Tevbe Suresi 78. Ayette “Allah’ın Onların Gizlediklerini ve Gizli Konuşmalarını Bildiğini, Bütün Gaybı Çok İyi Bilenin Allah Olduğunu Bilmiyorlar mı?” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Tevbe Suresi 78. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:“Allah’ın onların sırlarını ve gizli konuşmalarını bildiğini ve Allah’ın bütün gaybı çok iyi bilen olduğunu bilmiyorlar mı?”
Bu ayet, Tevbe 75–77’de anlatılan:
Allah’a verilen söz,
nimet geldikten sonra sözden dönme,
cimrilik,
yalan
ve kalpte yerleşen nifak
konularının ardından gelir.
Şimdi Kur’an çok temel bir gerçeği hatırlatır:
İnsan başkalarından gizleyebilir; fakat Allah’tan gizleyemez.
“Bilmiyorlar mı?” Sorusu Neden Soruluyor
Ayette:“Elem ya‘lemû...”
yani:
“Bilmiyorlar mı?”
şeklinde bir soru vardır.
Burada Allah gerçekten bilgi istemiyor.
Bu, uyarı ve kınama içeren retorik bir sorudur.
Çünkü Allah’a inandığını söyleyen bir insanın:
Allah’ın her şeyi bildiğine de inanması gerekir.
Buna rağmen gizlice yalan söylemek, plan yapmak ve sonra:
“Kimse bilmiyor.”
diye düşünmek ciddi bir çelişkidir.
“Allah Onların Sırlarını Bilir” Ne Demektir
Ayetteki:“sırrahum”
ifadesi onların gizledikleri şeyleri anlatır.
Bu:
içlerinde taşıdıkları niyet,
gizli düşünce,
sakladıkları plan,
kimseye açıklamadıkları hesap
gibi anlamları kapsayabilir.
İnsan başkasının kalbini bilemez.
Ama Allah bilir.
İnsan için sır olan, Allah için bilinmeyen değildir.
“Gizli Konuşmaları” Ne Anlama Gelir
Ayette ayrıca:“necvâhum”
ifadesi vardır.
“Nevcâ”:
insanların başkalarından gizli biçimde kendi aralarında konuşması,
fısıldaşması,
kapalı görüşme yapması
anlamlarına gelir.
Bu, Tevbe Suresi’nin önceki bölümleriyle doğrudan bağlantılıdır.
Çünkü münafıkların:
gizli konuşmaları,
alayları,
planları
ve ardından bunları inkâr etmeleri
defalarca anlatılmıştır.
Kur’an burada şunu bildirir:
Gizli toplantı, Allah’ın bilgisinin dışında değildir.
Her Gizli Konuşma Kötü müdür
Hayır.Bu çok önemli bir ayrımdır.
İnsanların:
özel meseleleri,
aile sırları,
iş görüşmeleri,
gizli tutulması gereken emanetleri,
bir sürpriz hazırlığı
veya başkasının mahremiyetini koruyan konuşmaları
olabilir.
Bunların hepsi kötü değildir.
Sorun gizliliğin kendisi değil, gizliliğin kötülüğü saklama aracı hâline gelmesidir.
Kur’an’ın eleştirdiği, mahremiyet değil gizli samimiyetsizlik ve bozgunculuktur.
Mahremiyet ile Gizli Kötülük Arasında Ne Fark Vardır
Mahremiyet insanın hakkıdır.İnsan her düşüncesini herkese açıklamak zorunda değildir.
Özel hayat:
aile,
sağlık,
kişisel ilişkiler,
maddi durum
ve başka birçok konuda korunabilir.
Gizli kötülük ise farklıdır.
İnsan başkalarına zarar veren:
yalan,
ihanet,
iftira,
dolandırıcılık
veya planlı haksızlığı
gizli tutmaya çalışabilir.
Mahremiyet korunması gereken bir hak olabilir; kötülüğü gizlemek ise onu doğruya dönüştürmez.
Allah’ın Her Şeyi Bilmesi İnsan Özgürlüğünü Ortadan Kaldırır mı
Hayır.Allah’ın bir şeyi bilmesi ile insanın o şeyi zorla yapmak zorunda kalması aynı şey değildir.
Kur’an insanı:
tercih eden,
sorumluluk taşıyan
ve seçimlerinin sonuçlarıyla karşılaşan
bir varlık olarak anlatır.
Allah’ın bilgisi kusursuzdur.
Ama bu bilgi insanın:
yalanı,
doğruluğu,
iyiliği
ve kötülüğü
kendi iradesiyle seçmesini anlamsız hâle getirmez.
Bilmek başka, zorlamak başka şeydir.
“Allah Biliyor” Düşüncesi İnsanda Nasıl Bir Ahlak Oluşturmalıdır
En temel sonuçlardan biri takvâ bilincidir.İnsan şöyle düşünür:
Kimse görmese de Allah görüyor.
Kimse duymasa da Allah duyuyor.
Kimse bilmese de Allah biliyor.
Bu anlayış, ahlakı yalnızca:
polis,
mahkeme,
toplum baskısı
veya itibar
üzerine kurmamayı öğretir.
Gerçek ahlak, insan yalnızken de sınanır.
İnsan Neden Kimse Görmeyince Daha Kolay Yanlış Yapabilir
Çünkü dış denetim ortadan kalkmıştır.İnsan:
yakalanmayacağını,
eleştirilmeyeceğini,
itibar kaybetmeyeceğini
düşünebilir.
Bu durumda ahlaki sınav daha gerçek hâle gelir.
Bir insan sadece kamera varken dürüstse, dürüstlüğü henüz tam içselleşmemiş olabilir.
Takvâ ise:
kameranın olmadığı yerde de vicdanın çalışmasıdır.
Allah’ın Bilmesi İnsanı Sürekli Korku İçinde mi Yaşatmalıdır
Hayır.Allah’ın her şeyi bilmesi yalnızca korkutucu bir gözetim fikri değildir.
Aynı zamanda büyük bir tesellidir.
Çünkü Allah:
kimsenin görmediği iyiliği de bilir.
Gizlice yapılan yardımı bilir.
İçten edilen duayı bilir.
İnsanların yanlış anladığı samimi niyeti bilir.
Sessizce çekilen acıyı bilir.
Allah’ın bilgisi yalnızca günahı değil, görünmeyen iyiliği de kuşatır.
İnsanlar Bizi Yanlış Anladığında Allah’ın Bilgisi Neden Teselli Olabilir
Bazen insan iyi niyetle bir şey yapar ama kötü anlaşılır.Kendini açıklayamaz.
Hakkında yanlış kanaat oluşabilir.
Böyle zamanlarda kişi:
“Benim niyetimi Allah biliyor.”
diyebilir.
Ancak bu cümle de yanlışımızı örtmek için kullanılmamalıdır.
İnsan gerçekten haksızlık yapmışsa:
“Kalbimi Allah biliyor.”
deyip sorumluluktan kaçamaz.
Çünkü Allah niyeti de davranışı da bilir.
“Allah Gaybı Bilendir” Ne Demektir
Ayetin sonunda:“Allâmü’l-guyûb”
ifadesi vardır.
Bu:
“Gaybları çok iyi bilen, bütün görünmeyenleri eksiksiz bilen”
anlamına gelir.
“Gayb” insanın duyuları ve normal bilgisiyle doğrudan erişemediği alanı ifade eder.
Allah için:
geçmiş,
gelecek,
gizli niyetler,
görünmeyen gerçeklikler
bilgi dışında değildir.
Allah’ın bilgisi yalnızca görünen dünyayla sınırlı değildir.
Peygamber Gaybı Kendi Başına Bilir mi
Kur’an’ın genel öğretisine göre gaybın mutlak bilgisi Allah’a aittir.Peygamber, Allah’ın kendisine bildirdiği kadarını bilebilir.
Bu nedenle Hz. Muhammed’in bazı münafıkların durumunu bilmesi:
kendi başına sınırsız biçimde kalp okuduğu
anlamına gelmez.
Vahiy ne kadarını bildirirse o kadarını bilir.
Bu ayrım tevhid açısından çok önemlidir.
İnsanlar Başkasının Niyetini Kesin Bildiğini Söyleyebilir mi
Hayır.Biz davranıştan bazı sonuçlar çıkarabiliriz.
Bir kişi sürekli yalan söylüyorsa:
“Bu davranış güvenilir değil.”
diyebiliriz.
Ama:
“Senin kalbinde kesin şu niyet var.”
diye mutlak konuşmak farklıdır.
İnsan gözlem yapabilir.
Tahmin edebilir.
Fakat kalbin kesin bilgisi Allah’a aittir.
Bu ayet başkalarının kalbini okumaya değil, önce kendi gizli dünyamızı sorgulamaya çağırır.
Gizli Konuşmalar Toplumsal Güveni Nasıl Etkileyebilir
Eğer bir toplumda insanlar sürekli:arkadan konuşuyor,
gizli gruplar kuruyor,
başkalarını itibarsızlaştırıyor,
kapalı kapılar ardında başka, yüz yüze başka konuşuyorsa
güven hızla azalır.
İnsanlar:
“Acaba benim arkamdan ne konuşuluyor?”
diye yaşamaya başlar.
Bu nedenle gizli kötülük sadece bireysel günah değildir.
Toplumsal güveni de aşındırabilir.
Bu Ayet Gizli Mesajları veya Özel Konuşmaları Araştırmayı Meşru Kılar mı
Hayır.Ayet:
“Allah gizli konuşmaları bilir.”
demektedir.
“İnsanlar birbirinin gizli konuşmalarını mutlaka araştırmalıdır.”
dememektedir.
Kur’an başka yerlerde de tecessüs, yani insanların gizli hâllerini araştırma konusunda uyarıda bulunur.
Bu nedenle:
telefon karıştırmak,
özel mesajları izinsiz okumak,
insanların mahremiyetini sürekli araştırmak
bu ayetin doğal sonucu değildir.
Allah’ın bilmesi, bize Allah gibi sınırsız bilme yetkisi vermez.
Tevbe 77 ile Tevbe 78 Nasıl Birbirini Tamamlıyor
Tevbe 77’de:söz bozmaları
ve yalan söylemeleri
sebebiyle nifakın kalplerinde yerleşmesinden söz edilmişti.
Tevbe 78 şimdi bu insanların unutmuş göründüğü temel gerçeği hatırlatıyor:
Allah onların hem sırlarını hem gizli konuşmalarını biliyor.
Yani yalanın asıl anlamsızlığı burada ortaya çıkar.
İnsan diğer insanları kandırabilir.
Ama Allah’ı kandıramaz.
Bu yüzden iki ayet birlikte:
yalan → kalbin bozulması → gizlinin Allah tarafından bilinmesi
şeklinde güçlü bir ahlaki zincir oluşturur.
Ayetin Bugünkü İnsana En Güçlü Mesajı Nedir
Bugün insan dijital dünyada birçok şeyi gizli yaptığını düşünebilir.Özel mesajlar...
Silinen konuşmalar...
Gizli hesaplar...
Kapalı gruplar...
Anonim kullanıcı adları...
İnsan teknolojik olarak izini silebilir.
Ama Tevbe 78’in mesajı teknolojiyle ilgili değildir.
Daha derindir:
Bir şeyi insanlardan gizlemek, onu ahlaken yok etmez.
İnsan:
mesajı silebilir,
ama yaptığı şeyi yaşamamış hâle getiremez.
Asıl mesele dijital iz değil, kalpte ve davranışta bırakılan izdir.
Sonuç: Tevbe Suresi 78. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Tevbe Suresi 78. ayet, son derece kısa olmasına rağmen samimiyet, mahremiyet, gizlilik, niyet ve Allah’ın bilgisi hakkında çok büyük bir ilke ortaya koymaktadır.Önceki ayetlerde insanlar:
Allah’a söz verdiler.
Sözlerini bozup cimrilik ettiler.
Yalan söylediler.
Ve bu davranışların kalplerinde nifakı derinleştirdiği bildirildi.
Şimdi Kur’an onlara çok temel bir soru yöneltiyor:
“Allah’ın onların sırlarını ve gizli konuşmalarını bildiğini bilmiyorlar mı?”
Bu soru aslında bütün insanlara güçlü bir ayna tutar.
Çünkü hayatımızın iki bölümü vardır:
İnsanların gördüğü bölüm.
Ve:
kimsenin görmediğini düşündüğümüz bölüm.
Toplum önünde dürüst görünmek mümkündür.
Ama gerçek karakterin önemli bir kısmı:
kimse bakmıyorken,
çıkarımız tehlikeye girmiyorken,
yakalanma ihtimali yokken
ne yaptığımızda ortaya çıkar.
Bu nedenle Tevbe 78’in temel mesajı:
“Saklanacak hiçbir özel hayatınız olmasın.”
değildir.
İslam mahremiyeti kabul eder.
İnsan her şeyini herkese açıklamak zorunda değildir.
Fakat mahremiyet ile gizli kötülüğü birbirine karıştırmamak gerekir.
Bir insanın özel alanı olabilir.
Ama o özel alan:
ihanetin,
yalanın,
iftiranın
ve başkalarının hakkını çiğnemenin
güvenli bölgesi değildir.
Ayetin sonunda:
“Allah bütün gaybı çok iyi bilendir.”
denilir.
Bu ifade insanı sadece korkutmamalıdır.
Aynı zamanda rahatlatmalıdır.
Çünkü Allah:
gizli kötülüğü bildiği gibi,
gizli iyiliği de bilir.
Kimsenin teşekkür etmediği fedakârlığı bilir.
Kimsenin görmediği sadakayı bilir.
İçten edilen tövbeyi bilir.
İnsanların yanlış anladığı samimi niyeti bilir.
Ve sessizce gösterilen sabrı bilir.
Bu nedenle Allah’ın bilgisi iki taraflı bir bilinç oluşturur:
Yanlış yaparken: “Kimse bilmiyor.” deme.
İyilik yaparken de:
“Kimse görmedi.” diye üzülme.
Çünkü Allah bilir.
Ayet ayrıca bize insanların iç dünyası konusunda sınırımızı da hatırlatır.
Allah:
sırları,
gizli konuşmaları
ve gaybı bilir.
Biz ise böyle bir bilgiye sahip değiliz.
Dolayısıyla bu ayeti okuyup:
“Ben insanların gerçek niyetini bilirim.”
sonucuna ulaşmak ayetin tam tersine gitmek olur.
Asıl soru başkasının kalbi değil, kendi gizli tarafımızdır.
İnsanların karşısında başka,
yalnızken başka
bir ahlaka mı sahibiz?
Kimse öğrenmeyecek olsaydı yanlış bildiğimiz şeyi yine yapar mıydık?
Ve yaptığımız iyiliği hiç kimse öğrenmeyecek olsaydı yine de yapar mıydık?
İşte samimiyetin çok büyük bir bölümü bu iki sorunun arasında ortaya çıkar.
Tevbe 78 bize belki de şu soruyu yöneltmektedir:
Hayatımızdaki doğruluğu insanların bizi görmesine mi bağlıyoruz, yoksa hiç kimsenin bilmediği sırlarımızın ve konuşmalarımızın da Allah tarafından bilindiğini hatırlayarak, görünmeyen hayatımızı da görünen hayatımız kadar temiz tutmaya çalışıyor muyuz?
