📖 A‘râf Suresi 48. Ayette “A‘râf Ehli Simalarından Tanıdıkları Kimselere ‘Topluluğunuz ve Büyüklük Taslamanız Size Ne Fayda Sağladı’ Diye Seslenir”

A‘râf Suresi 48. Ayette “A‘râf Ehli Simalarından Tanıdıkları Kimselere ‘Topluluğunuz ve Büyüklük Taslamanız Size Ne Fayda Sağladı’ Diye Seslenir” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“İnsan dünyada kalabalığına, gücüne ve makamına güvenebilir; fakat bunların hiçbiri hakikatin yerine geçmez. Bir gün geriye yalnızca kim olduğumuz ve ne yaptığımız kalır.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 47. ayetinde A‘râf ehlinin cehennem tarafına baktıklarında:

“Rabbimiz! Bizi zalimler topluluğuyla beraber kılma.”

diye dua ettikleri anlatılmıştı.

1. ayette ise A‘râf ehli bu kez cehennem tarafındaki bazı kişilere doğrudan seslenir:

“A‘râf ehli, simalarından tanıdıkları birtakım adamlara seslenerek, ‘Topluluğunuz ve büyüklük taslamanız size hiçbir fayda sağlamadı’ derler.”

Bu kısa ayette iki büyük dünyevi güç sorgulanmaktadır:

kalabalık

ve

kibir.

İnsan dünyada:

çok taraftarı olduğu,

güçlü bir çevreye sahip bulunduğu,

serveti veya makamı olduğu

için kendisini güvende hissedebilir.

Fakat ayet ahirette bütün bu dayanakların karşısına tek bir soru koyar:

“Size ne fayda sağladı?”

A‘râf Ehli Kime Sesleniyor ​

Ayet:

A‘râf ehlinin bazı kişileri:

simalarından tanıdığını

bildirir.

Bunlar cehennem tarafında bulunan ve dünyada:

güç,

kalabalık,

kibir

ile öne çıkmış kişiler olarak anlaşılır.

Ayet onların isimlerini vermez.

Çünkü asıl mesele:

belirli kişiler değil,

temsil ettikleri insan tipidir.

“Simalarından Tanırlar” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

1. ayette de A‘râf ehlinin insanları:

simalarından tanıdığı

bildirilmişti.

Ahirette insanların durumlarının:

yüzlerine,

hâllerine,

görünümlerine

yansıdığı anlaşılmaktadır.

Bu yüzden A‘râf ehli:

kimlerin hangi tarafta olduğunu

ayırt edebilir.

Bu:

dünyada insanların yüzlerinden karakter okuyabileceğimiz

anlamına gelmez.

Ayet:

ahiret sahnesini anlatmaktadır.

“Topluluğunuz Size Ne Fayda Sağladı?” Ne Demektir ​

Ayette geçen ifade:

insanın dünyadaki:

taraftarlarına,

çevresine,

kalabalığına,

gücüne

işaret eder.

Bir insan:

“Arkamda bu kadar kişi var.”

diye kendisini güçlü hissedebilir.

Fakat ahirette:

hiçbir kalabalık

kişinin hesabını onun yerine veremez.

Bu nedenle soru son derece sarsıcıdır:

“O kalabalık şimdi nerede?”

Kalabalık Olmak Haklı Olmak Anlamına Gelir mi ​

Hayır.

Bir düşünceyi:

milyonlarca insan

savunabilir.

Bu onun doğru olduğunu:

otomatik olarak kanıtlamaz.

Aynı şekilde azınlıkta olmak da:

otomatik olarak haklılık değildir.

Hakikat:

sayıyla ölçülmez.

Önemli olan:

delil,

adalet,

doğruluk

ve hakikattir.

İnsan Neden Kalabalıktan Güç Alır ​

Çünkü insan:

toplumsal bir varlıktır.

Bir grubun içinde olduğunda:

kendini daha güvende hissedebilir.

Başkalarının aynı şeyi yaptığını görmek:

kendi davranışını normalleştirebilir.

Böylece:

“Bu kadar insan yanlış olamaz.”

diye düşünebilir.

Oysa tarih:

çok büyük kalabalıkların da yanlışta birleşebildiğini

göstermiştir.

“Herkes Böyle Yapıyor” Sözü Neden Tehlikeli Olabilir ​

Çünkü bu söz:

ahlaki değerlendirmeyi

kalabalığın davranışına bırakır.

İnsan:

“Doğru mu?”

sorusunu sormak yerine:

“Yaygın mı?”

sorusuna bakmaya başlar.

Oysa yaygınlık:

bir davranışın:

doğru,

adil,

ahlaklı

olduğunu göstermez.

Ayetin mesajı:

kalabalığı vicdanın yerine koymamaktır.

Ayetteki İkinci Büyük Kavram Neden Kibirdir ​

Çünkü insanın:

kalabalığa sahip olması

ona üstünlük duygusu verebilir.

Çok taraftarı,

çok parası,

çok gücü

olan kişi:

“Ben diğerlerinden üstünüm.”

diye düşünebilir.

Ayet bu düşüncenin ahirette hiçbir değer taşımadığını gösterir.

Dünya:

kibrin büyüyebildiği bir yer olabilir.

Ahiret ise:

kibrin gerçeğe çarptığı yerdir.

“Büyüklük Taslamak” Ne Demektir ​

Kibir yalnızca:

kendini sevmek

değildir.

Kibir:

kendini başkalarından üstün görmek,

hakikati küçümsemek,

başkasının değerini azaltmak

ve bazen:

doğruyu kabul etmeyi gururuna yedirememektir.

İblis’in:

“Ben ondan üstünüm.”

sözü surenin başındaki en açık kibir örneğiydi.

A‘râf Suresi’nde Kibir Neden Bu Kadar Sık Tekrarlanıyor ​

Çünkü sure:

İblis’in kibriyle

başlayan büyük bir ahlaki problemi sürekli hatırlatır.

İblis:

kendisini Âdem’den üstün gördü.

Daha sonra ayetlerde:

Allah’ın ayetlerine karşı kibirlenen insanlardan

söz edildi.

Şimdi 48. ayette:

dünyada büyüklük taslayanlara:

“Kibriniz size ne kazandırdı?”

diye sorulur.

Böylece sure boyunca aynı hastalığın:

farklı biçimleri

gösterilir.

Servet İnsana Yanlış Bir Güven Duygusu Verebilir mi ​

Evet.

Para:

birçok sorunu çözebilir.

İnsana:

rahatlık,

seçenek,

etki

sağlayabilir.

Fakat para:

ölümü durduramaz.

Ahiret hesabını satın alamaz.

İnsanın yaptığı haksızlığı:

doğruya çeviremez.

Bu nedenle maddi imkân:

mutlak güvence değildir.

Makam ve Ün de Aynı Şekilde Geçici midir ​

Evet.

Dünyada insan:

ünvanıyla,

makamıyla,

şöhretiyle

tanınabilir.

İnsanlar önünde ayağa kalkabilir.

Sözü dinlenebilir.

Ama ölüm geldiğinde:

unvan geride kalır.

Ahirette soru:

“Kaç kişi seni tanıyordu?”

değil;

“Ne yaptın?”

olur.

İnsan Gücü Varken Neden Kendini Dokunulmaz Sanabilir ​

Çünkü dünyada güç:

bazı sonuçları geciktirebilir.

Güçlü biri:

eleştiriden kaçabilir.

Hukuki veya toplumsal sonuçlardan korunabilir.

Çevresi onu sürekli onaylayabilir.

Bu durumda kişi:

“Bana hiçbir şey olmaz.”

yanılgısına düşebilir.

Ayet ise:

nihai hesabın insan gücüyle engellenemeyeceğini

hatırlatır.

Çevremizdeki İnsanların Sürekli Bizi Onaylaması Tehlikeli Olabilir mi ​

Evet.

Bir insanın çevresindeki herkes:

sürekli:

“Sen haklısın.”

diyorsa,

kişi kendi hatalarını görmekte zorlanabilir.

Güçlü insanların en büyük sorunlarından biri:

kendilerine dürüstçe:

“Yanlış yapıyorsun.”

diyebilecek insanların azalması olabilir.

Bu nedenle gerçek dost:

yalnız alkışlayan değil,

gerektiğinde hakikati söyleyebilendir.

Kibir ile Eleştiriye Kapalı Olmak Arasında Bir Bağ Var mıdır ​

Çoğu zaman vardır.

Kibirli insan:

eleştiriyi kişisel saldırı

gibi görebilir.

Kendisine karşı çıkanları:

cahil,

düşman,

değersiz

sayabilir.

Böylece hata düzeltme mekanizması ortadan kalkar.

Oysa insan:

eleştiriye tamamen kapanırsa kendi yanlışını büyütebilir.

“Size Ne Fayda Sağladı?” Sorusu Neden Bu Kadar Etkilidir ​

Çünkü ayet teorik bir tartışma yapmaz.

Sonuca bakar.

Dünyada bütün o:

kalabalık,

servet,

güç,

kibir

vardı.

Peki şimdi?

Ne işe yaradı?

Bu soru insana bugün de uygulanabilir:

Uğruna ahlakımızı bozduğumuz şey:

sonunda bize gerçekten ne sağlayacak?

İnsan Geçici Bir Kazanç İçin Kalıcı Değerlerini Kaybedebilir mi ​

Evet.

İnsan:

bir makam için

dürüstlüğünden vazgeçebilir.

Para için:

başkasının hakkını yiyebilir.

Toplum tarafından kabul görmek için:

vicdanına aykırı davranabilir.

Fakat sonra elde ettiği şey:

geçici olabilir.

Kaybettiği:

karakteri

ise çok daha değerli olabilir.

Bu Ayet Günümüz Sosyal Medya Dünyasına Nasıl Dokunur ​

Bugün insanların değeri bazen:

takipçi sayısı,

beğeni sayısı,

izlenme,

etkileşim

üzerinden ölçülebiliyor.

Bir insan:

milyonlarca kişiye ulaşabilir.

Ama çok takip edilmek:

doğru olmak anlamına gelmez.

A‘râf 48'in sorusu bugüne uyarlanırsa çok düşündürücüdür:

“O kalabalık sana gerçekte ne kazandırdı?”

A‘râf Suresi 47. ve 48. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor ​

1. ayette A‘râf ehli cehennem tarafına bakmış ve:

“Rabbimiz! Bizi zalimler topluluğuyla beraber kılma.”

demişti.

1. ayette ise o topluluğun bazı kişilerine:

“Kalabalığınız ve kibriniz size ne fayda sağladı?”

diye seslenirler.

Yani önce:

sonucu görürler.

Sonra:

o sonuca götüren iki büyük yanılgıyı işaret ederler:

Kalabalığa güvenmek.

Kibirlenmek.

Bu iki şey dünyada güçlü görünebilir.

Ama ahirette:

hiçbir gerçek güvence oluşturmaz.

Sonuç: A‘râf Suresi 48. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 48. ayet insanın dünyada güvenebileceği iki büyük yanılsamayı sorgular:

kalabalık

ve

kibir.

A‘râf ehli dünyada güçlü görünmüş kişilere:

“Topluluğunuz size ne fayda sağladı?”

diye sorar.

Bu soru:

bugünün insanına da yöneltilebilir.

Kaç kişinin seni alkışladığı:

haklı olduğunun kanıtı değildir.

Kaç kişinin seni takip ettiği:

değerinin ölçüsü değildir.

Ne kadar servetin olduğu:

ahlaki üstünlüğünü göstermez.

Ne kadar güçlü olduğun:

sonsuz yaşayacağın anlamına gelmez.

Ve:

ne kadar büyük görünürsen görün,

Allah karşısında:

bir kuldan fazlası değilsin.

Ardından ikinci soru gelir:

“Büyüklük taslamanız size ne fayda sağladı?”

Kibir insana dünyada:

güçlü hissettirebilir.

Ama aslında onu:

özür dilemekten,

öğrenmekten,

fikrini değiştirmekten,

hakikati kabul etmekten

uzaklaştırabilir.

Bu yüzden kibir:

insanın dışarıya gösterdiği güç değil;

bazen:

içeride taşıdığı büyük bir zayıflıktır.

Ayet bize şunu hatırlatır:

Bir gün:

kalabalık dağılır.

Makam biter.

Şöhret unutulur.

Servet başkasına kalır.

Beden yaşlanır.

Ve insan:

tek başına kendi hakikatiyle kalır.

O gün önemli olan:

kaç kişinin arkamızda bulunduğu değil;

bizim hakikatin hangi tarafında durduğumuzdur.

Belki de A‘râf 48’in bize yönelttiği en güçlü soru şudur:

Bugün sahip olduğumuz güç, çevre ve imkânlar elimizden alınsa geriye bizi değerli kılan ne kalır?

Eğer cevap:

dürüstlük,

adalet,

merhamet,

iman,

iyilik

ise insan gerçekten bir şeyler biriktirmiştir.

Ama geriye yalnız:

ünvanlar,

sayılar,

kalabalıklar

kalıyorsa:

ayet bizi yeniden düşünmeye çağırır.

“Kalabalık insanı güçlü gösterebilir, fakat haklı yapmaz; makam insanı yükseltebilir, fakat değerli yapmaz. Gerçek değer, herkes ayrıldığında bile insanın yanında kalabilen ahlakıdır.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...