A‘râf Suresi 7. Ayette “Onlara Olup Bitenleri Tam Bir Bilgiyle Anlatacağız; Çünkü Biz Onlardan Uzak Değildik” İfadesi Ne Anlama Gelir
“İnsan bazı şeylerin unutulduğunu sanabilir; fakat hakikatin unutması yoktur. Görülmeyen, konuşulmayan ve saklanan her şey Allah’ın bilgisi içindedir.”
Ersan Karavelioğlu
A‘râf Suresi'nin 6. ayetinde hem kendilerine peygamber gönderilen toplumların hem de peygamberlerin sorgulanacağı bildirilmişti.
- ayet ise bu hesabın hangi bilgiye dayanacağını açıklar:
Bu ifade son derece güçlüdür.
Çünkü burada Allah’ın hesabının:
tahmine,
duyuma,
eksik bilgiye
veya sonradan öğrenmeye
dayanmadığı belirtilir.
Allah yaşananların tamamını bilir.
İnsan bazı şeyleri gizleyebilir.
Başka insanlardan saklayabilir.
Bir olayı çarpıtabilir.
Fakat Allah açısından:
gizli ile açık arasında bilgi bakımından fark yoktur.
“Onlara Anlatacağız” Ne Demektir
Ayet, hesap gününde insanlara yaptıklarının bildirileceğini söyler.Buradaki anlatım Allah’ın öğrenmesi için değildir.
Çünkü Allah zaten bilir.
Ama insan:
yaptıklarıyla,
söyledikleriyle,
niyetleriyle
yüzleştirilecektir.
Bu nedenle hesap:
insanın kendi hayatının önüne konulması
gibi düşünülebilir.
“Tam Bir Bilgiyle” İfadesi Neden Önemlidir
Ayetin en dikkat çekici ifadelerinden biri budur.Allah’ın bilgisi:
eksik değildir,
yanlış değildir,
unutkan değildir,
şüphe taşımaz.
İnsanların bilgisi ise sınırlıdır.
Bir olayı gören iki kişi bile farklı anlatabilir.
Fakat ilahi bilgi:
olayın tamamını kuşatır.
Allah Zaten Biliyorsa Neden Anlatılacak
Çünkü hesap yalnızca hüküm vermek değildir.Aynı zamanda:
gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır.
İnsan bazen dünyada yaptığı şeyleri inkâr edebilir.
Kendini haklı gösterebilir.
Başkasını suçlayabilir.
Fakat hesap gününde gerçek:
bütün açıklığıyla ortaya konacaktır.
“Biz Onlardan Uzak Değildik” Ne Anlama Gelir
Bu ifade fiziksel yakınlık anlamında anlaşılmamalıdır.Allah’ın:
bilgisi,
gözetimi,
hâkimiyeti
ve kudreti bakımından hiçbir şey O’ndan uzak değildir.
İnsan:
kalabalıkta,
yalnızken,
gece,
gündüz
ne yaparsa yapsın Allah’ın bilgisinin dışında değildir.
İnsan Allah’tan Bir Şey Saklayabilir mi
Hayır.İnsan insanlardan birçok şeyi saklayabilir.
Bir düşüncesini söylemeyebilir.
Bir davranışını gizleyebilir.
Bir gerçeği örtmeye çalışabilir.
Fakat Kur’an’ın Allah tasavvurunda:
kalpte gizlenen bile Allah’ın bilgisi içindedir.
Bu Ayet İnsan Mahremiyetini Yok mu Sayıyor
Hayır.İnsanların birbirlerinin mahremiyetine saygı göstermesi ayrı bir konudur.
Ayetin söylediği şey:
Allah’ın bilgisinin sınırsız olduğudur.
Bu, insanların birbirlerini gözetlemesi veya özel hayatlarına müdahale etmesi gerektiği anlamına gelmez.
Tam tersine insanlar sınırlı varlıklardır.
Allah’ın bilgisi ise sınırsızdır.
İlahi Bilgi ile İnsan Bilgisi Arasındaki Temel Fark Nedir
İnsan bilgiyi sonradan edinir.Görür.
Duyar.
Okur.
Öğrenir.
Unutur.
Yanılabilir.
Allah’ın bilgisi ise:
sonradan oluşmaz.
Bu nedenle:
Allah için bilinmeyen bir olayın sonradan öğrenilmesi
söz konusu değildir.
Ayet Adaletle Nasıl İlişkilidir
Adalet için doğru bilgi gerekir.Yanlış bilgiyle verilen hüküm:
adaletsiz olabilir.
A‘râf 7 tam da burada önemli bir temel sunar:
Allah’ın hesabı:
tam bilgiye dayanır.
Bu nedenle hiç kimse:
“Ben yanlış anlaşıldım.”
“Benim durumum bilinmedi.”
diyemez.
İnsanların Mahkemelerinde Hata Olabilir mi
Elbette.Çünkü insan mahkemeleri:
delillere,
tanıklara,
belgelere
ve insan yorumuna dayanır.
Bazen yanlış kararlar verilebilir.
Fakat ayette tarif edilen ilahi hesap:
eksiksiz bilgiye dayanır.
Bu nedenle insan yargısıyla ilahi yargı aynı değildir.
Gizli Yapılan İyilikler de Bilinir mi
Evet.Ayet yalnızca günahları düşünmek için okunmamalıdır.
Hiç kimsenin görmediği bir iyilik de:
Allah’ın bilgisi içindedir.
Bir insan:
kimse bilmese bile yardım etmiş olabilir.
Kimse duymadan dua etmiş olabilir.
Kimsenin görmediği bir yerde doğruyu seçmiş olabilir.
Bunların hiçbiri kaybolmaz.

Görülmeyen Kötülükler de Kaybolur mu
Hayır.Bir insan yaptığı kötülüğü toplumdan saklayabilir.
Delilleri yok edebilir.
Başkasını kandırabilir.
Fakat ayetin mesajı açıktır:
Gerçek ortadan kalkmaz.
İnsan onu yalnızca diğer insanlardan gizleyebilir.

Niyetlerin de Hesabı Var mı
İslam ahlakında niyet çok önemli bir yere sahiptir.Aynı davranış:
farklı niyetlerle
farklı ahlaki değer taşıyabilir.
Bir yardım:
gösteriş için yapılabilir.
Ya da gerçekten merhamet için yapılabilir.
İnsan dışarıdan yalnızca davranışı görür.
Allah ise:
niyeti de bilir.

İnsan Kendi Niyetini Bile Yanlış Anlayabilir mi
Evet.İnsan bazen kendisini bile kandırabilir.
Bir davranışı:
“Ben bunu iyilik için yaptım.”
diye açıklayabilir.
Fakat altında:
çıkar,
kıskançlık,
kibir
veya gösteriş olabilir.
Bu nedenle insanın zaman zaman:
kendi niyetini de sorgulaması
önemlidir.

“Allah Görüyor” Düşüncesi Sadece Korku mu Vermelidir
Hayır.Bu düşüncenin iki yönü vardır.
Birincisi:
sorumluluk.
İkincisi:
teselli.
Çünkü kimsenin anlamadığı bir haksızlığı Allah bilir.
Kimsenin görmediği bir iyiliği Allah bilir.
Kimsenin fark etmediği bir acıyı Allah bilir.
Dolayısıyla ilahi bilgi yalnızca:
hesap değil, aynı zamanda tesellidir.

İnsan Yalnız Kaldığında Gerçek Karakteri Ortaya Çıkar mı
Çoğu zaman evet.Çünkü insanların yanında davranışlarımız üzerinde:
toplumsal baskı,
itibar kaygısı,
eleştirilme korkusu
etkili olabilir.
İnsan yalnız kaldığında ise:
gerçek ahlaki tercihi
daha belirgin hâle gelebilir.
Bu nedenle inanç, yalnızken de doğru davranabilme gücü verir.

Allah’ın Her Şeyi Bilmesi Özgür İradeyi Ortadan Kaldırır mı
Hayır.Bilmek ile zorlamak aynı şey değildir.
Bir davranışın Allah tarafından bilinmesi:
insanın o davranışı zorla yaptığı
anlamına gelmez.
Kur’an insanı:
seçim yapan,
karar veren,
sorumluluk taşıyan
bir varlık olarak anlatır.

Bu Ayet İnsan İçin Nasıl Bir Vicdan Oluşturur
Ayetin insanda oluşturabileceği temel duygu şudur:“Kimse görmese bile doğru olanı yapmalıyım.”
Çünkü ahlak yalnızca:
yakalanmamak
üzerine kurulursa gerçek ahlak değildir.
Gerçek ahlak:
kimse bakmıyorken de doğruyu seçebilmektir.

A‘râf Suresinin 6. ve 7. Ayetleri Birlikte Ne Söylüyor
- ayette:
vardır.
- ayette:
bildirilir.
Yani önce:
“Size soracağız.”
denir.
Ardından:
“Ne olduğunu zaten tam olarak biliyoruz.”
mesajı gelir.
Bu, hesap gününün:
tahmine değil,
hakikate dayandığını
gösterir.

Sonuç: A‘râf Suresi 7. Ayet Bize Ne Öğretiyor
A‘râf Suresi 7. ayet insanın hayatına çok güçlü bir bilinç getirir:Hiçbir şey hakikaten kaybolmaz.
İnsan:
unutabilir.
Toplum:
unutabilir.
Tarih:
unutabilir.
Fakat Allah unutmaz.
İyilik de kaybolmaz.
Kötülük de kaybolmaz.
Niyet de kaybolmaz.
Acı da kaybolmaz.
İnsanlardan saklanan gerçekler de kaybolmaz.
Bu nedenle ayet yalnızca:
“Allah seni görüyor.”
demek değildir.
Aynı zamanda:
“Allah seni biliyor.”
mesajıdır.
Ve bu bilgi hem sorumluluk hem de büyük bir teselli taşır.
Çünkü bazen insan dünyada hiç kimsenin kendisini anlamadığını düşünebilir.
Ayet ona:
“Senin yaşadığın hiçbir şey Allah’ın bilgisinin dışında değildir.”
der.
“Kimsenin görmediği iyilik de kimsenin bilmediği haksızlık da kaybolmaz. İnsanların hafızası unutabilir; fakat ilahi bilgi hiçbir şeyi eksiltmeden korur.”
Ersan Karavelioğlu