“Utilitarizmin Sosyal ve Politik Konulara Yaklaşımı Nedir
”
Toplumsal Refah mı, Bireysel Haklar mı
“En çok insan için en büyük mutluluk... ama kimin pahasına?”
— Ersan Karavelioğlu
Utilitarizmin Temel İlkesi Nedir
Utilitarizm, bir eylemin doğru veya yanlış oluşunu, o eylemin sonuçlarına bakarak değerlendirir.
Temsilcileri:
- Jeremy Bentham: Haz = İyilik, Acı = Kötülük
- John Stuart Mill: Kaliteli hazları da ayırarak “yüksek” fayda vurgusu
- Peter Singer: Modern dönemde etik ve hayvan haklarında uygulayıcı
Sosyal Politikada Utilitarist Yaklaşım 
Faydanın Hesaplandığı Toplumlar
| Topluma en çok fayda sağlayan tedavilere öncelik verilmesi (örneğin organ dağıtımında verim) | |
| En çok öğrencinin başarıya ulaşacağı modellerin uygulanması | |
| Suç oranını en çok azaltacak ceza sistemlerinin desteklenmesi | |
| Toplumda en çok zararı azaltacak kişilere yardımın yönlendirilmesi | |
| Acı çekebilen her canlının faydasını dikkate alma (Peter Singer örneği) |
Eleştiriler ve Tartışmalar 
Fayda Uğruna Feda Edilen Değerler
Azınlıkların hakları göz ardı edilebilir: Toplumun genel yararı adına birey hakları ihlal edilebilir
Her şey ölçülebilir mi
: Aşk, sadakat, onur gibi soyut değerler sayıya indirgenemez
Soğuk hesaplamalar, insanî yönü siler: Vicdan değil, fayda öne çıkar
Fayda kıyaslaması adil mi
: Bir çocuğun mutluluğu ile bir şirketin karı aynı terazide midir
Sonuç: Mutluluk mu, Adalet mi
Utilitarizm, toplumun çıkarına odaklanırken bireyin ruhuna dokunmakta zorlanır.
Yine de her sosyal politikanın temelinde bu soru vardır:
Kime ne kadar fayda sağlıyoruz![]()
Bu yaklaşım, sosyal düzeni bilimsel hesaplara göre kurmak isteyenlerin felsefi zeminidir.
Ancak cevapsız kalan bir sorusu da vardır:
Son düzenleme: