📖 A‘râf Suresi 130. Ayette “Andolsun, Firavun Hanedanını Belki Öğüt Alırlar Diye Yıllarca Kıtlık ve Ürün Eksikliğiyle Sınadık” İfadesi

A‘râf Suresi 130. Ayette “Andolsun, Firavun Hanedanını Belki Öğüt Alırlar Diye Yıllarca Kıtlık ve Ürün Eksikliğiyle Sınadık” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“İnsan bazen bollukta kendini yeterli sanır; darlık geldiğinde ise neye dayandığını daha açık görür. Fakat her sıkıntı, mutlaka ders alınacağı anlamına gelmez.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 129. ayetinde Hz. Musa kavmine:

“Umulur ki Rabbiniz düşmanınızı helâk eder ve sizi yeryüzünde onların yerine geçirir de nasıl davranacağınıza bakar.”

demişti.

1. ayette ise tekrar Firavun’un toplumu üzerinde gerçekleşen bir uyarı sürecine dönülür:

“Andolsun, Firavun hanedanını belki öğüt alırlar diye yıllarca kıtlık ve ürün eksikliğiyle sınadık.”

Bu ayet:

çok önemli birkaç noktayı birlikte taşır:

sıkıntının bir uyarı işlevi görebilmesi,

bolluk ve darlığın insan üzerindeki etkisi,

ekonomik ve toplumsal krizlerin insanı düşünmeye sevk edebilmesi

ve:

her sıkıntının mutlaka ilahi ceza diye yorumlanmaması gerektiği.

Burada Kur’an:

belirli bir tarihsel bağlam içinde:

Firavun toplumuna:

yıllar süren kıtlık ve ürün kaybının:

bir uyarı olarak verildiğini

bildirir.

Bu özel bağlamı:

her doğal afet,

her ekonomik kriz,

her kuraklık için:

aynı kesinlikle genellemek

doğru değildir.

“Firavun Hanedanını Yıllarca Kıtlıkla Sınadık” Ne Demektir ​

Ayet:

Firavun’un çevresinin ve toplumunun:

uzun süren:

kuraklık,

kıtlık,

geçim sıkıntısı

ve tarımsal verim düşüşü

yaşadığını anlatır.

Bu:

geçici bir günlük problem değil,

yıllara yayılan bir sıkıntı

olarak sunulur.

“Yıllarca” İfadesi Neden Önemlidir ​

Çünkü bazı sıkıntılar:

bir anlık olmaz.

Uzun sürer.

Uzadıkça:

insanların:

sabırlarını,

alışkanlıklarını,

düşüncelerini

daha güçlü biçimde etkiler.

Bu ayette:

darlığın:

kalıcı bir uyarı süreci

hâline geldiği görülür.

“Ürün Eksikliği” Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

tarımsal üretimde:

azalma,

bereketsizlik,

verimsizlik

gibi anlamlara gelir.

Yani:

sıkıntı:

yalnız yağmurun azlığı değil,

sonuçta:

geçim kaynaklarının azalmasıdır.

Kıtlık Neden İnsan Üzerinde Bu Kadar Güçlü Etki Oluşturur ​

Çünkü:

gıda,

su,

üretim

ve geçim:

insanın temel ihtiyaçlarıdır.

Bunlar azalınca:

toplum:

çok hızlı biçimde:

huzursuzlaşabilir.

İnsan:

bollukta:

düşünmediği şeyleri:

darlıkta:

düşünmeye başlayabilir.

“Belki Öğüt Alırlar” Ne Demektir ​

Bu ifade:

amaç olarak:

insanların:

uyanması,

düşünmesi,

yanlışından dönmesi

ihtimalini:

gösterir.

Yani sıkıntı:

burada sadece:

acı vermek için değil,

düşündürmek için

de vardır.

Her Sıkıntı İnsanı Daha İyi Biri Yapar mı ​

Hayır.

Sıkıntı:

bazı insanı:

olgunlaştırabilir.

Başka birini:

daha öfkeli,

daha katı,

daha bencil

hâle getirebilir.

Yani:

acı:

tek başına:

ahlak üretmez.

Önemli olan:

insanın acıya nasıl cevap verdiğidir.

Darlık İnsanları Neden Düşünmeye Sevk Edebilir ​

Çünkü insan:

kontrol duygusunu:

kaybedebilir.

Dün:

“Her şey benim elimde.”

diyen kişi,

bugün:

bir kuraklık,

bir ürün kaybı,

bir ekonomik kriz

karşısında:

ne kadar sınırlı olduğunu

fark edebilir.

Bu:

tevazuya:

kapı açabilir.

Bu Ayet Her Kuraklık İlahi Ceza Demek midir ​

Hayır.

Bu çok önemli bir noktadır.

A‘râf 130:

belirli bir vahiy bağlamında:

Firavun toplumuna yönelik:

belirli bir olayı

anlatır.

Bugün yaşanan:

her kuraklığı,

depremi,

seli,

ekonomik krizi

“Allah’ın şu günah yüzünden verdiği ceza”

diye kesin biçimde yorumlamak:

vahiy olmadan:

doğru değildir.

Modern Doğal Afetleri Dini Ceza Olarak İlan Etmek Neden Sakıncalıdır ​

Çünkü:

biz:

Allah’ın belirli bir olay hakkındaki:

özel hükmünü:

bilmeyebiliriz.

Doğal olayların:

meteorolojik,

jeolojik,

ekolojik

ve insan kaynaklı

nedenleri olabilir.

Bilimsel açıklama ile:

manevi düşünme:

birbirine düşman olmak zorunda değildir.

Ama:

kanıtsız şekilde ilahi niyet ilan etmek

başka bir şeydir.

Kur’an Bu Ayette Bilimsel Sebepleri Reddediyor mu ​

Hayır.

Bir olayın:

doğal sebepleri olması,

inanan biri açısından:

Allah’ın yaratmasıyla:

çelişmek zorunda değildir.

Kuraklığın:

iklimsel sebepleri olabilir.

Ürün kaybının:

toprak,

su,

hastalık,

yönetim

gibi sebepleri olabilir.

Ayetin amacı:

tarım bilimi anlatmak değil,

ahlaki ve manevi sonucu düşündürmektir.

Bolluk da Bir Sınav Olabilir mi ​

Evet.

İnsan bazen:

yalnız sıkıntıyı:

imtihan zanneder.

Ama bolluk da:

imtihandır.

Soru şudur:

bolluk geldiğinde:

şükrediyor musun?

Adil oluyor musun?

Paylaşıyor musun?

Yoksa:

“Ben yaptım.”

deyip:

kibirleniyor musun?

Darlık da Bir Sınav Olabilir mi ​

Evet.

Darlıkta:

insanın:

sabır,

dayanıklılık,

dayanışma,

adalet

ve umut

konusundaki tavrı:

ortaya çıkabilir.

Yani:

hem bolluk,

hem darlık:

insanın iç dünyasını:

gösterebilir.

Firavun Toplumunun Sorunu Sadece Ekonomik miydi ​

Hayır.

Kur’an’ın anlatısında:

esas sorun:

zulüm,

kibir,

Hz. Musa’nın mesajını reddetme

ve güç sarhoşluğudur.

Kıtlık:

bu bağlamda:

onları:

durup düşünmeye çağıran bir uyarı

olarak anlatılır.

İnsan Sıkıntı Gelince Geçmişini Sorgular mı ​

Evet.

Bazen:

“Nerede hata yaptık?”

sorusu:

çok kıymetlidir.

Ama dikkat gerekir.

Her sıkıntının:

doğrudan:

kişisel günaha bağlanması:

sağlıklı değildir.

Bazen:

insan yanlış yapmıştır.

Bazen:

başkasının hatasının sonucunu yaşar.

Bazen:

doğal süreç vardır.

Bu nedenle:

özeleştiri faydalı, kesin suçlama tehlikelidir.

Toplumlar Krizlerden Ders Çıkarabilir mi ​

Evet.

Bir kriz:

topluma:

şunu sorabilir:

Kaynakları nasıl kullanıyoruz?

Adaletli miyiz?

İsraf ediyor muyuz?

Zayıfları koruyor muyuz?

Hazırlıklı mıyız?

Yönetimimiz doğru mu?

Bu sorular:

krizlerin:

ahlaki ve toplumsal derslere dönüşmesini

sağlayabilir.

Krizden Ders Çıkarmak ile Krizde Suçlu Aramak Aynı Şey midir ​

Hayır.

Ders çıkarmak:

çözüm aramaktır.

Suçlu aramak ise:

bazen:

öfkeyi:

birinin üzerine boşaltmak

olabilir.

Sağlıklı yaklaşım:

“Bu neden oldu, neyi düzeltebiliriz?”

sorusudur.

Sadece:

“Kimin yüzünden oldu?”

demek:

yetersiz kalabilir.

Darlık İnsanların Gerçek Karakterini Ortaya Çıkarabilir mi ​

Evet.

Kaynaklar bolken:

paylaşmak:

daha kolay olabilir.

Ama kıtlıkta:

insanın:

bencilliği,

dayanışması,

adaleti,

merhameti

daha net ortaya çıkabilir.

Bu yüzden:

krizler:

toplumların ahlaki yapısını:

daha görünür hâle getirebilir.

A‘râf Suresi 129. ve 130. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor ​

1. ayette:

İsrailoğullarının:

eziyetinin sürdüğü anlatılmıştı.

1. ayette ise:

Firavun tarafının da:

kıtlık ve ürün eksikliğiyle:

sarsıldığı görülür.

Yani:

Firavun’un:

“Biz onların üzerinde üstünüz.”

şeklindeki güç görüntüsü:

aslında:

kırılgandır.

O da:

kuraklık,

kıtlık,

üretim düşüşü

karşısında:

sınırlıdır.

Bu:

insan gücünün:

mutlak olmadığını

bir kez daha gösterir.

Sonuç: A‘râf Suresi 130. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 130. ayet:

bolluk içinde kendini:

yenilmez sanan bir düzenin:

darlık karşısında:

ne kadar savunmasız kalabileceğini

gösterir.

Firavun:

çok güçlüdür.

Ordusu vardır.

Yönetimi vardır.

İnsanlar üzerinde:

büyük baskı gücü vardır.

Ama:

yağmuru:

emredemez.

Toprağı:

zorla verimli kılamaz.

Ürünün:

ne kadar çıkacağını:

salt otoritesiyle belirleyemez.

Bu bize:

çok önemli bir gerçeği hatırlatır:

İnsan gücü büyüyebilir; fakat insanın sınırlılığı ortadan kalkmaz.

Ayet:

“Belki öğüt alırlar.”

der.

İşte:

sıkıntının:

en önemli ihtimallerinden biri:

buradadır.

Sıkıntı:

insanı:

uyandırabilir.

Kendine:

“Ben ne yapıyorum?”

diye sordurabilir.

Bir toplum:

“Biz doğru yönetiliyor muyuz?”

diye düşünebilir.

Bir insan:

“Ben neyi yanlış yaptım?”

diye:

kendini sorgulayabilir.

Ama burada:

çok önemli bir dengeyi:

korumak gerekir.

Bu ayeti:

bugünkü her:

deprem,

kuraklık,

sel,

hastalık,

ekonomik kriz

için:

“Bu kesin Allah’ın cezasıdır.”

şeklinde kullanmak:

doğru değildir.

Firavun kıssasında:

bu olayın anlamını:

vahiy bize:

açıkça bildiriyor.

Bugün yaşanan tek tek olayların:

ilahi hikmetini:

biz:

aynı kesinlikle bilemeyebiliriz.

Bu yüzden:

bir felaket yaşayan insanlara:

“Siz bunu hak ettiniz.”

demek:

hem acımasız

hem de:

bilmediğimiz bir konuda:

Allah adına konuşmak

olabilir.

Daha sağlıklı soru:

şudur:

“Bu olaydan ne öğrenebiliriz?”

Kaynakları:

daha iyi kullanabilir miyiz?

İsrafı:

azaltabilir miyiz?

Doğayı:

daha iyi koruyabilir miyiz?

Daha hazırlıklı:

olabilir miyiz?

Yoksulu:

daha fazla koruyabilir miyiz?

Birbirimize:

daha fazla destek olabilir miyiz?

İşte:

öğüt almak:

böyle başlar.

Firavun toplumu için:

kıtlık:

bir durma ve düşünme fırsatıydı.

Ama her fırsat:

değerlendirilmez.

İnsan:

uyarı geldiğinde:

değişmek yerine:

daha da inatçılaşabilir.

Bu nedenle:

en önemli mesele:

sıkıntının gelmesi değil,

sıkıntı geldiğinde insanın neye dönüşmesidir.

Belki de A‘râf 130’un bize yönelttiği en güçlü soru şudur:

Hayat bizi sarstığında yalnız “Bu ne zaman bitecek?” diye mi soruyoruz, yoksa “Bu süreç bana neyi fark ettirmeli?” diye de düşünebiliyor muyuz?

Çünkü:

her acıya:

hazır bir açıklama bulmak:

bilgelik değildir.

Bazen bilgelik:

bilmediğimizi kabul etmek,

nedenleri araştırmak,

elimizden geleni yapmak

ve:

sıkıntıdan daha bilinçli bir insan olarak çıkmaya çalışmaktır.

“Her sıkıntıya ‘ceza’ adını vermek kolaydır; asıl zor olan, o sıkıntının karşısında neyi öğrenmemiz ve neyi düzeltmemiz gerektiğini dürüstçe sorabilmektir. İnsan darlıkta yalnız imkânını değil, karakterini de görür.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...