir.
Peygamberin görevi:
kendi dinini icat etmek
değildir.
Mesajı:
aldığı biçimde iletmektir.
Bu nedenle Hz. Musa:
“Ben böyle düşünüyorum”
demek yerine:
“Ben gönderildim.”
der.
“Âlemlerin Rabbi” İfadesi Neden Çok Önemlidir
Çünkü Firavun:kendi ülkesinde:
mutlak otorite gibi davranmaktadır.
Hz. Musa ise:
“Âlemlerin Rabbi”
ifadesini kullanır.
Yani:
Rab:
yalnız İsrailoğullarının değil,
yalnız Mısır’ın değil,
yalnız belli bir halkın değil,
bütün âlemlerin Rabbidir.
“Âlemlerin Rabbi” Firavun’un Otorite İddiasını Nasıl Sarsar
Firavun:kendisini:
en yüksek otorite gibi
görebilir.
Ama Hz. Musa’nın mesajı:
şöyledir:
“Sen de daha büyük bir Rabbin hükmü altındasın.”
Bu:
siyasi,
ahlaki
ve teolojik açıdan:
çok güçlü bir sınırlamadır.
Çünkü artık Firavun:
hesap vermeyen mutlak güç
değildir.
Bir Yönetici Kendini Mutlak Görmeye Başladığında Ne Olur
İnsan:hesap vermeyeceğine inanırsa:
gücünü:
daha kolay kötüye kullanabilir.
Eleştiriyi:
tehdit sayabilir.
Kendi kararını:
doğruyla eşitleyebilir.
Bu yüzden:
gücün üstünde bir ahlaki ölçü
olması:
çok önemlidir.
Hz. Musa’nın Mesajı Sadece Dinî miydi
Temeli:dinîdir.
Ama sonuçları:
toplumsaldır.
Çünkü Allah’ı:
âlemlerin Rabbi
olarak kabul etmek:
hiçbir insanın:
mutlaklaştırılamayacağı
anlamına gelir.
Bu da:
zulüm,
köleleştirme,
baskı
gibi uygulamaları:
ahlaki olarak sorgular.
“Ben Âlemlerin Rabbi Tarafından Gönderildim” Sözü Hz. Musa’ya Ne Tür Bir Güç Verir
Bu:askeri güç
değildir.
Maddi güç
değildir.
Hz. Musa’nın gücü:
görevinin kaynağını:
bilmesinden gelir.
O:
Firavun’dan:
meşruiyet istemez.
Çünkü yetkisini:
Firavun’dan değil, Allah’tan aldığını
söyler.
Bir İnsan Doğru Bildiğini Savunurken Kaynağını Bilmek Neden Önemlidir
Çünkü insan:neden konuştuğunu
bilirse:
daha sağlam durur.
Sırf:
öfkeyle,
çıkarla,
kalabalığın etkisiyle
konuşuyorsa:
kolay savrulabilir.
Ama neyi:
neden savunduğunu bilen kişi:
daha tutarlı
olabilir.
Hz. Musa’nın Üslubunda Hakaret Var mı
Hayır.Firavun:
çok ağır zulümlerle ilişkilendirilen
bir hükümdardır.
Buna rağmen Hz. Musa’nın ilk sözü:
hakaret değildir.
O:
kimliğini,
görevini
ve mesajının kaynağını
açıklar.
Bu bize:
sert hakikatin bile hakaret etmeden söylenebileceğini
gösterir.
Doğruyu Söylemek İçin Sert ve Kaba Olmak Gerekir mi
Hayır.Bir insan:
çok net olabilir
ama:
kaba olmak zorunda değildir.
Hz. Musa:
Firavun’un karşısında:
geri çekilmez.
Ama sözünü:
hakarete dönüştürmez.
Bu:
kararlılık ile nezaketin birlikte mümkün olduğunu
gösterir.
Firavun’un Gücü Hz. Musa’nın Sözünü Değersizleştirir mi
Hayır.Bir insanın:
zayıf olması,
sözünü:
yanlış yapmaz.
Bir hükümdarın:
güçlü olması da:
sözünü:
doğru yapmaz.
Hakikat:
güç dengelerinden bağımsızdır.
Neden Kur’an Bu İlk Cümleyi Özellikle Aktarıyor
Çünkü bütün kıssanın:ana çatışması
bu cümlede vardır.
Firavun:
dünyevi güç
iddiasındadır.
Hz. Musa ise:
âlemlerin Rabbinin otoritesini
hatırlatır.
Böylece iki farklı dünya görüşü:
ilk cümlede karşı karşıya gelir.
İnsan Neden Güçlü Birinin Karşısında Doğruyu Söylemekte Zorlanır
Çünkü bedel olabilir.İşini kaybedebilir.
Dışlanabilir.
Tehdit edilebilir.
Statüsü zarar görebilir.
Bu yüzden güçlüye karşı:
doğruyu söylemek:
çoğu zaman:
daha fazla cesaret
gerektirir.
Her Güç Sahibine Karşı Çıkmak Doğru mudur
Hayır.Güç sahibi olmak:
tek başına yanlışlık değildir.
Bir yönetici:
adil de olabilir.
Bir patron:
dürüst de olabilir.
Bir ebeveyn:
gücünü merhametle kullanabilir.
Sorun:
gücün zulme dönüşmesidir.
Hz. Musa’nın karşı çıktığı şey:
salt otorite değil,
zulüm ve ilahlık iddiasına varan kibirdir.
A‘râf Suresi 103. ve 104. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette:
Firavun’a ve ileri gelenlerine:
Allah’ın ayetleriyle gönderildiği
bildirilmişti.
- ayette ise:
“Ben âlemlerin Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamberim.”
der.
Yani 103. ayet:
görevlendirmeyi,
- ayet:
anlatır.
Sonuç: A‘râf Suresi 104. Ayet Bize Ne Öğretiyor
A‘râf Suresi 104. ayet:Hz. Musa ile Firavun arasındaki:
büyük karşılaşmanın:
ilk cümlelerinden biridir.
Bir tarafta:
saray vardır.
Güç vardır.
Otorite vardır.
İleri gelenler vardır.
Diğer tarafta:
bir peygamber vardır.
Ve o peygamber:
çok sade bir cümle kurar:
“Ben âlemlerin Rabbi tarafından gönderildim.”
Bu cümlede:
büyük bir özgürlük vardır.
Çünkü Hz. Musa:
kendi değerini:
Firavun’un onayına
bağlamaz.
“Beni kabul edersen peygamberim.”
demez.
“Saray beni tanırsa görevim geçerlidir.”
demez.
Görevinin kaynağını:
daha yukarıya bağlar.
Bu bize:
insanın değerini ve doğruyu:
yalnız güçlü insanların onayında
aramaması gerektiğini
düşündürür.
Bazen insan:
patronundan,
çevresinden,
ailesinden,
kalabalıktan
onay bekler.
Ve onay gelmezse:
doğru bildiğinden
şüphe etmeye başlar.
Oysa bir şey:
sırf güçlü biri reddetti diye
yanlış olmaz.
Ayetin:
“âlemlerin Rabbi”
ifadesi de:
insan gücünü yerine oturtur.
Ne kadar büyük olursa olsun:
hiçbir insan:
mutlak değildir.
Hiçbir makam:
sonsuz değildir.
Hiçbir güç:
hesapsız değildir.
Bu düşünce:
güçsüzü cesaretlendirdiği kadar:
güçlüyü de:
sorumluluğa çağırır.
Çünkü:
yüksek makam:
insanı:
Allah’ın üstüne çıkarmaz.
Tam tersine:
daha büyük sorumluluk
yükleyebilir.
Belki de A‘râf 104’ün bize yönelttiği en güçlü soru şudur:
Doğru bildiğimiz bir şeyi, karşımızdaki kişi çok güçlü olduğu için söylemekten vazgeçiyor muyuz?
Çünkü gerçek cesaret:
bağırmak değildir.
Gerçek cesaret:
gücün karşısında bile doğru bildiğini, ölçüyü bozmadan söyleyebilmektir.
