📖 A‘râf Suresi 141. Ayette “Hani Sizi Firavun Hanedanından Kurtarmıştık; Size Azabın En Kötüsünü Yaşatıyor, Oğullarınızı Öldürüyor, Kadınlarınızı

A‘râf Suresi 141. Ayette “Hani Sizi Firavun Hanedanından Kurtarmıştık; Size Azabın En Kötüsünü Yaşatıyor, Oğullarınızı Öldürüyor, Kadınlarınızı Sağ Bırakıyorlardı. Bunda Rabbinizden Büyük Bir İmtihan Vardı” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“İnsan bazen kurtulduğu acıyı zaman geçince küçümser. Oysa geçmişteki karanlığı doğru hatırlamak, bugünkü nimetin değerini anlamanın yollarından biridir.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 140. ayetinde Hz. Musa kavmine:

“Allah sizi âlemlere üstün kılmışken, size Allah’tan başka bir ilah mı arayayım?”

demişti.

1. ayette ise bu üstünlüğün ve nimetin ne kadar büyük olduğu:

geçmiş hatırlatılarak:

daha açık hâle getirilir:

“Hani sizi Firavun hanedanından kurtarmıştık. Size azabın en kötüsünü yaşatıyor, oğullarınızı öldürüyor, kadınlarınızı sağ bırakıyorlardı. Bunda Rabbinizden büyük bir imtihan vardı.”

Bu ayet:

İsrailoğullarına:

şunu hatırlatır:

Siz yalnız:

bir yerden başka bir yere:

geçmediniz.

Siz:

çok ağır bir zulüm düzeninden kurtarıldınız.

Bu yüzden:

şimdi başka bir toplumun putlarına:

özenmeniz,

kurtuluşunuzun anlamını:

unutmanız demektir.

Ayetin merkezinde:

hatırlama, şükür, zulmün ağırlığı, özgürlüğün değeri ve imtihan bilinci

vardır.

“Hani Sizi Firavun Hanedanından Kurtarmıştık” Ne Demektir ​

Bu ifade:

İsrailoğullarına:

geçmişte yaşadıkları:

baskıyı

ve:

ondan nasıl kurtulduklarını

hatırlatır.

Yani:

kurtuluş:

tesadüf gibi:

sunulmaz.

Allah’ın:

yardımı ve lütfu:

olarak anlatılır.

Neden Geçmiş Tekrar Hatırlatılıyor ​

Çünkü insan:

nimete alışınca:

onun değerini:

unutabilir.

Bir zamanlar:

çok büyük görünen bir kurtuluş,

zaman geçince:

normalmiş gibi:

hissedilebilir.

Bu yüzden:

hatırlamak:

şükrü:

canlı tutar.

“Firavun Hanedanı” Kimleri İfade Eder ​

Bu ifade:

yalnız Firavun’un şahsını değil,

onun:

ailesini,

yönetim çevresini,

askerî ve idari düzenini

de kapsayan:

bir güç yapısını

ifade eder.

Yani zulüm:

tek bir kişinin:

kişisel davranışından daha geniş:

sistematik bir baskı düzeni

olarak görünür.

“Size Azabın En Kötüsünü Yaşatıyorlardı” Ne Anlama Gelir ​

İsrailoğulları:

sıradan bir rahatsızlık:

yaşamıyordu.

Ayet:

onların:

çok ağır:

eziyet,

aşağılama,

baskı

ve ölüm tehdidi altında:

yaşadığını

anlatır.

Yani:

zulmün şiddeti özellikle vurgulanır.

“Oğullarınızı Öldürüyorlardı” Ne Demektir ​

Bu ifade:

İsrailoğullarının:

erkek çocuklarının:

öldürülmesini

anlatır.

Bu:

bir toplumu:

gelecek nesilleri üzerinden:

zayıflatmaya yönelik:

çok ağır bir zulümdür.

Çünkü:

çocuk:

yalnız bugünün değil,

geleceğin de temsilcisidir.

Çocukların Hedef Alınması Neden Zulmün En Ağır Biçimlerinden Biridir ​

Çünkü çocuklar:

savunmasızdır.

Siyasi karar:

vermezler.

Toplumsal çatışmayı:

başlatmazlar.

Onları:

bir korkutma veya kontrol aracı:

olarak kullanmak:

insanlığın:

en ağır ahlaki ihlallerinden biridir.

“Kadınlarınızı Sağ Bırakıyorlardı” Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

kadınların:

öldürülmeyip:

hayatta bırakılmasını

anlatır.

Ancak:

bunu:

bir merhamet göstergesi

olarak okumak doğru olmaz.

Bağlam:

bu uygulamanın:

topluluğu:

kontrol altında tutmaya yönelik:

bir baskı düzeninin parçası olduğunu:

gösterir.

Neden Erkekler Öldürülüp Kadınlar Sağ Bırakılıyordu ​

Ayet:

bu politikanın:

ayrıntılı stratejik sebebini:

tek tek açıklamaz.

Ama genel bağlam:

İsrailoğullarını:

zayıflatma,

kontrol altında tutma

ve geleceklerini:

tehdit etme

amacını düşündürür.

Burada:

ayrıntıyı kesinleştirmekten çok:

zulmün sistematik niteliğini

görmek önemlidir.

Bir Toplumu Geleceğinden Vurmak Ne Demektir ​

Bir toplumun:

çocuklarını,

eğitimini,

gelecek nesillerini,

ailesini

hedef almak:

yalnız bugünü değil,

yarını da:

zayıflatır.

Bu yüzden:

geleceğin korunması:

insanlık açısından:

çok temel bir sorumluluktur.

“Bunda Rabbinizden Büyük Bir İmtihan Vardı” Ne Demektir ​

Bu ifade:

yaşanan ağır sürecin:

bir imtihan boyutu taşıdığını

gösterir.

Buradaki imtihan:

yalnız:

acı çekmek değildir.

Sabır,

iman,

dayanıklılık,

Allah’a güven

ve:

zulüm altında:

kimliğini koruyabilmek

de:

bu sınavın parçalarıdır.

İmtihan Demek Zulmü Meşru Görmek midir ​

Hayır.

Bir olayın:

imtihan olması:

zalim kişinin:

haklı olduğu

anlamına gelmez.

Firavun’un yaptığı:

zulümdür.

İsrailoğullarının yaşadığı:

ise:

bu zulüm karşısında:

bir sınanmadır.

Zulüm yine zulümdür.

Allah Neden Böyle Ağır İmtihanlara İzin Verir ​

Bu:

insanlığın en zor sorularından biridir.

Kur’an:

her acının:

bütün ayrıntılı hikmetini:

bize açıklamaz.

Ama şunu öğretir:

Dünya:

tam adaletin:

eksiksiz gerçekleştiği son durak değildir.

İnsan:

özgür iradesiyle:

kötülük yapabilir.

Ve:

nihai adalet:

yalnız dünya hayatına indirgenmez.

İmtihanın Büyük Olması İnsanın Değerini mi Gösterir ​

Her ağır sıkıntıyı:

“Sen çok değerlisin, bu yüzden başına geldi.”

diye açıklamak:

doğru değildir.

Ayet:

belirli bir tarihsel bağlamı:

anlatır.

Bugün:

acı yaşayan birine:

nedenini kesin biliyormuş gibi:

konuşmamak gerekir.

En doğru yaklaşım:

acıya:

anlam ararken:

merhameti kaybetmemektir.

Geçmişteki Acıyı Hatırlamak İnsana Ne Kazandırır ​

Doğru hatırlanırsa:

şükür,

tevazu

ve empati:

kazandırabilir.

İnsan:

nereden geldiğini:

unutmazsa,

bugünkü imkânını:

daha bilinçli kullanabilir.

Ama geçmiş acıyı:

intikam aracı yapmak:

başka bir şeydir.

Geçmiş Acılar İntikamı Haklı Çıkarır mı ​

Hayır.

Bir toplum:

çok ağır zulüm görmüş olabilir.

Bu:

ona:

başkasına aynı zulmü yapma:

hakkı vermez.

Acı:

adaletin:

gerekçesi olabilir.

Ama:

yeni bir zulmün:

mazereti olamaz.

Kurtuluşun Değerini Unutmak Neden Tehlikelidir ​

Çünkü insan:

ne kadar kötü bir yerden:

çıktığını unutursa,

eski yanlışlara:

yeniden yaklaşabilir.

İsrailoğulları:

Firavun’un sisteminden:

kurtulmuştu.

Ama:

başka bir toplumun:

putlarına:

özenebiliyordu.

Yani:

unutmak, eski bağımlılıkların başka biçimde geri dönmesine yol açabilir.

Bu Ayet Şükür Kavramını Nasıl Derinleştirir ​

Şükür:

yalnız:

“Allah’a şükür.”

demek değildir.

Şükür:

nimeti:

doğru kullanmaktır.

Özgürlük verilmişse:

özgürlüğü:

zulüm için kullanmamak.

Güç verilmişse:

gücü:

adaletle kullanmak.

Kurtuluş verilmişse:

yeniden:

başka bir esaret üretmemektir.

A‘râf Suresi 140. ve 141. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor ​

1. ayette Hz. Musa:

“Allah sizi âlemlere üstün kılmışken, Allah’tan başka ilah mı arayayım?”

demişti.

1. ayette ise:

bu nimetin somut geçmişi:

hatırlatılır:

Firavun’un ağır zulmünden kurtarılmışlardır.

Yani:

önce:

nimetin değeri hatırlatılır.

Sonra:

o nimetin hangi karanlıktan sonra geldiği gösterilir.

Sonuç: A‘râf Suresi 141. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 141. ayet:

insanın:

geçmişini doğru hatırlamasının:

ne kadar önemli olduğunu:

gösterir.

İsrailoğulları:

birkaç ayet önce:

başka bir toplumun:

putlarını:

görmüş

ve:

“Bize de böyle bir ilah yap.”

demişti.

Hz. Musa ise:

onlara:

yalnız:

“Bu yanlış.”

demekle kalmaz.

Adeta:

şunu hatırlatır:

“Siz nereden geldiğinizi unuttunuz mu?”

Bir zamanlar:

çocuklarınız:

öldürülüyordu.

Aileleriniz:

korku içindeydi.

Hayatınız:

başkasının:

mutlak baskısı altında:

geçiyordu.

Şimdi ise:

özgürsünüz.

İşte:

bu hatırlatma:

çok önemlidir.

Çünkü insan:

bugün sahip olduğu:

nimetin değerini:

çoğu zaman:

onu kaybettiğinde:

veya geçmişteki yokluğunu:

hatırladığında:

daha iyi anlar.

Sağlıklı insan:

hastalık gününü:

unutabilir.

Özgür insan:

baskı gününü:

unutabilir.

Varlıklı insan:

yoksulluk gününü:

unutabilir.

Güvende yaşayan insan:

korku gününü:

unutabilir.

Ama:

unutmak:

şükrü zayıflatabilir.

Bu ayetin:

çok güçlü başka bir yönü:

“Bunda Rabbinizden büyük bir imtihan vardı.”

ifadesidir.

Yani:

İsrailoğullarının geçmişi:

yalnız acı değildir.

Aynı zamanda:

bir sınavdır.

Fakat:

kurtuluş da:

yeni bir sınavdır.

Bu:

çok önemli bir denge verir.

İnsan:

sıkıntıdayken:

sınanır.

Ama:

rahatlıkta da:

sınanır.

Zayıfken:

sabırla.

Güçlüyken:

adaletle.

Yoksulken:

dayanıklılıkla.

Zenginken:

paylaşmayla.

Mazlumken:

umuduyla.

Güç sahibi olduğunda:

başkasını ezip ezmemesiyle.

Bu yüzden:

hayatta:

“İmtihanım bitti.”

demek:

çoğu zaman:

erken olabilir.

Bir sınav:

biter.

Başka bir sınav:

başlar.

İsrailoğulları:

Firavun’un zulmünden:

kurtulmuştur.

Ama şimdi:

tevhid,

şükür,

özgürlük

ve sorumluluk:

konusunda:

sınanmaktadır.

Ayet bize:

geçmiş acıyı:

iki yanlış biçimde kullanmamayı da:

öğretir.

Birincisi:

onu tamamen unutmak.

İkincisi:

onu sonsuz bir intikam gerekçesine:

dönüştürmek.

Daha doğru olan:

geçmişi:

adaletin hafızası

hâline getirmektir.

“Ben acı çektim; o hâlde başkasının aynı acıyı yaşamasını istemem.”

diyebilmektir.

İşte:

acı:

orada:

bilgeliğe dönüşür.

Belki de A‘râf 141’in bize yönelttiği en güçlü soru şudur:

Geçmişte yaşadığımız zorlukları bugün daha merhametli ve daha adil olmak için mi hatırlıyoruz, yoksa yalnızca ne kadar acı çektiğimizi anlatmak için mi?

Çünkü:

geçmiş:

yalnız hatırlanmak için değildir.

Doğru hatırlanan geçmiş:

bugünün:

ahlakını:

iyileştirmelidir.

Ve gerçek şükür:

yalnız:

“Nereden kurtuldum?”

demek değil,

“Kurtulduktan sonra neye dönüştüm?”

diye de:

sorabilmektir.

“Geçmişte yaşadığın acıyı unutma; fakat onu yeni bir acının gerekçesi de yapma. En güzel şükür, kurtulduğun zulmü başkasına yaşatmayacak kadar hafızalı ve merhametli kalabilmektir.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...