Hicr Suresi 89. Ayette “De ki: Şüphesiz Ben Apaçık Bir Uyarıcıyım” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Hicr Suresi 89. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin Arapçası:“وَقُلْ إِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ”
Okunuşu:
“Ve kul innî ene’n-nezîru’l-mubîn.”
Genel anlamı ise:
“De ki: Şüphesiz ben apaçık bir uyarıcıyım.”
şeklindedir.
Ayet kısa olmasına rağmen Hz. Peygamber’in görevinin çok önemli bir yönünü özetler.
O:
Uyarır.
Açıklar.
Tebliğ eder.
Ama insanları zorla iman ettirmez.
“Nezîr” Ne Anlama Gelir
“Nezîr”, uyaran, tehlikeyi haber veren, sonuç konusunda önceden ikaz eden kişi anlamındadır.Bir insan tehlikeli bir yola gidiyorsa onu:
“Dikkat et, burada ciddi risk var.”
diye uyarmak nezâret değil, uyarıdır.
Peygamberin uyarısı da insanı:
Allah’a karşı sorumluluk.
Hesap.
Zulüm.
İnkâr.
Ahlaki çöküş.
gibi konularda bilinçlendirmeyi amaçlar.
Uyarının amacı insanı yok etmek değil, yanlıştan dönmesine fırsat vermektir.
Uyarı Neden Gereklidir
Çünkü insan her zaman yaptığı şeyin sonucunu hemen görmez.Yanlış davranış bazen kısa vadede işe yarıyor gibi görünebilir.
Yalan söyleyen kişi ilk anda avantaj elde edebilir.
Haksız kazanç sağlayan biri kısa vadede zenginleşebilir.
Zalim bir yönetici uzun süre güçlü kalabilir.
Bu nedenle insan:
“Demek ki sorun yok.”
diye düşünebilir.
Peygamberî uyarı tam burada devreye girer:
Sonucun gecikmesi, davranışın doğru olduğunu göstermez.
“Mübîn” Ne Anlama Gelir
“Mübîn”, açık, açıklayıcı, net, ortaya koyan anlamına gelir.Dolayısıyla Hz. Peygamber yalnız uyarıcı değildir.
Apaçık uyarıcıdır.
Mesajını gizli kodlarla, anlaşılmaz tehditlerle veya manipülasyonla vermek için gönderilmemiştir.
Tebliğin temel ilkesi açıklıktır.
İnsan:
“Ne istendiğini anlamıyorum ama korkuyorum.”
hâline getirilmemelidir.
Dinî mesaj korkudan önce anlaşılabilir olmalıdır.
Peygamberin Görevi İnsanları Zorla İman Ettirmek midir
Hayır.Kur’an’ın birçok yerindeki genel ilke, peygamberin görevinin tebliğ ve uyarı olduğudur.
İnsanlar:
Dinler.
Düşünür.
Kabul eder veya reddeder.
Bu, reddetmenin doğru olduğu anlamına gelmez.
Ama iman yalnız dış baskıyla üretilemez.
Bir kişiye silah zoruyla:
“İnandım.”
dedirtmek kalpte iman oluşturmaz.
İman, irade ve içsel kabul gerektirir.
Uyarı ile Zorlama Arasındaki Fark Nedir
Uyarı:“Bunu yaparsan şu sonuçla karşılaşabilirsin.”
der.
Zorlama:
“Ben seni kendi istediğim karara zorlayacağım.”
der.
Bir doktor:
“Sigara sağlığına ciddi zarar verebilir.”
diye uyarır.
Ama yetişkin insanın elinden zorla her seçimi alma yetkisi sınırlıdır.
Peygamberî uyarıda da insanın ahlaki sorumluluğu korunur.
Uyarı bilgi verir; zorlama iradeyi ele geçirmeye çalışır.
Dinî Uyarı Korku Üretmek Zorunda mıdır
Uyarıda elbette korku unsuru bulunabilir.Cehennem.
Hesap.
Azap.
Bunlar Kur’an’da vardır.
Ama din yalnız korkudan oluşmaz.
Aynı Kur’an:
Rahmeti.
Affı.
Tövbeyi.
Cenneti.
Umudu.
Sevgiyi.
de anlatır.
Sadece korku üzerinden din anlatmak insanı sürekli paniğe sürükleyebilir.
Sadece umut anlatıp sorumluluğu tamamen yok etmek de eksik olur.
Kur’an dengedir: Rahmet + sorumluluk.
Bir Din Görevlisi İnsanları Sürekli Korkutarak Yönetebilir mi
Bu sağlıklı bir yöntem değildir.Bir hoca:
“Beni dinlemezsen başına kesin şu gelir.”
diyorsa dikkat gerekir.
Bir cemaat lideri:
“Benden ayrılırsan Allah seni mutlaka cezalandırır.”
diyorsa bu dinî manipülasyona dönüşebilir.
Çünkü Allah adına belirli kişilerin geleceği hakkında özel vahiy olmadan kesin hüküm dağıtılamaz.
Peygamber bile kendisini:
“Apaçık uyarıcı.”
olarak tanıtır.
Kendisini insanların kaderini bağımsız biçimde kontrol eden bir güç olarak sunmaz.
“Allah Seni Cezalandırır” Demek Her Zaman Doğru mudur
Genel dinî ilkeler açısından:“Zulüm Allah katında sorumluluk doğurur.”
denebilir.
Ama belirli bir kişiye:
“Bunu yaptın, üç gün içinde Allah seni cezalandıracak.”
demek için özel bilgi gerekir.
Böyle bir bilgi yoksa insan kendi öfkesini Allah’ın kesin hükmü gibi sunmuş olabilir.
Bu çok ciddi bir ayrımdır.
Uyarı yapabilirsin; geleceğin özel hükmünü uyduramazsın.
Uyarı ile Tehdit Arasındaki Fark Nedir
Uyarı:“Tehlike var.”
der.
Tehdit:
“Ben sana zarar vereceğim.”
diyebilir.
Hz. Peygamber:
“Ben apaçık bir uyarıcıyım.”
diyor.
Yani kendisini insanların başına bela getiren bağımsız bir güç olarak sunmuyor.
O:
Allah’ın mesajını iletiyor.
Bu nedenle:
“Benim sözümü dinlemezsen ben sana şunu yaparım.”
şeklindeki kişisel tehdit ile peygamberî uyarı aynı şey değildir.
Peygamber İnsanların Hidayetini Kontrol Edebilir mi
Hayır.Hz. Peygamber:
Anlatır.
Örnek olur.
Dua eder.
Çaba gösterir.
Ama insanın kalbine zorla iman koyamaz.
Bu çok önemli bir sınırdır.
Eğer peygamber bile:
“Ben herkesi zorla hidayete ulaştırırım.”
demiyorsa hiçbir dinî lider de insanların kalplerinin sahibi olduğunu iddia edemez.
Hidayetin nihai sahibi Allah’tır.
Bu Ayet Tebliğde Açıklığın Önemini mi Gösterir
Evet.“Mübîn” kelimesi burada çok önemlidir.
Din anlatılırken:
Kapalı tehditler.
Anlaşılmaz jargon.
Sürekli gizem.
Sürekli:
“Bunu yalnız seçilmiş kişiler anlar.”
dili sağlıklı olmayabilir.
Elbette bazı dinî meseleler derindir.
Uzmanlık gerektirir.
Ama temel mesaj:
Allah’a kulluk.
Adalet.
Doğruluk.
Sorumluluk.
Tövbe.
gibi konularda açık olmalıdır.
Hakikat gereksiz sis perdesine ihtiyaç duymaz.
Uyarıcı Olmak İnsanları Sürekli Eleştirmek midir
Hayır.Bazı insanlar dinî görev anlayışını:
“Herkesin hatasını sürekli yüzüne vurmak.”
şeklinde algılayabilir.
Oysa uyarı:
Zaman.
Üslup.
Muhatap.
Durum.
gözetilerek yapılmalıdır.
Bir insanın her hatasını toplum önünde söylemek tebliğ olmayabilir.
Bazen mahrem ve nazik uyarı daha doğru olabilir.
Ama ciddi zarar varsa sessizlik de yanlış olabilir.
Hikmet, ne zaman konuşacağını ve nasıl konuşacağını bilmektir.
Doğruyu Söylemek Kaba Olmayı Meşrulaştırır mı
Hayır.Bir insan:
“Ben sadece doğruyu söylüyorum.”
deyip karşısındakini gereksiz biçimde aşağılayabilir.
Doğru sözün:
Doğru zamanda.
Doğru biçimde.
Doğru niyetle.
söylenmesi önemlidir.
Hakikat ile kabalık aynı şey değildir.
Hz. Peygamber’in görevi uyarı iken aynı zamanda önceki ayette ona:
“Müminlere kanadını indir.”
buyurulmuştu.
Yani açıklık ile şefkat birlikte yürür.
Bir İnsanı Uyarmak Onu Kontrol Etme Hakkı Verir mi
Hayır.Bir arkadaşına:
“Bu ilişki sana zarar veriyor olabilir.”
diyebilirsin.
Ama onun hayatının sahibi değilsin.
Yetişkin çocuğuna:
“Bu borçlanma tehlikeli.”
diyebilirsin.
Ama her kararını zorla yönetemezsin.
İnsanların iyiliğini istemek başka.
Onların iradesini ele geçirmek başka.
Sevgi, sahiplik değildir.
Peygamberî uyarının sınırı bunu çok güzel gösterir.
Uyarıya Rağmen İnsan Yanlışta Israr Ederse Ne Yapılır
Her durum farklıdır.Bazen tekrar anlatılır.
Bazen mesafe bırakılır.
Bazen hukukî süreç gerekir.
Bazen profesyonel yardım gerekir.
Bazen:
“Karar sana ait.”
demek gerekir.
İnsan sürekli karşı tarafın kararını kontrol etmeye çalışırsa kendi hayatını da tüketebilir.
Bir önceki ayette:
“Onlar için üzülme.”
denmesiyle bu ayetin:
“Ben uyarıcıyım.”
ifadesi çok güzel bağlanır.
Görevini yap; sonucu kendine ait sanma.
Bugün Dinî İçerik Üretenler Bu Ayetten Ne Öğrenebilir
Çok önemli bir ölçü öğrenebilir:Açık ol.
Doğru ol.
Kaynağı çarpıtma.
İnsanları gereksiz korkutma.
Allah adına söylemediğini söyleme.
Bir içerik üreticisi dikkat çekmek için:
“Bu videoyu geçersen başına kötü şey gelecek.”
diyorsa bu dinî uyarı değildir.
“Bu duayı paylaşmazsan felaket gelir.”
diyorsa delilsiz korku üretmektedir.
Din, etkileşim almak için korku tuzağına dönüştürülmemelidir.
Hicr Suresi 88 ve 89. Ayetler Birlikte Nasıl Okunmalıdır
Hicr 88:“Dünya nimetlerine gözünü dikme, onlar için üzülme, müminlere kanadını indir.”
der.
Hicr 89:
“De ki: Ben apaçık bir uyarıcıyım.”
der.
Bu iki ayetin birlikte verdiği tablo çok güzeldir:
Dünyanın cazibesine kapılma.
İnsanların reddi yüzünden kendini tüketme.
Müminlere şefkatli davran.
Ve görevini açık biçimde yerine getir.
Bir sonraki ayet olan Hicr Suresi 90. ayette, Kur’an dikkat çekici bir ifadeyle “Bölüştürenlere/ayıranlara indirdiğimiz gibi…” buyuracaktır. Bu ayetin anlamı 91. ayetle birlikte daha açık hâle gelir. Özellikle “muktesimîn” kelimesinin kimleri ifade ettiği konusunda tefsirlerdeki farklı açıklamalar, Kur’an’ı parçalara ayırmak veya bir kısmını kabul edip bir kısmını reddetmek, vahyi kendi çıkarına göre seçmenin tehlikesi, geçmiş ümmetlerle bağlantı ihtimalleri ve ayetin kesin olarak söylemediği tarihsel kimlikleri zorla belirlememek üzerinde dikkatle durmak gerekecektir.
Sonuç: Hicr Suresi 89. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Hicr Suresi 89. ayet son derece net bir görev tanımı verir:“De ki: Şüphesiz ben apaçık bir uyarıcıyım.”
Bu cümlede çok büyük bir denge vardır.
Hz. Peygamber kendisini:
İnsanların iradelerinin sahibi.
Kalplerinin yöneticisi.
Kaderlerini bağımsız biçimde belirleyen.
bir kişi olarak sunmaz.
Uyarıcıdır.
Bu, peygamberliğin büyüklüğünü azaltmaz.
Tam tersine görevini doğru yere koyar.
Peygamber:
Mesajı taşır.
Açıklar.
Uyarır.
Müjde verir.
Örnek olur.
Ama:
İnsanların yerine iman etmez.
Bu gerçek bugün din anlatımı açısından son derece önemlidir.
Bazen din anlatan kişi karşısındaki insanın değişmemesini kişisel yenilgi sayabilir.
“Ben anlattım, neden kabul etmedi?”
der.
Sonra daha sert konuşur.
Daha çok korkutur.
Daha ağır tehdit eder.
Oysa belki görev:
Doğru ve açık anlatmaktır.
Sonuç ise insanın iradesi ve Allah’ın hidayetiyle ilgilidir.
Bu bakış din anlatıcısını da rahatlatır.
Sen herkesi değiştirmek zorunda değilsin.
Ama söylediğin şeyden sorumlusun.
Yanlış bilgi verirsen sorumluluk.
Korku üretirsen sorumluluk.
Allah adına uydurursan sorumluluk.
Ama doğruyu güzelce anlattın ve karşı taraf kabul etmedi diye başarısız peygamberî görev diye bir şey çıkmaz.
Hz. Nûh çok uzun süre tebliğ etti.
Herkes iman etmedi.
Bu, hakikatin yanlış olduğu anlamına gelmedi.
Demek ki hakikatin değeri kabul oranıyla ölçülmez.
Bu bugün sosyal medya çağında çok önemli bir derstir.
Bir içerik milyon izleniyor.
Bu onun doğru olduğunu kanıtlamaz.
Başka bir içerik yüz kişi tarafından izleniyor.
Bu da yanlış olduğunu kanıtlamaz.
Popülerlik:
Doğruluk ölçüsü değildir.
Bir yalan çok paylaşılabilir.
Bir hakikat az kişi tarafından bilinebilir.
Bu nedenle dinî tebliğde:
“Ne kadar viral oldu?”
sorusundan önce:
“Doğru mu?”
sorusu gelmelidir.
Hicr 89’un “mübîn” ifadesi bunu özellikle düşündürür.
Apaçık uyarıcı.
Yani mesaj anlaşılır olmalıdır.
İnsan dinî içerik üretirken bazen çok karmaşık konuşur.
Arapça terimler.
Teknik ifadeler.
İnsan anlamıyor.
Sonra:
“Niye anlamıyorsun?”
deniyor.
Oysa anlatıcının görevi mümkün olduğunca açıklamaktır.
Bir konunun özü basitse gereksiz karmaşıklaştırmak bilgi göstergesi değildir.
Gerçek bilgi çoğu zaman zor şeyi anlaşılır hâle getirebilir.
Bu yüzden iyi din anlatımı:
Kaynaktan kopmaz.
Ama insanın anlayacağı dilde konuşur.
Hicr 89’un uyarı boyutu ise modern din dilindeki korku ticaretini sorgulatır.
Korku çok güçlü bir psikolojik araçtır.
İnsan:
“Bunu yapmazsan başına felaket gelir.”
denildiğinde hemen harekete geçebilir.
Bu yüzden bazı kişiler korkuyu kullanarak:
Para toplayabilir.
İnsanları kendine bağlayabilir.
Takipçi artırabilir.
Otorite kurabilir.
Ama bu yöntem peygamberî uyarıyla aynı değildir.
Peygamberin uyarısı:
Hakikate dayanır.
Manipülasyonun korkusu ise bazen uydurmaya dayanır.
Bir insan:
“Bu mesajı on kişiye göndermezsen kötü şey olacak.”
diyor.
Bunun dinî delili nedir?
Yok.
“Bu videoyu geçersen Allah senden razı olmaz.”
Nereden biliyor?
Bilmiyor.
Bunlar dinî uyarı değil, psikolojik baskı olabilir.
Hicr 89 bize bu açıdan da güçlü bir ölçü verir:
Uyarı açık ve gerçek olmalıdır.
İnsanların korkularını sömürmemelidir.
Ayetin başka bir büyük mesajı, uyarının amacının dönüş imkânı olmasıdır.
Eğer bir tehlikeye karşı insanı uyarıyorsan onu kurtarmak istiyorsun.
Bir köprü çökmek üzere.
“Oradan geçme.”
diyorsun.
Çünkü ölmesini istemiyorsun.
Dinî uyarı da bu anlamda yalnız ceza haberi değildir.
İçinde merhamet vardır.
“Yanlış yoldasın, dön.”
demektir.
Bu nedenle tövbe kapısı uyarının ayrılmaz parçasıdır.
Eğer uyarı:
“Sen bittin, artık hiçbir şansın yok.”
diyorsa çoğu yaşayan insan için Kur’an’ın tövbe anlayışıyla uyuşmaz.
İnsan hayatta olduğu sürece genel olarak dönüş imkânı vardır.
Tabii ki bazı suçların dünyadaki hukukî sonuçları devam eder.
Tövbe:
Hapisten otomatik çıkış.
Borcu silme.
Mağdurun güvenini otomatik geri getirme.
anlamına gelmez.
Ama Allah’a dönüş imkânı ayrı bir meseledir.
Bu yüzden iyi uyarı insanı yalnız korkutmaz.
Çıkış kapısını da gösterir.
Doktor:
“Durum kötü.”
der.
Ama sonra:
“Şunu yaparsak düzelme ihtimali var.”
diye yol gösterir.
Peygamberî uyarıda da:
Günah var.
Ama tövbe de var.
Hesap var.
Ama rahmet de var.
Bu denge son derece önemlidir.
Hicr 89 ayrıca apaçıklık ile gizemcilik arasındaki farkı da düşündürür.
Bazı insanlar dinî otoritesini artırmak için:
“Benim bildiğim gizli bilgiler var.”
der.
“Bunu herkes anlayamaz.”
der.
Bazen gerçekten uzmanlık gerektiren bilgi olabilir.
Ama sürekli gizem üretmek ve insanları:
“Sadece bana bağlı kalırsan hakikati öğrenirsin.”
noktasına getirmek risklidir.
Kur’an’ın temel dini mesajı bir kapalı tarikat şifresi değildir.
Tevhid açık.
Adalet açık.
Dürüstlük açık.
Kulluk açık.
Tövbe açık.
İnsan hakikatin temelini anlamak için gizli elit sınıfa mensup olmak zorunda değildir.
Dinî uzmanlık vardır; dinî tekel başka şeydir.
Hicr 89’un “mübîn” kelimesi bunu güzel biçimde sınırlar.
Ayet aynı zamanda uyarıcı kişinin kendini ilahlaştırmamasını öğretir.
Hz. Peygamber:
“Ben uyarıcıyım.”
der.
Demek ki sıradan bir din liderinin:
“Benim dediğim kesin Allah’ın iradesidir.”
diye kendisini mutlaklaştırması çok daha problemli olur.
Bir hoca:
Yanılabilir.
Bir müfessir:
Yanılabilir.
Bir imam:
Yanılabilir.
Bir şeyh:
Yanılabilir.
Bir yazar:
Yanılabilir.
Bir içerik üreticisi:
Yanılabilir.
Peygamber olmayan herkesin yorumu insan yorumudur.
Bu, âlimlere saygıyı azaltmaz.
Tam tersine onların gerçek konumunu korur.
Bilgi sahibi insana saygı duyulur.
Ama yanılmazlık verilmez.
Bu ayrım dinî istismarı önlemek açısından çok önemlidir.
Hicr 89’un başka bir büyük dersi, insanın sevdiklerini uyarırken onları kaybetme korkusuyla sessiz kalmaması, fakat uyarıyı da şiddete dönüştürmemesidir.
Bir arkadaşın tehlikeli alışkanlık içinde.
Söyle.
Bir aile üyesi dolandırılıyor.
Uyar.
Bir çalışan ciddi hata yapıyor.
Konuş.
Ama uyarının dili:
Aşağılama.
Tehdit.
Hakaret.
olmak zorunda değildir.
Netlik ile nezaket birlikte olabilir.
Bazı insanlar nezaketi:
“Hiçbir şey söyleme.”
sanır.
Bazıları da doğruluğu:
“Ne kadar sert olursan o kadar haklısın.”
sanır.
İkisi de eksik olabilir.
Doğru yaklaşım:
Gerçeği saklama ama insanı da gereksiz yere ezme.
Hz. Peygamber’in uyarıcı oluşu ve bir önceki ayetteki:
“Kanadını indir.”
emri birlikte okunduğunda tam olarak bu denge ortaya çıkar.
Şefkatli ama net.
Merhametli ama ilkesiz değil.
Uyarıcı ama zorba değil.
Bu, hem ailede hem yönetimde hem din anlatımında çok güçlü bir modeldir.
Hicr 89’un bir başka önemli mesajı, insanların kendi tercihleri yüzünden duyulan aşırı suçluluk meselesidir.
Bir anne:
“Çocuğum yanlış yaptı; demek bütün suç benim.”
diyebilir.
Bazen ebeveynin hatası vardır.
Bazen yoktur.
Her yetişkin insanın kendi iradesi de vardır.
Bir öğretmen:
“Öğrencim başarısız oldu, demek ben tamamen başarısızım.”
diyebilir.
Her zaman değil.
Sen elinden geleni yapmış olabilirsin.
Bir arkadaşın tavsiyeni dinlemedi ve zarar gördü.
Sen:
“Keşke zorla engelleseydim.”
diyorsun.
Belki gerçekten yapabileceğin şey vardı.
Belki yoktu.
Hz. Peygamber’in bile görevi:
Uyarı.
Bu, insanın başkasının iradesini kontrol etmek zorunda olmadığını gösterir.
Sorumluluk ile kontrolü ayırmak gerekir.
Sorumluluğun:
Doğruyu söylemek olabilir.
Ama sonuç her zaman senin kontrolünde değildir.
Bu ayrım insanı gereksiz suçluluktan koruyabilir.
Aynı zamanda tembelliğe de dönüşmemelidir.
“Ben söyledim, bana ne.”
demek de merhametsiz olabilir.
Makul çabanı göster.
Sonra sınırını bil.
Hicr 89’un günlük hayat için çok güçlü formülü belki budur:
Söyle.
Açık söyle.
Güzel söyle.
Zorlama.
Sonucu sahiplenme.
Bu, insan ilişkilerinde büyük denge sağlar.
Ayetin başka bir mesajı da uyarı alan kişinin tavrıyla ilgilidir.
Uyarıcı doğru olabilir.
Ama uyarılan insan savunmaya geçebilir.
Birisi sana:
“Bu davranışın bana zarar veriyor.”
diyor.
İlk tepki:
“Sen de şunu yaptın.”
olabilir.
Bu, mesajı değerlendirmek yerine karşı saldırıya geçmektir.
Bazen uyarı haksızdır.
Bunu da değerlendirmek gerekir.
Ama sağlıklı insan en azından:
“Söylediğinde gerçek payı var mı?”
diye düşünür.
Hicr Suresi’nin önceki kıssalarında toplumların temel problemlerinden biri tam da buydu:
Uyarıyı dinlememek.
Lût kavmi uyarıldı.
Eyke halkı uyarıldı.
Hicr halkı uyarıldı.
Bu nedenle şimdi Hz. Peygamber’in:
“Ben apaçık uyarıcıyım.”
demesi surenin bütün geçmiş toplum anlatılarıyla birleşir.
Uyarı geliyor.
Sonra insanın tavrı geliyor.
Bu açıdan Hicr 89 bize hem uyarıcının hem uyarılanın sorumluluğunu gösterir.
Uyarıcı:
Doğru söylemeli.
Uyarılan:
Düşünmeli.
İkisi de kibirden kaçınmalı.
Hicr Suresi 89. ayetin bütün mesajı bu çerçevede şöyle özetlenebilir: **“Apaçık uyarıcıyım” ifadesini peygamberin insanları korkuyla yönetme, zorla iman ettirme veya bağımsız biçimde cezalandırma yetkisi varmış gibi anlama. Dinî uyarıyı kişisel tehdit, psikolojik manipülasyon veya Allah adına uydurulmuş felaket kehanetleriyle karıştırma. Çünkü ayetin büyük mesajı şudur: Peygamber hakikati açıkça bildirir, insanı sonuçlar konusunda uyarır ve dönüş yolunu gösterir; fakat insan iradesinin sahibi olmaz. Gerçek tebliğ açık, dürüst ve merhametli olmalı; insanı Allah’a yöneltmeli, anlatıcıya bağımlı hâle getirmemelidir.”
Bir sonraki ayet olan Hicr Suresi 90. ayette, anlamı 91. ayetle birlikte tamamlanacak dikkat çekici bir ifade başlayacak ve şöyle buyurulacaktır: “Nitekim bölüştürenlere indirdiğimiz gibi…” Ardından 91. ayette “Onlar Kur’an’ı parça parça ettiler” anlamındaki ifade gelecektir. Bu bölümde özellikle “muktesimîn” kelimesinin kimleri ifade ettiği konusunda tefsirlerdeki farklı görüşler, Kur’an’ı parçalara ayırmanın ne anlama geldiği, vahyin hoşumuza giden kısmını alıp sorumluluk yükleyen kısmını görmezden gelmek, önceki kitapların bölünmesiyle bağlantı ihtimalleri, Kur’an hakkında küçültücü sınıflandırmalar yapıldığına dair klasik açıklamalar ve tarihsel kimlik konusunda Kur’an’ın söylemediği ayrıntıları kesinleştirmemek üzerinde dikkatle durmak gerekecektir.
Ve belki Hicr Suresi 89. ayetin bugün bize yönelttiği en güçlü soru şudur: Biz insanları gerçekten uyarmaya mı çalışıyoruz, yoksa onları korkutarak kontrol etmeye mi? Din anlatırken Allah’ın söylediğini mi söylüyoruz, yoksa kendi öfkemizi Allah’ın hükmü gibi mi sunuyoruz? Birini sevdiğimizde ona doğruyu söyleyebiliyor muyuz, fakat onun iradesinin sahibi olmadığımızı da kabul edebiliyor muyuz? Uyarıldığımızda hemen savunmaya mı geçiyoruz, yoksa söylenende hakikat payı var mı diye düşünebiliyor muyuz? Dinî içerikte açıklık yerine gizem, delil yerine korku ve tebliğ yerine manipülasyon mu kullanıyoruz? Ve en önemlisi, Hz. Peygamber bile kendisini ‘apaçık bir uyarıcı’ olarak tanımlıyorsa, peygamber olmayan herhangi bir insan kendisini başkalarının kalbi, kaderi ve Allah katındaki son hükmü üzerinde nasıl mutlak otorite görebilir?
