İsrâ Suresi 49. Ayette “Biz Kemik ve Ufalanmış Toprak Olduktan Sonra Gerçekten Yeni Bir Yaratılışla Diriltilecek miyiz?” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
İsrâ Suresi 49. Ayetin Anlamı Nedir
İsrâ Suresi'nin 49. ayetinde, yeniden dirilişi kabul etmek istemeyen bazı insanların ölümden sonra bedenin çürümesini delil göstererek ahiret ve yeniden yaratılış düşüncesini imkânsız görmeleri anlatılmaktadır.Ayetin anlamı şöyledir:
Buradaki soru, bağlam itibarıyla yalnız merak eden bir insanın samimi sorusu değildir. Dirilişi uzak ve mümkün görülmez gösteren itirazcı bir soru niteliği taşımaktadır.
İtirazın temel mantığı şudur:
İnsan ölüyor.
Bedeni çürüyor.
Kemikleri dağılıyor.
Aradan uzun zaman geçiyor.
O hâlde:
“Bu insan tekrar nasıl diriltilecek?”
Kur’an'ın cevabı ise bu itirazı insan kudretiyle değil, Allah'ın yaratıcı kudretiyle değerlendirmeye yöneltir.
“Kemik ve Ufalanmış Toprak Olmak” Ne Anlama Gelir
Ayet, ölümden sonra insan bedeninin uğradığı fiziksel çözülmeyi son derece çarpıcı bir ifadeyle anlatmaktadır.Kemikler kalabilir.
Sonra onlar da zamanla parçalanabilir.
Bedenin maddi yapısı toprağa karışabilir.
İtiraz edenlerin gözünde problem tam da budur:
“Ortada eski beden kalmadıysa yeniden yaratılış nasıl gerçekleşecek?”
Kur’an onların gözlemlediği çürümeyi reddetmez.
Tam tersine itirazı olduğu gibi aktarır.
Fakat bedensel çözülmeden:
“Demek ki yeniden diriliş imkânsızdır.”
sonucunun çıkmasını kabul etmez.
Çünkü insan açısından geri döndürülemez görünen bir süreç ile Allah açısından imkânsız olan bir şey aynı değildir.
Ayetteki İtirazın Temel Mantık Hatası Nedir
Temel problem, Allah'ın kudretini insanın kudretiyle ölçmeye çalışmaktır.İnsan şöyle düşünebilir:
“Ben dağılan bütün parçaları bulamam.”
“Ben çürümüş bir bedeni yeniden canlı hâle getiremem.”
“Ben ölmüş insanı geri getiremem.”
Bunların hepsi doğrudur.
Fakat bundan:
“Allah da yapamaz.”
sonucu çıkmaz.
İnsan yaratılmıştır.
Allah yaratandır.
İnsanın bilgisi sınırlıdır.
Allah'ın bilgisi insan bilgisiyle aynı ölçekte değildir.
İnsanın gücü sınırlıdır.
Allah'ın kudreti yaratılmış gücün daha büyük bir versiyonu değildir; ilahî kudrettir.
Bu nedenle ayet, insanın kendi sınırını evrenin ve Allah'ın sınırı zannetmesine karşı güçlü bir uyarı taşır.
Yeniden Diriliş Kur’an’da Neden Bu Kadar Önemlidir
Çünkü ahiret inancı Kur’an'ın temel inanç esaslarından biridir.İnsan yalnız dünyada birkaç yıl yaşayıp tamamen yok olan bir varlık olarak görülmez.
Dünya hayatı:
Başlangıçtır.
Sınav alanıdır.
Sorumluluk yeridir.
Ama nihai hesap değildir.
Ahiret inancı olmadan şu sorular çok daha ağır hâle gelir:
Dünyada hiçbir ceza görmeden ölen zalimin hesabı ne olacak?
Hakkı yenmiş insanın adaleti nerede tamamlanacak?
Kimsenin görmediği iyiliklerin karşılığı ne olacak?
Kur’an'ın cevabı şudur:
Dünya son mahkeme değildir.
Yeniden diriliş, ilahi adaletin tamamlanacağı ahiret düzeninin başlangıcıdır.
Ahirete İnanmak Yalnız Ölümden Sonra Hayat Olduğuna İnanmak mıdır
Hayır.Ahiret inancı, bugünkü hayatı da değiştirir.
Eğer insan:
“Yaptığım her şeyin hesabı var.”
diye inanıyorsa kimsenin görmediği yerdeki davranışlarının da anlamı vardır.
Bir insan haksız kazanç elde edebilir ve dünyada hiç yakalanmayabilir.
Bir başkası iyilik yapabilir ve hiç takdir edilmeyebilir.
Ahiret inancı her iki durumda da şunu söyler:
Hiçbir şey Allah'ın bilgisinden kaybolmaz.
Bu nedenle ahiret yalnız gelecekteki bir olay değildir.
Mümin için bugünkü:
Ticaretini.
İlişkilerini.
Adalet anlayışını.
Dilini.
ahlaki tercihlerini.
etkileyen güçlü bir sorumluluk bilincidir.
İnsan Bedeni Tamamen Dağılırsa Allah Onu Nasıl Diriltecektir
Kur’an'ın cevabında temel mesele mekanizmanın bütün ayrıntılarını açıklamak değil, Allah'ın bunu yapmaya kadir olduğunu bildirmektir.İnsan açısından:
Toprağa gömülmek.
Denizde kaybolmak.
Yakılmak.
Yüzyıllar boyunca bedensel kalıntıların dağılması.
farklı durumlar olabilir.
Fakat Allah'ın bilgisi açısından insanın varlığı kaybolmuş değildir.
Kur’an'ın çerçevesinde mesele:
“Bedenin bütün maddeleri insanın ulaşabileceği yerde mi?”
sorusu değildir.
Asıl mesele:
“Onu ilk yaratan Allah yeniden yaratmaya kadir midir?”
sorusudur.
Kur’an'ın cevabı nettir:
Evet.
Yaratılışın yeniden gerçekleştirilmesi Allah'ın kudreti açısından imkânsız değildir.
İlk Yaratılış Yeniden Dirilişe Nasıl Delil Olur
Bu ayetin hemen devamındaki ayetlerde cevap daha da açılacaktır.Kur’an'ın birçok yerinde kullanılan temel akli düşünce şudur:
İnsan zaten bir zamanlar dünyada yoktu.
Sonra Allah onu yarattı.
Embriyonik gelişimden başlayarak bedeni oluştu.
Bilinçli bir insan hâline geldi.
Şimdi insan:
“Bir kere var olduktan ve öldükten sonra tekrar nasıl yaratılabilirim?”
diye soruyor.
Kur’an burada insanı ilk yaratılışı üzerinde düşünmeye yöneltir.
İlk defa yaratmaya kadir olan Allah'ın yeniden yaratmaya gücü yetmeyecekmiş gibi düşünmek tutarlı değildir.
Bu, yeniden dirilişin Kur’ani akıl yürütmelerinden biridir.
“Yeni Bir Yaratılış” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayetin sonunda insanların:“Gerçekten yeni bir yaratılışla mı diriltileceğiz?”
şeklinde itiraz ettikleri bildirilmektedir.
Buradaki “yeni yaratılış”, insanın ölümden sonra tekrar hayat bulmasını ifade eder.
Bu, başka bir insanın yaratılması anlamına gelmez.
Ahirette sorumlu tutulacak olan, dünyada yaşamış olan aynı kişidir.
Kimliği.
Sorumluluğu.
Yaptıkları.
Allah'ın bilgisinde kaybolmuş değildir.
Fakat bunun fiziksel mekanizmasını bugünkü beden biyolojisinin bütün ayrıntılarıyla açıklamaya çalışmak gerekli değildir.
Kur’an'ın verdiği kesin mesaj şudur:
Ölen insan yeniden diriltilecek ve kendisi olarak hesabın karşısına çıkacaktır.
Nasıl gerçekleşeceğinin bütün mahiyeti ise Allah'ın bilgisine aittir.
Bedenin Maddeleri Başka Canlılara Karışırsa Yeniden Diriliş Nasıl Olur
Bu tür sorular eski dönemlerden beri insanların zihnini meşgul etmiştir.Bir beden toprağa karışabilir.
Topraktan bitki çıkabilir.
Madde farklı süreçlerden geçebilir.
Fakat bütün bunlar yeniden dirilişin imkânsızlığını göstermez.
Çünkü ahiret inancında Allah'ın yaratması, insanın mevcut maddeleri mekanik biçimde toplayıp birleştirmesine benzemez.
Allah yaratandır.
Bu yüzden:
“Şu atom tam olarak nerede?”
sorusunu çözmeden ahiret inancının anlamsız olduğunu söylemek gerekmez.
İnsanın kişisel kimliğinin devamlılığını sağlayan şey, bizim bütün maddi parçaları takip edebilmemiz değil, Allah'ın yaratma, bilme ve yeniden diriltme kudretidir.
Bu konuda gereksiz fiziksel spekülasyonlardan kaçınmak daha sağlıklıdır.
Bilim Yeniden Dirilişi Kanıtlayabilir mi
Ahiretteki yeniden dirilişi bugün laboratuvarda deneyerek bilimsel olarak kanıtladığımızı söylemek doğru değildir.Bilim:
Gözlenebilir süreçleri.
Ölçülebilen olayları.
Tekrarlanabilir doğal mekanizmaları.
inceler.
Ahirette gerçekleşecek diriliş ise vahyin bildirdiği gelecekteki ilahi bir olaydır.
Bu nedenle:
“Modern bilim ahireti kesin ispatladı.”
demek gereksiz ve sağlam olmayan bir iddia olur.
Aynı şekilde:
“Bilim laboratuvarda dirilişi gösteremedi, demek ki ahiret yoktur.”
demek de bilimsel yöntemin sınırlarını aşar.
Bilim ile ahiret inancı aynı soruya aynı yöntemle cevap veren iki alan değildir.
Mümin dirilişe vahyin haberine ve Allah'ın yaratıcı kudretine dayanarak inanır.
Maddenin Korunması veya Atomlar Ahiretin Bilimsel Delili Sayılabilir Mi
Bunları doğrudan kesin ahiret delili gibi kullanmak doğru değildir.Bazen:
“Madde kaybolmuyor, demek ki insan kesin yeniden dirilecek.”
gibi iddialar yapılabilir.
Fakat fiziksel maddenin dönüşümü ile ahirette kişinin yeniden diriltilmesi aynı konu değildir.
Bilimsel kavramları ayetlerin üzerine zorla yerleştirmek, ileride bilimsel açıklamalar değiştiğinde gereksiz sorunlar doğurabilir.
Daha sağlam yaklaşım şudur:
Bilim bize maddenin ve evrenin işleyişini araştırma imkânı verir; vahiy ise insanın ölümden sonraki akıbeti hakkında bilgi verir.
Kur’an'ın diriliş delilini modern fizik formüllerine bağımlı hâle getirmeye ihtiyacımız yoktur.
Yeniden Dirilişi Sorgulamak İmansızlık mıdır
Her soru aynı niyeti taşımaz.Ayetin bağlamındaki soru, yeniden dirilişi küçümseyen ve imkânsız gören bir itirazdır.
Ama bugün bir insan samimiyetle:
“Bunu nasıl anlamalıyım?”
diye sorabilir.
Bir genç:
“Beden çürüyünce nasıl dirileceğiz?”
diye merak edebilir.
Böyle bir soruyu sormak otomatik olarak inkâr değildir.
İnsan anlamak için soru sorabilir.
Araştırabilir.
Düşünebilir.
Samimi soru ile alaycı reddi birbirine karıştırmamak gerekir.
İman, düşünme korkusu değildir.
Tam tersine Kur’an sık sık insanı yaratılış üzerinde düşünmeye çağırır.
Ölümden Sonra Diriliş İnancı Ölümü Küçümsemek Anlamına Gelir Mi
Hayır.Ölüm gerçektir.
Acıdır.
Sevilen bir insanın kaybı ağırdır.
İslam'ın ahiret inancı:
“Üzülmeyin, ölüm önemsizdir.”
demez.
İnsan sevdiğini kaybettiğinde yas tutabilir.
Özleyebilir.
Ağlayabilir.
Bunlar insani duygulardır.
Ahiret inancının getirdiği şey, ölümün mutlak yok oluş olmadığına dair umuttur.
Mümin için mezar son durak değildir.
Fakat bu inanç, yaşayan insanların acısını küçümsemek veya yaslarını bastırmak için kullanılmamalıdır.
Umut, acının inkârı değildir; acının son söz olmadığını bilmektir.
Yeniden Diriliş İnancı Adalet Duygusunu Nasıl Etkiler
Dünyada adalet her zaman tamamlanmaz.Bazı insanlar çok büyük zulümler yapar.
Hiç hesap vermeden ölür.
Bazı mağdurlar haklarını alamadan dünyadan ayrılır.
Eğer ölüm her şeyi tamamen bitiriyorsa birçok hikâye adalet açısından yarım kalır.
Ahiret inancı burada büyük bir anlam taşır:
Nihai hesap vardır.
Kimsenin görmediği suç unutulmaz.
Kimsenin bilmediği iyilik kaybolmaz.
Ezilenin hakkı Allah'ın bilgisinden çıkmaz.
Bu, mümine:
“Dünyada adalet aramaya gerek yok.”
demez.
Tam tersine dünyada adalet için çalışmayı da gerektirir.
Ama insan bilir ki dünya adaletin tamamı değildir.
Ahiret İnancı İnsanı Dünyadan Koparır mı
Doğru anlaşıldığında hayır.Ahiret inancı:
Çalışmayı bırak.
Dünyayı önemseme.
Aileni ihmal et.
Üretme.
gibi bir mesaj vermez.
Tam tersine dünya hayatındaki davranışlarımızın ahirette karşılığı olduğu için dünya daha ciddi hâle gelir.
İnsan kazancına dikkat eder.
İnsanlara nasıl davrandığını önemser.
Emanete sahip çıkar.
Kul hakkından sakınır.
Çünkü yaptığı şeylerin geçici olmadığını bilir.
Ahirete inanmak dünyayı değersizleştirmek değil, dünyanın sorumluluğunu büyütmektir.
Dünya amaç değil, fakat son derece önemli bir imtihan alanıdır.
Ölüm Korkusu ile Ahiret İnancı Arasında Nasıl Bir Denge Kurulmalıdır
Ölümden çekinmek insani bir duygudur.İnsan bilinmeyenden korkabilir.
Hayattan ayrılmayı istemeyebilir.
Sevdiklerini bırakmayı düşünmek onu üzebilir.
Ahiret inancı bu korkuyu tamamen yok etmek zorunda değildir.
Fakat ona bir çerçeve kazandırabilir.
Mümin:
Ölümün son olmadığını.
Allah'ın rahmetinin bulunduğunu.
Hesabın adaletle görüleceğini.
bilir.
Bu yüzden ölüm bilinci insanı iki uçtan koruyabilir:
Dünyaya sonsuza kadar kalacakmış gibi bağlanmaktan ve ölüm korkusuyla hayatı yaşayamaz hâle gelmekten.
En sağlıklı yaklaşım, ölümü hatırlayıp hayatı daha bilinçli yaşamaktır.
İsrâ Suresi 48 ve 49. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
48. ayette Hz. Peygamber'e karşı çıkanların:Onun hakkında çeşitli benzetmeler ve suçlamalar ürettikleri, böylece doğru yolu bulmakta zorlandıkları anlatılmıştı.
49. ayette ise tartışma artık doğrudan mesajın içeriğine geçmektedir.
Bu defa itirazları:
“Çürüyüp dağıldıktan sonra gerçekten yeniden mı diriltileceğiz?”
sorusudur.
Yani önce mesaj sahibini hedef alıyorlar.
Sonra mesajın temel öğretilerinden biri olan yeniden dirilişi reddediyorlar.
Bu çok anlamlı bir geçiştir.
Kur’an onların hem:
Peygamber'e yönelik kişisel saldırılarını.
hem de:
Ahiret hakkındaki düşünsel itirazlarını.
ortaya koymaktadır.
Mesaj sahibini etiketlemek de, mesajın kendisini incelemeden imkânsız saymak da hakikatten uzaklaştırabilir.
İsrâ Suresi 49. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Senin bedenin toprağa karışabilir; fakat sen Allah'ın bilgisinden kaybolmazsın.
İnsan mezara baktığında:
Sessizlik görür.
Toprak görür.
Çürüyen beden görür.
Ve dünya ölçüsüyle:
“Her şey bitti.”
diye düşünebilir.
Kur’an ise insanın bakışını daha ileriye taşır.
Seni ilk yaratan Allah:
Kim olduğunu bilir.
Ne yaptığını bilir.
Nerede öldüğünü bilir.
Bedeninin ne hâle geldiğini bilir.
Ve seni yeniden diriltmeye kadirdir.
Ölüm insanı dünyadan siler; Allah'ın ilminden silmez.
Bu, hem sorumluluk hem büyük bir umut mesajıdır.
Çünkü insanın iyilikleri de acıları da Allah'ın bilgisinde kaybolmaz.
İsrâ Suresi 49. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
İsrâ Suresi'nin 49. ayeti, ölümden sonra bedenin kemiklere ve ufalanmış kalıntılara dönüşmesini gerekçe göstererek yeniden dirilişi imkânsız gören anlayışı ortaya koymakta ve insanı Allah'ın yaratıcı kudreti üzerinde düşünmeye hazırlamaktadır.Bu ayetin ilk büyük mesajı, insanın kendi güçsüzlüğünü Allah'a ölçü yapmamasıdır.
İnsan ölüyü diriltemez.
Dağılmış bütün maddeleri kontrol edemez.
Yüzlerce yıl önce yaşamış bir insanın bedenini kendi imkânlarıyla yeniden oluşturamaz.
Ama Allah insan değildir.
Yaratılmışın yapamaması, Yaratan'ın da yapamayacağını göstermez.
Bu ayrım ahiret inancının anlaşılmasında temel önemdedir.
İkinci büyük mesaj, ölümün maddi beden üzerindeki etkisinin gerçek olduğudur.
Kur’an çürümeyi inkâr etmez.
İnsan bedeni çözülür.
Kemikler dağılabilir.
Toprağa karışabilir.
Fakat fiziksel parçalanma ile kişinin Allah katındaki varlığının tamamen yok olması aynı şey değildir.
Toprağa karışmak, Allah'ın bilgisinden çıkmak değildir.
İnsanın yeniden dirilişi için Allah'ın kaybettiği parçaları araması gibi bir düşünce söz konusu değildir.
Allah hiçbir şeyi kaybetmez.
Üçüncü büyük mesaj, ilk yaratılışı hatırlamaktır.
İnsan bugün:
“Ben nasıl yeniden yaratılacağım?”
diye sorar.
Ama bir zamanlar zaten yoktu.
Kendisini kendisi yaratmadı.
Annesinin rahminde kendi hücrelerini bilinçli biçimde düzenlemedi.
Kalbini kendisi çalıştırmadı.
Sinir sistemini kendisi kurmadı.
İlk hayat ona verildi.
İlk yaratılışı gerçekleştiren Allah'ın ikinci yaratılışa gücünün yetmeyeceğini düşünmek Kur’an'ın sorguladığı temel çelişkilerden biridir.
Dördüncü büyük mesaj, insan kimliğinin yalnız bugün gördüğümüz beden parçalarına indirgenmemesidir.
İnsan bedeni hayat boyunca bile sürekli değişmektedir.
Çocukluk bedeniyle yetişkin bedeni aynı fiziksel hâlde değildir.
Yine de insan kendisini aynı kişi olarak bilir.
Ahiretteki kişisel kimliğin bütün metafizik ve fiziksel ayrıntılarını bilmesek de Kur’an'ın öğretisi açıktır:
Hesaba kalkacak olan dünyada yaşamış aynı insandır.
Sorumluluk kaybolmaz.
Kişi başkasına dönüşmez.
Beşinci büyük mesaj, ahiretin yalnız bir “yeniden beden oluşturma” meselesi olmadığını bilmektir.
Dirilişin amacı hesap ve ahiret hayatıdır.
İnsan yeniden diriltilecektir çünkü yaptığı tercihler anlamsız değildir.
Adalet vardır.
Sorumluluk vardır.
İyiliğin karşılığı vardır.
Kötülüğün hesabı vardır.
Bu nedenle:
Diriliş, ilahi adaletin devamıdır.
Sadece biyolojik bir olay olarak ele alındığında ayetin ahlaki derinliği eksik kalır.
Altıncı büyük mesaj, dünyada görünmeyen haksızlıkların kaybolmadığını bilmektir.
Bir insan zulme uğrayabilir.
Kimse onun hakkını savunmayabilir.
Dava sonuçsuz kalabilir.
Fail bulunamayabilir.
Bütün dünya unutabilir.
Ama Allah unutmaz.
Bu, mağdura:
“Dünyadaki adaleti bırak.”
mesajı vermez.
Tam tersine hakkını meşru yollarla araması önemlidir.
Fakat sonuç eksik kalırsa nihai hesabın Allah'ın huzurunda olduğunu bilir.
Ahiret, dünyada yarım kalan adaletin nihai tamamlanma umududur.
Yedinci büyük mesaj, gizli iyiliklerin de kaybolmadığıdır.
İnsan kimsenin bilmediği bir iyilik yapabilir.
Bir yoksula yardım eder.
Birinin yükünü hafifletir.
Kimse teşekkür etmez.
Belki yaptığı iyiliği hiç kimse öğrenmez.
Dünya ölçüsüyle görünmezdir.
Fakat Allah'ın bilgisinde görünmez değildir.
Ahiret inancı, alkışlanmayan iyiliğe de anlam kazandırır.
İnsan yalnız insanların gördüğü yerde iyi olmaya mahkûm kalmaz.
Sekizinci büyük mesaj, ahiret inancının kul hakkını ağırlaştırmasıdır.
Eğer yeniden diriliş ve hesap varsa:
“Kimse görmedi.”
mazeret değildir.
Bir çalışanın hakkını yemek.
Ortak malı kötüye kullanmak.
Yetim malına el uzatmak.
İftira etmek.
gibi davranışların hesabı vardır.
Dünya mahkemesinden kaçmak, ilahi hesaptan kurtulmak anlamına gelmez.
Ahiret inancı, ahlakın yalnız polis veya toplum gözetimine bağlı kalmamasını sağlar.
İnsan yalnız yakalanmaktan değil, haksızlığın kendisinden sakınmayı öğrenir.
Dokuzuncu büyük mesaj, ölümün kibri kırmasıdır.
İnsan dünyada:
Çok zengin.
Çok güçlü.
Çok ünlü.
olabilir.
Ama ölüm geldiğinde bedeninin sonu diğer insanlardan bütünüyle farklı değildir.
Bu gerçek insanın kibirden uzaklaşmasına yardım edebilir.
Makam mezara taşınmaz.
Servet bedeni çürümekten kurtarmaz.
Ün insanı ölümsüz yapmaz.
Ölüm, dünyadaki sahte mutlaklıkların ne kadar geçici olduğunu gösterir.
Ahiret ise insanın gerçek değerini başka bir ölçüye bağlar.
Onuncu büyük mesaj, ölüm düşüncesinin karamsarlık değil bilinç üretebilmesidir.
Ölümü sürekli korku kaynağı hâline getirmek sağlıklı değildir.
Ama hiç ölmeyecekmiş gibi yaşamak da gerçekçi değildir.
Ölümü hatırlamak insana:
Kırgınlıkların ne kadar küçük olabileceğini.
Zamanın değerini.
Sevdiklerine iyi davranmanın önemini.
haksızlığın anlamsızlığını.
hatırlatabilir.
Ölüm bilinci doğru yaşandığında hayat sevgisini azaltmak yerine hayatın değerini artırabilir.
Çünkü insan vaktinin sınırlı olduğunu bilir.
On birinci büyük mesaj, ahireti bilimsel sloganlara dönüştürmemektir.
Kur’an'a inanmak için her ayetin arkasına modern bilimsel bir formül yerleştirmek zorunda değiliz.
Ahiret:
Deneyle tekrar edilen bir laboratuvar olayı değildir.
Vahyin bildirdiği geleceğe ait bir hakikattir.
Bilimin kendi alanına saygı duymak, dini zayıflatmaz.
Tam tersine kavramları yerli yerine koyar.
İman ile bilimi birbirine destek olsun diye yanlış iddialarla birbirine bağlamak yerine, her ikisinin yöntem ve sınırlarını doğru anlamak daha sağlamdır.
On ikinci büyük mesaj, samimi sorudan korkmamaktır.
Bir insan:
“Beden tamamen yok olursa nasıl dirileceğiz?”
diye sorabilir.
Bu soru cevaplanabilir.
Onu hemen:
“İmansız.”
diye damgalamak doğru değildir.
Kur’an'ın kendisi itirazları aktarıp cevaplamaktadır.
Bu, düşünmenin yasak olmadığını gösterir.
Sağlam iman, samimi sorudan kaçmak zorunda değildir.
İnsan araştırdıkça anlayışı derinleşebilir.
On üçüncü büyük mesaj, alaycı inkâr ile samimi araştırmayı ayırmaktır.
Aynı cümle iki farklı niyetle söylenebilir.
Bir kişi:
“Nasıl dirileceğiz?”
diye gerçekten öğrenmek ister.
Diğeri:
“Buna gerçekten inanıyor musunuz?”
diyerek küçümsemek isteyebilir.
Bu iki tavır aynı değildir.
Biz insanların kalbini tam bilemeyiz.
Bu nedenle soru soran kişiye önce cevap vermek daha sağlıklıdır.
Hakikati anlatmanın yolu, her soruyu düşmanlık saymak değildir.
On dördüncü büyük mesaj, ölümün sevdiklerimizin değerini fark ettirmesidir.
İnsan bazen yanında olan kişilerin kıymetini alışkanlık nedeniyle göremez.
Ölüm gerçeği ise zamanın sınırlı olduğunu hatırlatır.
Anne babamız.
Eşimiz.
Çocuklarımız.
Dostlarımız.
sonsuz süre bizimle kalmayabilir.
Bu yüzden:
Güzel söz söylemek.
Barışmak.
Hakkını vermek.
sevgiyi ifade etmek.
ertelememek önemlidir.
Ahiret inancı yalnız ölümden sonrasını değil, ölümden önce nasıl yaşamamız gerektiğini de öğretir.
On beşinci büyük mesaj, yas yaşayan insana umut sunmaktır.
Bir mümin sevdiği kişiyi kaybettiğinde acısı gerçektir.
Ama inancı ona:
“Bu varoluş tamamen yokluğa karışmadı.”
diye umut verir.
Allah yeniden diriltmeye kadirdir.
Bu umut yasın bütün acısını bir anda ortadan kaldırmayabilir.
Ama ölümün arkasında tamamen karanlık bir hiçlik olmadığına dair manevi dayanak sağlar.
Ahiret umudu, sevginin ölüm karşısındaki çaresizliğine anlam kazandırabilir.
Bununla birlikte insanların yasına sabırla yaklaşmak ve acılarını küçümsememek gerekir.
On altıncı büyük mesaj, insanın dünya hayatını sonsuz sanmamasıdır.
İnsan günlük hayatta:
İş.
Para.
Ev.
Tatil.
Sosyal hayat.
planları içinde yaşayabilir.
Bunların hepsi doğal ve meşru olabilir.
Fakat insan bazen ölümün hiç gelmeyeceği hissine kapılır.
Ayet bir anda bütün bu düzenin sonunu hatırlatır:
Bir gün beden kemik ve toprağa dönüşebilir.
Bu korkutmak için değil, ölçü kazandırmak için önemlidir.
Dünya değerlidir.
Ama sonsuz değildir.
Bu nedenle insan geçici olanı sonsuz olanın önüne koymamalıdır.
On yedinci büyük mesaj, yeniden dirilişin insan onurunu da koruyan bir anlam taşımasıdır.
İnsan yalnız birkaç on yıl yaşayıp unutulacak biyolojik bir tesadüf olarak görülmez.
Onun tercihleri önemlidir.
Sevgisi önemlidir.
Adaleti önemlidir.
Haksızlığı önemlidir.
Çünkü Allah onu tekrar huzuruna çıkaracaktır.
İnsanın eylemleri kozmik anlamda ciddiye alınmaktadır.
Bu büyük bir sorumluluk olduğu kadar insana verilen değerin de göstergesidir.
On sekizinci büyük mesaj, Allah'ın kudretini yalnız bugünkü tecrübemizin sınırlarıyla ölçmemektir.
İnsan:
“Ben bunu hiç görmedim.”
diyebilir.
Fakat görmemiş olmak tek başına imkânsızlık delili değildir.
Elbette her duyduğumuza da körü körüne inanmamalıyız.
Fakat vahyin bildirdiği ahiret hakikati söz konusu olduğunda mümin, Allah'ın yaratıcı kudretini esas alır.
Yaratılış bir kez gerçekleşmişse yeniden yaratılışı mutlak imkânsız ilan etmek için Allah'ın kudretini sınırlamak gerekir.
Kur’an ise tam tersine insanı kendi sınırını fark etmeye çağırır.
İsrâ Suresi'nin 49. ayeti bugün insanın kendisine şu soruları sordurur:
Ölümü tamamen yok oluş olarak mı görüyorum?
Allah'ın kudretini farkında olmadan kendi imkânlarımla mı ölçüyorum?
Ahirete inancım günlük davranışlarımı gerçekten etkiliyor mu?
Kimse görmediğinde yaptığım şeylerde de hesap bilincini taşıyor muyum?
Kul hakkını dünyada kaçabileceğim bir mesele gibi mi görüyorum?
Ölüm düşüncesi beni karamsarlığa mı, yoksa daha bilinçli yaşamaya mı götürüyor?
Sevdiklerime söylemem gereken güzel sözleri gereksiz yere erteliyor muyum?
Samimi ahiret sorularını küçümsemeden cevaplayabiliyor muyum?
Bilimsel kavramları ayetlere zorla yapıştırıyor muyum?
Bedenim toprağa karışsa bile Allah'ın beni bilmeye devam ettiğini gerçekten düşünüyor muyum?
Bu sorular ayetin yalnız geçmişteki müşriklerin yeniden diriliş itirazını aktarmadığını; bugün de ölüm, ahiret, ilahi kudret, insan kimliği, sorumluluk, adalet, yas, umut ve hayatın anlamı konusunda çok güçlü bir düşünce alanı açtığını göstermektedir.
Sonuç olarak bu ayet bize şunu öğretmektedir:
Bedenin çürümesini Allah'ın kudretinin sınırı sanma.
Kendi yapamadığını Allah'ın da yapamayacağını düşünme.
İlk yaratılışını unutma.
Ölümü son söz olarak görme.
Ahiret hesabını günlük hayatından ayırma.
Kimsenin görmediği iyiliğin kaybolmadığını bil.
Kimsenin öğrenmediği haksızlığın da Allah'tan gizlenmediğini unutma.
Samimi soruları küçümsemeden cevapla.
Dirilişi kanıtlamak için sağlam olmayan bilimsel iddialara ihtiyaç duyma.
Sevdiklerinin değerini ölüm gelmeden bil.
Ve bedenin toprağa karıştığında bile Allah'ın ilminden kaybolmayacağını hatırla.
Çünkü insanın gözünde mezar bir son gibi görünebilir; fakat Kur’an'ın öğrettiği hakikatte toprağın altında dağılan beden, Allah'ın yeniden yaratma kudretinin dışında kalmaz. Ölüm bir son kapısı değil, insanın ebedî hesabına açılan büyük geçiştir.
⠀
Son Söz