İsrâ Suresi 11. Ayette “İnsan Hayrı İster Gibi Şerri de İster; İnsan Pek Acelecidir” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
İsrâ Suresi 11. Ayetin Anlamı Nedir
İsrâ Suresi'nin 11. ayeti, insanın aceleci yapısı nedeniyle bazen kendisi için zararlı olabilecek şeyleri bile hayır ister gibi isteyebildiğini bildirmektedir.Ayetin anlamı şöyledir:
Bu kısa ayet insan psikolojisinin çok derin bir yönünü ortaya koymaktadır.
İnsan istediği şeyin sonucunu her zaman göremez.
O anki öfkesine, arzusuna, korkusuna veya sabırsızlığına göre karar verebilir.
Sonra bir süre geçince:
“İyi ki istediğim olmamış.”
diyebilir.
Ayet tam da bu gerçeği hatırlatır:
İnsan her istediğinin gerçek sonucunu bilemez.
“İnsan Hayrı İster Gibi Şerri de İster” Ne Anlama Gelir
İnsan genellikle kendisi için iyi şeyler ister.Sağlık.
Başarı.
Rızık.
Huzur.
Mutluluk.
Fakat bazen öfke veya bilgisizlik nedeniyle kendisine ya da başkasına zarar verecek şeyleri de isteyebilir.
Örneğin öfkelenen biri:
“Allah belasını versin.”
diyebilir.
Bir başka kişi:
“Keşke şu olay hemen olsun.”
diye ısrar edebilir.
Ama istediği şeyin sonuçlarını bilmiyor olabilir.
İnsan bazen zararını bilmediği bir şeyi hayır zannederek talep edebilir.
Bu nedenle her arzu, gerçek hayır anlamına gelmez.
İnsan Neden Kendisi İçin Zararlı Bir Şeyi İster
Çünkü insan geleceğin tamamını göremez.Bugünü görür.
Şu anki duygusunu hisseder.
Kısa vadeli faydayı fark eder.
Fakat yıllar sonra oluşacak sonuçları bilemeyebilir.
Örneğin bir insan çok istediği bir işe giremediği için üzülür.
Yıllar sonra o işin kendisine uygun olmadığını fark edebilir.
Bir ilişki biter.
İnsan o anda dünyasının yıkıldığını düşünür.
Sonra hayatına çok daha doğru bir insan girebilir.
İnsan bugünü bilir; Allah ise sonunu da bilir.
Bu nedenle insanın her isteğinin gerçekleşmemesi mutlaka kötülük değildir.
Ayetteki “Şer” Sadece Büyük Kötülükler midir
Hayır.Şer yalnız savaş, cinayet veya büyük günah gibi ağır olaylardan ibaret değildir.
İnsan için zarar doğuracak herhangi bir tercih de bu kapsamda düşünülebilir.
Yanlış bir iş.
Yanlış ilişki.
Haram kazanç.
Öfkeyle verilmiş karar.
İntikam isteği.
Düşünmeden yapılan dua.
Bazen insan bunların sonucunu görmeden onları talep eder.
Şer bazen ilk bakışta güzel görünür.
İşte bu yüzden insan yalnız isteğine değil, isteğinin sonucuna da bakmayı öğrenmelidir.
“İnsan Pek Acelecidir” Ne Anlama Gelir
Ayet insanın önemli zaaflarından birini açıkça belirtmektedir:Aceleciliği.
İnsan sonucu hemen görmek ister.
Dua eder ve hemen karşılık bekler.
Çalışır ve hemen başarı ister.
Bir ilişki kurar ve hemen güven bekler.
Bir yatırım yapar ve hemen kazanç ister.
Beklemek zor gelir.
Fakat hayatın büyük bölümü zamana bağlıdır.
Bir tohum bugün ekilir, yarın ağaç olmaz.
Bir çocuk bir günde yetişmez.
Karakter bir gecede oluşmaz.
Bazı güzel şeylerin olgunlaşması için zaman gerekir.
Aceleciliği kontrol etmek bu nedenle büyük bir hayat becerisidir.
Acelecilik ile Hızlı Hareket Etmek Aynı Şey midir
Hayır.Bazen hızlı karar vermek gerekir.
Bir acil durumda saniyeler önemlidir.
Bir fırsat hızlı hareket etmeyi gerektirebilir.
Buradaki sorun hızın kendisi değil, düşünmeden hareket etmektir.
Acelecilik çoğu zaman:
Sonucu hesaplamamak.
Duyguyla hareket etmek.
Bilgi toplamadan karar vermek.
Sabredememek.
şeklinde ortaya çıkar.
Hızlı olmak başka, fevri olmak başka şeydir.
Akıllı insan gerektiğinde hızlıdır ama mümkün olduğunda düşünür, değerlendirir ve sonucu hesaba katar.
İnsan Öfkeliyken Neden Zararlı Şeyler İsteyebilir
Öfke insanın düşünmesini daraltabilir.O anda insanın tek isteği karşı tarafın acı çekmesi olabilir.
Sonra ağır sözler söyler.
Beddua eder.
İlişkiyi bitirir.
Mesaj gönderir.
Karar verir.
Bir süre sonra sakinleşince pişman olabilir.
Bu nedenle öfke anında verilen kararlar çok tehlikeli olabilir.
Öfkenin söylediği her şey kalbin gerçek isteği olmayabilir.
İnsan öfkelendiğinde biraz beklemeyi öğrenirse büyük pişmanlıklardan korunabilir.
Bazen susmak, o anda verilebilecek en doğru cevaptır.
Beddua Etmek Bu Ayetin Kapsamına Girer Mi
Ayetin mesajı açısından insanın öfkeyle kendisi veya başkaları için kötü şeyler istemesi önemli bir örnektir.Bazen anne baba öfkeyle çocuğuna kötü söz söyleyebilir.
Bir eş diğerine ağır beddua edebilir.
Bir insan sinirlendiği kişiye zarar gelmesini isteyebilir.
Sonra öfkesi geçince bunun gerçekleşmesini aslında istemediğini fark eder.
Bu yüzden dilin öfke anında kontrol edilmesi önemlidir.
İnsan bazen bir dakikalık öfkeyle yıllarca pişman olacağı sözler söyleyebilir.
Mümin öfkesini dua diline dönüştürmemeye dikkat etmelidir.
Her İstediğimiz Şeyin Olmaması Bazen Hayır Olabilir Mi
Evet.İnsan bunu hayatında birçok kez yaşayabilir.
Çok istediği bir şey gerçekleşmez.
O anda üzülür.
Kendini reddedilmiş hisseder.
Ama zaman geçince neden olmadığını daha iyi anlayabilir.
Bazen gerçekleşmeyen bir istek insanı büyük bir zarardan koruyabilir.
Bazen başka bir kapının açılmasına sebep olabilir.
Bazen insanın karakterini geliştirebilir.
Her kapanan kapı kayıp değildir.
İnsan bunu o anda göremeyebilir.
Bu nedenle dua ederken yalnız:
“Bunu bana ver.”
demek yerine:
“Hakkımda hayırlıysa nasip et.”
bilinci çok değerlidir.
Dua Hemen Kabul Olmazsa Allah Bizi Duymuyor mu
Hayır.Duanın hemen gerçekleşmemesi Allah'ın insanı duymadığı anlamına gelmez.
İnsan dua eder ama sonucu istediği zamanda göremeyebilir.
Bazen istediği şey hemen olur.
Bazen gecikir.
Bazen farklı bir şekilde karşılık bulur.
Bazen de istediği şeyin kendisi için hayırlı olmaması nedeniyle gerçekleşmemesi insan açısından daha iyi olabilir.
Dua, Allah'a emir vermek değildir.
Kul ister.
Allah bilir.
Kul bugünü görür.
Allah bütün sonucu bilir.
Bu nedenle dua ile tevekkül birlikte bulunmalıdır.
Sabır ile Aceleciliğin Arasındaki Fark Nedir
Acelecilik:“Hemen olsun.”
der.
Sabır ise:
“Doğru zamanda olsun.”
demeyi öğrenir.
Acelecilik sonuca odaklanır.
Sabır süreci de kabul eder.
Acelecilik insanı yanlış karara sürükleyebilir.
Sabır insanın düşünmesine fırsat verir.
Bu nedenle sabır pasiflik değildir.
Bazen sabır, insanın doğru karar için zaman tanımasıdır.
Beklemek her zaman kaybetmek değildir.
Bazen beklemek en büyük kazancı getirir.
Acelecilik Günlük Hayatta Nasıl Ortaya Çıkar
Acelecilik hayatın birçok alanında görülebilir.İnsan bir haberi doğrulamadan paylaşır.
Bir mesajı yanlış anlayıp hemen cevap verir.
Bir kişiyi tanımadan hakkında hüküm verir.
Bir ürün görür ve düşünmeden satın alır.
Bir yatırımı araştırmadan yapar.
Bir tartışmada karşı tarafı dinlemeden tepki gösterir.
Sonra sorun yaşar.
Acelecilik çoğu zaman birkaç dakikalık düşünmeyi pahalı bir pişmanlığa çevirebilir.
Bu nedenle günlük hayatta küçük bir bekleme alışkanlığı bile çok şey değiştirebilir.
Sosyal Medya İnsanların Aceleciliğini Artırıyor Mu
Modern iletişim insanı hızlı tepki vermeye teşvik edebilir.Bir haber görülür.
Dakikalar içinde yorum yapılır.
Sonra haberin yanlış olduğu ortaya çıkar.
Bir video izlenir.
Bağlam bilinmeden insan hakkında hüküm verilir.
Bir mesaj gelir.
Öfkeyle cevap yazılır.
Bu yüzden İsrâ Suresi'nin bu ayeti bugünün dijital dünyasında da son derece güçlü bir anlam taşır.
Hızlı bilgi çağında en büyük erdemlerden biri bazen doğrulamadan konuşmamaktır.
Her gördüğünü paylaşmamak.
Her söze hemen cevap vermemek.
Bazen beklemek.
Bunlar modern çağın sabır biçimleridir.
Acele Karar Vermemek İçin İnsan Ne Yapabilir
Öncelikle duygusunu fark edebilir.Öfkeliysem şu an karar vermem doğru mu?
Çok heyecanlıysam bütün riskleri görüyor muyum?
Korkuyorsam gereğinden fazla mı büyütüyorum?
Sonra bilgi toplayabilir.
Güvendiği insanlara danışabilir.
Gerekirse bir gece bekleyebilir.
Dua edebilir.
Büyük kararları geçici duyguların eline bırakmamak önemlidir.
Her karar için günlerce beklemek gerekmez.
Ama hayatı değiştirecek konularda birkaç saatlik veya birkaç günlük düşünme çok değerli olabilir.
Hayır Sandığımız Bir Şey Gerçekten Şer Olabilir Mi
Evet.İnsanların hayatında bunun birçok örneği görülebilir.
Çok yüksek gelirli bir iş, insanı ailesinden tamamen koparabilir.
Çok istediği bir ilişki ona büyük zarar verebilir.
Hızlı kazanç sağlayan bir fırsat haram veya hukuka aykırı olabilir.
Çok istediği makam insanın karakterini bozabilir.
Bu nedenle:
“Ben bunu çok istiyorum.”
ile:
“Bu benim için kesinlikle hayırlıdır.”
aynı şey değildir.
İnsan istemekle bilmek arasındaki farkı kabul etmelidir.
Bu tevazu, birçok yanlış karardan koruyabilir.
Şer Sandığımız Bir Şey Sonradan Hayra Dönüşebilir Mi
Evet.İnsan ilk anda kötü gördüğü bir olaydan yıllar sonra büyük dersler çıkarabilir.
Bir iş kaybı yeni bir meslek yolunu açabilir.
Bir başarısızlık insanın eksiklerini fark etmesini sağlayabilir.
Bir zorluk sabrını geliştirebilir.
Bu, her acının kolay olduğu veya insanın acıya sevinmesi gerektiği anlamına gelmez.
Ama şu gerçeği hatırlatır:
Bir olayın ilk görüntüsü, onun bütün hikâyesi değildir.
Bugün kötü görünen bir şeyin yarın hangi kapıya dönüşeceğini insan bilemez.
Bu nedenle mümin zor zamanda da Allah'ın hikmetinden tamamen ümidini kesmez.
İsrâ Suresi 9, 10 ve 11. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
Bu üç ayet çok anlamlı bir bütünlük oluşturur.9. ayette:
Kur’an'ın en doğru yola ilettiği ve salih amel işleyen müminlere büyük mükâfat bulunduğu bildirilir.
10. ayette:
Ahirete inanmayanlar için acı bir azap hatırlatılır.
11. ayette ise insanın önemli bir zaafı açıklanır:
Acelecilik.
Yani insanın önünde rehber vardır.
Sonuçlar açıklanmıştır.
Fakat insan yine de sabırsız davranabilir ve kendisine zarar verecek şeylere yönelebilir.
Bu sıralama bize şunu öğretir:
Doğru yolu bilmek kadar, o yolda sabırla yürümek de gerekir.
Bilgi tek başına yetmez.
İnsan nefsini ve aceleciliğini de eğitmelidir.
İsrâ Suresi 11. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Her istediğinin gerçekleşmemesi bazen Allah'ın sana verdiği bir koruma olabilir.
İnsan bunu hemen anlayamaz.
Bir kapı kapanır.
Üzülür.
Dua eder.
Neden olmadığını sorar.
Ama Allah geleceği bilir.
Biz ise yalnız bulunduğumuz ânı görürüz.
Bu nedenle mümin dua ederken arzularını Allah'a teslim etmeyi öğrenir.
“Ben bunu istiyorum ama benim için en doğru olanı Sen biliyorsun.”
bilinci tevekkülün en güzel biçimlerinden biridir.
Bu, insanı isteksiz yapmaz.
Tam tersine ister, çalışır, dua eder; fakat sonucu Allah'a bırakır.
İsrâ Suresi 11. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
İsrâ Suresi'nin 11. ayeti, insanın aceleci yapısı nedeniyle bazen kendisi için zararlı olan şeyleri bile hayır ister gibi talep edebildiğini ve bu nedenle istekleriyle kararlarında sabır, düşünce ve tevekküle ihtiyaç duyduğunu öğretmektedir.Bu ayetin ilk büyük mesajı insanın sınırlı bilgisidir.
Biz geleceği bilmiyoruz.
Bir kararın beş yıl sonra ne getireceğini tam olarak göremiyoruz.
Bir insanın hayatımızda nasıl bir etki bırakacağını baştan bilemiyoruz.
Bir işin bize ne kazandırıp ne kaybettireceğini her zaman hesaplayamıyoruz.
Bu nedenle:
“Ben bunu istiyorum, demek ki bu kesin olarak iyidir.”
düşüncesi doğru değildir.
İkinci büyük mesaj, aceleciliğin insanın doğal zaaflarından biri olmasıdır.
İnsan sonucu hemen ister.
Modern hayat bu duyguyu daha da güçlendirmiş olabilir.
Hızlı internet.
Hızlı alışveriş.
Hızlı mesaj.
Hızlı sonuç.
Fakat hayatın en değerli şeylerinin çoğu hâlâ zaman ister.
Güven zaman ister.
Karakter zaman ister.
Bilgi zaman ister.
Bir işin büyümesi zaman ister.
Hayatın hızlanması, insanın olgunlaşma süresini ortadan kaldırmaz.
Üçüncü büyük mesaj, öfke anındaki isteklerin tehlikesidir.
İnsan öfkeyle:
“Bir daha seni görmek istemiyorum.”
diyebilir.
Sonra pişman olur.
Bir mesaj gönderir.
Geri alamaz.
Bir ilişkiyi bitirir.
Sakinleşince farklı düşünür.
Bu nedenle ayet insanın kendi duygusuna karşı da dikkatli olmasını öğretmektedir.
Her his, hemen eyleme dönüşmek zorunda değildir.
Dördüncü büyük mesaj, dilin korunmasıdır.
İnsan bazen kendisine veya başkasına kötü dua eder.
Özellikle öfke anında söylenen sözler çok ağır olabilir.
Sonra:
“Keşke söylemeseydim.”
der.
Mümin bu nedenle dilini kontrol etmeye çalışmalıdır.
Çünkü söz ağızdan çıktıktan sonra etkisi uzun süre yaşayabilir.
Bir dakikalık öfke, yıllarca unutulmayan bir cümleye dönüşebilir.
Beşinci büyük mesaj, dualarda teslimiyettir.
İnsan Allah'tan istediği şeyi açıkça isteyebilir.
Fakat aynı zamanda:
“Benim için hayırlıysa.”
bilincini taşır.
Bu, kararsızlık değildir.
Allah'ın bilgisinin kendi bilgisinden büyük olduğunu kabul etmektir.
Kul dileğini söyler.
Ama Allah'a:
“Ben senden daha iyi biliyorum.”
gibi davranmaz.
Dua talep, tevekkül teslimiyettir.
Altıncı büyük mesaj, geciken şeyin kötü olmadığıdır.
Bazen insanın istediği şey için henüz doğru zaman gelmemiş olabilir.
Bir çocuk büyümeden ağır bir sorumluluk taşıyamaz.
Bir iş yeterli hazırlık olmadan büyürse çöker.
İnsan bazı nimetlere hazır olmadan kavuşursa onları doğru kullanamayabilir.
Bu yüzden bazen gecikme ceza değil, hazırlık süresi olabilir.
Yedinci büyük mesaj, gerçekleşmeyen dileğin de bir cevap olabileceğidir.
İnsan yalnız:
“İstediğim oldu.”
durumunu dua karşılığı olarak görmemelidir.
Bazen bir kapının açılmaması daha büyük bir koruma olabilir.
Elbette biz her gerçekleşmeyen isteğin kesin sebebini bilemeyiz.
Ama şunu biliriz:
Allah'ın bilgisi bizim bilgimizden büyüktür.
Bu nedenle gerçekleşmeyen dilek karşısında hemen Allah'ın bizi terk ettiğini düşünmemek gerekir.
Sekizinci büyük mesaj, karar verirken duyguyla aklı dengelemektir.
Duygular önemlidir.
İnsan robot değildir.
Sever.
Öfkelenir.
Korkar.
Heyecanlanır.
Ama büyük kararların yalnız geçici duygularla verilmesi tehlikelidir.
Duyguyu dinle ama direksiyonu tamamen ona bırakma.
Bu özellikle evlilik, ayrılık, iş, yatırım ve büyük maddi kararlar gibi konularda önemlidir.
Dokuzuncu büyük mesaj, sosyal medya çağındaki sabırdır.
Bugün yanlış bir bilgi saniyeler içinde milyonlarca kişiye ulaşabilir.
Bir insan hakkında gerçeği bilmeden ağır suçlamalar yapılabilir.
Sonra gerçek ortaya çıksa bile verilen zarar geri alınamayabilir.
Bu nedenle modern çağda:
“Paylaşmadan önce doğrula.”
ilkesi bu ayetin acelecilik uyarısıyla çok uyumludur.
Her hızlı tepki cesaret değildir.
Bazen beklemek daha büyük olgunluktur.
Onuncu büyük mesaj, başarısızlık karşısında hemen hüküm vermemektir.
Bir sınavı kaybeden öğrenci:
“Hayatım bitti.”
diyebilir.
Bir işini kaybeden kişi:
“Artık hiçbir şey düzelmez.”
diye düşünebilir.
Oysa birkaç yıl sonra bambaşka bir noktada olabilir.
Bugünkü kötü gün, hayatın tamamı değildir.
İnsan aceleyle geleceği bugünün duygusuna göre mahkûm etmemelidir.
On birinci büyük mesaj, nimetin zamanlamasıdır.
İnsan:
“Bunu neden şimdi alamıyorum?”
diye sorabilir.
Belki yarın alacaktır.
Belki daha iyisi olacaktır.
Belki hiç olmayacaktır ve bu onun için daha hayırlıdır.
Biz kesin sebebi bilemeyiz.
Ama mümin Allah'ın hikmetine güvenmeye çalışır.
Her nimet sadece ne olduğuyla değil, ne zaman geldiğiyle de anlam kazanır.
On ikinci büyük mesaj, sabrın karar kalitesini artırmasıdır.
İnsan birkaç dakika beklediğinde öfkesi düşebilir.
Bir gece uyuduğunda farklı düşünebilir.
Bir hafta araştırdığında büyük bir hata yapmaktan kurtulabilir.
Bu nedenle sabır yalnız manevi bir erdem değildir.
Aynı zamanda çok güçlü bir karar verme yöntemidir.
Acele insanı duygusunun esiri yapabilir; sabır ise düşünmeye alan açar.
İsrâ Suresi'nin 11. ayeti bugün insanın kendisine şu soruları sordurur:
İstediğim her şeyi gerçekten hayır mı sanıyorum?
Bir şey geciktiğinde hemen umutsuzluğa mı düşüyorum?
Öfkeliyken ağır kararlar veriyor muyum?
Dua ederken Allah'ın benim bilmediğim sonuçları bildiğini hatırlıyor muyum?
Bir haber gördüğümde doğrulamadan paylaşıyor muyum?
Bir kapı kapandığında bunun beni başka bir zarardan koruyabileceğini hiç düşünüyor muyum?
Bugünün duygusuyla bütün geleceğim hakkında kesin hüküm veriyor muyum?
Beklemeyi zaman kaybı mı, bazen hikmet mi görüyorum?
Bu sorular ayetin insan psikolojisine ne kadar doğrudan dokunduğunu gösterir.
İnsan hayatındaki birçok hata kötü niyetten değil, aceleden doğabilir.
Sonuç olarak İsrâ Suresi'nin 11. ayeti bize şunu öğretmektedir:
Her istediğini hayır sanma.
Öfkeliyken dilini koru.
Büyük kararları geçici duygularla verme.
Duanın hemen gerçekleşmemesini reddedilmek olarak yorumlama.
Gecikmenin de bir hikmeti olabileceğini düşün.
Doğrulamadan haber yayma.
Bugünkü acıyla geleceğin tamamını yargılama.
Ve Allah'ın senin göremediğin sonuçları gördüğünü unutma.
Çünkü insan çoğu zaman yalnızca istediği şeyin başlangıcını görür.
Allah ise o isteğin nereye varacağını da bilir.
⠀
Son Söz
⠀
