🏺 Hitit Sanatı Nasıl Tanımlanabilir ❓

Hitit Sanatı Nasıl Tanımlanabilir ​

"Hitit sanatı, taşın sessizliğinde tanrıları, kapıların görkeminde devleti, mühürlerin izinde hukuku ve kabartmaların ritminde Anadolu'nun kadim hafızasını konuşturan güçlü bir medeniyet dilidir."
– Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

Hitit sanatı, MÖ 2. binyılda Anadolu'da gelişen Hitit uygarlığının devlet gücünü, dini inançlarını, ritüel dünyasını, krallık ideolojisini, savaşçı karakterini, mimari becerisini ve Anadolu-Mezopotamya-Suriye etkileriyle oluşan sentez sanat anlayışını yansıtan özgün bir sanat geleneğidir.


Hitit sanatı yalnızca estetik güzellik üretmek için yapılmış değildir. Bu sanatın temelinde dini temsil, siyasal otorite, koruyucu semboller, tören düzeni, kralın meşruiyeti, tanrıların görünürlüğü ve devletin kalıcılığı vardır.


Bu nedenle Hitit sanatı şöyle tanımlanabilir:


Hitit sanatı; Anadolu'nun yerli kültür mirasıyla Mezopotamya, Suriye ve çevre uygarlıkların etkilerini birleştiren; özellikle mimari, taş kabartma, anıtsal kapı heykelleri, mühür sanatı, seramik ve metal işçiliğiyle öne çıkan, dini ve siyasal anlamı güçlü bir Eski Çağ Anadolu sanatıdır.

Hitit Sanatının Temel Karakteri Nedir ​

Hitit sanatının temel karakteri anıtsallık, dini sembolizm, devlet otoritesi ve güçlü taş işçiliği üzerine kuruludur. Bu sanat, zarif süslemelerden çok görkemli ifade, ritüel düzen ve otorite duygusu taşır.


Hitit sanatında figürler çoğu zaman idealize edilmiş, güçlü ve törensel bir düzen içinde gösterilir. Krallar, tanrılar, rahipler, savaşçılar, boğalar, aslanlar ve sfenksler yalnızca dekoratif unsur değildir; her biri bir anlam taşır.


Hitit sanatını belirleyen ana özellikler şunlardır:



Hitit sanatı bu yönüyle sert, güçlü, sembolik, kamusal ve ritüel merkezli bir sanattır.

Hitit Sanatı Hangi Dönemde Gelişmiştir ​

Hitit sanatı, özellikle MÖ 2. binyılda Anadolu'da gelişmiştir. Hititlerin merkezi, bugünkü Çorum-Boğazkale yakınlarında yer alan Hattuşadır. Hattuşa, Hititlerin başkenti olarak hem siyasi hem de sanatsal üretimin önemli merkezlerinden biri olmuştur.


Hitit sanatı genel olarak şu dönemlerle ilişkilendirilebilir:


Eski Hitit Dönemi,
Orta Hitit Dönemi,
Büyük Krallık/İmparatorluk Dönemi,
Geç Hitit Beylikleri Dönemi.


Kültepe/Kaniş gibi merkezlerde erken etkiler görülse de, Hitit sanatının devlet kimliğiyle belirginleşmesi Hattuşa'nın başkent olmasıyla güçlenmiştir. Ankara Üniversitesi açık ders materyalinde de Kültepe'de Hitit sanatının şekillenmeye başladığı, ancak Hitit sanatının resmî olarak I. Hattuşili'nin Boğazköy'ü başkent yapmasıyla başladığı ifade edilir.


Bu dönemsel gelişim, Hitit sanatının yalnızca tek bir üslup olmadığını; zaman içinde yerel miras, devletleşme, imparatorluk gücü ve bölgesel etkileşimlerle değiştiğini gösterir.

Hitit Sanatı Neden Anadolu Sanatı Açısından Önemlidir ​

Hitit sanatı, Anadolu sanat tarihinde çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü Anadolu'da anıtsal taş mimari, kapı heykelleri, kaya kabartmaları, dini tören sahneleri ve devlet merkezli sanat güçlü biçimde Hititlerle görünür hale gelir.


Bazı sanat tarihi kaynaklarında Anadolu'da anıtsal heykel sanatının Hititlerle başladığı belirtilir; Boğazköy ve Alacahöyük'teki sfenks heykelleri bu geleneğin önemli örnekleri arasında sayılır.


Bu yüzden Hitit sanatı, Anadolu'nun yalnızca arkeolojik değil, estetik ve sembolik hafızasının da kurucu dönemlerinden biridir.


Özellikle şu yönlerden önemlidir:


Anadolu'da devlet sanatı anlayışını güçlendirmiştir.
Mimariyle heykeli birleştirmiştir.
Dini inancı kamusal alana taşımıştır.
Kaya kabartmalarıyla doğayı kutsal mekana dönüştürmüştür.
Kapı heykelleriyle şehir girişlerini sembolik koruma alanı yapmıştır.


Hitit sanatı bu nedenle Anadolu'nun taşla konuşan en eski büyük sanat dillerinden biridir.

Hitit Mimarisinin Özellikleri Nelerdir ​

Hitit mimarisi, özellikle surlar, kapılar, tapınaklar, saray yapıları, şehir planlaması ve anıtsal taş işçiliği ile tanımlanır. Başkent Hattuşa, Hitit mimarisinin en güçlü örneklerini barındırır.


Hitit mimarisinde şehir savunması çok önemlidir. Kalın surlar, anıtsal kapılar ve yüksek konumlu yerleşimler, Hititlerin hem askeri hem siyasi gücünü gösterir.


Öne çıkan mimari unsurlar:



Hitit mimarisi yalnızca işlevsel değildir. Kapılardaki aslanlar, sfenksler ve kabartmalar bize şunu gösterir: Şehir kapısı sadece giriş yeri değil, kutsal ve siyasal sınırdır.

Hattuşa Hitit Sanatında Neden Merkezdir ​

Hattuşa, Hitit sanatını anlamak için en önemli merkezlerden biridir. Çünkü burası Hititlerin başkentidir ve imparatorluk sanatının anıtsal örnekleri burada yoğunlaşmıştır.


Hattuşa'da görülen sanat unsurları şunlardır:


büyük surlar,
Aslanlı Kapı,
Kral Kapısı,
Sfenksli Kapı,
tapınak alanları,
anıtsal taş işçiliği,
şehir planlaması,
dini ve siyasi merkezler.


Hattuşa'nın sanatsal önemi, yalnızca yapıların büyüklüğünden gelmez. Burada mimari, devlet düşüncesiyle birleşmiştir. Kentin kapıları, surları ve tapınakları, Hititlerin dünyayı nasıl düzenlediğini gösterir.


Hititler için başkent yalnızca yönetim merkezi değil; tanrılarla kralın, devletle ritüelin, savaşla düzenin birleştiği kutsal-siyasal bir sahnedir.

Hitit Kabartma Sanatı Nasıl Tanımlanır ​

Hitit sanatının en güçlü alanlarından biri kabartma sanatıdır. Kabartmalar genellikle taş bloklar, kapı yüzeyleri, kaya yüzeyleri veya mimari öğeler üzerinde görülür.


Hitit kabartmalarında şu temalar sık görülür:


tanrılar geçidi,
kral figürleri,
tören alayları,
savaşçı figürler,
hayvanlar,
kutsal semboller,
av ve ritüel sahneleri.


Hitit kabartmaları çoğu zaman hareketli fakat kontrollü bir anlatım taşır. Figürler yan profilden, belirgin çizgilerle ve güçlü gövde yapılarıyla verilir. Bu üslup, görsel gerçekçilikten çok sembolik güç ve törensel düzen üretir.


Hitit kaya kabartmaları, özellikle doğa ile sanatın birleştiği alanlardır. Taş yalnızca malzeme değildir; kutsal anlatının yüzeyidir. Bu yüzden Hitit kabartma sanatı için şöyle denebilir: Hititler, taşı yalnızca oymamış; taşı tanrılarla, krallarla ve ritüellerle konuşturmuştur.

Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı Neden Önemlidir ​

Yazılıkaya, Hitit sanatının en etkileyici kutsal alanlarından biridir. Hattuşa yakınlarında yer alan bu açık hava tapınağı, kaya yüzeylerine işlenmiş tanrı ve tanrıça kabartmalarıyla ünlüdür.


Yazılıkaya'da Hitit panteonunun görsel anlatımı güçlü biçimde karşımıza çıkar. Bazı kaynaklarda Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı'nın önemine dikkat çekilir ve burada çok sayıda Hitit tanrısı kabartmasının yer aldığı belirtilir.


Yazılıkaya'nın önemi şuradadır:


Dini sanatın zirve örneklerindendir.
Kaya yüzeyi kutsal mekana dönüşmüştür.
Tanrılar düzenli alaylar halinde gösterilmiştir.
Hitit kozmolojisi görsel hale getirilmiştir.
Sanat, ritüel ve doğa iç içe geçmiştir.


Yazılıkaya, Hitit sanatının yalnızca saray ve şehir sanatı olmadığını; aynı zamanda kutsal doğa alanlarıyla birleşen dini bir sanat olduğunu gösterir.

Hitit Heykel Sanatı Nasıldır ​

Hitit heykel sanatı, özellikle kapı koruyucuları, sfenksler, aslanlar, tanrı figürleri ve anıtsal kabartmalı heykel anlayışı ile öne çıkar. Hitit heykelleri çoğu zaman bağımsız heykel olarak değil, mimariyle birlikte düşünülür.


Örneğin kapılarda yer alan aslan ve sfenks figürleri, yalnızca süsleme değildir. Bunlar kenti koruyan, kötülükleri uzaklaştıran ve kapıdan geçişi kutsal/sembolik hale getiren figürlerdir.


Hitit heykelinin genel özellikleri:



Hitit heykelinde amaç yalnızca güzellik değil, güç duygusu vermektir.

Aslan, Boğa Ve Sfenks Figürleri Ne Anlama Gelir ​

Hitit sanatında hayvan figürleri çok önemlidir. Özellikle aslan, boğa ve sfenks gibi figürler güçlü sembolik anlamlara sahiptir.



Aslanlı kapılar ve sfenksli girişler, Hititlerde mimarinin sembolik gücünü artırır. Şehre girmek yalnızca fiziksel bir geçiş değildir; koruyucu güçlerin gözetiminden geçmek gibidir.


Bu yüzden Hitit sanatında hayvan figürleri, doğanın taklidi değil; kutsal ve siyasal gücün sembolik bedenleridir.

Hitit Mühür Sanatı Neden Önemlidir ​

Hitit sanatının çok önemli alanlarından biri de mühür sanatıdır. Mühürler yalnızca estetik nesneler değildir; aynı zamanda hukuki belge, idari araç, kimlik işareti, mülkiyet göstergesi ve siyasal otorite sembolüdür.


Hitit mühürlerinde genellikle:


hiyeroglif işaretler,
kral ve kraliçe adları,
tanrısal semboller,
hayvan figürleri,
ritüel sahneler,
geometrik düzenler görülebilir.


Mühür sanatı bize Hititlerin yalnızca anıtsal taş işçiliğinde değil, küçük ölçekli ve ayrıntılı sanatlarda da başarılı olduğunu gösterir. YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde yer alan bir özet de Hititlerde heykel dışında mimari, kabartma ve mühür sanatının el becerisini gösteren alanlar olduğunu belirtir.


Mühürler, Hitit dünyasında sanat ile bürokrasinin birleştiği en güçlü örneklerden biridir.

Hitit Seramik Sanatı Nasıldır ​

Hitit seramikleri, günlük yaşam, ritüel ve depolama kültürü açısından önemlidir. Seramik kaplar yalnızca kullanım eşyası değildir; aynı zamanda dönemin teknoloji, beslenme, ticaret ve estetik anlayışını gösterir.


Hitit seramiklerinde genellikle:


testiler,
çanaklar,
küpler,
ritüel kaplar,
hayvan biçimli kaplar,
kırmızımsı ve kahverengi tonlar,
sade ama işlevsel formlar görülür.


Hitit seramik sanatı, kabartma ve mimari kadar görkemli görünmeyebilir; fakat toplumun gündelik hayatını anlamak için çok değerlidir. Çünkü büyük anıtlar devleti anlatırken, seramikler evleri, sofraları, depoları ve ritüel kullanım alanlarını anlatır.


Bu yönüyle Hitit seramiği, sanatın yalnızca sarayda değil, günlük yaşamda da var olduğunu gösterir.

Hitit Metal Sanatı Ve El İşçiliği Nasıldır ​

Hititler, metal işçiliğinde de gelişmiş bir kültüre sahipti. Tunç, altın, gümüş ve demir gibi metallerin kullanımı; hem gündelik araçlarda hem de törensel nesnelerde görülür.


Metal sanatında öne çıkan alanlar:


silahlar,
takılar,
ritüel objeler,
kaplar,
heykelcikler,
süs eşyaları,
güneş kurslarıyla ilişkili sembolik nesneler.


Alacahöyük buluntuları, Anadolu'nun erken dönem metal işçiliğinin ne kadar güçlü olduğunu gösteren önemli örnekler arasındadır. Hitit sanatı içinde metal işçiliği, hem teknik beceriyi hem de sembolik düşünceyi yansıtır.


Metal, Hitit dünyasında yalnızca araç değil; güç, statü, kutsallık ve zanaat ustalığı anlamı taşır.

Hitit Sanatında Din Nasıl Görülür ​

Hitit sanatı büyük ölçüde dinle iç içedir. Hititler çok tanrılı bir inanç sistemine sahipti ve tanrılar, sanatın en önemli konularından biriydi.


Sanatta görülen dini unsurlar:


tanrılar alayı,
fırtına tanrısı,
güneş tanrıçası,
kutsal hayvanlar,
ritüel sahneleri,
tapınak mimarisi,
kaya kutsal alanları,
adak ve tören imgeleri.


Hitit sanatında tanrılar çoğu zaman insan biçimli, güçlü duruşlu ve belirli sembollerle gösterilir. Bu görsel anlatım, dini inancı somutlaştırır.


Hitit dünyasında kralın otoritesi de tanrılarla bağlantılıdır. Bu nedenle sanat, yalnızca dini bir ifade değil, aynı zamanda krallığın meşruiyetini güçlendiren kutsal bir araçtır.

Hitit Sanatı Hangi Kültürlerden Etkilenmiştir ​

Hitit sanatı, yalnızca kendi içine kapalı bir sanat değildir. Anadolu'nun yerli kültürleriyle birlikte Mezopotamya, Suriye, Hurri, Mısır ve çevre sanat geleneklerinden etkiler taşır.


Ancak Hititler bu etkileri birebir kopyalamamıştır. Onları kendi siyasi ve dini dünyaları içinde yeniden yorumlamışlardır. 2024 tarihli bir makale özetinde de Hitit sanatında Anadolu, Mezopotamya ve özellikle Mısır etkilerinin görüldüğü; fakat Hitit sanatçılarının bunları kendi sanatları içinde sentez bir yapıya dönüştürdüğü belirtilir.


Bu nedenle Hitit sanatı için en doğru tanımlardan biri şudur:


Hitit sanatı, dış etkileri alan ama onları Anadolu merkezli özgün bir kimliğe dönüştüren sentez bir sanattır.


Bu sentez karakter, Hititlerin hem büyük bir Anadolu devleti hem de uluslararası diplomasi dünyasının parçası olduğunu gösterir.

Hitit Sanatında İnsan Figürü Nasıl İşlenir ​

Hitit sanatında insan figürü genellikle güçlü, törensel ve sembolik bir biçimde gösterilir. Figürler çoğu zaman gerçekçi portre niteliğinden çok, kişinin statüsünü ve görevini anlatır.


Kral, rahip, tanrı veya savaşçı figürlerinde:


profil duruş,
belirgin kıyafet,
başlık ve sembol,
güçlü beden,
törensel yürüyüş,
hiyerarşik düzen görülür.


Bu figürlerde amaç bireysel duygu anlatımı değildir. Amaç, kişinin dini, siyasal veya toplumsal konumunu görünür kılmaktır.


Bu yüzden Hitit insan figürleri modern anlamda psikolojik portreler değil; görev, makam, kutsallık ve düzen imgeleridir.

Geç Hitit Sanatı Nedir ​

Geç Hitit sanatı, Hitit İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra özellikle Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Suriye çevresinde ortaya çıkan beyliklerde devam eden sanat geleneğidir.


Bu dönemde Hitit mirası, Arami, Asur ve Suriye etkileriyle birleşerek yeni bir biçim kazanır. Şehir kapıları, orthostat kabartmaları, kral tasvirleri, tanrı figürleri ve yazıtlı anıtlar bu dönemde önemlidir.


Geç Hitit sanatının özellikleri:


daha belirgin kabartma blokları,
yazıtlı anıtlar,
saray ve kapı süslemeleri,
Asur etkili sahneler,
bölgesel üslup farklılıkları,
krallık propagandası.


Konya Ereğli yakınlarındaki İvriz Kaya Kabartması genellikle Geç Hitit sanatının önemli örnekleri arasında anılır. Bazı kaynaklarda İvriz Kabartmaları'nın Geç Hitit dönemine tarihlendirilebileceği belirtilir.

Hitit Sanatının En Önemli Örnekleri Nelerdir ​

Hitit sanatını anlamak için bazı merkezler ve eserler özellikle önemlidir.



Bu eserler bir arada düşünüldüğünde Hitit sanatının yalnızca tek bir alanda değil, mimari, heykel, kabartma, mühür ve zanaat alanlarında geliştiği görülür.

Hitit Sanatı Nasıl Ayırt Edilir ​

Hitit sanatını ayırt etmek için bazı görsel ve düşünsel ipuçlarına bakılabilir.


Hitit sanatını tanıtan işaretler:


anıtsal taş kapılar,
aslan ve sfenks koruyucular,
yan profilli güçlü figürler,
törensel kabartmalar,
tanrı alayları,
kaya yüzeyine işlenmiş sahneler,
iri gövdeli ve güçlü oranlı figürler,
mimariyle bütünleşmiş heykel,
dini ve siyasi anlamın iç içe olması.


Bu özellikler Hitit sanatını daha zarif çizgili, dekoratif veya tamamen doğalcı sanatlardan ayırır. Hitit sanatı ağırlık, güç, ritüel, sembol ve devlet ciddiyeti taşır.


Onu tanımanın en güzel yolu şudur: Bir Hitit eserine baktığında yalnızca bir figür görmezsin; arkasında tanrılarla kurulmuş bir düzen, krallık otoritesi ve Anadolu taşının ağır hafızası hissedilir.

Son Söz: Hitit Sanatı, Anadolu'nun Taşa Kazınmış Devlet Ve İnanç Hafızasıdır ​

Hitit sanatı, Anadolu'nun Eski Çağ'daki en güçlü sanat geleneklerinden biridir. Bu sanat, yalnızca güzel nesneler üretmez; devleti, tanrıları, krallığı, ritüeli, koruyucu sembolleri, savaşçı gücü ve kutsal düzeni görünür hale getirir.


Mimaride Hattuşa'nın surları ve kapıları, kabartmada Yazılıkaya'nın tanrılar alayı, heykelde aslan ve sfenks figürleri, mühürlerde idari-hukuki düzen, seramik ve metal eserlerde ise gündelik ve törensel hayatın izleri görülür. Hitit sanatının en güçlü tarafı, sanatı mimariyle, dini devletle, sembolü güçle, taşı hafızayla birleştirmesidir.


Bu sanat ne tamamen yerel ne de tamamen dış etkilerin kopyasıdır. Hititler, Anadolu'nun yerli mirasını Mezopotamya, Suriye ve çevre uygarlıkların etkileriyle birleştirerek kendilerine özgü bir sanat dili oluşturmuşlardır. Bu yüzden Hitit sanatı, sentezci ama özgün, güçlü ama sembolik, anıtsal ama ritüel merkezli bir sanattır.


Hitit sanatını tek cümleyle tanımlamak gerekirse:


Hitit sanatı, Anadolu'da krallık otoritesini, tanrısal düzeni ve toplumsal hafızayı taş, kabartma, mühür, mimari ve kutsal semboller aracılığıyla görünür kılan güçlü bir medeniyet sanatıdır.

"Hitit sanatı bize şunu öğretir: Bir medeniyet bazen sözle değil, kapılarına diktiği aslanlarla, kayalara işlediği tanrılarla ve taşın içine sakladığı devlet aklıyla konuşur."
– Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

Hitit sanatının diğer önemli özellikleri arasında, dış etkilerin az olması ve özgün bir tarzın olması yer alır. Hitit sanatı, genellikle anıtsal ve kendine özgü tarzıyla öne çıkar. Heykellerde, büyük kasları ve ince detayları gösteren karakteristik bir tarz kullanılır. Ayrıca, Hititlerin mimari yapıları da oldukça etkileyicidir. Hitit mimarisinde, büyük taş bloklar kullanılarak yapılar inşa edilmiştir. Bunlar arasında en dikkat çekici örnekler arasında Alacahöyük'teki Aslanlı Kapı ve Hattuşa'daki büyük tapınaklar sayılabilir.

Hitit sanatının özellikleri arasında, aynı zamanda, işçilik becerisi ve sanatçıların ustalığı da yer alır. Hitit sanatı, özellikle işçilik açısından oldukça ileri seviyede bir sanat olarak bilinir. Metal işleri de oldukça yaygındır. Hititler, madenlerden çıkardıkları değerli metalleri işleyerek kolye, bilezik, yüzük gibi takılar yapmışlardır.

Sonuç olarak, Hitit sanatı antik dünya sanatının önemli bir parçasıdır ve Anadolu'nun kültürel mirası arasında önemli bir yere sahiptir. Hem mimari yapılarında hem de heykellerinde görülen özgün tarzı ve işçilik becerisi, Hitit sanatının diğer sanat formlarından ayrışmasını sağlamıştır.

Hitit sanatı, antik Hitit kültürüne ait sanat ve mimari örneklerini kapsayan bir terimdir. Hitit sanatı, MÖ 17. yüzyıldan MÖ 12. yüzyıla kadar olan zaman dilimini kapsar ve Hititlerin Anadolu'da kurduğu devletin sanatını yansıtır. Bu sanatta özellikle kabartma kalıpları, heykeller ve yazıtlar önemli yer tutar. Hitit sanatı genellikle kaba yapılıdır ve geometrik desenler ve sembolik figürlerin kullanımıyla karakterize edilir. Ayrıca, Hititlerin diğer uygarlıklardan etkilendiği ve eserlerinde bu etkilerin izlerinin görülebileceği bilinmektedir.

Hitit sanatı, Hititlerin (MÖ 1600-1178) Anadolu'daki uygarlıklarının bir parçası olarak gelişen sanat türüdür. Hitit sanatı, özellikle demir çağı Anadolu'sundaki mimari, kabartmalar, heykeller ve seramik eserler gibi alanlarda öne çıkmıştır. Hitit sanatında sıklıkla kullanılan figürler arasında Hitit tanrıları, savaş sahneleri, hayvanlar ve bitkiler yer almaktadır. Hitit sanatı, Hitit kültürünün maddi ve manevi değerlerinin yansıtıldığı bir araç olarak kullanılmıştır. Özellikle Kral Büyük I.Warantah'ın çift kabartmasında yer alan İştar Barşamuva ve Telipinu yazıtları Hitit sanatı için önemli ve anlamlı örneklerdir.

Hitit sanatı, antik Hitit uygarlığı tarafından üretilen sanat eserlerini ifade eder. Sanatları arasında heykel, mimari, seramik, metal işleme, mozaik ve kabartma dahil olmak üzere çeşitli alanlarda çalışmalar yer almaktadır. Genellikle doğa unsurlarını, hayvanları ve tanrılarını tasvir eden resimler de ortaya çıkmıştır. Hitit sanatı, Hititlerin kültürel ve dini yaşamını yansıtan bir sanattır ve genellikle büyük ölçekli eserlerde tasvir edilir. Bu sanat eserleri genellikle arkeolojik kazılar sırasında ortaya çıkar ve günümüzde müzelerde sergilenmektedir.

Hitit sanatı, antik Hitit uygarlığı tarafından üretilen sanatsal ürünlerin genel adıdır. Bu sanatın temel özellikleri arasında, heykel, mimari yapılar, seramik ve metal işleri bulunmaktadır. Hitit sanatında, genellikle mitolojik ve dini temalara yer verilmiştir. Aynı zamanda, Hitit sanatında doğal unsurlar ve hayvan figürleri sıkça kullanılmıştır. Hitit sanatı, antik dünya sanatı içinde önemli bir yer tutar ve Anadolu'nun kültürel mirası arasında sayılır.