Âl-i İmrân Suresi 46. Ayette “O, Beşikte de Yetişkinlik Çağında da İnsanlarla Konuşacak ve Salihlerden Olacaktır” İfadesi Ne Anlama Gelir 
Âl-i İmrân Suresinin 46. ayetinde şöyle buyrulur:
“O, beşikte de yetişkinlik çağında da insanlarla konuşacak ve salihlerden olacaktır.”
Bu ayet, bir önceki ayette Meryem’e müjdelenen Hz. Îsâ hakkında verilen bilgilerin devamıdır.
- ayette:
Mesih olduğu,
Meryem oğlu Îsâ olarak anılacağı,
dünyada ve ahirette itibarlı olacağı,
Allah’a yakın kılınanlardan bulunacağı
bildirilmişti.
- ayette ise iki yeni özellik eklenir:
Beşikte konuşması
ve
salihlerden olması.
İlk özellik olağanüstüdür.
İkincisi ise ahlakidir.
Bu ikisinin aynı ayette birleşmesi son derece anlamlıdır.
Kur’an sanki şöyle der:
Mucize önemlidir; fakat salih olmak da en az mucize kadar önemlidir.
“Beşikte Konuşacak” Ne Anlama Gelir
Ayette geçen ifade:
“yukellimu’n-nâse fi’l-mehdi”
şeklindedir.
Yaklaşık anlamıyla:
“İnsanlarla beşikte konuşacak.”
Bu, Hz. Îsâ’ya verilen olağanüstü mucizelerden biridir.
Normal şartlarda bebek:
anlamlı,
bilinçli,
yetişkin düzeyinde
konuşamaz.
Kur’an ise Hz. Îsâ’nın bebekken insanlara hitap edeceğini bildirir.
Beşikte Konuşma Mucizesi Neden Önemlidir
Çünkü Hz. Meryem ilerleyen anlatıda toplumun ağır suçlamalarıyla karşılaşacaktır.
Babasız bir çocuk dünyaya getirmiştir.
İnsanlar doğal olarak bunu anlamlandıramayacaktır.
Kur’an’ın anlatısında bebek Îsâ’nın konuşması:
Meryem’in masumiyetini savunan ilahî bir işaret
hâline gelir.
Yani mucize yalnızca şaşırtmak için değildir.
Aynı zamanda:
bir hakikati açıklamak
için gerçekleşir.
Kur’an’da Hz. Îsâ’nın Bebekken Söyledikleri Nerede Anlatılır
Bu olay Meryem Suresinde daha ayrıntılı biçimde anlatılır.
Hz. Meryem toplumunun karşısına geldiğinde suçlamalarla karşılaşır.
O ise bebeği işaret eder.
İnsanlar:
“Beşikteki çocukla nasıl konuşacağız?”
derler.
Bunun üzerine Hz. Îsâ konuşur ve kendisini:
Allah’ın kulu,
kendisine kitap verilecek,
peygamber kılınacak
bir kişi olarak tanıtır.
Âl-i İmrân 46 bu olayı önceden haber verir.
Hz. Îsâ’nın İlk Sözü Neden “Allah’ın Kuluyum” Olmuştur
Meryem Suresindeki anlatıda Hz. Îsâ:
“Ben Allah’ın kuluyum.”
anlamındaki sözle başlar.
Bu İslam teolojisi açısından son derece önemlidir.
Çünkü Kur’an Hz. Îsâ’nın olağanüstü doğumunu kabul eder.
Mucizelerini kabul eder.
Mesih olduğunu kabul eder.
Ama onun kimliğinin merkezine yine:
kulluk
yerleştirir.
Bu, İslam’ın Hz. Îsâ anlayışındaki temel dengeyi açık biçimde gösterir.
Beşikte Konuşmak Hz. Îsâ’nın İlahlığını Kanıtlar mı
İslam açısından hayır.
Mucize:
peygamberin kendi bağımsız gücünün değil,
Allah’ın kudretinin
işareti olarak görülür.
Hz. Musa’nın asasının olağanüstü şekilde değişmesi Musa’yı ilah yapmadığı gibi,
Hz. Îsâ’nın beşikte konuşması da onu Allah yapmaz.
Kur’an’daki temel ilke şudur:
Mucize peygamberin büyüklüğünü gösterir ama ilahlığını değil.
Neden Özellikle “İnsanlarla Konuşacak” Deniyor
Çünkü mucizenin sosyal bir yönü vardır.
Hz. Îsâ yalnızca anlaşılmaz sesler çıkarmayacaktır.
İnsanlarla:
anlamlı,
mesaj taşıyan,
hakikati açıklayan
bir konuşma yapacaktır.
Bu, onun peygamberlik görevine de sembolik bir başlangıç gibidir.
Daha çocukken bile:
söz taşıyan bir şahsiyet
olarak görünür.
“Yetişkinlik Çağında da Konuşacak” Ne Demektir
Ayette:
“ve kehlen”
ifadesi bulunur.
Bu kelime:
olgunluk,
yetişkinlik,
orta yaş
anlamlarına gelebilir.
Yani Hz. Îsâ yalnızca bebekken mucizevi biçimde konuşmayacaktır.
Yetişkinliğinde de insanlara hitap edecektir.
Bu ikinci kısım ilk bakışta sıradan görünür.
Ama ayette beşik dönemi ile yetişkinlik birlikte zikredilerek hayatın iki uç noktası arasında devamlılık kurulur.
Neden Normal Bir Şey Olan Yetişkinlikte Konuşma Ayrıca Belirtiliyor
Bu konuda farklı yorumlar yapılmıştır.
Bir yorum, ayetin:
“Bebekken de, yetişkinken de hikmetli biçimde konuşacak.”
anlamında hayatın sürekliliğini vurguladığını söyler.
Başka bazı yorumcular ise “kehlen” kelimesini Hz. Îsâ’nın gelecekteki dönüşüyle ilişkilendirmiştir.
Ancak bu ikinci bağlantıyı ayetin tek ve kesin anlamı gibi sunmak doğru olmaz.
En doğrudan anlam:
Îsâ’nın çocukluk mucizesinden olgunluk dönemine kadar söz ve mesaj taşıyan biri olmasıdır.
Bu Ayet Hz. Îsâ’nın Tekrar Dünyaya Döneceğini Kanıtlar mı
Tek başına kesin biçimde bunu söylemek zordur.
İslam geleneğinde Hz. Îsâ’nın kıyamete yakın tekrar yeryüzüne döneceği inancı özellikle hadis rivayetleri ve bazı Kur’an ayetlerinin yorumlarıyla güçlü biçimde kabul edilmiştir.
Âl-i İmrân 46’daki:
“kehlen”
ifadesi bazı müfessirler tarafından bu dönüşle ilişkilendirilmiştir.
Fakat ayetin açık lafzı tek başına:
“Îsâ kesin olarak ikinci kez dünyaya dönecek”
cümlesini kurmaz.
Bu konu daha geniş metinlerle değerlendirilmelidir.
“Salihlerden Olacaktır” Ne Anlama Gelir
Ayetin sonunda:
“ve mine’s-sâlihîn”
denir.
Yani:
“Salihlerden olacaktır.”
“Salih”:
iyi,
doğru,
ahlaklı,
Allah’ın rızasına uygun yaşayan
kişi anlamına gelir.
Bu, Hz. Îsâ’nın yalnızca:
mucize sahibi,
peygamber,
Mesih
olmadığını;
aynı zamanda:
ahlaken iyi bir kul
olduğunu vurgular.
Peygamber İçin “Salih” Denmesine Neden İhtiyaç Var
Çünkü Kur’an makam ile ahlakı birbirinden ayırmaz.
Bir insanın:
dini unvanı,
bilgisi,
toplumsal konumu
tek başına yeterli değildir.
Hz. Îsâ gibi büyük bir peygamber için bile:
“salihlerden”
ifadesi kullanılır.
Bu şu mesajı verir:
Gerçek manevi büyüklük:
ahlakla tamamlanır.
Salih Olmak Sadece İbadet Etmek midir
Hayır.
Salihlik:
ibadet,
dürüstlük,
adalet,
merhamet,
Allah’a bağlılık,
insanlara iyilik
gibi geniş bir ahlaki alanı kapsar.
Bir insan çok ibadet edip:
zulmediyorsa,
yalan söylüyorsa,
hak yiyorsa
salihlik iddiasında ciddi bir sorun vardır.
Kur’an’da salih amel:
inanç ile ahlakın hayat içindeki birleşimi
gibidir.
Hz. Îsâ’nın Mucizeleri mi Daha Önemlidir, Ahlakı mı
Kur’an ikisini karşı karşıya koymaz.
Mucizeler:
peygamberlik işaretleridir.
Ahlak ise:
peygamberliğin yaşanan yüzüdür.
Bir mucize insanı şaşırtabilir.
Ama bir peygamberin:
merhameti,
dürüstlüğü,
adaleti,
Allah’a bağlılığı
insana nasıl yaşaması gerektiğini gösterir.
Bu nedenle ayetin mucize ile salihliği aynı cümlede toplaması son derece anlamlıdır.
İnsan Mucize Ararken Ahlakı Unutabilir mi
Evet.
Din tarihinde insanlar bazen:
olağanüstü olaylara,
kerametlere,
gizemli işaretlere,
şaşırtıcı hikâyelere
çok ilgi gösterebilir.
Ama aynı insanlar:
adalet,
dürüstlük,
merhamet
gibi temel ahlaki meseleleri ihmal edebilir.
Âl-i İmrân 46 bu açıdan güzel bir denge sunar:
Beşikte konuşmak mucizedir.
Ama:
salih olmak hayatın özüdür.
Bir Peygamberin Çocukluk Mucizesi Onun Özgür İradesini Ortadan Kaldırır mı
Kur’an’ın anlatısında peygamberler insan olmaya devam eder.
Onlar:
yemek yer,
üzülür,
sevinir,
karar verir,
sınanır.
Mucize görmek veya mucize sahibi olmak:
insan olma hâlini ortadan kaldırmaz.
Hz. Îsâ’nın beşikte konuşması onun özel seçilmişliğini gösterir.
Ama onun sonraki hayatındaki:
sorumluluk,
tebliğ,
ahlak
önemini korur.
Meryem’in Hikâyesinde Bu Ayet Ne İşlev Görüyor
Meryem birazdan kendisine:
babasız bir çocuk doğuracağı
haberini aldıktan sonra büyük bir şaşkınlık yaşayacaktır.
- ayet ise şimdiden çocuğun geleceğini açıklar.
Yani Meryem yalnızca:
“Bir çocuğun olacak.”
müjdesini almıyor.
O çocuğun:
konuşacağını,
olgunlaşacağını,
salihlerden olacağını
da öğreniyor.
Bu, onun karşılaşacağı olağanüstü olayın anlamsız olmadığını gösterir.
45. ve 46. Ayetler Birlikte Okunduğunda Hz. Îsâ Nasıl Tanımlanıyor
- ayette:
Mesih.
Meryem oğlu Îsâ.
Allah’tan bir kelime.
Dünyada ve ahirette itibarlı.
Allah’a yakın kılınanlardan.
- ayette:
Beşikte konuşacak.
Yetişkinlikte insanlara hitap edecek.
Salihlerden olacak.
Bu iki ayet birlikte son derece yüksek bir Îsâ portresi oluşturur.
Ama aynı zamanda onu:
Allah’ın seçilmiş kulu
çerçevesinde tutar.
Bir İnsanı Değerli Yapan Olağanüstü Yetenekleri mi, Ahlaki Yönü mü
Bu soru ayetin modern insana açılan en önemli kapılarından biridir.
Bugün toplum:
çok zeki,
çok yetenekli,
çok ünlü,
çok başarılı
insanları hayranlıkla izleyebilir.
Ama yetenek ahlakın garantisi değildir.
Bir insan olağanüstü zekâya sahip olup bunu kötülük için kullanabilir.
Bu nedenle Kur’an Hz. Îsâ’yı yalnızca mucizeleriyle tanıtmaz.
“Salihlerden olacaktır.”
diyerek ahlaki niteliğini de özellikle belirtir.
İnsanların Bizi Şaşırtması mı Daha Önemlidir, İyilikle Hatırlanmak mı
Âl-i İmrân 46’nın insana bıraktığı en derin sorulardan biri budur.
Hz. Îsâ’nın beşikte konuşması olağanüstüdür.
İnsanlar böyle bir olayı yüzyıllarca konuşabilir.
Ama ayet burada bitmez.
Şunu da söyler:
“Salihlerden olacaktır.”
Belki bu iki ifade arasında çok büyük bir ders vardır.
İnsanlar seni:
başarınla,
yeteneğinle,
servetinle,
şaşırtıcı işler yapmanla
hatırlayabilir.
Ama Kur’an’ın ahlaki ölçüsünde asıl önemli soru şudur:
İyi bir insan mıydın?
Çünkü olağanüstü yetenek:
hayranlık üretebilir.
Ama salihlik:
güven, iyilik ve kalıcı değer
üretir.
Hz. Îsâ’nın hikâyesinde mucize onun kimliğini işaret eder.
Fakat salihlik onun karakterini gösterir.
Ve belki insan kendi hayatı için de şu soruyu sormalıdır:
Bir gün adımız anıldığında insanlar yaptığımız büyük şeylerden mi söz edecek, yoksa onlara nasıl bir insan olduğumuzu da hatırlayacaklar mı?
