📖 A‘râf Suresi 73. Ayette “Semûd Kavmine de Kardeşleri Sâlih’i Gönderdik; ‘Ey Kavmim! Allah’a Kulluk Edin, Sizin O’ndan Başka İlahınız Yoktur.

A‘râf Suresi 73. Ayette “Semûd Kavmine de Kardeşleri Sâlih’i Gönderdik; ‘Ey Kavmim! Allah’a Kulluk Edin, Sizin O’ndan Başka İlahınız Yoktur. Size Rabbinizden Apaçık Bir Delil Geldi; İşte Allah’ın Dişi Devesi Sizin İçin Bir Ayettir’ İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“İnsan bazen delil ister; fakat delil geldiğinde asıl sınav başlar. Çünkü hakikati görmek başka, gördüğü hakikate göre hayatını değiştirmek bambaşka bir şeydir.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 72. ayetinde Hz. Hûd ve onunla birlikte olanların Allah’ın rahmetiyle kurtarıldığı, Âd kavminin ise ayetleri yalanladığı için sonlarının geldiği anlatılmıştı.

1. ayetle birlikte yeni bir peygamber kıssasına geçilir:

Hz. Sâlih ve Semûd kavmi.

Ayet şöyle bildirir:

“Semûd kavmine de kardeşleri Sâlih’i gönderdik. O dedi ki: ‘Ey kavmim! Allah’a kulluk edin. Sizin O’ndan başka hiçbir ilahınız yoktur. Size Rabbinizden apaçık bir delil gelmiştir. İşte Allah’ın şu dişi devesi sizin için bir ayettir. Onu Allah’ın arzında bırakın, otlasın; ona kötülükle dokunmayın. Yoksa sizi acı bir azap yakalar.’”

Burada yine tanıdık bir başlangıç vardır:

“Allah’a kulluk edin.”

Fakat bu kez kıssaya çok özel bir unsur eklenir:

Allah’ın devesi.

Bu deve, Semûd kavmi için:

bir işaret, bir sınav ve bir sorumluluk

olarak sunulur.

Yani mesele yalnızca:

mucize görmek

değildir.

Asıl mesele:

mucizeden sonra nasıl davranacaklarıdır.

Semûd Kavmi Kimdir ​

Semûd kavmi:

Kur’an’da Hz. Sâlih’in gönderildiği toplum olarak anlatılır.

Onların:

güçlü,

yerleşik,

taş işçiliğinde ileri,

dağları ve kayaları oyup yapılar oluşturan

bir toplum oldukları başka ayetlerde belirtilir.

Bu yüzden Semûd kıssası:

yalnız dini değil,

aynı zamanda:

medeniyet, güç ve kibir

temalarını da taşır.

Hz. Sâlih Kimdir ​

Hz. Sâlih:

Semûd kavmine gönderilen peygamberdir.

Kavmine:

tevhidi,

Allah’a kulluğu,

sorumluluğu

anlatmıştır.

O da önceki peygamberler gibi:

kendi kavminin içinden biridir.

Onları tanır.

Onların dilini konuşur.

Ve mesajını:

kendi toplumunun içinde verir.

Neden “Kardeşleri Sâlih” Deniliyor ​

Bu ifade:

Hz. Sâlih’in Semûd kavmine mensup olduğunu

gösterir.

Buradaki kardeşlik:

iman kardeşliğinden çok,

kavim ve topluluk bağı

anlamındadır.

Yani Hz. Sâlih:

dışarıdan gelen yabancı biri değildir.

Bu da:

“Bizi tanımıyor.”

itirazını zayıflatır.

Hz. Sâlih’in İlk Mesajı Neden Yine Tevhiddir ​

Çünkü bütün peygamber kıssalarında temel eksen aynıdır:

Allah’a kulluk edin.

Hz. Nûh söyledi.

Hz. Hûd söyledi.

Şimdi Hz. Sâlih söylüyor.

Bu tekrar bize:

peygamberlerin farklı toplumlara gönderilse de:

temel mesajlarının aynı olduğunu

gösterir.

“Sizin O’ndan Başka İlahınız Yoktur” Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

Allah dışında hiçbir varlığın:

ilah,

mutlak otorite,

ibadetin nihai adresi

olamayacağını bildirir.

İnsan:

farklı şeyleri sevebilir,

önemseyebilir,

saygı gösterebilir.

Ama bunlardan hiçbirini:

Allah’ın yerine koyamaz.

“Size Rabbinizden Apaçık Bir Delil Geldi” Ne Demektir ​

Ayette geçen:

“beyyine”

kelimesi:

açık delil,

açık işaret,

kanıt

anlamlarını taşır.

Hz. Sâlih’in kavmine:

yalnız söz değil,

somut bir işaret

de verilmiştir.

Bu işaret:

dişi devedir.

Bu Dişi Deve Neden Bir Mucize Olarak Görülür ​

Kur’an deveyi:

“Allah’ın devesi”

ve:

“sizin için bir ayet”

olarak tanımlar.

Bu ifade onun:

sıradan bir hayvandan farklı biçimde,

ilahi bir işaret ve sınav

olduğunu gösterir.

Kur’an burada:

devenin nasıl ortaya çıktığının bütün teknik ayrıntılarını vermez.

Bu nedenle sonradan anlatılan bütün ayrıntıları:

kesin vahiy bilgisi gibi sunmamak gerekir.

“Allah’ın Devesi” Denmesi Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

Allah’ın o hayvana muhtaç olduğu

anlamına gelmez.

Bu tür nispetler:

bir varlığın:

özel değerini,

dokunulmazlığını,

ilahi bir işaret oluşunu

vurgulamak için kullanılır.

Yani:

“Bu deve size ait sıradan bir mal değildir; Allah’ın belirlediği özel bir sınavdır.”

Deve Semûd Kavmi İçin Neden Bir Sınavdı ​

Çünkü kendilerine:

açık bir sınır

konulmuştur.

Deveye:

dokunmayın.

Onu:

serbest bırakın.

Allah’ın arzında:

otlansın.

Böylece mesele çok basitleşmiştir:

Emre uyacaklar mı, yoksa güçlerini kullanıp sınırı aşacaklar mı?

“Onu Allah’ın Arzında Bırakın, Otlasın” Ne Demektir ​

Bu ifade:

devenin:

serbestçe yaşamasına,

beslenmesine,

engellenmemesine

izin verilmesini emreder.

Yani Semûd kavmine:

“Bu hayvana zarar vermeyin, yaşam alanını daraltmayın.”

denmektedir.

Bu, aynı zamanda:

insanın her şeyi kendi mülkü sanmaması gerektiğini

hatırlatır.

“Allah’ın Arzı” İfadesi Neden Önemlidir ​

Çünkü insan bazen:

toprağı,

suyu,

hayvanları,

kaynakları

tamamen kendi mülkü gibi görür.

Ayet ise:

“Allah’ın arzı”

der.

Bu bize:

yeryüzünün:

insana verilmiş bir kullanım alanı,

ama nihai anlamda:

Allah’a ait bir emanet

olduğunu hatırlatır.

Bu Ayet Hayvan Hakları Açısından da Düşünülebilir mi ​

Ayetin birincil konusu:

Semûd kavmine verilen özel sınavdır.

Ancak genel bir ahlaki ders olarak:

hayvana gereksiz zarar vermemek,

onu yaşama hakkından mahrum bırakmamak,

Allah’ın yarattığı bir canlıya eziyet etmemek

gibi ilkeler düşünülebilir.

Buradaki deve:

özellikle:

dokunulmaması gereken bir emanet

olarak sunulur.

“Ona Kötülükle Dokunmayın” Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

deveye zarar vermemeleri gerektiğini

çok açık biçimde bildirir.

Yani:

öldürmeyin,

yaralamayın,

ona eziyet etmeyin

anlamı taşır.

Bu sınır:

son derece nettir.

Ve ilerleyen ayetlerde:

Semûd kavminin bu sınırı:

ihlal ettiği

anlatılacaktır.

İnsan Açık Bir Sınırı Neden İhlal Eder ​

Çünkü yasak:

bazen egoya dokunur.

İnsan:

“Neden ben buna dokunamıyorum?”

diyebilir.

Gücünü:

sınır tanımamak

olarak algılayabilir.

Özellikle güçlü toplumlarda:

“Bize kim engel olabilir?”

duygusu

ahlaki sınırları zayıflatabilir.

Mucize Görmek İman Etmek İçin Yeterli midir ​

Hayır.

Bu kıssa bunun çok çarpıcı örneklerinden biridir.

İnsan:

delil görebilir.

Ama yine de:

kibir,

çıkar,

inat

nedeniyle reddedebilir.

Yani asıl sorun her zaman:

delil eksikliği değildir.

Bazen:

kalbin kabul etmeye kapalı olmasıdır.

“Mucize Görsem Kesin İnanırdım” Demek Her Zaman Doğru mudur ​

İnsan böyle düşünebilir.

Ama Kur’an kıssaları bize:

mucize gören herkesin iman etmediğini

gösterir.

Çünkü insan:

gördüğünü farklı biçimde yorumlayabilir,

inkâr edebilir,

inat edebilir.

Bu nedenle iman:

yalnızca:

olağanüstü bir olay görmekten ibaret değildir.

Bu Ayet Güç ve Sınır İlişkisi Hakkında Ne Söyler ​

Semûd güçlü bir toplumdur.

Ama onlara:

çok basit bir sınır

konulmuştur:

Bu deveye dokunmayın.

Burada güç:

şunu yapabilme imkânıdır:

zarar verebilmek.

Ahlak ise:

zarar verebilecek güçteyken zarar vermemeyi seçmektir.

İşte gerçek sınav burada ortaya çıkar.

A‘râf Suresi 72. ve 73. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır ​

1. ayette:

Âd kavminin sonu

ve Hz. Hûd ile iman edenlerin kurtuluşu

anlatılmıştı.

1. ayette:

Semûd kavmine geçilir.

Yani bir toplumun kıssası biter,

başka bir toplumun sınavı başlar.

Bu bize:

insanlığın geçmişten her zaman ders almadığını

gösterir.

Âd kavmi gitti.

Semûd geldi.

Ama:

kibir, güç ve inkâr problemi yeniden ortaya çıktı.

Sonuç: A‘râf Suresi 73. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 73. ayet Hz. Sâlih kıssasının başlangıcında:

çok güçlü bir sınav tablosu kurar.

Önce:

“Allah’a kulluk edin.”

denir.

Sonra:

“O’ndan başka ilahınız yoktur.”

buyrulur.

Ardından:

“Size açık bir delil geldi.”

denir.

Ve o delil:

Allah’ın devesidir.

Burada insanın önünde artık:

soyut bir tartışmadan daha fazlası vardır.

Somut bir işaret vardır.

Ve işaretle birlikte:

somut bir sınır gelir:

“Ona zarar vermeyin.”

Bu, insan karakteri açısından çok derin bir sınavdır.

Çünkü bazen insanın ahlakı:

ne yapabildiğiyle değil,

yapabilecek durumda olduğu hâlde neyi yapmamayı seçtiğiyle

ölçülür.

Gücün varsa:

ezmemek.

Paran varsa:

haksızlık yapmamak.

Yetkin varsa:

zorbalığa dönüştürmemek.

Bir canlıya zarar verebiliyorsan:

zarar vermemeyi seçmek.

Semûd kavmine verilen sınav da tam olarak:

bu türden bir sınavdır.

Ayet ayrıca bize:

mucize ile iman arasındaki ilişkiyi de düşündürür.

İnsan bazen:

“Bir mucize görsem kesin inanırım.”

der.

Ama Kur’an’ın anlattığı toplumlarda:

mucize görmek her zaman:

iman üretmemiştir.

Çünkü delil:

gözün önüne gelebilir.

Ama insanın içinde:

kibir varsa

yine reddedilebilir.

Bu yüzden asıl soru yalnız:

“Delil var mı?”

değildir.

Bir başka soru daha vardır:

“Ben gerçekten delile açık mıyım?”

Belki de A‘râf 73’ün bize yönelttiği en güçlü soru şudur:

Hakikat önümüze geldiğinde onu kabul etmeye hazır mıyız, yoksa kabul etmek hayatımızı değiştirecek diye onu reddetmenin yolunu mu arıyoruz?

Çünkü bazen en büyük mucize:

gözün gördüğü şey değil;

insanın gördüğü gerçeğin karşısında kibrini bırakabilmesidir.

“Delil istemek kolaydır; delil geldiğinde ona göre yaşamak zordur. Hakikat gözümüzün önünde belirdiğinde asıl sınav başlar: Onu kabul edecek kadar dürüst müyüz?”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...