Abese Suresi 13. Ayette “O Değerli Sayfalardadır” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Kur’an’ın Mesajının Şerefli Sahifelerde Bulunması Nasıl Anlaşılmalıdır 
Abese Suresi 13. Ayet Ne Söyler
Abese Suresi’nin 13. ayetinde:
“Fî suhufin mükerremeh.”
buyrulur.
Bu ifade genel olarak:
“O, değerli ve şerefli sahifelerdedir.”
şeklinde tercüme edilir.
Bir önceki ayette:
“Dileyen ondan öğüt alır.”
denilmişti.
Şimdi ise insanın öğüt aldığı bu mesajın:
değerli sahifelerde bulunduğu
bildirilir.
“Suhuf” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Suhuf”, Arapça “sahîfe” kelimesinin çoğuludur.
Genel olarak:
sayfalar, yazılı sahifeler, kayıtlı metinler
anlamına gelir.
Buradaki ifade doğrudan bugün elimizde bulunan kâğıt sayfaları anlamına indirgenmemelidir.
Kur’an’ın bağlamında daha çok:
vahyin ilahî olarak kayıtlı ve değerli oluşuna
işaret eden bir anlatım olarak anlaşılır.
“Mükerremeh” Ne Anlama Gelir
“Mükerremeh”:
değer verilmiş, şerefli, yüceltilmiş
anlamlarını taşır.
Dolayısıyla ayetin anlamı sadece:
“Bir yerde yazılıdır.”
değildir.
Aynı zamanda:
“Şerefli ve değerli bir kayıt içerisindedir.”
mesajını verir.
Bu, vahyin sıradan insan sözlerinden farklı bir konumda sunulduğunu gösterir.
Buradaki “Sahifeler” Tam Olarak Nedir
Klasik tefsirlerde bu konuda farklı açıklamalar bulunmaktadır.
Yaygın yorumlardan biri, bunların:
Allah katında bulunan yüce ve korunmuş sahifeler
olduğudur.
Bazı yorumlarda ise vahyin:
melekler tarafından taşınan ve korunan ilahî kayıtları
vurgulanır.
Ayetin kendisi bu sahifelerin fiziksel niteliğini ayrıntılı biçimde açıklamaz.
Asıl vurgu:
vahyin değerine ve kaynağının yüceliğine
yöneliktir.
Ayet Kur’an’ın Bir Kitap Olarak Önceden Yazılı Olduğunu Mu Söylüyor
Ayet böyle bir düşünceyle ilişkilendirilebilir fakat ayrıntılı bir kozmolojik model kurmaz.
Metin:
vahyin şerefli sahifelerde bulunduğunu
söyler.
Bunun nasıl ve hangi biçimde olduğu konusunda sonraki teolojik yorumlar farklı açıklamalar geliştirmiştir.
Bu nedenle ayetten hareketle:
ilahî kayıtların fiziksel yapısı hakkında kesin ayrıntılar
çıkarılması doğru olmaz.
Kur’an’ın “Değerli Sahifelerde” Olması Neden Vurgulanıyor
Çünkü önceki ayetlerde insanlara:
öğüt verildiği
anlatılmıştı.
Şimdi bu öğüdün sıradan bir tavsiye olmadığı belirtilir.
Mesaj:
ilahî kökenli ve şerefli
olarak sunulur.
Böylece insanın önündeki seçim daha ciddi hâle gelir:
Dileyen öğüt alabilir, fakat karşısındaki mesaj önemsiz değildir.
İnsan Bir Mesajı Reddederse O Mesaj Değerini Kaybeder Mi
Hayır.
Bir insanın hakikati kabul etmemesi:
hakikatin değerini otomatik olarak değiştirmez.
Örneğin bilimsel olarak doğru bir bilgi, biri ona inanmadığı için yanlış hâle gelmez.
Benzer biçimde ayetin teolojik perspektifinde vahyin değeri:
insanların ona gösterdiği ilgiye bağlı değildir.
İnsan kabul eder veya reddeder.
Ama vahyin kutsallığı:
başka bir ölçüye dayanır.
Bu Ayet Önceki Mekke İleri Gelenleriyle Nasıl İlişkilidir
Abese Suresi’nin başında Hz. Peygamber’in Mekke’nin nüfuzlu insanlarının iman etmesini önemsediği anlatılmıştı.
Fakat 13. ayet dolaylı biçimde başka bir gerçeği gösterir:
Vahyin değer kazanması için güçlü insanların onayına ihtiyacı yoktur.
Mekke’nin en etkili kişisi reddetse bile:
vahyin değeri azalmaz.
Görme engelli ve toplumda daha az nüfuzlu bir insan kabul etse de:
mesajın değeri değişmez.
Bu, surenin ana düşüncesiyle güçlü biçimde uyumludur.
Vahiy İnsanların Statüsünden Bağımsız Mıdır
Evet.
Kur’an’ın mesajı:
zengine başka,
fakire başka,
güçlüye başka,
engelliye başka
bir insanlık değeri biçmez.
Mesajın muhatabı:
insandır.
Bu nedenle vahyin şerefi ile muhatabın sosyal statüsü birbirinden ayrılır.
Hakikat:
zenginlerin onayıyla daha doğru, yoksulların kabulüyle daha az değerli
hâle gelmez.
“Şerefli Sahifeler” İfadesi Vahyin Korunmuşluğuna İşaret Eder Mi
Klasik yorumlarda böyle bir bağlantı kurulmuştur.
Bir sonraki ayetlerde bu sahifelerin:
“yüksek ve tertemiz”
olduğu söylenecektir.
Ardından onların:
değerli ve itaatkâr elçilerin ellerinde
bulunduğu anlatılır.
Bu bütünlük içinde düşünüldüğünde vurgu:
vahyin güvenilir biçimde taşındığı ve kutsallığının korunduğu
fikrine yönelir.
Ayette Fiziksel Bir Kitaptan Mı Söz Ediliyor
Bunu bugünkü anlamıyla fiziksel kitap olarak düşünmek zorunlu değildir.
“Sahifeler” ifadesi:
vahyin kayıtlı, düzenli ve korunmuş oluşunu
anlatan bir temsil olabilir.
Kur’an’ın kendi dili metafizik alanı insanın anlayabileceği kavramlarla anlatır.
Bu nedenle:
“sahife”
kelimesini doğrudan dünyevî kâğıt ve mürekkep biçimine indirgemek gereksizdir.
Yazılı Olmak Neden Önemli Bir Sembol Taşır
Yazı:
hafızayı korur.
Söz uçabilir.
Ama kayıt:
kalıcılık
fikrini taşır.
Bu nedenle vahyin sahifelerle ilişkilendirilmesi:
mesajın geçici ve rastgele olmadığını
vurgulayan güçlü bir anlatımdır.
Bir anlık söz değil:
korunan ve aktarılan bir hakikat
fikri vardır.
Ayet Bilginin Değerine De İşaret Eder Mi
Dolaylı olarak evet.
Vahyin:
şerefli sahifelerle
ilişkilendirilmesi bilgi ve yazının taşıdığı değeri de düşündürür.
İnsanlık tarihinin büyük dönüşümlerinde:
yazı,
kayıt,
kitap
ve bilgi aktarımı
çok önemli rol oynamıştır.
Bir bilgi kayda geçtiğinde:
nesilleri aşabilir.
Bu açıdan sahife kavramı medeniyet açısından da güçlü bir semboldür.
Kutsal Metne Saygı Sadece Fiziksel Mushafa Saygı Mıdır
Hayır.
Fiziksel Mushaf’a saygı İslâm geleneğinde önemlidir.
Fakat asıl mesele sadece kitabı:
yüksek bir yerde tutmak
değildir.
Kur’an’a gerçek saygı aynı zamanda:
mesajını anlamaya ve yaşamaya çalışmak
demektir.
Bir kitabı fiziksel olarak çok güzel koruyup:
ahlâkî mesajını tamamen görmezden gelmek
eksik bir saygı biçimi olabilir.
Kur’an’ın Değerli Olması Onu Eleştirel Biçimde Düşünmeye Engel Midir
Hayır.
Bir metne saygı göstermek:
onu düşünmeden kabul etmek
zorunluluğu anlamına gelmez.
Kur’an’ın kendisi insanı:
düşünmeye,
akletmeye,
ibret almaya
çağıran bir dil kullanır.
Bu nedenle kutsallık ile düşünme:
birbirinin düşmanı olmak zorunda değildir.
İnsan saygıyla:
sorgulayabilir, anlamaya çalışabilir ve derinleşebilir.
Ayetin Psikolojik Mesajı Nedir
İnsan bir şeyin değerini çoğu zaman:
başkalarının ona verdiği değerden
ölçer.
Bir fikir ünlü biri tarafından söylenirse daha önemli gelebilir.
Aynı fikir sıradan biri tarafından söylenirse görmezden gelinebilir.
Abese 13 ise değer ölçüsünü tersine çevirir:
Mesajın değerini onu onaylayan kişinin statüsü belirlemez.
Hakikat kendi değerini:
kaynağından ve içeriğinden
alır.
Ayetin Felsefi Mesajı Nedir
Bu ayet şu soruyu gündeme getirir:
Değer nereden gelir?
Bir şey:
insanlar onu alkışladığı için mi değerlidir?
Yoksa kendisinde bulunan nitelik nedeniyle mi?
Kur’an’ın burada sunduğu anlayışta vahiy:
insan onayından bağımsız bir değer
taşır.
Bu, hakikat ile popülerlik arasındaki farkı düşündürür.
Çünkü çok kişinin inanması bir düşünceyi otomatik olarak doğru yapmadığı gibi:
çok kişinin reddetmesi de onu otomatik olarak yanlış yapmaz.
11, 12 Ve 13. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette:
“Şüphesiz bu bir öğüttür.”
denilir.
- ayette:
“Dileyen ondan öğüt alır.”
buyrulur.
- ayette:
“O, değerli sahifelerdedir.”
denilir.
Böylece üç aşamalı bir yapı ortaya çıkar:
Mesaj vardır.
İnsan ona karşı seçim yapar.
Fakat mesajın değeri insanın seçimine bağlı değildir.
İnsan onu reddedebilir.
Ama onu değersizleştiremez.
Sonuç: Kur’an’ın Mesajının Şerefli Sahifelerde Bulunması Nasıl Anlaşılmalıdır
Abese Suresi 13. ayette:
“Fî suhufin mükerremeh.”
buyrulur:
“O, değerli ve şerefli sahifelerdedir.”
Bu ifade vahyin:
kaynağına, değerine, korunmuşluğuna ve ciddiyetine
dikkat çeker.
Buradaki temel mesaj, gökyüzünde fiziksel olarak nasıl bir sahife bulunduğunu tarif etmek değildir.
Asıl mesele:
insanın karşısındaki vahyin sıradan bir söz olmadığını
vurgulamaktır.
Bu anlam özellikle Abese Suresi’nin başlangıcıyla birlikte düşünüldüğünde daha da güçlü hâle gelir.
Hz. Peygamber Mekke’nin etkili kişilerine ulaşmak istemektedir.
Fakat vahiy adeta şu ölçüyü yerleştirir:
Hakikat güçlü insanların onayına muhtaç değildir.
Bir hükümdar kabul etse de değerli,
bir yoksul kabul etse de değerli,
milyonlar reddetse de kendi iddiası bakımından:
değerini kalabalığın alkışından almaz.
İşte “şerefli sahifeler” ifadesi insanı bir başka büyük soruyla karşı karşıya bırakır:
Biz bir düşüncenin değerini gerçekten içeriğine bakarak mı belirliyoruz, yoksa onu kimin söylediğine ve kaç kişinin alkışladığına göre mi?
Çünkü hakikatin en önemli özelliklerinden biri şudur:
Onu görmezden gelmek mümkün olabilir; fakat yalnızca görmezden gelmekle değersiz hâle gelmez.
