Nâziât Suresi 44. Ayette “Onun Nihai Bilgisi Yalnızca Rabbine Aittir” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Kıyametin Zamanının Yalnızca Allah Tarafından Bilinmesinin Hikmeti Nedir 
Nâziât Suresi 44. Ayet Ne Söyler
Nâziât Suresi’nin 44. ayetinde:
“İlâ rabbike müntehâhâ.”
buyrulur.
Bu son derece kısa ifade genel olarak:
“Onun nihai bilgisi Rabbine aittir.”
veya:
“Onun son bilgisi yalnızca Rabbine varır.”
şeklinde anlamlandırılır.
Bir önceki ayette Hz. Muhammed’in kıyametin vaktini bildirmekle görevli olmadığı belirtilmişti.
- ayet ise bunun nedenini açıklar:
Kıyametin kesin zamanı Allah’ın bilgisindedir.
“İlâ Rabbike” Ne Anlama Gelir
“İlâ rabbike”:
“Rabbine, senin Rabbine”
anlamına gelir.
Buradaki ifade bilgiyi doğrudan Allah’a bağlar.
Kıyametin zamanı:
insanların,
âlimlerin,
peygamberlerin
veya herhangi başka bir yaratılmışın kendi başına ulaşabileceği sıradan bir bilgi değildir.
Ayet kesin sınırı:
Allah’ın bilgisi
olarak çizer.
“Müntehâhâ” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Müntehâ” kelimesi:
son nokta, nihayet, bir şeyin ulaştığı son sınır
anlamlarını taşır.
Dolayısıyla:
“İlâ rabbike müntehâhâ”
ifadesi kıyamet bilgisinin nihai olarak Allah’a dayandığını anlatır.
Başka bir ifadeyle:
Bu konuda bilginin son durağı Allah’tır.
İnsan bundan ötesine kendi imkânıyla geçemez.
Kıyametin Zamanını Gerçekten Yalnızca Allah Mı Bilir
Kur’an’ın genel yaklaşımında kıyametin kesin vakti:
Allah’ın bilgisine ait
olarak sunulur.
Peygamber’e kıyamet hakkında uyarı görevi verilmiştir.
Fakat kesin tarih açıklama görevi verilmemiştir.
Bu nedenle:
“Kıyametin kesin gününü biliyorum.”
iddiası Kur’an’ın bu temel yaklaşımıyla ciddi biçimde çatışır.
Allah Peygambere Kıyametin Tarihini Neden Bildirmemiştir
Ayet bunun bütün hikmetlerini tek tek açıklamaz.
Ancak bağlamdan önemli bir sonuç çıkarılabilir:
İnsanın ihtiyacı olan şey kesin tarih değil, hazırlık bilincidir.
Peygamber:
“Şu tarihte kıyamet olacak.”
demek için değil,
“Hesap gelecektir, hayatınızı buna göre düzenleyin.”
demek için gönderilmiştir.
Vahyin önceliği takvim değil:
sorumluluktur.
Kıyametin Tarihi Açıklansaydı Ne Değişebilirdi
İnsan psikolojisi düşünüldüğünde bazı kişiler:
“Daha çok zaman var.”
diyerek yanlışlarını erteleyebilirdi.
Örneğin kıyametin yüzyıllar sonra olacağını bilen biri:
“Benim dönemimde olmayacak.”
diyerek bütün mesajı kendisinden uzaklaştırabilirdi.
Fakat kıyamet bilinmese bile:
ölümün zamanı da bilinmez.
Bu nedenle insanın kendisine verilen bugünü ciddiye alması gerekir.
Kıyametin Zamanını Bilmemek Bir Eksiklik Midir
Hayır.
Her bilginin insan için gerekli olması gerekmez.
Bir insan:
kendi ölüm tarihini,
gelecekte başına gelecek bütün olayları,
yarın karşılaşacağı bütün insanları
bilmeden de anlamlı bir hayat yaşayabilir.
Bazı bilinmezlikler:
insanın özgür kararlarının ve sorumluluğunun parçası
olabilir.
Asıl mesele her şeyi bilmek değil:
bildiğimiz kadarından sorumlu olmaktır.
İnsan Neden Bilmediği Şeyi Kabul Etmekte Zorlanır
Çünkü insan zihni belirsizliği sevmez.
Bir konu bilinmiyorsa:
tahminler,
hesaplar,
teoriler
üretmeye eğilim gösterebilir.
Bu bazen bilimsel araştırmada çok değerlidir.
Fakat bazı alanlarda insanın:
“Bunu bilmiyorum.”
diyebilmesi gerekir.
Nâziât 44 bu anlamda büyük bir bilgi tevazusu öğretir.
Kıyamet Tarihi Hesaplayanların Temel Sorunu Nedir
Sorun yalnızca hesaplarının yanlış çıkma ihtimali değildir.
Daha temel sorun şudur:
Kur’an’ın Allah’a bıraktığı kesin bilgiyi:
insanın kendi hesabıyla kesinleştirdiğini iddia etmek.
Bir kişi:
harf sayılarından,
sayısal şifrelerden,
astronomik olaylardan
veya başka yöntemlerden yola çıkarak tahminde bulunabilir.
Fakat bunu:
“Kesin kıyamet tarihi budur.”
şeklinde sunmak çok farklı bir iddiadır.
Numeroloji İle Kıyametin Tarihi Bulunabilir Mi
Kur’an’ın bu ayetindeki açık ilke açısından kıyametin kesin tarihini numerolojik yöntemlerle belirlediğini iddia etmek için sağlam bir temel yoktur.
Harflerin rakamsal karşılıklarından veya çeşitli sayı örüntülerinden:
kesin kıyamet günü
çıkarmak güvenilir bir yöntem olarak görülemez.
Çünkü ayetin mesajı insanı tam tersine şuraya yöneltir:
Kesin zaman bilgisi Allah’a aittir.
Kıyametin Bilinmemesi İmtihanla Nasıl İlişkilidir
İnsan bütün sonuçları önceden açıkça bilmeden seçim yapar.
Eğer:
cehennem gözünün önünde,
cennet gözünün önünde,
kıyamet tarihi takviminde
olsaydı insanın tercih ortamı bugünkünden çok farklı olabilirdi.
Dünya hayatının önemli özelliklerinden biri:
gayba rağmen sorumluluk taşımaktır.
İnsan her şeyi görmeden de doğruyu seçmeye çağrılır.
Kıyametin Tarihi Yerine Neden Ölüm Gerçeği Düşünülmelidir
Çünkü kıyamet tarihini bilmesek de şu gerçeği biliyoruz:
Her insan ölecektir.
Bir kişi kıyametin milyon yıl sonra olacağını varsaysa bile kendi dünya hayatının çok daha erken sona ereceği kesindir.
Bu nedenle kişisel açıdan temel soru:
“Dünya ne zaman bitecek?”
kadar:
“Benim dünyadaki sürem ne kadar?”
sorusudur.
Ve onun da kesin cevabını bilmiyoruz.
Ayet İnsan Bilgisinin Sınırını Nasıl Gösterir
İnsan olağanüstü miktarda bilgiye ulaşabilir.
Atomları inceleyebilir.
Galaksileri gözlemleyebilir.
Genleri çözebilir.
Geçmişin izlerini araştırabilir.
Fakat bütün bunlar:
insan bilgisinin sınırsız olduğunu
göstermez.
Nâziât 44 çok temel bir düşünce ortaya koyar:
Bazı gerçeklerin nihai bilgisi insanın erişim alanının dışındadır.
Bilgelik bazen sınırı bilmekle başlar.
Bilmemek İmanla Çelişir Mi
Hayır.
İman:
her ayrıntıyı bilmek
anlamına gelmez.
Bir insan kıyametin:
kesin saatini,
nasıl başlayacağının bütün fiziksel ayrıntılarını,
ahiret âleminin bütün mekanizmalarını
bilmeyebilir.
Ama kıyametin geleceğine inanabilir.
Dolayısıyla dinî inanç ile:
bütün ayrıntılara sahip olmak
aynı şey değildir.
Ayet Peygamberin Konumunu Nasıl Belirler
Bu ayet peygamber ile Allah arasındaki sınırı bir kez daha açık tutar.
Peygamber:
uyarıcıdır.
Allah:
gaybın nihai bilgisine sahip olandır.
Peygamber vahyi aktarır.
Fakat vahyin sahibi değildir.
Allah’ın bildirmediği bir konuda:
mutlak bilgi sahibiymiş gibi davranmaz.
Bu durum peygamberlik anlayışının tevhide dayalı yapısını gösterir.
Ayetin Psikolojik Mesajı Nedir
İnsan kontrol edemediği geleceğe çok fazla zihinsel enerji harcayabilir.
Sürekli:
“Ne olacak?”
diye düşünür.
Fakat geleceğin her ayrıntısını bilemediği hâlde:
bugünkü davranışlarını
kontrol edebilir.
Kıyametin zamanını bilemez.
Ama:
yalan söylememeyi,
adaletli davranmayı,
kırdığı insandan özür dilemeyi,
iyilik yapmayı
bugün seçebilir.
Ayet dikkati bilinmeyenden:
sorumlu olduğumuz alana
çekebilir.
Ayetin Felsefi Mesajı Nedir
Nâziât 44 şu büyük soruyu gündeme getirir:
İnsan bilginin sahibi midir, yoksa bilgiye sınırlı ölçüde ulaşan bir varlık mıdır?
İnsan çoğu şeyi öğrenebilir.
Ama her şeyi bilemez.
Bu gerçeği kabul etmek:
cehaleti övmek
değildir.
Tam tersine gerçek bilgi ahlâkıdır.
Bilmediğini bilmek, bildiğini sanmaktan daha değerlidir.
Ve bazen en doğru cevap:
“Bunun bilgisi bende değil.”
olabilir.
42, 43 Ve 44. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette insanlar:
“Kıyamet ne zaman?”
diye sorar.
- ayette Peygamber’e:
“Sen nerede, onun vaktini bildirmek nerede?”
denilir.
- ayette ise:
“Onun nihai bilgisi Rabbine aittir.”
buyrulur.
Üç ayet birlikte son derece net bir cevap oluşturur:
Soru: Ne zaman?
Cevap: Peygamber bunun kesin tarihini bilmekle görevlendirilmemiştir.
Nihai bilgi: Allah’a aittir.
Bundan sonra sure yeniden insanın asıl sorumluluğuna dönecektir:
uyarılmaya ve hazırlanmaya.
Sonuç: Kıyametin Zamanının Yalnızca Allah Tarafından Bilinmesinin Hikmeti Nedir
Nâziât Suresi 44. ayette:
“İlâ rabbike müntehâhâ.”
buyrulur:
“Onun nihai bilgisi Rabbine aittir.”
Bu kısa ayet çok önemli sınırlar belirler.
Kıyametin:
kesin tarihini Peygamber belirlemez.
İnsanlar belirleyemez.
Numerolojik hesaplar onu kesinleştiremez.
Gayb hakkında kişisel tahminler:
Allah’ın bilgisine eşit hâle getirilemez.
Fakat ayetin en derin mesajı yalnızca:
“Kıyametin tarihini bilemezsiniz.”
değildir.
Daha önemli soru şudur:
Bilmediğimiz tarih karşısında ne yapacağız?
İnsan iki şekilde yaşayabilir.
Birincisi:
“Tarihi bilmiyorum, o hâlde düşünmeyeyim.”
İkincisi:
“Tarihi bilmiyorum, o hâlde bana verilen zamanı daha dikkatli kullanayım.”
Nâziât’ın yönlendirdiği tutum ikincisine daha yakındır.
Çünkü insanın görevi:
geleceğin gizli takvimini çözmek değil, bugünün açık sorumluluğunu yerine getirmektir.
Belki ayetin bıraktığı en büyük bilgelik de budur:
Her şeyi bilmek zorunda değiliz; fakat bildiğimiz doğrulara göre yaşamak zorundayız.
