Mürselât Suresi 27. Ayette “Orada Yüksek Ve Sağlam Dağlar Yarattık, Size Tatlı Su İçirdik” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Dağlarla Tatlı Suyun Birlikte Anılması Neyi Gösterir 
Mürselât Suresi 27. Ayet Ne Söyler
Mürselât Suresi’nin 27. ayeti şöyledir:
وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَيْنَاكُمْ مَاءً فُرَاتًا
Türkçeye genel olarak:
“Orada yüksek ve sağlam dağlar meydana getirdik ve size tatlı su içirdik.”
şeklinde çevrilir.
Önceki iki ayette yeryüzünün:
dirileri ve ölüleri barındıran bir mekân
olduğu anlatılmıştı.
Şimdi ise bu yeryüzünün insan hayatını mümkün kılan özelliklerinden ikisine dikkat çekilir:
Dağlarve
Tatlı su.
“Revâsi” Kelimesi Ne Anlama Gelir
Ayette geçen “revâsi” kelimesi:
sağlam biçimde duran, yerleşmiş, sabit dağlar
anlamında kullanılır.
Kelimenin temelinde yerleşmek ve sabit durmak anlamı vardır.
Dağlar insan gözünde:
büyük,
ağır,
sağlam,
uzun süre değişmeden duran
yapılar olarak görünür.
Bu nedenle Kur’an dağları sık sık yeryüzünün dikkat çekici oluşumlarından biri olarak insanın önüne getirir.
“Şâmihât” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Şâmihât” kelimesi:
yüksek, ulu, yükselen
anlamlarını taşır.
Dolayısıyla ayette sıradan tepelerden değil, insanın karşısında heybetli biçimde yükselen dağlardan söz edilmektedir.
Dağların büyüklüğü insanın kendi fiziksel küçüklüğünü de fark etmesine neden olabilir.
Bir dağın eteğinde duran insan, doğanın ölçeğinin kendi bedeninin çok ötesinde olduğunu kolayca hisseder.
Dağlar Neden Kur’an’da Sık Sık Hatırlatılır
Çünkü dağlar insanın günlük gözlem alanındaki en büyük doğal yapılardan biridir.
Uzaktan bile görülebilirler.
Coğrafyayı şekillendirirler.
İklim üzerinde etkileri vardır.
Su döngülerine katkıda bulunabilirler.
Canlılar için farklı yaşam alanları oluşturabilirler.
Kur’an’ın amacı burada jeoloji kitabı yazmak değildir.
Asıl amaç:
İnsanın yaşadığı dünyanın sıradan kabul ettiği büyük unsurlarını yeniden düşünmesini sağlamaktır.
“Mâen Furâtâ” Ne Anlama Gelir
Ayette geçen “mâen furâtâ” ifadesi:
tatlı, içimi hoş, susuzluğu gideren su
anlamına gelir.
Buradaki “furât” kelimesi özellikle tuzlu suyun karşıtı olan içilebilir tatlı suyu ifade eder.
Bu ayrım insan hayatı açısından son derece önemlidir.
Dünyada çok büyük miktarda su vardır.
Fakat insan doğrudan her suyu içemez.
Yaşam için kullanılabilir tatlı su özel bir öneme sahiptir.
Dünyada Çok Su Varken Neden Tatlı Su Özellikle Vurgulanır
Çünkü suyun büyük kısmı denizlerde ve okyanuslarda tuzludur.
İnsan günlük yaşamında:
içmek,
tarım yapmak,
yemek hazırlamak,
temizlik
gibi birçok temel ihtiyaç için tatlı suya bağımlıdır.
Dolayısıyla mesele yalnızca:
“Dünyada su var.”
değildir.
İnsan açısından asıl mesele:
“İçilebilecek su var.”
olmasıdır.
Mürselât 27 tam olarak bu hayatî ayrıntıya dikkat çeker.
Tatlı Su Olmadan İnsan Ne Kadar Yaşayabilir
İnsan bedeni suya son derece bağımlıdır.
Bedenin önemli bir kısmı sudan oluşur.
Su:
kan dolaşımında,
vücut sıcaklığının düzenlenmesinde,
hücresel süreçlerde,
böbrek fonksiyonlarında
ve birçok biyolojik mekanizmada gereklidir.
Su eksikliği kısa sürede ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Bu nedenle su yalnızca bir nimet değil, hayatın temel şartlarından biridir.
Dağlarla Tatlı Suyun Birlikte Anılması Tesadüf müdür
Ayetin bağlamında iki önemli doğal unsur yan yana getirilmiştir.
Dağlar ile su arasında doğada gerçekten çeşitli ilişkiler vardır.
Dağlık bölgeler:
kar ve yağmurun tutulmasına,
akarsuların beslenmesine,
yeraltı sularının oluşum ve dolaşım süreçlerine
katkıda bulunabilir.
Ancak ayeti modern hidrolojinin teknik açıklaması gibi okumak doğru olmaz.
Kur’an burada insanın dikkatini daha temel bir düzene yöneltir:
Yeryüzünde hem yapısal büyük oluşumlar hem de hayat için gerekli su kaynakları vardır.
Dağlardaki Karlar Tatlı Su Kaynağı Olabilir mi
Evet.
Birçok bölgede dağlarda biriken kar ve buz, mevsimsel erimeyle nehirleri ve su kaynaklarını besleyebilir.
Bu durum özellikle kurak dönemlerde önemli olabilir.
Yüksek bölgelerde biriken su zaman içerisinde aşağı kesimlere taşınır.
İnsan topluluklarının tarih boyunca:
nehirlerin,
kaynakların,
vadilerin
çevresinde gelişmesinin temel nedenlerinden biri de suya erişimdir.
Bu nedenle dağ ve su birlikteliğinin insanlık tarihi açısından da güçlü bir anlamı vardır.
Tatlı Su Döngüsü Nasıl Oluşur
Güneş enerjisiyle deniz ve diğer yüzeylerden su buharlaşır.
Atmosfere yükselir.
Yoğunlaşır.
Bulutlar oluşur.
Yağış meydana gelir.
Yağmur veya kar olarak yeryüzüne düşen su:
akarsulara,
göllere,
yeraltı sularına
katılabilir.
Bu büyük döngü sürekli devam eder.
Mürselât ayeti bu mekanizmayı teknik biçimde açıklamaz.
Fakat insanın içtiği tatlı suyu bir düşünme ve şükür konusu yapar.
İnsan Her Gün İçtiği Suyu Neden Sıradan Görür
Çünkü insan sürekli sahip olduğu şeylere alışır.
Musluğu açar.
Su akar.
Bardak doldurur.
İçer.
Birkaç saniye sonra hayatına devam eder.
Fakat aynı suya ulaşamadığımızı düşündüğümüzde değeri hemen ortaya çıkar.
İnsan çok değerli bazı şeylerin kıymetini ancak yokluklarında fark edebilir.
Mürselât’ın yöntemi burada da aynıdır:
Sıradan gördüğün şeyi yeniden düşün.
Temiz Suya Erişim Neden Büyük Bir Medeniyet Meselesidir
İnsanlık tarihi boyunca su kaynakları şehirlerin gelişiminde belirleyici olmuştur.
İnsanlar:
nehirlerin,
göllerin,
kaynakların
çevresinde yerleşmiştir.
Sulama sistemleri oluşturulmuştur.
Kuyular açılmıştır.
Su kemerleri yapılmıştır.
Modern şehirlerde ise devasa:
arıtma,
depolama,
dağıtım
sistemleri bulunur.
Bu bile tek bir bardak temiz suyun arkasında ne kadar büyük doğal ve insani düzen bulunduğunu gösterir.
Tatlı Su Sınırsız Bir Kaynak mıdır
Hayır.
Dünyada su döngüsü devam etse de insanların kolayca ulaşabileceği temiz tatlı su sınırsız değildir.
Su kaynakları:
kirlenebilir,
aşırı kullanılabilir,
iklim koşullarından etkilenebilir.
Bu nedenle suyun nimet olarak görülmesi aynı zamanda sorumluluk düşüncesini de doğurmalıdır.
Nimetin değerini bilmek, onu israf etmemeyi de gerektirir.
Su İsrafı Ahlaki Bir Mesele Olarak Görülebilir mi
Evet.
Su hayat için zorunlu bir kaynaksa onu gereksiz yere tüketmek yalnızca ekonomik değil, ahlaki bir mesele olarak da değerlendirilebilir.
Bir insanın kolayca ulaştığı suya başka insanlar çok daha zor şartlarda erişebilir.
Bu nedenle:
tasarruf,
kaynakları koruma,
kirletmeme
gibi davranışlar yalnızca çevreci tercihler değil, aynı zamanda diğer insanlara ve gelecek nesillere karşı sorumluluk olarak düşünülebilir.
Dağların Büyüklüğü İle Bir Damla Suyun Değeri Arasında Nasıl Bir Karşıtlık Vardır
Ayetin estetik açıdan en dikkat çekici taraflarından biri budur.
Bir tarafta:
devasa dağlar vardır.Diğer tarafta:
insanın avucuna sığabilecek su vardır.Dağ fiziksel olarak çok büyüktür.
Ama susuz bir insan için küçük bir miktar su bazen dağdan daha değerli olabilir.
Bu bize önemli bir düşünce öğretir:
Değer her zaman fiziksel büyüklükle ölçülmez.
Hayatı mümkün kılan küçük şeyler bazen en büyük yapılardan daha vazgeçilmezdir.
Bu Ayet İnsanın İhtiyaçlarının Sınırlı Olduğunu da Gösterir mi
İnsan çok büyük arzular geliştirebilir.
Daha fazla:
mal,
makam,
para,
güç
isteyebilir.
Ama bedeninin temel ihtiyaçları aslında oldukça sadedir:
hava,
su,
besin,
uyku,
güvenli ortam...
Bu gerçek insanın arzuları ile gerçek ihtiyaçları arasındaki farkı düşündürür.
Bir insan milyarlarca şeye sahip olabilir.
Ama susadığında yine bir bardak suya ihtiyaç duyar.
Nimetin Farkında Olmak Şükür Ne Demektir
Şükür yalnızca:
“Teşekkür ederim.”
demek değildir.
Daha geniş anlamıyla:
bir nimetin değerini fark etmek,
onu doğru kullanmak,
israf etmemek,
başkalarıyla paylaşmak
gibi davranışları da kapsayabilir.
Su nimetine şükür de yalnızca suyu içerken söz söylemek değil, onu sorumlulukla kullanmak anlamına gelebilir.
Mürselât 27 Bugünün İnsanına Hangi Soruyu Sordurur
Belki de ayetin insanın zihnine bıraktığı en güçlü soru şudur:
“Hayatımın devamı birkaç temel nimete bu kadar bağlıyken, neden kendimi tamamen bağımsız ve hiçbir şeye muhtaç değilmişim gibi görüyorum
”İnsan çok güçlü teknolojiler geliştirebilir.
Ama hâlâ:
suya,
havaya,
toprağa,
besine
muhtaçtır.
Bu bağımlılık insanın küçüklüğünü değil, varoluşun karşılıklı bağlılığını gösterir.
Sonuç: “Yüksek Dağlar Yarattık Ve Size Tatlı Su İçirdik” Ne Anlama Gelir
Mürselât Suresi’nin 27. ayeti:
وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَيْنَاكُمْ مَاءً فُرَاتًا
ifadesiyle insanın üzerinde yaşadığı yeryüzünün iki dikkat çekici unsurunu hatırlatır:
Yüksek ve sağlam dağlarve
içilebilir tatlı su.Önceki ayetlerde dünya:
yaşayanları ve ölüleri barındıran büyük bir mekân
olarak anlatılmıştı.
Şimdi ise:
Bu dünyada hayat nasıl mümkün oluyor
sorusuna doğru geçilir.
Dağlar coğrafyanın güçlü yapılarıdır.
Tatlı su ise yaşamın vazgeçilmez kaynaklarından biridir.
Biri insana büyüklüğü gösterir.
Diğeri kırılganlığını.
İnsan bir dağı değiştirecek teknoloji geliştirebilir.
Ama birkaç gün susuz kaldığında bedeninin ne kadar sınırlı olduğunu fark eder.
Bu nedenle ayetin derin mesajlarından biri şudur:
İnsan güçlüdür ama bağımsız değildir.
Yeryüzüne,
suya,
havaya,
doğal düzene
bağlıdır.
Kur’an bu nimetleri sayarken yalnızca:
“Bakın ne güzel.”
demez.
Mürselât Suresi’nin genel bağlamında bunların ardından yine hesap ve yalanlama uyarısı gelecektir.
Yani nimet görmek sorumluluk doğurur.
Su varsa:
onu nasıl kullandın?
Dünya sana yaşam alanı sağladıysa:
ona nasıl davrandın?
Sana hayat verildiyse:
onu neye dönüştürdün?
Belki de 27. ayetin insana bıraktığı en güçlü soru budur:
Bir bardak suya bile bu kadar muhtaçken insan kendisini nasıl mutlak ve hiçbir şeye ihtiyaç duymayan bir varlık gibi görebilir
