📖 A‘râf Suresi 41. Ayette “Onlar İçin Cehennemden Bir Döşek, Üstlerinde de Ateşten Örtüler Vardır; Zalimleri İşte Böyle Cezalandırırız” İfadesi

A‘râf Suresi 41. Ayette “Onlar İçin Cehennemden Bir Döşek, Üstlerinde de Ateşten Örtüler Vardır; Zalimleri İşte Böyle Cezalandırırız” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“İnsan dünyada kendisine nasıl bir hayat kurduğunu çoğu zaman yalnız bugünkü rahatlığıyla ölçer. Kur’an ise tercihlerimizin sonunda bizi kuşatan bir sonuca dönüşebileceğini hatırlatır.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 40. ayetinde Allah’ın ayetlerini yalanlayan ve onlara karşı kibirlenenlere gök kapılarının açılmayacağı ve:

“Deve iğne deliğinden geçmedikçe cennete giremeyecekleri”

bildirilmişti.

1. ayet bu ağır uyarının devamında cehennem tasvirini daha da somutlaştırır:

“Onlar için cehennemden bir döşek, üstlerinde de ateşten örtüler vardır. Zalimleri işte böyle cezalandırırız.”

Ayet yalnızca:

“Ateş içindedirler.”

demekle yetinmez.

İnsanın günlük hayatta güven ve rahatlıkla ilişkilendirdiği iki şeyi kullanır:

döşek

ve

örtü.

Fakat burada ikisi de rahatlık sağlamaz.

Altlarında ateş vardır.

Üstlerinde de ateş onları kuşatır.

Böylece ayet:

kaçış imkânı bulunmayan, her yönden kuşatılmış bir sonucu

son derece güçlü bir görüntüyle anlatır.

“Onlar İçin Cehennemden Bir Döşek Vardır” Ne Demektir ​

Ayette geçen “mihâd” kelimesi:

döşek,

yatak,

altına serilen şey

anlamlarına gelir.

Normalde yatak:

dinlenme,

güven,

rahatlık

ile ilişkilidir.

Fakat ayette bu kelime tersine çevrilir:

Cehennem onların döşeği olur.

Yani dinlenmek için sığınılan yer bile:

azabın bir parçasına dönüşür.

Kur’an Neden “Döşek” Gibi Günlük Bir Kelime Kullanıyor ​

Çünkü insan soyut bir azabı düşünmekte zorlanabilir.

Ama:

altında ne olduğunu,

üstünde ne olduğunu

çok kolay hayal eder.

Bir insan yatağa girdiğinde:

altındaki döşek

ve üstündeki örtü

onu çevreler.

Ayet tam bu gündelik görüntüyü kullanarak:

cehennemin insanı her yönden kuşatan bir durum olduğunu

anlatır.

“Üstlerinde de Örtüler Vardır” Ne Anlama Gelir ​

Ayette geçen “ğavâş” kelimesi:

örten,

kaplayan,

üstten kuşatan şeyler

anlamındadır.

Bağlamda:

ateşten örtüler

olarak anlaşılır.

Yani azap yalnızca:

alt taraftan gelmez.

Üst taraftan da insanı kaplar.

Bu tasvir:

tam bir kuşatılmışlık

hissi oluşturur.

Alt ve Üstün Birlikte Anılması Neyi Vurgular ​

Alt:

kaçılacak bir yer değildir.

Üst:

sığınılacak bir yer değildir.

Böylece insan:

iki yönden de kuşatılmıştır.

Bu anlatımın amacı:

cehennemin yalnızca uzakta bulunan bir ateş olmadığını;

insanı:

her tarafından kuşatan bir sonuç

olduğunu göstermektir.

Ayetteki Ateş Gerçek midir Yoksa Sadece Mecaz mıdır ​

Kur’an cehennem ateşini:

gerçek bir ahiret azabı

olarak anlatır.

Aynı zamanda kullanılan tasvirlerin:

ahlaki ve manevi anlamlar da taşıdığı

düşünülebilir.

Fakat ayeti yalnızca:

“Bunlar tamamen semboldür.”

şeklinde yorumlamak Kur’an’ın açık ahiret anlatımını daraltır.

Gaybın tam mahiyetini ise:

Allah bilir.

Cehennemin Nasıl Olduğunu Tam Olarak Bilebilir miyiz ​

Hayır.

Kur’an bize:

ateş,

yakıcılık,

susuzluk,

pişmanlık,

kuşatılmışlık

gibi tasvirler verir.

Fakat ahiret:

dünya tecrübemizin dışında bir varlık alanıdır.

Bu yüzden:

nasıl olduğu konusunda Kur’an’ın verdiğinden fazlasını kesin bilgi gibi söylememek gerekir.

Bize verilen tasvirler:

mesajı anlamamız için yeterlidir.

Bu Ayetin Amacı İnsanları Sadece Korkutmak mıdır ​

Ayet güçlü bir uyarıdır.

Fakat Kur’an’da uyarı:

tek başına kullanılmaz.

Az önceki ayetlerde:

takvâ sahibi olup kendini düzeltenlerin:

korkmayacağı ve üzülmeyeceği

bildirilmişti.

Yani Kur’an:

hem sonucu gösterir,

hem de kurtuluş yolunu gösterir.

Amaç:

insanı umutsuz bırakmak değil, henüz zamanı varken uyandırmaktır.

Neden Cehennem Tasvirleri Bu Kadar Serttir ​

Çünkü bazı davranışların sonuçları da ağırdır.

Zulüm,

hakikati bilinçli biçimde çarpıtmak,

insanları saptırmak,

kibirle gerçeği reddetmek

Kur’an’da basit hatalar gibi sunulmaz.

İnsan bazen yaptığı kötülüğün etkisini küçümseyebilir.

Cehennem tasvirleri:

ahlaki tercihlerin önemsiz olmadığını

hatırlatır.

Ayetin Sonunda Neden “Zalimler” Deniliyor ​

Ayet:

“Zalimleri işte böyle cezalandırırız.”

diye biter.

Burada önceki ayetlerde anlatılan:

yalanlama,

kibir,

hakikati reddetme

tavrı:

zulüm

kavramıyla ilişkilendirilir.

Zulüm:

bir şeyi olması gereken yerden çıkarmak,

haksızlık etmek,

hakkı çiğnemek

gibi anlamlar taşır.

İnsan Allah’ın Ayetlerini Yalanlayarak Kime Zulmetmiş Olur ​

Öncelikle:

kendisine.

Çünkü insan hakikati reddederek:

kendi geleceğine zarar verebilir.

Eğer başkalarını da yanlış yönlendiriyorsa:

onlara karşı da haksızlık yapmış olur.

Bu yüzden Kur’an’da zulüm:

yalnızca fiziksel şiddet değildir.

İnsan:

hakikate karşı da zalimce bir tutum sergileyebilir.

Cehennem İlahi İntikam mı, İlahi Adalet mi Olarak Anlatılıyor ​

Kur’an'ın anlatımında ceza:

keyfî bir öfke değil,

adalet ve hesap

bağlamındadır.

İnsan:

seçim yapar,

uyarılır,

kendisine dönüş imkânı verilir.

Sonunda:

yaptıklarının karşılığıyla yüzleşir.

Bu nedenle ayetin sonunda:

“Zalimleri işte böyle cezalandırırız.”

denilmesi sonucu:

ahlaki sorumlulukla

ilişkilendirir.

Allah Merhametliyse Cehennem Neden Vardır ​

Kur’an Allah’ı:

merhametli

ve aynı zamanda:

adil

olarak tanıtır.

Merhamet:

zulmün önemsiz olduğu

anlamına gelmez.

Bir insanın yaptığı ağır haksızlıkların hiçbir karşılığının bulunmaması da:

adalet açısından başka bir problem oluştururdu.

Dolayısıyla Kur’an’da:

rahmet ile adalet birbirinin karşıtı değildir.

Tövbe Eden Bir İnsan İçin Bu Uyarılar Ne Anlama Gelir ​

İnsan hayattayken dönüş imkânı vardır.

Yanlışını fark edebilir.

Tövbe edebilir.

Haksızlığı varsa:

mümkün olduğunca telafi edebilir.

Kibrini bırakabilir.

İnancını ve hayatını değiştirebilir.

Bu yüzden cehennem ayetleri:

“Artık hiçbir umut yok.”

demek için değil;

“Vakit varken yönünü düzelt.”

demek için de okunmalıdır.

İnsan Günahından Umudunu Kesmemeli midir ​

Evet.

İnsanın:

günahı ciddiye alması

başka;

Allah’ın rahmetinden ümidini kesmesi

başkadır.

Kur’an’ın genel öğretisinde:

samimi dönüş,

tövbe,

ıslah

çok önemli bir yere sahiptir.

Bu nedenle doğru denge:

günahı küçümsememek ama rahmeti de küçümsememektir.

Bu Ayet Günlük Hayatımıza Nasıl Dokunabilir ​

Ayet bize:

davranışların birikerek sonuç oluşturduğunu

hatırlatabilir.

İnsan bugün:

küçük bir yalan,

küçük bir haksızlık,

küçük bir kibir

olarak gördüğü şeyi sürekli tekrar ederse;

bunlar zamanla:

karakterini kuşatabilir.

Bir noktadan sonra kişi:

yanlışın içinde yaşadığını bile fark etmeyebilir.

Günahın İnsanı “Kuşatması” Nasıl Anlaşılabilir ​

Bu dünyada da bazı davranışların insanı kuşattığını görebiliriz.

Bir yalan:

başka yalanları gerektirebilir.

Bir haksızlık:

onu gizlemek için yeni haksızlıklar doğurabilir.

Bir bağımlılık:

hayatın başka alanlarını kontrol etmeye başlayabilir.

Bir kibir:

özür dilemeyi imkânsızlaştırabilir.

Böylece insan başta:

kendisinin yönettiğini sandığı şeyin içinde sıkışabilir.

Ayetin “Altından ve Üstünden Kuşatma” Tasviri Bize Ne Düşündürür ​

Bu tasvir:

kaçışsızlık

duygusunu güçlendirir.

Dünyada insan bazen:

sorundan uzaklaşabilir,

şehir değiştirebilir,

iş değiştirebilir,

çevresini değiştirebilir.

Fakat ahirette:

insan kendi tercihlerinin nihai sonucundan

kaçabilecek başka bir dünya bulamaz.

Bu yüzden dünya hayatı:

değişim için verilen fırsattır.

A‘râf Suresi 40. ve 41. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor ​

1. ayette:

gök kapılarının açılmaması

ve:

devenin iğne deliğinden geçmesi

benzetmesiyle cennetten mahrumiyet anlatılmıştı.

1. ayette ise bunun karşı tarafı gösterilir:

Altlarında:

cehennemden döşek.

Üstlerinde:

ateşten örtüler.

Yani 40. ayet:

girişin kapanmasını,

1. ayet:

sonucun kuşatıcılığını

anlatır.

Her ikisinin merkezinde de:

hakikati yalanlamak,

kibirlenmek

ve zulümde ısrar etmek

vardır.

Sonuç: A‘râf Suresi 41. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 41. ayet son derece kısa olmasına rağmen güçlü bir ahiret görüntüsü sunar:

Altlarında cehennemden bir döşek.

Üstlerinde ateşten örtüler.

İnsan dünyada yatağına girdiğinde:

altındaki döşek ona rahatlık verir.

Üzerindeki örtü onu korur.

Kur’an tam da bu güvenli görüntüyü tersine çevirir.

Cehennemde:

alt da rahatlık sağlamaz.

Üst de korumaz.

Her iki taraf:

azabın parçasıdır.

Bu tasvir insanın yaptığı tercihlerin sonunda:

onu tamamen kuşatan bir sonuca dönüşebileceğini

hatırlatır.

Fakat ayetin asıl amacı bize cehennem hakkında yalnızca korkutucu bir görüntü vermek değildir.

Bize bugün:

hangi yönde yaşadığımızı sorgulatmaktır.

İnsan hayatını:

yalanla mı,

doğrulukla mı?

Kibirle mi,

tevazuyla mı?

Zulümle mi,

adaletle mi?

Kuruyor?

Çünkü insan her gün yaptığı tercihlerle:

yalnızca o günü yaşamaz.

Aynı zamanda:

kendisinin kim olacağını da inşa eder.

Ve Kur’an’ın ahiret öğretisine göre:

bu inşa ölümle birlikte anlamsızlaşmaz.

Tam tersine:

sonuç hâline gelir.

Belki de ayetin bugünkü insana yönelttiği en güçlü soru şudur:

Bugün etrafımızı hangi davranışlarla örüyoruz?

Çünkü yanlış tekrarlandıkça:

alışkanlığa;

alışkanlık karaktere;

karakter ise:

insanın gittiği yola

dönüşebilir.

İşte bu yüzden en doğru zaman:

yarın değil,

bugündür.

“İnsan her gün yaptığı seçimlerle görünmeyen bir çevre örer; doğruluk onu ferahlatır, zulüm ise zamanla kendi duvarlarına dönüşür. Bu yüzden geleceğimizi yalnız beklemeyiz, davranışlarımızla onu da inşa ederiz.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...