A‘râf Suresi 20. Ayette “Şeytan, Kendilerinden Gizlenmiş Olan Avret Yerlerini Açığa Çıkarmak İçin Onlara Vesvese Verdi” İfadesi Ne Anlama Gelir 
A‘râf Suresi'nin 19. ayetinde Âdem ile eşine cennette geniş bir özgürlük verilmiş, yalnızca bir ağaca yaklaşmamaları emredilmişti.
- ayette ise İblis'in daha önce ilan ettiği düşmanlığın nasıl işlediği gösterilir:
Bu ayet şeytanın aldatma yöntemini son derece çarpıcı biçimde ortaya koyar.
Şeytan Âdem ile eşine:
“Allah'a isyan edin.”
diye doğrudan yaklaşmaz.
Onlara yasak ağacı:
bir kazanç,
bir yükseliş,
hatta ölümsüzlük fırsatı
gibi göstermeye çalışır.
Yani yanlışın kendisini değil:
yanlışın sözde faydasını öne çıkarır.
“Şeytan Onlara Vesvese Verdi” Ne Demektir
Vesvese, insanın içine tekrar tekrar bırakılan:şüphe,
dürtü,
kuşku,
yanlış düşünce
gibi anlamlar taşır.
Şeytan burada Âdem ile eşini fiziksel olarak zorlamaz.
Onların zihnine bir düşünce bırakır.
Bu son derece önemlidir.
Çünkü şeytanın yöntemi:
zorlamak değil, ikna etmeye çalışmaktır.
Vesvese İnsanın İradesini Ortadan Kaldırır mı
Hayır.Vesvese bir öneridir.
Bir düşüncedir.
Bir ayartmadır.
Fakat insan:
onu kabul edebilir
veya reddedebilir.
Dolayısıyla insanın aklına kötü bir düşüncenin gelmesi ile:
o düşünceyi uygulaması
aynı şey değildir.
Şeytan Neden Doğrudan “Allah'a Karşı Gelin” Demedi
Çünkü böyle bir teklif çok açık olurdu.Âdem ile eşi:
Allah'ın emrini biliyorlardı.
Şeytan bunun yerine yasağı başka bir çerçeveye sokar.
Adeta:
“Bu yasak sizin zararınıza değil mi?”
sorusunu düşündürmeye çalışır.
Aldatmanın inceliği buradadır.
Yanlış:
doğrudan yanlış olarak sunulmaz.
“Rabbiniz Size Bu Ağacı Ancak…” Sözü Neden Tehlikelidir
Çünkü şeytan Allah'ın yasağının arkasında sanki kötü bir amaç varmış gibi gösterir.Adeta şöyle der:
“Allah sizin daha yüksek bir konuma ulaşmanızı istemiyor.”
Böylece Allah'ın emrine karşı:
şüphe üretmeye çalışır.
İnsan için de en tehlikeli ayartmalardan biri budur:
iyi olan bir sınırı düşmanca bir engel gibi görmek.
Şeytan Allah'ın Niyetini Çarpıtıyor mu
Evet.Allah:
“Şu ağaca yaklaşmayın.”
buyurmuştur.
Şeytan ise yasağa kendi açıklamasını ekler:
“Çünkü melek olmanızı veya ölümsüz olmanızı istemiyor.”
Bu bilgi Allah tarafından verilmiş değildir.
Şeytan:
kendi iddiasını Allah'ın niyeti gibi sunmaktadır.
Bu, manipülasyonun çok eski bir örneğidir.
“Melek Olursunuz” Sözü Ne Anlama Gelir
Şeytan Âdem ile eşinin önüne daha yüksek olduğunu düşündükleri bir varlık hâlini koyar:melek olmak.
Yani mevcut durumlarının yeterli olmadığı hissini üretir.
Adeta:
“Şu hâlinizden daha üstün olabilirsiniz.”
der.
Bu, insan psikolojisinde çok güçlü bir dürtüdür:
daha fazla olma arzusu.
Âdem Zaten Değerli Değil miydi
Evet.Önceki ayetlerde:
Âdem'in yaratıldığı,
kendisine şekil verildiği,
meleklerin ona secde ettiği
anlatılmıştı.
Yani Âdem zaten büyük bir değer görmüştü.
Fakat ayartma ona:
sahip olduğu değeri değil, sahip olmadığı şeyi
göstermeye çalışır.
Bu, kıssanın en derin psikolojik noktalarından biridir.
“Ebedî Kalanlardan Olursunuz” Ne Demektir
Şeytanın ikinci vaadi:ölümsüzlük
veya kalıcı bir varoluştur.
İnsan için ölüm düşüncesi son derece güçlüdür.
Hayatını kaybetmemek,
varlığını sürdürmek,
sonsuz yaşamak
arzusu insan psikolojisinin en eski özlemlerinden biridir.
Şeytan tam da bu güçlü arzuyu kullanır.
İnsan Neden Ölümsüzlük Fikrine Bu Kadar Çekilir
Çünkü insan:yaşamak ister.
Sevdiklerinden ayrılmak istemez.
Sahip olduklarını kaybetmek istemez.
Bilinmeyen ölüm gerçeği karşısında endişe duyabilir.
Bu nedenle tarih boyunca insanlar:
gençlik iksiri,
ölümsüzlük,
sonsuz hayat
fikrine ilgi göstermiştir.
Ayet bu arzunun insanlık hikâyesinin çok başında bulunduğunu gösterir.
Şeytan İnsanın En Güçlü Arzularını mı Kullanır
Ayet bunu düşündüren çok güçlü bir örnek sunar.Âdem ile eşine:
sıradan bir şey vaat edilmez.
Onlara:
yükselmek
ve
ölümsüz olmak
gibi çok büyük vaatler sunulur.
Bu nedenle insan bazen kendisine şu soruyu sormalıdır:
“Bunu gerçekten doğru olduğu için mi istiyorum, yoksa çok istediğim için doğru olduğuna mı inanıyorum?”
“Avret Yerlerini Açığa Çıkarmak” Ne Anlama Gelir
Ayette şeytanın vesvesesinin sonuçlarından biri:Âdem ile eşinin kendilerinden gizlenmiş olan avret yerlerinin açığa çıkması
olarak anlatılır.
Buradaki ifade:
mahremiyet,
örtünme,
insanın beden bilinci
ile ilişkilidir.
Kur'an kıssasında yasak ağaca yaklaşmanın ardından insanın çıplaklığının farkına varması önemli bir dönüm noktasıdır.
Avret Yerleri Daha Önce Neden Gizliydi
Ayet onların avret yerlerinin:kendilerinden gizlenmiş olduğunu
söyler.
Kur'an bunun fiziksel mahiyetinin tam olarak nasıl olduğunu ayrıntılı biçimde açıklamaz.
Bu nedenle kesin olmayan ayrıntıları eklemek yerine ayetin verdiği bilgiyle yetinmek daha doğrudur.
Kesin olan şey:
yasak ihlal edildiğinde bu gizlilik ortadan kalkacaktır.
Şeytanın Amacı Neden Mahremiyeti Açığa Çıkarmaktır
Ayet şeytanın verdiği vesvesenin sonucunu:örtülü olanın açığa çıkması
ile ilişkilendirir.
Bu yalnızca bedenle ilgili bir ayrıntı değildir.
Kıssanın genel yapısında:
masumiyetin bozulması,
sınırın aşılması,
insanın yeni bir farkındalıkla karşılaşması
gibi anlam katmanları da düşünülebilir.
Fakat bunlar yorumdur; ayetin açık söylediği nokta:
avret yerlerinin açığa çıkmasıdır.
Şeytan Sonucu Söylüyor mu
Hayır.İşte aldatmanın en önemli yönlerinden biri budur.
Şeytan:
“Bu ağaca yaklaşırsanız mahremiyetiniz açığa çıkacak.”
demez.
Sadece:
melek olmak,
ebedî kalmak
gibi çekici vaatlerden söz eder.
Yani:
kazanç diye gösterdiği şeyi anlatır, bedeli saklar.
Günümüzde de Aldatma Böyle İşleyebilir mi
Evet.İnsan bazen bir yanlış davranışın yalnızca avantajını görür.
Örneğin:
kolay para,
hızlı başarı,
anlık haz,
itibar,
güç
öne çıkarılabilir.
Ama:
uzun vadeli zarar,
vicdani bedel,
başkasına verilen zarar,
bağımlılık
gizlenebilir.
Bu nedenle akıllı seçim:
yalnızca vaat edilen kazanca değil, gerçek sonuca da bakmayı
gerektirir.
Yasak Bir Şey Neden Daha Çekici Görünebilir
İnsan zihninde yasaklanan şey bazen özel bir merak uyandırabilir.“Neden yasak?”
sorusu zamanla:
“Acaba kaçırdığım çok büyük bir şey mi var?”
düşüncesine dönüşebilir.
Şeytan tam da bu noktayı kullanır.
Önlerindeki sayısız nimeti değersizleştirip:
tek yasak ağacı büyük bir fırsatmış gibi
gösterir.
Şeytanın Yönteminde Eksiklik Hissi Var mıdır
Evet, bu ayetten böyle önemli bir ders çıkarılabilir.Âdem ile eşi cennettedir.
Yiyecek konusunda geniş özgürlükleri vardır.
Ama şeytan:
“Sizde hâlâ eksik bir şey var.”
fikrini üretir.
Bu psikoloji bugün de görülebilir.
İnsan çok şeye sahipken bile:
“Şuna sahip olmazsam tamamlanmış değilim.”
diye düşünebilir.
A‘râf Suresi 19. ve 20. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette Allah:
buyurur.
- ayette şeytan gelir ve:
iddiasını ortaya atar.
Böylece iki farklı ses ortaya çıkar.
Bir tarafta:
açık bir ilahi sınır.
Diğer tarafta:
çekici fakat gerçek dışı bir vaat.
İnsan imtihanının temel yapılarından biri tam da budur:
Hangi söze güveneceksin?
Sonuç: A‘râf Suresi 20. Ayet Bize Ne Öğretiyor
A‘râf Suresi 20. ayet şeytanın insanı nasıl aldattığını son derece güçlü biçimde gösterir.Şeytan Âdem ile eşine:
“Allah'a karşı gelin.”
demez.
Onlara:
“Melek olabilirsiniz.”
der.
“Ölümsüz olabilirsiniz.”
der.
Yani kötülüğü:
kazanç kılığına sokar.
Daha da önemlisi Allah'ın yasağını çarpıtır:
“Rabbiniz bunu size ancak bu nimetlere ulaşmayasınız diye yasakladı.”
Böylece insanda hem:
eksiklik hissi
hem de:
Allah'ın emrine karşı şüphe
üretmeye çalışır.
Ayetin insan psikolojisine bıraktığı çok güçlü bir ders vardır:
Yanlış seçimler çoğu zaman bize “yanlış” etiketiyle gelmez.
Bazen:
fırsat,
kazanç,
özgürlük,
güç,
haz,
ölümsüzlük
gibi çekici isimlerle gelir.
Bu nedenle insan yalnızca:
“Bana ne vaat ediliyor?”
diye değil,
aynı zamanda:
“Bunun gerçek bedeli nedir?”
diye de sormalıdır.
Çünkü şeytanın Âdem'e gösterdiği şey:
vaatti.
Sakladığı şey ise:
sonuçtu.
