Yapay Zeka Sonrası Yeni İnsan Türü
:Homo Digitalis mi, Homo Nullius mu 
“İnsan bir gün kendisini yeniden adlandırmak zorunda kalırsa, bu ya büyük bir evrimin ya da büyük bir kayboluşun işareti olacaktır.”
— Ersan Karavelioğlu
İnsan Türü Ne Demektir 
Biyolojide tür
yalnızca beden ortaklığı değildir
- Algı ortaklığıdır
- Davranış ortaklığıdır
- Anlam üretme biçimidir
Yeni insan türü tartışması
bedenden değil
bilinçten başlamaktadır.
Yapay Zeka Sonrası “Tür” Kavramı Neden Değişti
Eskiden tür
doğa tarafından belirlenirdi
Bugün ilk kez
bir tür
kendi kendini teknik olarak dönüştürmektedir
Bu
evrim değil
tasarımdır.
Homo Digitalis Nedir
Homo Digitalis
- Dijital ortamda doğan
- Algoritmayla düşünen
- Veriye göre yönlenen
- Fizikselden çok sanalda yaşayan
yeni insan tipidir
Bu varlık
doğayı değil
arayüzleri temel alan bir bilinçtir.
Homo Nullius Nedir
Homo Nullius
“hiç kimse” insanıdır
- Kimliği silinmiş
- Kararı devredilmiş
- Hatırlama yetisi dışsallaştırılmış
- Vicdanı donuklaşmış
Bu insan
var olur
ama özne olmaktan çıkar.
Yeni Tür Fiziksel mi, Ontolojik mi
Bu dönüşüm
kol, bacak, beyin yapısı ile değil
- İrade
- Hafıza
- Sezgi
- Pişmanlık
gibi ontolojik çekirdeklerin çözülmesiyle gerçekleşmektedir.
Hukuk Yeni İnsan Türünü Tanımlayabilir mi
Hukuk
fail arar
sorumlu ister
irade varsayar
Ama Homo Digitalis
kararını algoritmadan alıyorsa
Homo Nullius
hiçbir kararı kendisi vermiyorsa
Hukuk
öznesiz bir türle karşı karşıya kalır.
Veri Epigenetiği: Yeni Türün Görünmez DNA'sı
Artık insan:
- Genetikle değil
- Arama geçmişiyle
- Davranış verisiyle
- Algoritmik izlerle
şekillenmektedir
Bu
veri epigenetiğidir.
Homo Digitalis'in En Büyük Zaafı Nedir
Bağımlılık
- Bildirime
- Onaya
- Görünürlüğe
- Skora
Bu tür
özgürlük ister
ama sürekli bağlı yaşar.
Homo Nullius'un En Büyük Tehlikesi Nedir
Homo Nullius
- Sorgulamaz
- İtiraz etmez
- Tereddüt etmez
- Reddetmez
Bu insan tipi
tarihin gördüğü en kusursuz itaat biçimidir.
Yeni İnsan Türünde Suç Kavramı Ne Olur
Eğer karar
algoritmadan geliyorsa
fail kimdir
Eğer kişi
sadece uyguluyorsa
sorumluluk kimdedir
Yeni tür
suçun da öznesini buharlaştırma riski taşır.
Homo Digitalis Vicdan Taşır mı
Vicdan
yavaş çalışır
acı ister
pişmanlık ister
Oysa algoritmik zihin
- Hızlıdır
- Soğuktur
- Optimizasyon temellidir
Bu nedenle Homo Digitalis
vicdanı taşır ama onu duyamayabilir.
Homo Nullius'un Belleği Var mıdır
Homo Nullius
- Hatırlamaz
- Sunucular hatırlar
- Kayıtlar hatırlar
Hafıza insandan çıkıp
sisteme geçtiğinde
tecrübe de insanlıktan çekilir.
Yeni Tür Evrensel mi Olacak
Evet
Bu dönüşüm
millet tanımaz
sınır bilmez
kültür seçmez
Yeni insan türü
ilk kez küresel doğan bir insan tipi olacaktır.
Devlet Yeni Türü Yönetebilir mi
Devlet
vatandaşı bilir
askeri bilir
vergi mükellefini bilir
Ama Homo Digitalis
sadece bir kullanıcıdır
Homo Nullius
sadece bir profil artığıdır
Devlet
bu türleri
tanımakta gecikmektedir.
Aşk, Acı ve Ölüm Yeni Türde Nasıl Yaşanır
Aşk
eşleşmeye dönüşür
Acı
bildirimle bastırılır
Ölüm
profil kapanışı gibi algılanır
Yeni tür
hayatın eşiğini değil, arayüzünü yaşar.
Homo Digitalis İnsanlıktan Kopuş mudur
Tam kopuş değildir
geçiştir
Ama Homo Nullius
kopuşun
tamamlanmış hâlidir
İkisi arasındaki fark
hala insan kalma direncidir.
Yeni İnsan Türü Direnebilir mi
Evet
Direniş:
- Yavaşlamakla
- Sessiz kalmakla
- Temas kurmakla
- Unutmaya izin vermemekle
olur
Bu
dijital çağın biyolojik ahlakıdır.
Evrim mi, Terk mi Yaşıyoruz
Bu dönüşüm
bilimsel olarak evrim gibi görünür
ama ontolojik olarak
insanın kendini terk edişi olabilir
Son karar
teknolojinin değil
insanın iradesindedir.
Son Söz Yeni İnsan Türü Doğarsa Eski İnsan Nerede Kalır
Eğer bir gün
- İnsan sezgiyi bırakırsa
- Vicdanı hızla değiştirirse
- Hafızayı buluta emanet ederse
- Kararı algoritmaya devrederse
Homo Digitalis doğar
Ama Homo Nullius da
onun gölgesi olarak yürümeye başlar
Ve çağımızın son sorularından biri artık şudur
Yeni insan türü yükselirken, eski insan nereye sığınacaktır
