Âl-i İmrân Suresi 49. Ayette “Îsâ’nın Çamurdan Kuş Şekli Yapması, Körü ve Alacalı Hastayı İyileştirmesi, Ölüleri Diriltmesi ve Bunların Hepsini Allah’ın İzniyle Yapması” Ne Anlama Gelir 
Âl-i İmrân Suresinin 49. ayetinde Hz. Îsâ’nın İsrailoğullarına peygamber olarak gönderileceği ve onlara şöyle diyeceği bildirilir:
“Ben size Rabbinizden bir ayet getirdim. Sizin için çamurdan kuş biçiminde bir şey yapar, ona üflerim; Allah’ın izniyle kuş olur. Doğuştan körü ve alacalı hastayı iyileştiririm. Allah’ın izniyle ölüleri diriltirim. Yediklerinizi ve evlerinizde biriktirdiklerinizi size haber veririm. Eğer iman eden kimselerseniz bunda sizin için elbette bir ayet vardır.”
Bu ayet Hz. Îsâ’nın Kur’an’daki mucizelerini en yoğun biçimde bir araya getiren ayetlerden biridir.
Fakat ayetin merkezindeki en önemli ifade yalnızca:
mucize
değildir.
Tekrar tekrar:
“Allah’ın izniyle”
denmesidir.
Bu ayrıntı, Kur’an’ın Hz. Îsâ hakkındaki teolojik çerçevesini açık biçimde ortaya koyar:
Îsâ olağanüstü işler yapar.
Fakat bunların kaynağı bağımsız bir ilahî güç değildir.
Allah’ın iznidir.
“İsrailoğullarına Bir Elçi” Ne Anlama Gelir
Ayet Hz. Îsâ’nın:
İsrailoğullarına gönderilen bir elçi
olduğunu bildirir.
Bu, onun tarihsel peygamberlik görevinin belirli bir toplulukla ilişkili olduğunu gösterir.
Hz. Îsâ:
kendi toplumuna,
vahiy geleneğine,
Tevrat çevresine
hitap eder.
Bu nedenle onun görevi önceki vahiy tarihinden kopuk değildir.
“Size Rabbinizden Bir Ayet Getirdim” Ne Demektir
Buradaki ayet:
işaret,
delil,
mucize
anlamlarını taşıyabilir.
Hz. Îsâ’nın gerçekleştirdiği olağanüstü olaylar:
kendi büyüklüğünün reklamı
olarak değil,
Allah tarafından gönderildiğinin işaretleri
olarak sunulur.
Mucizenin yönü peygamberde durmaz.
Allah’a işaret eder.
Çamurdan Kuş Şekli Yapmak Ne Anlama Gelir
Ayet Hz. Îsâ’nın:
çamurdan kuşa benzeyen bir şekil yaptığı,
ona üflediği
ve onun Allah’ın izniyle kuş hâline geldiğini
anlatır.
Bu Kur’an’da Hz. Îsâ’ya nispet edilen en olağanüstü mucizelerden biridir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur:
Îsâ çamuru şekillendirir.
Üfler.
Ama canlılık:
Allah’ın izniyle
ortaya çıkar.
Bu Mucize Hz. Îsâ’nın Yaratıcı Olduğunu mu Gösterir
Kur’an’ın kendi anlatımı açısından hayır.
Çünkü ayet özellikle:
“bi-iznillâh”
yani:
“Allah’ın izniyle”
der.
Eğer Hz. Îsâ bağımsız yaratıcı olarak sunulmak istenseydi bu sınırlayıcı ifade anlamsız olurdu.
Kur’an’ın amacı tam tersidir:
Olağanüstü fiili kabul eder.
Ama yaratıcı kudreti:
Allah’a bağlar.
İnsan da Bir Şeyler “Yaratıyor” Diyebilir miyiz
Gündelik dilde insan:
tasarım yaratabilir,
sanat eseri yaratabilir,
teknoloji üretebilir.
Fakat Kur’an’daki yaratma kavramının en temel anlamında:
yoktan var eden ve hayat veren nihai yaratıcı Allah’tır.
İnsan mevcut maddeleri dönüştürür.
Hz. Îsâ’nın mucizesinde ise canlılığın ortaya çıkması Allah’ın iznine açıkça bağlanır.
Bu nedenle ontolojik yaratma ile insan üretimi aynı şey değildir.
Hz. Îsâ’nın Üflemesi Neden Özellikle Anlatılıyor
Ayette:
“ona üflerim”
denir.
Bu fiziksel fiil mucizenin görünen aracıdır.
Fakat ayetin teolojisinde üflemenin kendisi bağımsız güç taşımaz.
Asıl belirleyici:
Allah’ın iznidir.
Bu, Kur’an’daki mucize anlayışının önemli bir özelliğidir:
Peygamber bir fiil gerçekleştirir.
Ama mucizenin nihai kaynağı peygamber değildir.
“Körü İyileştiririm” İfadesindeki “Ekmeh” Ne Demektir
Ayette kullanılan ekmeh kelimesi klasik sözlük ve tefsirlerde:
doğuştan kör,
ileri derecede kör
gibi anlamlarla açıklanmıştır.
Bu nedenle birçok meal:
“doğuştan körü”
şeklinde çevirir.
Burada amaç tıbbi bir hastalık sınıflandırması yapmak değildir.
Vurgu:
insan imkânlarıyla son derece zor görünen bir rahatsızlığın mucizevi biçimde iyileştirilmesi
üzerindedir.
“Alacalı Hastayı” İyileştirmek Ne Anlama Gelir
Ayette abras kelimesi kullanılır.
Bu kelime geleneksel olarak:
ciltte belirgin beyazlaşmalar oluşturan bir hastalık,
baras
ile ilişkilendirilmiştir.
Eski toplumlarda bu tür hastalıklar yalnızca fiziksel değil, ciddi sosyal dışlanmaya da yol açabiliyordu.
Dolayısıyla şifa:
yalnızca bedenin iyileşmesi değil,
kişinin toplum içine yeniden dönebilmesi
anlamına da gelebilirdi.
Hz. Îsâ Gerçekten Hastaları İyileştiriyor mu
Kur’an’ın anlatımına göre evet.
Fakat yine:
Allah’ın izniyle.
Bu tekrar çok önemlidir.
Hz. Îsâ:
şifa veren peygamberdir.
Ama şifanın mutlak kaynağı olarak sunulmaz.
Aynı ayrım bugün için de önemlidir.
Doktor tedavi eder.
İlaç kullanılır.
Cerrahi yapılır.
Ama dinî dilde nihai şifa Allah’a bağlanır.
“Ölüleri Diriltirim” İfadesi Nasıl Anlaşılmalıdır
Ayet Hz. Îsâ’nın:
ölüleri Allah’ın izniyle dirilttiğini
bildirir.
Bu, onun en büyük mucizelerinden biri olarak sunulur.
Normal insan gücü açısından ölüm geri döndürülemez görünür.
Kur’an ise burada açıkça olağanüstü bir olay anlatmaktadır.
Yine kritik ifade:
“Allah’ın izniyle”
şeklindedir.
Yani Îsâ’nın bağımsız biçimde hayat ve ölüm üzerinde mutlak otoritesi olduğu söylenmez.
Ölü Diriltmek Allah’a Ait Bir Güçse Hz. Îsâ Bunu Nasıl Yapıyor
Çünkü Kur’an mucizeyi:
Allah’ın peygamber aracılığıyla gerçekleştirdiği olağanüstü işaret
olarak sunar.
Bu durumda fiil iki düzeyde düşünülebilir:
Görünen düzeyde:
Hz. Îsâ gerçekleştirir.
Nihai kudret düzeyinde:
Allah izin verir ve gerçekleştirir.
Bu nedenle ayetin kendisi olası yanlış anlamayı önlemek için “Allah’ın izniyle” ifadesini tekrar eder.
Bu Mucizeler Hz. Îsâ’nın İlahlığına Delil Sayılabilir mi
Hristiyan teolojisinde Hz. Îsâ’nın mucizeleri daha geniş Kristolojik inanç sistemi içinde değerlendirilir.
Kur’an ise aynı olağanüstü fiilleri farklı bir teolojik çerçeveye yerleştirir.
Kur’an’ın çerçevesi şudur:
Mucizeler Îsâ’nın peygamberliğine delildir; ilahlığına değil.
Çünkü güç sürekli:
Allah’ın iznine
bağlanmaktadır.
Bu, iki dinin aynı şahsiyet hakkındaki önemli teolojik ayrım noktalarından biridir.
“Yediklerinizi Size Haber Veririm” Ne Anlama Gelir
Ayet Hz. Îsâ’nın insanların:
ne yediklerini
haber verdiğini söyler.
Bu da normal insan bilgisinin dışında kalan bir bilgi olarak mucize kapsamında anlatılır.
Buradaki amaç:
Hz. Îsâ’nın her şeyi mutlak biçimde bildiğini
göstermek değildir.
Ona Allah tarafından verilen özel bilginin işareti olarak anlaşılır.
Mutlak gayb bilgisi Kur’an’da Allah’a aittir.
“Evlerinizde Biriktirdiklerinizi Haber Veririm” Ne Demektir
Hz. Îsâ insanların evlerinde sakladıkları bazı şeyleri de kendilerine haber verecektir.
Bu mucize:
görünmeyen belirli bilgilere Allah’ın bildirmesiyle ulaşma
şeklinde düşünülebilir.
Yine burada peygamber:
mutlak bilgi sahibi
değildir.
Allah’ın bildirdiği ölçüde bilir.
Bu, peygamber ile Allah arasındaki sınırı korur.
Hz. Îsâ Gaybı Biliyor muydu
Kur’an açısından mutlak gayb bilgisi Allah’a aittir.
Peygamberler:
Allah’ın kendilerine bildirdiği
gayb bilgilerinden haberdar olabilir.
Bu nedenle:
“Îsâ bazı gizli şeyleri biliyordu.”
demek ayetle uyumludur.
Ama:
“Îsâ Allah gibi her şeyi biliyordu.”
demek Kur’an’ın tevhid anlayışıyla uyuşmaz.
Bu ayrım son derece önemlidir.
Neden Mucizeler Bu Kadar Farklı Alanlardan Seçilmiştir
Ayette dikkat çekici bir çeşitlilik vardır:
cansızdan canlıya,
hastalıktan sağlığa,
ölümden hayata,
gizli bilgiden açıklığa.
Bu çeşitlilik Hz. Îsâ’nın peygamberliğini destekleyen güçlü işaretler olarak sunulur.
Fakat hepsinin üzerinde tek bir ortak başlık vardır:
Allah’ın kudreti.
Bu nedenle mucizelerin çeşitliliği peygamberi değil, onları mümkün kılan Allah’ın kudretini büyütür.
“Eğer Mümin İseniz Bunda Sizin İçin Bir Ayet Vardır” Ne Demektir
Ayetin sonunda:
“Eğer iman eden kimselerseniz bunda sizin için bir ayet vardır.”
denir.
Bu çok önemli bir noktadır.
Mucizeyi görmek otomatik olarak iman üretmez.
İnsan aynı olayı:
işaret olarak görebilir,
aldatmaca olarak değerlendirebilir,
reddedebilir.
Dolayısıyla mucize yalnızca dış olay değildir.
İnsanın:
ona nasıl baktığı
da önemlidir.
Mucize Gören Herkes Neden İman Etmez
Çünkü insanın inancı yalnızca duyusal kanıtla belirlenmeyebilir.
Kibir,
çıkar,
grup bağlılığı,
korku,
ön yargı
insanın gördüğü şeyi yorumlayışını etkileyebilir.
Tarih boyunca insanlar olağanüstü olay iddiaları karşısında farklı tavırlar göstermiştir.
Kur’an’ın birçok kıssasında da peygamberlerin mucizelerine rağmen inkârın devam ettiği anlatılır.
Bu nedenle:
delil görmek ile delili kabul etmek aynı şey değildir.
Hz. Îsâ’nın Mucizelerindeki En Büyük Mesaj Mucizenin Kendisi mi, “Allah’ın İzniyle” İfadesi mi
Âl-i İmrân 49’un teolojik merkezine geldiğimizde belki en önemli nokta budur.
Ayet çok büyük mucizeler anlatır:
Çamurdan kuş şekli.
Hayat kazanması.
Körün iyileşmesi.
Cilt hastasının iyileşmesi.
Ölünün dirilmesi.
Gizli bilgilerin bildirilmesi.
Bunların her biri tek başına insanı hayrete düşürebilecek olaylardır.
Fakat Kur’an tam bu hayranlığın ortasına bir sınır koyar:
“Allah’ın izniyle.”
Ve bu ifade bir kez değil, özellikle tekrar edilir.
Çünkü insan mucizeyi görünce mucizeyi gerçekleştiren peygamberi:
ilahlaştırmaya
yönelebilir.
Kur’an ise olağanüstülüğü inkâr etmeden şunu söyler:
Güç peygamberde bağımsız değildir.
Hz. Îsâ büyüktür.
Mesih’tir.
Peygamberdir.
Mucizelerle desteklenmiştir.
Ama yine de:
Allah’ın kuludur.
Bu ayetin belki en güçlü teolojik dengesi budur:
Hz. Îsâ’yı küçültme.
Ama onu Allah’ın yerine de koyma.
Mucizesini inkâr etme.
Ama mucizenin sahibini unutma.
Bu yaklaşım yalnız Hz. Îsâ için değil, insan hayatındaki bütün nimetler için düşünülmeye değerdir.
Bir doktor çok büyük bir ameliyat yapabilir.
Bir bilim insanı olağanüstü keşif yapabilir.
Bir insan milyonların hayatını değiştirebilir.
Ama insanın elindeki güç:
mutlak değildir.
İmkân,
zeka,
hayat,
zaman
ona verilmiştir.
Belki Âl-i İmrân 49’un bize bıraktığı en temel soru şudur:
Olağanüstü bir şey gördüğümüzde hayranlığımız bizi araca mı bağlıyor, yoksa bütün imkânların nihai kaynağını düşünmeye mi götürüyor?
