📖 A‘râf Suresi 46. Ayette “İki Taraf Arasında Bir Perde Vardır; A‘râf Üzerinde Herkesi Simalarından Tanıyan Kimseler Bulunur” İfadesi Ne Anlama Gelir

A‘râf Suresi 46. Ayette “İki Taraf Arasında Bir Perde Vardır; A‘râf Üzerinde Herkesi Simalarından Tanıyan Kimseler Bulunur” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“İnsan bazen henüz ulaşamadığı iyiliğin kıyısında bekler; o anda onu ayakta tutan şey umuttur. Çünkü kapının henüz açılmamış olması, yolun tamamen kapandığı anlamına gelmez.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 45. ayetinde Allah’ın yolundan alıkoyan, onu eğri göstermek isteyen ve ahireti inkâr eden kimselerden söz edilmişti.

1. ayette ise cennet ile cehennem arasındaki son derece dikkat çekici bir sahne anlatılır:

“İki taraf arasında bir perde vardır. A‘râf üzerinde de herkesi simalarından tanıyan kimseler bulunur. Bunlar cennet ehline, ‘Selâm size!’ diye seslenirler. Kendileri henüz cennete girmemişlerdir; fakat girmeyi ummaktadırlar.”

Bu ayet sureye adını veren:

A‘râf

kavramının geçtiği temel ayettir.

Bir tarafta:

cennet ehli.

Diğer tarafta:

cehennem ehli.

Aralarında:

bir perde veya sınır.

Bu sınırın yüksek bir bölümünde ise her iki tarafı da tanıyabilen insanlar bulunmaktadır.

Onlar cennete bakar ve:

“Selâm size!”

derler.

Henüz cennete girmemişlerdir.

Ama çok önemli bir şey vardır:

Ümitlerini kaybetmemişlerdir.

“İki Taraf Arasında Bir Perde Vardır” Ne Demektir ​

Buradaki iki taraf:

cennet ehli

ve

cehennem ehlidir.

Ayet aralarında:

hicâb

bulunduğunu bildirir.

Hicâb:

perde,

engel,

ayırıcı sınır

anlamlarına gelir.

Bu sınır iki farklı sonucu:

birbirinden ayırmaktadır.

Bu Perde Fiziksel Bir Duvar mıdır ​

Ayet bunun mahiyetini ayrıntılı biçimde açıklamaz.

Kur’an’ın başka ahiret tasvirleriyle birlikte düşünüldüğünde:

iki tarafı birbirinden ayıran gerçek bir sınırın bulunduğu anlaşılır.

Fakat bunun:

dünyadaki duvarlara birebir benzediğini

söyleyemeyiz.

Ahiret:

gayb âlemidir.

Kur’an’ın verdiği bilgiyle yetinmek en güvenli yaklaşımdır.

“A‘râf” Kelimesi Ne Anlama Gelir ​

A‘râf, Arapçada yüksek yerler, yükseltiler veya bir şeyi ayıran yüksek bölümler anlamıyla ilişkilendirilir.

Aynı kökten gelen kelimelerde:

tanımak,

ayırt etmek

anlamı da bulunur.

Ayetin bağlamında A‘râf:

cennet ile cehennem arasında bulunan:

yüksek bir sınır bölgesi

olarak anlaşılmıştır.

Sure de adını:

bu ayetten alır.

A‘râf’ın Yüksek Bir Yer Olmasının Hikmeti Nedir ​

Yüksek bir yerde bulunan kişi:

iki tarafı da görebilir.

Ayet de A‘râf üzerindeki insanların:

cennet ve cehennem ehlini

tanıyabildiklerini anlatır.

Bu nedenle A‘râf:

yalnızca bir sınır değil;

aynı zamanda:

iki sonucun da görülebildiği bir bekleyiş noktası

gibi tasvir edilir.

A‘râf Üzerindeki İnsanlar Kimlerdir ​

Bu konuda klasik tefsirlerde farklı görüşler bulunmaktadır.

En yaygın yorumlardan biri:

iyilikleri ile kötülükleri denk gelen ve nihai hükmü bekleyen kimseler oldukları yönündedir.

Başka yorumlar da vardır.

Bu nedenle:

“A‘râf ehli kesinlikle sadece şu kişilerdir.”

demek yerine ihtiyatlı olmak gerekir.

Kur’an’ın kesin biçimde söylediği şudur:

Onlar A‘râf üzerindedir,

iki tarafı tanırlar,

henüz cennete girmemişlerdir

ve:

cennete girmeyi ummaktadırlar.

İyilikleri ile Kötülükleri Eşit Olanlar Yorumu Nereden Geliyor ​

Bu yorum:

ayetlerin genel bağlamı

ve erken dönem tefsir rivayetleri

üzerinden geliştirilmiştir.

Buna göre bu insanlar:

cennete doğrudan girecek kadar iyilikleri ağır basmamış,

cehenneme gönderilecek kadar da kötülükleri ağır basmamış

bir durumda beklemektedir.

Ancak ayetin kendisi:

“İyilikleri ve kötülükleri eşittir.”

diye açıkça söylemez.

Bu nedenle bunu:

bir tefsir yorumu

olarak değerlendirmek gerekir.

“Herkesi Simalarından Tanırlar” Ne Demektir ​

Ayet A‘râf ehlinin:

insanları bazı belirtilerinden tanıyacağını

bildirir.

Kur’an’ın farklı ayetlerinde ahirette insanların durumlarının:

yüzlerine,

hâllerine,

görünümlerine

yansıyabileceği anlatılır.

Bu nedenle cennet ve cehennem ehlinin:

sonuçlarının üzerlerinde belli olduğu

anlaşılabilir.

Cennet Ehlinin Yüzlerinde Bir İşaret mi Olacaktır ​

Kur’an çeşitli yerlerde:

bazı yüzlerin aydınlık,

mutlu,

sevinçli

olacağını;

bazı yüzlerin ise:

kararmış,

üzgün,

sıkıntılı

olacağını anlatır.

Bu nedenle A‘râf ehlinin insanları simalarından tanıması:

ahirette iç durumun dış görünüşe yansımasıyla

ilişkilendirilebilir.

İnsan Dünyada da Bazen İç Dünyasını Yüzünde Taşır mı ​

Kısmen evet.

Üzüntü,

sevinç,

öfke,

korku

insanın yüzüne yansıyabilir.

Fakat dünyada bir insanın:

ahlakını,

imanını,

niyetini

yalnız yüzüne bakarak kesin biçimde anlamak mümkün değildir.

Bu nedenle ayetteki durum:

ahirete özgü bir tanıma hâlidir.

Dünyada insanları yüzlerinden hükme bağlamak doğru olmaz.

A‘râf Ehli Cennetliklere Neden “Selâm Size” Diyor ​

Selâm:

esenlik,

güven,

barış,

huzur

anlamı taşır.

A‘râf ehli cennetlikleri gördüğünde:

“Selâmün aleyküm — Selâm size.”

diye seslenir.

Bu ifade onların cennet ehline:

düşmanlık veya kıskançlıkla değil,

sevgi ve umutla

baktıklarını gösterir.

“Selâm” Cennet Tasvirlerinde Neden Bu Kadar Önemlidir ​

Çünkü dünya hayatında insan:

tehlike,

korku,

hastalık,

ölüm,

çatışma

ile karşılaşabilir.

Cennet ise Kur’an’da:

esenlik yurdu

olarak tasvir edilir.

Orada selâm yalnız bir selamlaşma sözü değil;

cennetin bütün hâlini özetleyen bir kelime gibidir:

Artık güvendesiniz.

A‘râf Ehli Henüz Cennete Girmemişse Neden Cennet Ehline Selâm Veriyor ​

Çünkü onların yönü:

cennete dönüktür.

Henüz orada değillerdir.

Ama oraya karşı:

özlem,

ümit,

sevgi

taşırlar.

Bu, ayetin psikolojik açıdan en güzel sahnelerinden biridir.

Bir insan:

henüz arzuladığı sonuca ulaşmamıştır.

Ama:

umudunu kaybetmemiştir.

“Henüz Cennete Girmemişlerdir” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade onların:

bir bekleyiş içinde

olduğunu gösterir.

Cennet ehli yerini almıştır.

Cehennem ehli de sonucuyla karşılaşmıştır.

A‘râf ehlinin durumu ise:

henüz tamamlanmamıştır.

Bu nedenle ayette bir:

bekleme ve beklenti hâli

vardır.

“Fakat Girmeyi Umuyorlardı” İfadesi Neden Çok Önemlidir ​

Çünkü bu cümle:

ümidi

ayetin merkezine yerleştirir.

Henüz cennette değillerdir.

Ama:

cennetten umutlarını kesmemişlerdir.

Bu bize Allah’ın rahmeti karşısında:

umutsuzluğun

doğru bir tavır olmadığını da düşündürür.

İnsan hayattayken özellikle:

rahmet kapısından ümidini kesmemelidir.

Bu Ayetten “Ne Yaparsak Yapalım Sonunda Cennete Gireriz” Sonucu Çıkar mı ​

Hayır.

Ayet böyle bir garanti vermez.

Kur’an aynı surede:

iman,

salih amel,

takvâ,

tövbe,

adalet

gibi sorumlulukları açıkça vurgulamıştır.

Ümit:

sorumluluktan kaçmanın bahanesi değildir.

Gerçek ümit:

insanı Allah’a yönelmeye teşvik eden ümittir.

Allah’ın Rahmetinden Ümit Etmek ile Kendini Garantide Görmek Arasında Ne Fark Vardır ​

Çok büyük fark vardır.

Ümit eden insan:

“Allah’ın rahmetine muhtacım.”

der.

Kendini garantide gören insan ise:

“Benim için sorun yok.”

diye düşünebilir.

Birincisi:

tevazu üretir.

İkincisi:

gevşeklik ve kibir

üretebilir.

Kur’an’ın öğrettiği tavır:

korku ile ümit arasında dengeli olmaktır.

A‘râf Bize İnsanları Hemen Cennetlik veya Cehennemlik İlan Etmememiz Gerektiğini de Hatırlatır mı ​

Evet, dolaylı olarak önemli bir ders çıkarılabilir.

Ahirette bile:

insanların farklı durumları,

farklı hesapları

bulunmaktadır.

Dünyada ise biz:

başkasının kalbini,

son hâlini,

tövbesini,

Allah ile arasındaki ilişkiyi

tam olarak bilemeyiz.

Bu nedenle:

nihai hüküm Allah’a aittir.

İnsan kendi hesabıyla daha fazla ilgilenmelidir.

A‘râf Suresi 44, 45 ve 46. Ayetler Nasıl Bir Sahne Oluşturuyor ​

1. ayette:

cennet ve cehennem ehli birbirleriyle konuşmuştu.

1. ayette:

Allah’ın yolundan alıkoyan zalimlerin özellikleri açıklanmıştı.

1. ayette ise:

iki tarafın arasında bulunan:

A‘râf

gösterilir.

Böylece sahne genişler:

Bir tarafta:

cennet.

Diğer tarafta:

cehennem.

Ortada:

bir sınır.

Sınır üzerinde ise:

iki tarafı da gören ve cennete umutla bakan insanlar.

Bu görüntü ahiretin:

adalet, ayrım ve bekleyiş

boyutlarını birlikte gösterir.

Sonuç: A‘râf Suresi 46. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 46. ayet sureye adını veren çok özel bir sahneyi anlatır:

Cennet ile cehennem arasında bir perde vardır.

Bu perdenin yüksek kısmında:

A‘râf ehli

bulunur.

Onlar:

cennetlikleri tanır.

Cehennemlikleri tanır.

İki sonucun arasındadırlar.

Ve cennet ehline:

“Selâm size!”

diye seslenirler.

Fakat kendileri:

henüz cennete girmemiştir.

İşte ayetin belki de en insanî cümlesi bundan sonra gelir:

“Ama girmeyi umuyorlardı.”

Bu kısa ifade içinde:

bekleyiş,

belirsizlik,

arzu,

rahmete güven

ve umut

vardır.

İnsan hayatında da bazen böyle dönemlerden geçer.

Henüz istediği yere ulaşmamıştır.

Ama tamamen kaybetmiş de değildir.

Bir kapının önündedir.

Bekler.

Ve:

ümit eder.

Fakat ayetin ahiret bağlamı bize daha derin bir şey öğretir:

Hiçbir insan kendisini Allah’ın rahmetinden bağımsız göremez.

Cennete giren:

Allah’ın lütfuna muhtaçtır.

Bekleyen:

Allah’ın lütfuna muhtaçtır.

Günah işleyip tövbe eden:

Allah’ın lütfuna muhtaçtır.

Hepimiz:

aynı rahmete muhtacız.

Bu nedenle iman insanı:

kibre değil,

tevazuya götürmelidir.

Aynı zamanda insan:

yaşadığı sürece

umudunu korumalıdır.

Çünkü Allah’ın rahmetine güvenmek:

yanlışı önemsememek değil;

yanlıştan dönmek için hâlâ bir kapı bulunduğuna inanmaktır.

Belki de A‘râf 46’nın insana bıraktığı en güçlü soru şudur:

Cenneti gerçekten istiyorsak, bugün hangi davranışlarımız bizi ona yaklaştırıyor?

Ve ikinci soru:

Henüz istediğimiz insan olamamışsak, değişme umudumuzu neden kaybedelim?

Çünkü insanın bugün bulunduğu yer:

yarın ulaşabileceği yerin mutlaka son sınırı değildir.

“Henüz varamamış olmak, yolun bittiği anlamına gelmez. İnsan doğru yöne bakmayı, yürümeyi ve Allah’ın rahmetinden ümit etmeyi bırakmadığı sürece bekleyiş bile bir umut taşıyabilir.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...