Abese Suresi 20. Ayette “Sonra Ona Yolu Kolaylaştırdı” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve İnsana Kolaylaştırılan Yol Doğum Sürecini Mi Yoksa Hayat Ve Hidayet Yolunu Mu İfade Eder 
Abese Suresi 20. Ayet Ne Söyler
Abese Suresi’nin 20. ayetinde:“Sümme’s-sebîle yesserah.”
buyrulur.
Bu ifade genel olarak:
“Sonra ona yolu kolaylaştırdı.”
şeklinde tercüme edilir.
Bir önceki ayette insanın:
bir nutfeden yaratıldığı ve ona ölçü verildiği
anlatılmıştı.
Şimdi yaratılıştan sonraki aşamaya geçilir:
İnsanın önüne bir yol açılır.
Ayetteki “Sebîl” Ne Anlama Gelir
“Sebîl” kelimesi:yol
anlamına gelir.
Fakat Kur’an dilinde yol kavramı yalnızca:
fiziksel bir güzergâh
anlamında kullanılmaz.
Aynı zamanda:
hayat yolu,
doğru yol,
davranış biçimi,
insanın önündeki tercih imkânları
gibi daha geniş anlamlar taşıyabilir.
Bu nedenle ayetteki “yol” hakkında klasik yorumlarda farklı açıklamalar yapılmıştır.
“Yesserah” Ne Anlama Gelir
“Yesserah”:kolaylaştırdı, elverişli hâle getirdi, mümkün kıldı
anlamlarını taşır.
Dolayısıyla ayet:
“Yolu yarattı.”
demekle yetinmez.
İnsanın o yol üzerinde ilerlemesini:
mümkün ve kolaylaştırılmış
bir süreç olarak anlatır.
Bu kolaylaştırmanın tam olarak neye işaret ettiği ise yorumlarda farklılaşır.
Buradaki Yol Doğum Yolu Olabilir Mi
Evet.Klasik tefsirlerde bulunan yorumlardan biri:
insanın anne rahminden dünyaya çıkışının kolaylaştırılmasıdır.
Embriyonik gelişimini tamamlayan insanın doğumla dünyaya gelmesi:
hayat yolculuğundaki büyük geçişlerden biridir.
Bu nedenle bazı müfessirler ayeti:
doğum süreci
ile ilişkilendirmiştir.
Ayet Sadece Doğumdan Mı Söz Eder
Bunu kesin biçimde söylemek zordur.Çünkü “sebîl” kelimesinin anlam alanı doğum yolundan daha geniştir.
Başka yorumlarda ayet:
insanın hayatındaki yolların kolaylaştırılması
veya:
hayır ile kötülük yollarının kendisine gösterilmesi
şeklinde anlaşılmıştır.
Dolayısıyla ayetin kısa ifadesi:
birden fazla anlam katmanını
taşıyabilecek niteliktedir.
“Yolun Kolaylaştırılması” Hidayet Anlamına Gelebilir Mi
Bazı yorumlarda evet.İnsana:
akıl,
vicdan,
vahiy,
peygamberler
ve düşünme yeteneği verilmesi sayesinde doğru yolu bulabilmesi mümkün hâle gelir.
Bu açıdan:
“Yolu kolaylaştırdı.”
ifadesi insanın önüne:
hidayet imkânının açılması
olarak düşünülebilir.
Fakat ayetin yalnızca bu anlama geldiğini kesinleştirmek doğru olmaz.
Kur’an Neden Böyle Çok Anlamlı Bir İfade Kullanmış Olabilir
Çünkü insan hayatının kendisi bir:yolculuk
olarak tasvir edilmeye çok uygundur.
İnsan:
doğar,
büyür,
seçimler yapar,
yaşlanır,
ölür.
Bu yüzden “yol” hem:
dünyaya geliş
hem:
dünyada nasıl yaşanacağı
fikrini çağrıştırabilir.
Tek bir kısa ifade insan hayatının birçok aşamasına kapı açabilir.
İnsan Doğumunu Kendisi Mi Gerçekleştirir
Hayır.İnsan doğmadan önce:
doğumu hakkında bilinçli karar vermez.
Vücudundaki gelişim süreçleri onun bilinçli yönetimi dışında gerçekleşir.
Doğum başladığında da yeni doğan bebek:
süreci kendisi planlamaz.
Bu nedenle ayetin yaratılış bağlamında:
insanın kontrolünün dışında gerçekleşen büyük süreçleri
hatırlattığı söylenebilir.
Modern Bilim Doğum Sürecini Nasıl Açıklar
Doğum son derece karmaşık biyolojik süreçlerin sonucudur.Gebeliğin sonunda:
hormonal değişimler,
rahim kasılmaları,
rahim ağzındaki değişiklikler
ve bebeğin doğum kanalından ilerlemesi
gibi birçok fizyolojik süreç birlikte gerçekleşir.
Ancak Abese 20’nin amacı:
doğum fizyolojisinin bilimsel ayrıntılarını öğretmek değildir.
Ayetin temel vurgusu:
insanın hayat yolunun kendisine açılmış olmasıdır.
Doğum Her Zaman “Kolay” Mıdır
Hayır.Doğum bazı durumlarda:
son derece zor ve tıbbi açıdan riskli
olabilir.
Bu nedenle ayetteki “kolaylaştırma” ifadesini:
“Her doğum hiçbir zorluk olmadan gerçekleşir.”
şeklinde anlamak doğru değildir.
Buradaki anlam daha genel olabilir:
İnsanın dünyaya gelmesini mümkün kılan yolun hazırlanması.
Yani kolaylaştırma:
mutlak zahmetsizlik
demek değildir.
İnsan İçin Hayat Yolu Nasıl Kolaylaştırılmıştır
İnsan dünyaya yalnızca bir bedenle gelmez.Aynı zamanda:
öğrenme kapasitesi,
dil yeteneği,
hafıza,
akıl,
duygular
ve sosyal bağ kurma kapasitesi
geliştirir.
Bu özellikler sayesinde insan:
çevresini anlayabilir ve hayatını sürdürebilir.
Teolojik açıdan bunlar:
insanın yolculuğunda kendisine verilen imkânlar
olarak görülebilir.
Yol Gösterilmişse İnsan Neden Yanlış Yolu Seçer
Çünkü yolu göstermek:insanı o yolda zorla yürütmek
değildir.
İnsanın önüne seçenekler konabilir.
Doğru ile yanlış anlatılabilir.
Fakat insan:
çıkar,
öfke,
kibir,
alışkanlık
veya başka nedenlerle farklı tercihler yapabilir.
Bu nedenle hidayet imkânı ile:
insan iradesi
birlikte düşünülür.
İnsan Hayatındaki Her Yol Önceden Belirlenmiş Midir
Bu, kader ve özgür irade tartışmasının büyük sorularından biridir.Kur’an bir yandan Allah’ın:
ölçü ve takdirinden
söz eder.
Diğer yandan insanı:
seçimlerinden sorumlu
tutar.
İslâm düşüncesinde bu iki boyut farklı ekoller tarafından farklı şekillerde açıklanmıştır.
Abese 20’nin doğrudan amacı ise ayrıntılı bir kader teorisi kurmaktan çok:
insanın hayat yolunun kendisine mümkün kılındığını
hatırlatmaktır.
“Yol” Kavramı İnsan Ömrünün Tamamını Sembolize Edebilir Mi
Evet, felsefî açıdan böyle okunabilir.İnsan hayatı:
başlangıcı ve sonu bulunan bir yolculuktur.
Doğum:
başlangıç kapısıdır.
Yaşam:
yolculuktur.
Ölüm ise:
bir sonraki ayette anlatılacak olan kaçınılmaz geçiştir.
Bu açıdan 19, 20 ve 21. ayetler:
yaratılıştan ölüme doğru ilerleyen insan hikâyesini
çok kısa ifadelerle özetler.
Yolun Kolaylaştırılması İnsan Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır Mı
Hayır.Tam tersine imkân verilmesi:
sorumluluğu artırabilir.
Bir insan doğruyu öğrenebilecek akla,
bilgiye,
imkâna
sahipse yaptığı tercihler daha anlamlı hâle gelir.
Yolun açılması:
yolculuğu otomatik olarak doğru tamamlamak
demek değildir.
İnsan o yol üzerinde nasıl yürüdüğünden sorumludur.
Ayetin Psikolojik Mesajı Nedir
İnsan bazen kendi başarısının bütün altyapısını:kendisinin oluşturduğunu
sanabilir.
Oysa hayatımızdaki birçok temel imkân:
biz karar vermeden önce vardır.
Bir dilin içine doğarız.
Bir bedenle geliriz.
Bir toplumun içinde büyürüz.
Düşünebilecek kapasitemiz gelişir.
Bütün bunlar insanın:
başarılarını daha geniş bir bağlam içerisinde görmesini
sağlayabilir.
Ayetin Felsefi Mesajı Nedir
Abese 20 insanın önüne şu soruyu koyar:Bize bir yol verilmişse, o yolda ne yapıyoruz?
Hayatın bize verilmiş olması:
hayatın nasıl yaşanacağını otomatik olarak belirlemez.
İki insan aynı dünyada yaşayabilir.
Biri hayatını:
iyiliğe,
bilgiye,
adalete
adayabilir.
Diğeri:
zulme ve bencilliğe
yönelebilir.
Yol ortak olabilir.
Ama:
yürüyüş farklıdır.
18, 19 Ve 20. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette:
diye sorulur.
- ayette:
buyrulur.
- ayette:
denilir.
Böylece insan hayatı adım adım anlatılır:
Başlangıç.
Yaratılış ve ölçü.
Yolun açılması.
Sonraki ayette ise:
ölüm ve kabir
gelecektir.
İnsan hikâyesi olağanüstü bir yoğunlukla birkaç ayete sığdırılır.
Sonuç: İnsana Kolaylaştırılan Yol Doğum Sürecini Mi Yoksa Hayat Ve Hidayet Yolunu Mu İfade Eder
Abese Suresi 20. ayette:“Sümme’s-sebîle yesserah.”
buyrulur:
“Sonra ona yolu kolaylaştırdı.”
Bu kısa ifade klasik yorumlarda farklı biçimlerde anlaşılmıştır.
Bir yorum:
doğum yolunun kolaylaştırılmasıdır.
Başka bir yorum:
insanın dünya hayatındaki yolunun açılmasıdır.
Bir başka yaklaşım ise bunu:
doğru ile yanlışın gösterilmesi ve hidayet imkânının sunulması
ile ilişkilendirir.
Bu yorumları birbirini tamamen dışlayan açıklamalar olarak görmek zorunlu değildir.
Çünkü insanın büyük yolculuğu gerçekten de:
dünyaya çıkışla başlar, hayat boyunca tercihlerle devam eder ve ölümle başka bir aşamaya geçer.
Ayetin belki de en derin sorusu şudur:
Yol bize açıldıysa, biz bu yolu neye dönüştürüyoruz?
İnsan dünyaya geleceği kapıyı seçmedi.
Ama dünyaya geldikten sonra:
nasıl davranacağı,
kime zarar vereceği,
kimi seveceği,
hangi değerlerin peşinden gideceği
konusunda belirli seçimler yapar.
Bu nedenle hayat sadece:
önümüze açılmış bir yol
değildir.
Aynı zamanda:
nasıl yürüdüğümüzden sorumlu olduğumuz bir yolculuktur.
Ve insanın gerçek hikâyesi belki başlangıç noktasında değil:
kendisine açılmış yolu hangi yöne çevirdiğinde
ortaya çıkar.
