İsrâ Suresi 51. Ayette “Ya da Gözünüzde Yeniden Diriltilmesi Daha da İmkânsız Görünen Başka Bir Yaratık Olun; ‘Bizi Kim Geri Döndürecek?’ Diyecekler, De ki: Sizi İlk Defa Yaratan” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
İsrâ Suresi 51. Ayetin Anlamı Nedir
İsrâ Suresi'nin 51. ayeti, ölümden sonra yeniden dirilişi imkânsız görenlerin itirazına verilen cevabı tamamlamaktadır.Ayetin anlamı şöyledir:
Bir önceki ayette:
“İster taş olun ister demir.”
denilmişti.
51. ayet bu meydan okumayı daha da genişletmektedir:
“Hatta sizin gözünüzde yeniden yaratılması daha da güç görünen herhangi bir varlık olduğunuzu varsayın.”
Sonuç yine değişmez.
Allah insanı ilk defa yaratmıştır.
Dolayısıyla yeniden yaratmaya da kadirdir.
“Gözünüzde Daha Büyük Görünen Başka Bir Yaratık Olun” Ne Demektir
Ayet belirli tek bir varlık adı vermek yerine insanın hayal gücünü açık bırakmaktadır.Anlam şudur:
“Diriltilmesi size daha da zor görünen ne varsa onu düşünün.”
Taş size çok sert geliyor olabilir.
Demir daha da dayanıklı gelebilir.
Bunlardan daha zor olduğunu düşündüğünüz başka bir yaratılmış hâl varsa onu da varsayın.
Kur’an'ın cevabı yine değişmez:
Yaratılmış hiçbir şey Allah'ın yaratıcı kudretinin dışında değildir.
Burada amaç gizli bir maddeyi veya bilinmeyen fiziksel bir varlığı tarif etmek değildir.
Amaç insanın:
“Şu hâle gelirsem artık yeniden yaratılamam.”
düşüncesini kökünden ortadan kaldırmaktır.
Neden Ayet İnsanların Hayal Edebileceği En Zor Durumu Düşündürmektedir
Çünkü itiraz edenlerin temel düşüncesi şuydu:Beden ne kadar çok dağılırsa yeniden yaratılması o kadar zorlaşır.
Kur’an bu mantığı son sınırına kadar götürmektedir.
Adeta:
“Peki, size göre mümkün olan en zor hâli seçin.”
demektedir.
Bu çok güçlü bir akıl yürütmedir.
İnsan bir problemi büyüterek Allah'ın kudretini küçültemez.
Bizim gözümüzde zorluk büyüyebilir.
Ama Allah'ın kudreti azalmaz.
Problemin büyüklüğü insanın gücünü sınırlar; Allah'ın kudretini değil.
Bu nedenle ayet insanın zorluk kavramını yeniden düşünmesini sağlar.
“Bizi Kim Geri Döndürecek?” Sorusu Ne Anlama Gelir
Bu soru yeniden dirilişi reddeden insanların asıl itirazını açık biçimde ortaya koymaktadır.Onlar:
“Nasıl?”
sorusundan önce:
“Kim?”
sorusunu sormaktadırlar.
Kur’an'ın cevabı ise son derece kısa ve güçlüdür:
“Sizi ilk defa yaratan.”
Bu cevap tartışmanın merkezini değiştirir.
İnsan bedeninin:
Ne kadar çürüdüğü.
Nereye dağıldığı.
Hangi maddeye dönüştüğü.
ikincil hâle gelir.
Asıl soru şudur:
İlk yaratılışı gerçekleştiren kimdir?
Eğer insan ilk defa Allah tarafından yaratılmışsa yeniden yaratılış da Allah'ın kudretinin dışında değildir.
“Sizi İlk Defa Yaratan” İfadesi Neden Bu Kadar Güçlü Bir Cevaptır
Çünkü insanın kendi varlığı zaten önünde duran büyük bir delildir.Bir zamanlar dünyada yoktuk.
Kendi bedenimizi biz oluşturmadık.
Kalbimizi biz tasarlamadık.
Sinir sistemimizi biz kurmadık.
Hücrelerimizin nasıl gelişeceğini biz belirlemedik.
Sonra var olduk.
Şimdi insan:
“Öldükten sonra beni kim tekrar yaratabilir?”
diye soruyor.
Kur’an cevabı doğrudan kişinin kendi geçmişine götürüyor:
“Seni ilk defa kim yarattıysa O.”
Bu nedenle ilk yaratılış, yeniden diriliş konusunda Kur’an'ın en temel düşünme yollarından biridir.
İlk başlangıcı gerçekleştiren için ikinci yaratılışı mutlak imkânsız görmek tutarlı değildir.
İnsan İlk Yaratılışını Neden Bu Kadar Kolay Unutabilir
Çünkü var olmaya alışmışızdır.Her sabah uyanıyoruz.
Aynaya bakıyoruz.
Yürüyoruz.
Konuşuyoruz.
Düşünüyoruz.
Bunlar yıllarca tekrarlandığı için bize sıradan geliyor.
Fakat alışmış olmamız, olayın olağanüstülüğünü ortadan kaldırmaz.
İnsan bir an durup:
“Ben neden hiçlik yerine varım?”
diye düşündüğünde çok büyük bir soru ile karşılaşır.
Bir zamanlar dünyada ismimiz yoktu.
Bedenimiz yoktu.
Hatıralarımız yoktu.
Sonra yaratıldık.
İlk yaratılışın olağanlaşması, onun küçüklüğünden değil bizim ona alışmamızdandır.
Kur’an bu alışkanlığın perdesini kaldırıp insanı kendi varlığı üzerinde yeniden düşünmeye çağırır.
Yeniden Yaratılış İlk Yaratılışın Aynı Tekrarı mıdır
Kur’an insanın yeniden diriltileceğini açıkça bildirir.Ancak bunu dünyanın sıradan biyolojik süreçlerinin aynen tekrar edilmesi şeklinde düşünmek zorunda değiliz.
Ahiret:
Yeni bir yaratılış düzenidir.
İnsan yine kendisi olarak dirilecektir.
Yaptıklarından sorumludur.
Kimliği kaybolmaz.
Fakat ahiret hayatının bütün fiziksel ayrıntıları dünya hayatındaki biyolojiyle birebir aynı olmak zorunda değildir.
Kur’an'ın kesin söylediği şey yeniden diriliştir; mekanizmanın bütün ayrıntıları bize açıklanmış değildir.
Bu yüzden bilgi verilen yerde inanır, ayrıntısı bildirilmeyen yerde gereksiz kesinlik iddiasından kaçınırız.
Allah’ın Yeniden Yaratması İçin Eski Bedenin Bütün Parçalarının Bulunması Gerekir Mi
Allah'ın yaratmasını insanın bir makineyi yeniden monte etmesine benzetmemek gerekir.Bir insan bozulan bir cihazı tamir edecekse parçalarını bulmak zorunda olabilir.
Ama Allah yaratıcıdır.
İnsanın bedenindeki maddeler:
Toprağa karışabilir.
Başka maddi süreçlere girebilir.
Yıllar boyunca değişebilir.
Bunların hiçbiri Allah'ın bilgisinden çıkmaz.
Daha da önemlisi Allah'ın yaratması:
“Kaybolmuş parçaları arayıp bulma.”
işlemine bağımlı değildir.
Allah ilk yaratılışta da hazır bir insan bedenini birleştirmedi.
Yarattı.
Bu yüzden yeniden dirilişi değerlendirirken yaratıcı ile tamirci arasındaki farkı unutmamak gerekir.
İnsan Kimliği Bedenin Bütün Atomlarının Aynı Kalmasına mı Bağlıdır
Hayır.Dünya hayatında bile insan bedenindeki maddeler zaman içerisinde değişir.
Çocukluk bedenimizle bugünkü bedenimizin fiziksel durumu aynı değildir.
Buna rağmen:
“Ben artık tamamen başka bir insanım.”
demeyiz.
Kişisel kimlik yalnız belirli maddi parçaların sonsuza kadar değişmeden kalmasına indirgenemez.
Ahirette de kişinin kimliği Allah'ın bilgisinde korunur.
Yaptığı işler.
Niyetleri.
Sorumlulukları.
hayatı.
kaybolmaz.
Hesaba kalkacak kişi dünyada yaşamış olan kişinin kendisidir.
Nasıl gerçekleştirileceğinin bütün metafizik ayrıntılarını bilmiyor olmamız, kimlik devamlılığını anlamsız hâle getirmez.
“Başlarını Sana Sallayacaklar” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayet, onların Hz. Peygamber'e karşı tavrını da canlı biçimde tasvir etmektedir.Baş sallamak burada bağlam itibarıyla:
Küçümseme.
Alay.
İnanmama.
şaşkınlık veya reddetme tavrı.
ifade etmektedir.
Yani cevap verildiğinde:
“Sizi ilk yaratan yeniden diriltecek.”
deniyor.
Fakat onlar hemen düşünmeye yönelmek yerine alaycı bir tavır gösterebiliyorlar.
Bu insan psikolojisinde önemli bir duruma işaret eder.
Bazen kişi güçlü bir cevaba karşı delille cevap veremez.
Bunun yerine:
Gülümser.
Başını sallar.
Alay eder.
Alay, argümanın yerine geçtiğinde düşünce durur.
Bir şeyi küçümsemek onun yanlış olduğunu kanıtlamaz.
Alay Etmek Bir Fikri Çürütür Mü
Hayır.Bir insan:
“Buna gerçekten inanıyor musunuz?”
diye gülerek konuşabilir.
Ama bu bir delil değildir.
Bir görüşün doğru veya yanlışlığı:
Gülme.
Küçümseme.
alay.
toplumsal moda.
ile belirlenmez.
Bazen geçmişte insanlara komik gelen bir düşünce daha sonra doğru çıkabilir.
Bazen de toplumun son derece ciddi kabul ettiği şey yanlış olabilir.
Hakikatin ölçüsü insanların yüz ifadesi değildir.
Bu ayet insanı, bir görüşe karşı alay yerine gerekçe kullanmaya çağıran önemli bir düşünce ahlakı da öğretmektedir.
“Peki Bu Ne Zaman?” Sorusu Ne Anlama Gelir
Yeniden dirilişi reddedenler bir sonraki itirazı getiriyorlar:“Peki bu ne zaman olacak?”
Bu soru iki şekilde sorulabilir.
Samimi şekilde:
“Ahiret ne zaman başlayacak?”
diye merak edilebilir.
Fakat ayetin bağlamında soru daha çok küçümseyici bir meydan okuma niteliği taşımaktadır.
Sanki:
“Madem olacak diyorsunuz, ne zaman olacak?”
demektedirler.
Bu, Kur’an'ın birçok yerinde görülen bir tavırdır:
Bir şeyin zamanı bilinmiyorsa onu yok saymak.
Oysa:
Bir olayın tarihini bilmemek, o olayın gerçekleşmeyeceğini göstermez.
Ölümün tarihini de çoğu insan bilmez.
Ama ölüm gerçektir.
“Belki de Yakındır” İfadesi Ne Anlama Gelir
Hz. Peygamber'e:“De ki: Belki de yakındır.”
buyurulmaktadır.
Burada kesin bir tarih verilmemektedir.
Kur’an kıyametin tarihini insanların eline bırakmaz.
Fakat insanı şu gerçekle yüzleştirir:
Onu uzak zannederek rahatlama.
Bir insan için kıyametin genel zamanı çok uzak olsa bile kendi ölümü yakın olabilir.
Ölüm geldiğinde dünya hayatındaki hazırlık süresi sona erer.
Bu nedenle ahiret açısından:
“Daha çok zaman var.”
duygusu tehlikeli olabilir.
İnsanın bildiği tek kesin gerçek, zamanının sınırsız olmadığıdır.
Ayet bu yüzden insanı tarih hesabından çok hazırlığa yöneltir.
“Yakın” İfadesi Kıyametin Tarihini Hesaplayabileceğimiz Anlamına Gelir Mi
Hayır.Bu ayetten belirli bir yıl veya tarih çıkarmak doğru değildir.
Tarih boyunca insanlar çeşitli hesaplarla:
“Kıyamet şu yıl kopacak.”
iddialarında bulunmuşlardır.
Bunların güvenilir bir temeli yoktur.
Kur’an'ın amacı insanlara takvim vermek değil, uyanıklık kazandırmaktır.
Kıyametin ne zaman gerçekleşeceğini kesin biçimde bilmeden de ona inanılabilir.
Asıl soru:
“Ne zaman?”
kadar,
“Hazır mıyım?”
olmalıdır.
Çünkü tarih bilgisi insanı kurtarmaz.
Ahlaki ve manevi hazırlık önemlidir.
Kıyamet hesabı yapmaktan önce kendi hesabımıza hazırlanmak gerekir.
Ahiretin Yakınlığını Düşünmek İnsan Hayatını Nasıl Değiştirebilir
İnsan zamanının sınırlı olduğunu gerçekten fark ettiğinde öncelikleri değişebilir.Küçük kırgınlıkları yıllarca taşımamayı öğrenebilir.
Anne babasına daha güzel davranabilir.
Borçlarını ciddiye alabilir.
Haksız kazancı bırakabilir.
Sevdiği insanlara sevgisini ifade edebilir.
Tövbeyi ertelememeye çalışabilir.
Çünkü sürekli:
“Bir gün düzeltirim.”
demek risklidir.
O gün gelmeyebilir.
Ahiret bilinci insanı karamsar yapmak için değil, bugünü daha bilinçli yaşatmak için vardır.
Ölümü ve hesabı hatırlayan kişi hayatını bırakmaz.
Hayatın değerini daha fazla anlayabilir.
Ahireti Sürekli Uzak Görmenin Manevi Tehlikesi Nedir
İnsan şöyle düşünebilir:“Daha gencim.”
“Sonra tövbe ederim.”
“İleride ibadet ederim.”
“Bir gün borcumu öderim.”
“Bir gün barışırım.”
Fakat geleceğin garanti olduğunu bilmiyoruz.
Bu yüzden ahireti sürekli uzak bir olay gibi görmek sorumlulukları ertelemeye neden olabilir.
Erteleme, insanın en sessiz manevi tuzaklarından biridir.
İnsan yanlış olduğunu bildiği davranışı:
“Şimdilik.”
sürdürür.
Ama “şimdilik” yıllara dönüşebilir.
Ayetin:
“Belki yakındır.”
ifadesi tam burada güçlü bir uyarıdır.
Doğru bildiğin şeyi mümkün olduğu kadar bugünden yapmaya çalış.
İsrâ Suresi 49–51. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
49. ayette itiraz başladı:“Kemikler ve ufalanmış kalıntılar olduktan sonra yeniden mi diriltileceğiz?”
50. ayette cevap genişletildi:
“İster taş olun ister demir.”
51. ayette ise:
“Hatta gözünüzde daha da zor görünen başka bir yaratık olun.”
denildi ve asıl cevap verildi:
“Sizi ilk defa yaratan yeniden döndürecektir.”
Sonra tartışma:
“Kim diriltecek?”
sorusundan,
“Ne zaman olacak?”
sorusuna geçmektedir.
Böylece üç ayet birlikte son derece düzenli bir düşünce zinciri kurmaktadır:
Önce bedenin çürümesi üzerinden itiraz.
Sonra Allah'ın kudretini sınırlayamayan farklı maddeler.
Ardından ilk yaratılış delili.
Ve sonunda ahiretin zamanına ilişkin soru.
Kur’an yalnız hüküm vermiyor; itirazı adım adım ele alarak insanı düşünmeye yönlendiriyor.
İsrâ Suresi 51. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Seni ilk defa yaratan Allah seni unutmadı; ölüm, O'nun bilgisi ve kudreti açısından kaybolmak değildir.
İnsan dünyadan ayrıldığında:
Evi kalabilir.
Eşyaları kalabilir.
Fotoğrafları kalabilir.
Bir süre insanlar onu konuşabilir.
Sonra nesiller değişir.
İsmi bile unutulabilir.
Ama Allah unutmaz.
İşte ahiret inancının muazzam yönlerinden biri budur.
İnsanların hafızasından silinmek, Allah'ın ilminden silinmek değildir.
Bu aynı zamanda büyük bir sorumluluk taşır.
İyiliklerin de kaybolmaz.
Haksızlıkların da.
Sevgin de.
Kul hakkı da.
Çünkü seni ilk yaratan Allah seni yeniden huzuruna çıkaracaktır.
İsrâ Suresi 51. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
İsrâ Suresi'nin 51. ayeti, insanın ölümden sonra hangi hâle gelirse gelsin Allah'ın yeniden yaratma kudretinin dışına çıkamayacağını, yeniden dirilişin en temel cevabının ilk yaratılış olduğunu ve ahiretin zamanını küçümseyerek uzak görmenin insanı yanıltabileceğini öğretmektedir.Bu ayetin ilk büyük mesajı, yaratılmış hiçbir hâlin Allah'ın kudretinden büyük olmadığıdır.
Taş.
Demir.
İnsanın zihninde daha sert veya daha yeniden yaratılması güç görünen başka bir şey.
Bunların tamamı zaten yaratılmıştır.
Yaratılmış olan, Yaratan'ın kudretinin sınırı olamaz.
İnsan maddeye bakıp:
“Bu çok zor.”
diyebilir.
Fakat bu zorluk insan açısından geçerlidir.
Allah açısından yeni bir acizlik oluşturmaz.
İkinci büyük mesaj, doğru sorunun:
“Neye dönüşeceğim?”
değil,
“Beni kim yarattı?”
olduğunu anlamaktır.
Ölümden sonra bedenin başına neler geldiği insanın dikkatini çekebilir.
Fakat Kur’an bizi daha temel noktaya taşır.
Seni ilk defa Allah yarattı.
İşte yeniden dirilişin merkezindeki cevap budur.
İlk yaratılışı kabul edip yeniden yaratılışı Allah için mutlak imkânsız saymak büyük bir tutarsızlık oluşturur.
Üçüncü büyük mesaj, insanın kendi varlığını sıradan görmemesidir.
Her gün yaşamaya alışmış olduğumuz için hayat bize normal gelir.
Ama insanın:
Bilinç sahibi olması.
Sevmesi.
Hatırlaması.
Düşünmesi.
bedeninin muazzam biçimde işlemesi.
başlı başına üzerinde düşünülmesi gereken bir yaratılıştır.
Kendi varlığını derinlemesine düşünen insan, yeniden yaratılış sorusunu da farklı değerlendirmeye başlayabilir.
İlk yaratılış, önümüzde duran sessiz bir delildir.
Dördüncü büyük mesaj, Allah'ın insanı unutmadığıdır.
Dünyada insanlar birbirlerini unuturlar.
Yüzyıllar geçer.
İsimler kaybolur.
Mezar yerleri bilinmez hâle gelir.
Ama Allah'ın ilmi insan hafızası gibi değildir.
Hiçbir insan Allah açısından kayıp kişi değildir.
Bu düşünce ahiretin mümkünlüğü kadar Allah'ın ilminin büyüklüğünü de anlatır.
Beşinci büyük mesaj, kişisel kimliğin Allah'ın bilgisinde korunmasıdır.
Ahirette tamamen başka bir varlık cezalandırılmayacaktır.
Dünyada yaşayan kişinin kendisi hesabın karşısına çıkacaktır.
Çünkü sorumluluk kişinin kendisine aittir.
Bu, ilahi adalet için önemlidir.
Yapan ile hesap veren aynı kişidir.
Bunun bütün fiziksel mekanizmasını bilmesek de Kur’an'ın ahiret öğretisinin temelinde bu kimlik devamlılığı bulunur.
Altıncı büyük mesaj, alayın delil olmadığını bilmektir.
Ayet insanların:
başlarını salladıklarını
anlatır.
Bu küçümseyici tavır hakikatin karşısında psikolojik bir savunma olabilir.
Bugün de insanlar:
Gülerek.
alay ederek.
meme hazırlayarak.
bir fikri küçük gösterebilir.
Ama bir düşüncenin komik gösterilmesi onun yanlış olduğunu kanıtlamaz.
Hakikatin cevabı alay değil delildir.
İnsan kendisini bu konuda eğitmelidir.
Yedinci büyük mesaj, fikirlerin popülerliğini doğruluk ölçüsü yapmamaktır.
Bir dönem ahiret inancıyla alay edilebilir.
Başka dönem başka bir düşünceyle.
Toplumların moda görüşleri değişir.
Ama bir görüşün doğru olup olmadığı toplumun o günkü alkışına göre belirlenmez.
Hakikat sosyal moda değildir.
Bu yüzden insan:
“Herkes böyle düşünüyor.”
demeden önce:
“Bunun delili nedir?”
diye sormalıdır.
Sekizinci büyük mesaj, “Ne zaman?” sorusunun bazen sorumluluktan kaçışa dönüşebilmesidir.
İnsan:
“Kıyamet ne zaman?”
diye sürekli tarih arayabilir.
Fakat asıl soruyu unutabilir:
“Ben ne hazırladım?”
Tarihi bilsek bile hayatımızı değiştirmiyorsak bilginin faydası sınırlı kalır.
Kur’an tarih vermek yerine:
“Belki de yakındır.”
diyerek insanı uyanık tutmaktadır.
Çünkü insanın şahsi zamanı her an sona erebilir.
Dokuzuncu büyük mesaj, kıyamet tarihi belirlemeye çalışmamaktır.
Herhangi bir takvim.
Sayısal hesap.
gizli kod.
üzerinden:
“Şu yıl kesin kıyamet.”
demek sağlam bir yaklaşım değildir.
İnsan geleceğin bütün bilgisini elinde tuttuğunu sanmamalıdır.
Vahyin tarih vermediği konuda kesin tarih üretmek manevi ciddiyete aykırıdır.
Müminin görevi kıyamet takvimini çözmek değil, kendisini hesaba hazırlamaktır.
Onuncu büyük mesaj, tövbeyi ertelememektir.
İnsan:
“Bir gün bırakırım.”
diyebilir.
Bir bağımlılık.
Haksız kazanç.
Kırgınlık.
günah.
yıllarca ertelenebilir.
Ayet:
“Belki yakındır.”
dediğinde yalnız kıyametin zamanını değil, insan hayatının belirsizliğini de hatırlatır.
Tövbenin en güvenli zamanı, dönüş imkânının bulunduğu bugündür.
Yarın insanın mülkü değildir.
On birinci büyük mesaj, kul hakkını da ertelememektir.
Birine borcun varsa.
Birini haksız yere kırdıysan.
Bir kişinin malını elinde tutuyorsan.
İftira ettiysen.
“İleride düzeltirim.”
dememek gerekir.
Çünkü hesabın ne zaman kapanacağını bilmiyoruz.
Mümkün olduğunca:
Hakkı iade etmek.
Özür dilemek.
Yanlış bilgiyi düzeltmek.
gerekir.
Ahirete hazırlanmak yalnız kişisel ibadet değil, insanların haklarını da yerine getirmektir.
Bu nokta son derece önemlidir.
On ikinci büyük mesaj, ölüm bilincini hayatı güzelleştiren bir ölçüye dönüştürmektir.
Ölümü hatırlamak:
Sürekli korkmak.
Hayattan zevk almamak.
Her an kaygıyla yaşamak.
demek değildir.
Tam tersine ölüm:
Zamanın değerini fark ettirebilir.
İnsan:
Sevgisini ertelemez.
Kırgınlığını büyütmez.
Vaktini daha bilinçli kullanır.
Ölümlü olduğunu bilen insan, hayatı daha değerli yaşayabilir.
Geçicilik bazen kıymeti artırır.
On üçüncü büyük mesaj, ahiret inancının dünyadaki adalet duygusunu güçlendirmesidir.
Yeniden diriliş varsa herkes hesap verecektir.
Dünyada güçlü olan da.
Zayıf olan da.
Yönetici de.
Yönetilen de.
Bunun anlamı şudur:
Hiçbir dünyevi güç nihai değildir.
Dünya mahkemesinden kaçmak, Allah'ın hesabından kaçmak değildir.
Bu zalim için uyarı.
Mazlum için umut.
Adalet isteyen insan için büyük bir güvencedir.
On dördüncü büyük mesaj, gizli hayatımızı ciddiye almaktır.
İnsan toplum önünde iyi görünebilir.
Ama gizli hayatta başka biri olabilir.
Ahiret inancı:
“Kimse görmedi.”
cümlesinin ahlaki geçerliliğini ortadan kaldırır.
Allah bilir.
Yeniden diriltir.
Hesaba çeker.
Gerçek karakter, yalnız insanların karşısındaki hâlimiz değildir.
Kimsenin bizi görmediğini düşündüğümüz yerdeki tercihlerimiz de bizi tanımlar.
On beşinci büyük mesaj, sevdiğimiz insanların ölümünde umudu korumaktır.
Bir insan sevdiğini mezara koyduğunda dünyadaki fiziksel ayrılık çok gerçektir.
Ayet:
“Acı yok.”
demez.
Ama:
“Allah yeniden yaratmaya kadirdir.”
der.
Bu, inanan insanın yasına büyük bir umut ekler.
Ölüm nihai yokluk değildir.
Mümin Allah'ın rahmetini ve yeniden dirilişi umar.
Ayrılık gerçektir; fakat sonsuz ayrılık olduğuna hükmetmek zorunda değildir.
Bu düşünce kalbin taşıdığı acıya manevi dayanıklılık verebilir.
On altıncı büyük mesaj, kendi ölümümüzü de dürüstçe düşünmektir.
İnsan başkalarının cenazesine gider.
Mezarlığa girer.
Sonra günlük hayatına döner.
Fakat bir gün aynı yolculuğu kendisi yapacaktır.
Bu düşünce korkutucu olduğu kadar eğiticidir.
Şu soruyu sordurur:
“Bugün hayatım sona erse arkamda hangi haklar, hangi kırgınlıklar ve hangi iyilikler kalırdı?”
Bu soru insanın önceliklerini yeniden düzenleyebilir.
Ölüm düşüncesi hayatı küçültmez.
Hayatı ciddileştirir.
On yedinci büyük mesaj, Allah'ın kudretine inanmanın umutsuzluğu kırabilmesidir.
Ölüyü yeniden diriltebilecek Allah için insanın:
Tövbesini kabul etmek.
Kırılmış hayatını düzeltmesine yol açmak.
Hiç beklemediği kapılar açmak.
kudret dışı değildir.
Elbette ahiret ayetini her dünyevi probleme:
“Kesin istediğin olacak.”
diye uygulamak doğru değildir.
Ama Allah'ın kudretini hatırlamak insana şu bilinci verir:
“Benim gördüğüm çıkmaz, Allah'ın kudretinin çıkmazı değildir.”
Bu, insanın duasına ve sabrına derinlik kazandırabilir.
On sekizinci büyük mesaj, asıl hazırlığın tarih bilgisi değil ahlak olduğunu bilmektir.
İnsan kıyametin tarihini bilse bile:
Haksızlık yapıyorsa.
Kul hakkı yiyorsa.
Kibirliyse.
tövbesini erteliyorsa.
bu bilgi onu kurtarmaz.
Asıl mesele:
İman.
İbadet.
Adalet.
Merhamet.
Kul hakkı.
tövbe.
ile yaşayabilmektir.
Ahirete hazırlanmak takvim okumak değil, hayatı düzeltmektir.
İşte “Belki yakındır.” uyarısının günlük hayatımızdaki en güçlü karşılıklarından biri budur.
İsrâ Suresi'nin 51. ayeti bugün insanın kendisine şu soruları sordurur:
Beni ilk defa kimin yarattığını gerçekten düşünüyor muyum?
Allah'ın kudretini kendi yapabileceklerimle mi ölçüyorum?
Ahiret konusunda samimi soruyla alaycı inkâr arasındaki farkı gözetiyor muyum?
Bir düşünceyle dalga geçmeyi onu çürütmek sanıyor muyum?
Kıyametin tarihini merak ederken kendi hesabıma hazırlanmayı unutuyor muyum?
Tövbeyi sürekli geleceğe mi erteliyorum?
İnsanlara borçlu olduğum hakları düzeltmek için bekliyor muyum?
Ölüm bilinci beni korkuya mı hapsediyor, yoksa daha güzel yaşamaya mı yöneltiyor?
Kimsenin görmediği yerde de ahiret hesabını hatırlıyor muyum?
İnsanlar beni unutsa bile Allah'ın beni unutmayacağını gerçekten kavrıyor muyum?
Bu sorular ayetin yalnız yeniden dirilişi reddedenlerin tarihî itirazına cevap olmadığını; bugün de Allah'ın kudreti, insanın yaratılışı, ölüm, kıyamet, alay kültürü, tövbe, sorumluluk ve zaman bilinci konusunda derin bir manevi eğitim sunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak bu ayet bize şunu öğretmektedir:
Gözünde yeniden yaratılması en zor görünen şeyi düşün; o da yaratılmıştır.
Seni ilk yaratanın seni yeniden dirilteceğini unutma.
Alayı delil zannetme.
Ahiretin zamanını bilmemen onun olmayacağını göstermez.
Kıyamet için tarih üretmek yerine kendini hesaba hazırla.
Tövbeyi erteleme.
Kul hakkını erteleme.
Sevdiğin insanların Allah'ın ilminden kaybolmadığını bil.
Kendi ölümünü de hayatının dışında bir ihtimal gibi görme.
Ve “Bizi kim geri döndürecek?” sorusunun cevabını her gün kendi varlığında hatırla: Sizi ilk defa yaratan Allah.
Çünkü insanın yeniden dirilişi anlamasında en büyük işaretlerden biri çok uzaklarda değildir.
Delil, her sabah aynada gördüğü kendi varlığıdır; bir zamanlar hiç yokken onu ilk defa var eden Allah, öldükten sonra yeniden yaratmaya da kadirdir.
⠀
Son Söz