Bakara Suresi 73. Ayette “Bunun Üzerine, ‘Öldürülen Kimseye O İneğin Bir Parçasıyla Vurun’ Dedik. İşte Allah Ölüleri Böyle Diriltir Ve Düşünesiniz Diye Size Ayetlerini Gösterir” İfadesi Ne Anlama Gelir 
Bakara Suresi 73. Ayette Ne Anlatılmaktadır
Bakara Suresi’nin 73. ayeti, önceki ayetlerde anlatılan öldürülmüş kişinin kim tarafından öldürüldüğünün ortaya çıkarılması sürecinin sonucunu anlatır.
İsrailoğullarına bir sığır kesmeleri emredilmişti.
Onlar hayvanın yaşını, rengini ve özelliklerini peş peşe sormuşlardı.
Sonunda tarif edilen sığırı bulup kesmişlerdi.
- ayette ise bu emrin arkasında bir cinayet bulunduğu açıklanmıştı.
- ayette Allah:
“Öldürülen kişiye o sığırın bir parçasıyla vurun.”
buyurur.
Ardından olağanüstü bir hadise gerçekleşir.
Öldürülmüş kişi Allah’ın kudretiyle yeniden hayat bulur ve böylece gizlenen hakikatin ortaya çıkmasının yolu açılır.
Ayet ardından daha büyük bir gerçeğe geçer:
“Allah ölüleri işte böyle diriltir.”
Yani kıssa yalnızca bir cinayetin çözülmesi değildir.
Dirilişin mümkün olduğuna dair bir işaret haline gelir.
Neden Öldürülen Kişiye İneğin Bir Parçasıyla Vurulması Emredildi
Ayetin en dikkat çekici yönlerinden biri budur.
Kur’an, kesilen sığırın hangi parçasıyla vurulduğunu açıkça belirtmez.
Klasik tefsirlerde farklı rivayetler aktarılmıştır; fakat ayetin kendisi bu ayrıntıyı merkeze koymaz.
Bu çok önemlidir.
Çünkü asıl mesele kullanılan parçanın anatomik özelliği değildir.
Asıl mesele:
Allah’ın cansız görünen bir sebebi, mucizevi bir sonucun vesilesi haline getirmesidir.
Yani güç sığırın parçasında değildir.
Dirilten:
Allah’tır.
Burada Bir Mucize mi Gerçekleşmektedir
Evet.
Kur’an anlatısına göre öldürülen kişi Allah’ın kudretiyle yeniden hayata döndürülür.
Bu olağan tabiat düzeninin dışında gerçekleşen bir olaydır.
Dolayısıyla burada bir:
mucize
söz konusudur.
Fakat mucizenin amacı yalnızca insanları şaşırtmak değildir.
Ayet hemen ardından nedenini açıklar:
“Allah ölüleri böyle diriltir.”
Yani bu olay:
ahiret dirilişine dair somut bir işaret
olarak sunulmaktadır.
Cinayetin Çözülmesiyle Ahiret İnancı Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır
İlk bakışta bunlar iki ayrı mesele gibi görünür.
Birincisi:
Bir katilin bulunması.
İkincisi:
Ölülerin yeniden dirilmesi.
Fakat ayet ikisini birbirine bağlar.
Öldürülen kişinin geçici olarak diriltilmesi:
Allah’ın ölüm üzerinde mutlak kudrete sahip olduğunu
göstermektedir.
Böylece insanların:
“Öldükten sonra nasıl tekrar dirileceğiz?”
sorusuna tarihsel anlatı içinde bir cevap verilir.
Mesaj şudur:
Bir kez hayat veren, tekrar hayat vermeye de kadirdir.
“Allah Ölüleri Böyle Diriltir” İfadesi Ne Anlama Gelir
Bu ifade ayetin teolojik merkezidir.
Kur’an’da ahiret inancının temel unsurlarından biri:
ölümden sonra yeniden diriliştir.
İnsan bedeni çürüyebilir.
Kemikleri dağılabilir.
Aradan uzun zaman geçebilir.
Fakat Kur’an’ın yaklaşımında bütün bunlar Allah’ın kudreti açısından engel değildir.
Çünkü insanı ilk defa yoktan var eden kudret için:
onu yeniden yaratmak imkânsız değildir.
Bakara 73’te yaşanan olay, bu hakikatin küçük ölçekli bir gösterimi olarak sunulur.
Ayet “Ölüm Son Değildir” Mesajı mı Veriyor
Evet, ayetin en güçlü mesajlarından biri budur.
İnsan doğal olarak ölümü:
son
olarak görür.
Çünkü duyularımızın gördüğü şey budur.
Bir insan ölür.
Bedeni hareketsiz kalır.
Zamanla çürür.
Fakat Kur’an:
ölümün varlığın nihai sonu olmadığını
söyler.
Ölüm bir aşamadır.
Ardından yeniden diriliş vardır.
Bu nedenle Bakara 73, insanın ölüm hakkındaki en temel sezgisini sarsar:
Görünüşte biten şey, ilahi kudret açısından yeniden başlayabilir.
İnsan Neden Dirilişi İmkânsız Görmeye Eğilimlidir
Çünkü insan çoğu zaman gücünü kendi tecrübesine göre ölçer.
Biz ölü bir insanı diriltemeyiz.
Dolayısıyla:
“Nasıl mümkün olabilir?”
diye sorabiliriz.
Fakat burada yapılan mantıksal hata şudur:
İnsanın yapamadığını Allah’ın da yapamayacağını varsaymak.
Kur’an defalarca insanı ilk yaratılışa bakmaya çağırır.
İnsan bir zamanlar yoktu.
Sonra var oldu.
Dolayısıyla temel soru şudur:
İlk yaratılışı mümkün kabul edip ikinci yaratılışı neden imkânsız görüyoruz?
Ayette Neden Önce Bir Cinayet, Sonra Diriliş Anlatılıyor
Çünkü kıssa iki büyük hakikati aynı olayda birleştirir:
Adalet ve kudret.
Bir yanda gizlenmiş cinayet vardır.
Diğer yanda ölüyü dirilten Allah’ın kudreti vardır.
Bu iki unsur birleştiğinde çok güçlü bir mesaj ortaya çıkar:
Allah hem gerçeği ortaya çıkarabilir hem de ölümü aşan bir kudrete sahiptir.
Böylece insanın kaçabileceğini düşündüğü iki sınır ortadan kalkar:
Gerçeği gizlemek.
Ve ölümle her şeyin kapanacağını düşünmek.
“Ölürsem Hesap da Biter” Düşüncesine Ayetin Cevabı Nedir
Kur’an açısından ölüm hesap sorumluluğunu sona erdirmez.
Tam tersine:
hesabın başlayacağı yeni aşamanın kapısıdır.
İnsan dünyada bir suç işleyebilir.
Yakalanmayabilir.
Gerçek ortaya çıkmayabilir.
Ölebilir.
Fakat ahiret inancına göre bu:
sorumluluğun ortadan kalkması
anlamına gelmez.
Bakara 72’de:
“Allah gizlediğinizi ortaya çıkaracaktır.”
denilmişti.
73’te ise:
“Allah ölüleri böyle diriltir.”
denir.
İki ayet birlikte çok güçlü bir anlam oluşturur:
Gerçek gizlenemez ve ölüm hesap vermekten kaçış değildir.
İneğin Parçasının Kendisine Özel Bir Güç Atfetmek Doğru mudur
Hayır.
Ayetin mantığında mucizevi gücün kaynağı sığır değildir.
Sığırın herhangi bir parçasının kendi başına ölüleri dirilttiğini düşünmek ayetin ana mesajına ters düşer.
Kur’an açıkça:
“Allah ölüleri böyle diriltir.”
der.
Yani sebep görünürde bir nesne olabilir.
Ama sonuç:
Allah’ın iradesiyle
gerçekleşir.
Bu ayrım teolojik olarak çok önemlidir.
Araç ile gücün kaynağını birbirine karıştırmamak gerekir.
Ayet Sebep-Sonuç İlişkisi Hakkında Ne Düşündürür
İnsan dünyayı sebep ve sonuçlarla anlar.
Tohum ekilir, bitki çıkar.
Ateş yakar.
Su söndürür.
Fakat Kur’an açısından bütün sebepler bağımsız güçler değildir.
Allah isterse:
alışılmış sebep-sonuç düzeninin dışında da sonuç yaratabilir.
Bakara 73’te de bunun örneğini görürüz.
Ölü bir bedene bir sığır parçasıyla vurmak normal şartlarda hayat meydana getirmez.
Fakat burada:
alışılmış düzenin ötesinde ilahi bir müdahale
gerçekleşmektedir.
Bu da insanın tabiat yasalarını mutlaklaştırmaması gerektiğini düşündürür.
“Size Ayetlerini Gösterir” Ne Demektir
Buradaki ayet kelimesi yalnızca Kur’an’daki cümle anlamında düşünülmemelidir.
Arapçada “ayet” aynı zamanda:
işaret, delil, ibret ve gösterge
anlamlarını taşır.
Allah’ın ölüyü diriltmesi burada:
ilahi kudretin bir ayeti
olarak sunulur.
Yani olay yalnızca yaşanmış bir hadise değildir.
İnsanın üzerinde düşünmesi gereken bir işarettir.
Kur’an’ın istediği şey sadece:
“Bu olay oldu.”
demek değildir.
Asıl istenen:
“Bu olay neyi gösteriyor?”
sorusunu sormaktır.
“Düşünesiniz Diye” İfadesi Neden Çok Önemlidir
Ayetin sonunda:
“Umulur ki aklınızı kullanırsınız.”
anlamına gelen bir vurgu bulunur.
Bu çok önemlidir.
Çünkü mucizenin karşısında bile insandan sadece hayret etmesi istenmez.
Düşünmesi istenir.
Yani iman ile akıl birbirinden koparılmaz.
Olayı gör.
Üzerinde düşün.
Ne gösterdiğini anlamaya çalış.
Sonuç çıkar.
Bakara 73’ün sonunda insan zihnine verilen görev budur.
Mucize Görmek İnsanı Otomatik Olarak İman Ettirir mi
Kur’an kıssaları bunun her zaman böyle olmadığını gösterir.
İnsan olağanüstü bir olay görebilir.
Fakat yine de direnebilir.
Çünkü iman yalnızca gözle görmek meselesi değildir.
İnsanın:
gördüğü şeyden hangi anlamı çıkardığı
da önemlidir.
Bu nedenle ayette:
“Size ayetlerini gösterir.”
denildikten sonra:
“umulur ki aklınızı kullanırsınız”
vurgusu gelir.
Görmek tek başına yeterli olmayabilir.
Görüleni doğru yorumlamak gerekir.
Bakara 73 Bilimle Çelişen Bir Ayet midir
Ayet doğal olarak gerçekleşen sıradan bir biyolojik süreç tarif etmez.
Bir mucize anlatır.
Bilim ise düzenli biçimde gözlemlenebilen doğal süreçleri inceler.
Dolayısıyla iki alanı aynı kategoriye koymamak gerekir.
Bilim:
“Normal biyolojik şartlarda ölümden sonra beden kendiliğinden bu şekilde dirilir.”
demez.
Ayet de bunu söylemez.
Ayetin iddiası:
Allah’ın olağan tabiat düzeninin dışında özel bir müdahaleyle bir ölüyü diriltmesidir.
Bu nedenle mesele bilimsel bir biyoloji formülü değil:
metafizik ve teolojik bir iddiadır.
Bu Ayet Adaletin Sonunda Ortaya Çıkacağına Dair Bir Umut Verir mi
Evet.
Kıssanın bağlamında son derece güçlü biçimde verir.
Bir insan öldürülmüştür.
Gerçek gizlenmiştir.
İnsanlar birbirini suçlamaktadır.
Normal şartlarda olay çözülemeyebilir.
Fakat Allah gerçeğin gizli kalmasına izin vermez.
Bu açıdan ayetin verdiği umut şudur:
Hakikat geç kalabilir ama ilahi adalet açısından kaybolmaz.
Bu dünyada bütün haksızlıkların sonucu hemen görülmeyebilir.
Fakat ahiret inancı, adaletin yalnızca dünya hayatına bağlı olmadığını söyler.
67’den 73’e Kadar Olan Ayetlerin Büyük Resmi Nedir
Bu ayetler birlikte okunduğunda çok güçlü bir hikâye ortaya çıkar.
Önce:
Bir sığır kesin.
Sonra peş peşe sorular gelir.
Yaşı nedir?
Rengi nedir?
Tam olarak nasıl bir sığırdır?
Sonunda hayvan kesilir.
Ardından okuyucu öğrenir ki bütün bu olayın arkasında:
gizlenmiş bir cinayet
vardır.
Sonra öldürülen kişi diriltilir.
Böylece iki gerçek ortaya çıkar:
Cinayetin hakikati.
Ve:
Allah’ın ölüleri diriltmeye kadir oluşu.
Dolayısıyla kıssa insanın hem dünyadaki adalet problemiyle hem de ölüm sonrası hayat problemiyle yüzleşmesini sağlar.
Bakara 73’ten Çıkarılabilecek En Büyük Hayat Dersi Nedir
Belki şöyle ifade edilebilir:
Gerçeklik, insanın gördüğü sınırdan daha büyüktür.
Biz bazen:
“Artık bitti.”
deriz.
Kur’an:
“Bitmiş sandığın şey Allah için yeniden başlayabilir.”
der.
Biz:
“Gerçek sonsuza kadar gizli kalacak.”
deriz.
Kur’an:
“Gizlenen ortaya çıkarılabilir.”
der.
Biz:
“Ölümden sonra hiçbir şey yok.”
diye düşünebiliriz.
Kur’an:
“Ölüleri dirilten Allah’tır.”
der.
Bu nedenle ayetin temel çağrısı:
İnsan bilgisinin sınırlarını mutlaklaştırmamak
olarak da okunabilir.
Son Söz Bakara 73 Bize “Ölümün Ardında Bile Hakikat Ve Hesap Devam Eder” mi Diyor
Bakara Suresi 73. ayet, birkaç ayet boyunca devam eden sıra dışı kıssanın doruk noktasıdır.
Bir insan öldürülmüştür.
Cinayet gizlenmiştir.
İnsanlar birbirini suçlamıştır.
Bir sığır kesilmiştir.
Sonra Allah:
“Öldürülen kişiye onun bir parçasıyla vurun.”
buyurmuştur.
Ve beklenmeyecek olan gerçekleşmiştir:
Ölü yeniden hayat bulmuştur.
Fakat ayet burada durmaz.
Çünkü asıl hedef cinayeti çözmekten daha büyüktür.
Kur’an hemen:
“Allah ölüleri işte böyle diriltir.”
der.
Bu cümle insanın ölüm hakkındaki bütün varsayımlarını sorgular.
Biz ölümü kesin son olarak görürüz.
Çünkü duyularımız bize bunu söyler.
Ama Kur’an:
Duyularının sınırını varlığın sınırı sanma.
der.
İnsan için imkânsız olan şey Allah için imkânsız değildir.
Bir bedenin hayatını kaybetmesi Allah’ın kudretinin sona ermesi anlamına gelmez.
Bir suçun gizlenmesi gerçeğin ortadan kalkması anlamına gelmez.
Bir insanın ölmesi hesabın kapanması anlamına gelmez.
Bakara 72 ve 73 birlikte okunduğunda insanın önüne neredeyse sarsıcı bir denklem çıkar:
Gizlenen gerçek ortaya çıkar.
Ölen yeniden dirilir.
Ve yapılanın hesabı kaybolmaz.
Bu yüzden ayetin sonunda insanın düşünmesi istenir.
Çünkü mesele yalnızca geçmişte yaşanan olağanüstü bir olay değildir.
Asıl mesele:
Biz ölüm, hakikat ve sorumluluk hakkında ne düşünüyoruz?
Belki Bakara 73’ün bugünün insanına yönelttiği en büyük soru şudur:
Ölüm gerçekten her şeyin sonuysa adalet yarım kalan onca hayat ne olacak; fakat ölüm son değilse bugün yaptığımız her şeyin anlamı nasıl değişir?
