Nâziât Suresi 43. Ayette “Sen Nerede, Onun Vaktini Bildirmek Nerede” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Kıyametin Kesin Zamanını Peygamber Neden Bilmiyordu 
Nâziât Suresi 43. Ayet Ne Söyler
Nâziât Suresi’nin 43. ayetinde:
“Fîme ente min zikrâhâ.”
buyrulur.
Bu kısa fakat çok güçlü ifade:
“Sen nerede, onun vaktini bildirmek nerede?”
“Onun zamanını açıklamak senin görevin değildir.”
veya anlam bakımından:
“Sen onun vaktini nereden bileceksin?”
şeklinde açıklanabilir.
Bir önceki ayette insanlar Hz. Muhammed’e:
“Kıyamet ne zaman?”
diye soruyordu.
- ayet bu sorunun sınırını belirler.
“Fîme Ente” İfadesi Ne Anlama Gelir
“Fîme ente” ifadesi kelime yapısı bakımından:
“Sen bunun neresindesin?”
gibi güçlü bir sorgulama taşır.
Burada Peygamber küçümsenmez.
Aksine onun görevinin sınırı açıklanır:
Kıyametin kesin zamanını belirlemek onun sorumluluğunda değildir.
Peygamber vahyi bildirir.
Fakat Allah’ın kendisine bildirmediği gayb bilgisini kendiliğinden bilemez.
“Zikrâhâ” Ne Anlama Gelir
“Zikrâ” kelimesi:
hatırlatma, anma, bildirme
anlamları taşır.
Buradaki kullanım kıyametin:
vaktini anmak veya zamanını ortaya koymak
bağlamında anlaşılmıştır.
Dolayısıyla ayetin temel mesajı:
“Kıyametin kesin tarihini açıklamak senin görevin değildir.”
şeklindedir.
Hz. Muhammed Kıyametin Kesin Tarihini Biliyor Muydu
Kur’an’ın bu ve benzeri ayetlerinin ortaya koyduğu anlayışa göre:
hayır, kıyametin kesin zamanı Peygamber’e verilmiş bir bilgi değildir.
Bu son derece önemlidir.
Çünkü Peygamber olmak:
bütün gaybı sınırsız biçimde bilmek
demek değildir.
Peygamber, Allah’ın kendisine bildirdiği kadarını bilir.
Kıyametin kesin zamanı ise Allah’ın bilgisine bırakılmıştır.
Peygamber Neden Kıyametin Tarihini Bilmiyordu
Çünkü onun temel görevi:
kıyametin takvimini açıklamak değil, kıyametin geleceğini bildirmekti.
Aradaki fark büyüktür.
Peygamber:
“Hesap vardır.”
diye uyarır.
Fakat:
“Şu tarihte, şu saatte gerçekleşecektir.”
şeklinde bir takvim vermekle görevlendirilmez.
İnsanlara gereken bilgi:
hesabın kesinliği
olarak sunulur; takvim ayrıntısı değil.
Peygamberin Gaybı Bilmemesi Peygamberliğini Azaltır Mı
Hayır.
Tam tersine Kur’an peygamber ile Allah arasındaki farkı açık biçimde korur.
Peygamber:
kul ve elçidir.
Allah ise:
mutlak bilgi sahibidir.
Eğer peygamberin her bilinmeyeni kendiliğinden bildiği düşünülürse, peygamberlik ile ilâhlık arasındaki sınır bulanıklaşabilir.
Kur’an bu sınırı özellikle korur.
Bu Ayet Peygamber Hakkında Neden Çok Önemlidir
Çünkü peygamberin kendi konumunu aşırı biçimde yüceltmeye karşı güçlü bir ölçü verir.
Hz. Muhammed:
vahiy alır,
Allah’ın mesajını bildirir,
insanları uyarır.
Ama:
Allah değildir.
Mutlak bilgiye sahip değildir.
Kıyametin kesin tarihini bile kendi başına bilemez.
Bu, İslâm’daki tevhid anlayışının önemli sonuçlarından biridir.
İnsanlar Neden Peygamberden Kesin Tarih İstiyordu
Bunun birkaç nedeni düşünülebilir.
Bazıları gerçekten merak etmiş olabilir.
Bazıları:
“Madem kıyametin geleceğini söylüyorsun, ne zaman geleceğini de söyle.”
diyerek meydan okumuş olabilir.
Bazıları ise kıyamet geciktikçe:
hiç gerçekleşmeyeceğini
düşünmüş olabilir.
Fakat ayet tartışmayı tarihten çıkarıp sorumluluğa yöneltir.
Kıyametin Tarihini Bilmemek Onun Gerçekliğini Zayıflatır Mı
Hayır.
Bir olayın zamanını bilmemek, onun gerçekleşmeyeceğini göstermez.
İnsan kendi ölümünün tarihini de bilmez.
Ama:
öleceğini bilir.
Benzer şekilde Kur’an’ın yaklaşımında insan:
kıyametin kesin tarihini bilmez, fakat gerçekleşeceği konusunda uyarılır.
Bilginin iki türü birbirinden ayrılır:
olayın gerçekleşeceğini bilmek
ve:
tam zamanını bilmek.
İnsan Neden Kesin Tarih Öğrenmek İster
Çünkü tarih bilmek kontrol hissi verir.
İnsan:
“Daha on yıl var.”
derse hayatını buna göre planlayabileceğini düşünebilir.
Fakat tam da burada ahlâkî bir sorun ortaya çıkar.
İnsan doğru davranmayı:
takvim yaklaşınca yapılacak bir hazırlığa
dönüştürebilir.
Oysa ahlâk:
son dakika tedbiri
değil, hayat biçimi olmalıdır.
Kıyametin Tarihi Bilinseydi İnsanlar Tövbeyi Erteleyebilir Miydi
Bu güçlü bir ihtimal olarak düşünülebilir.
Bir insan:
“Kıyamete daha elli yıl var.”
diye kesin biçimde bilse:
“Şimdilik istediğim gibi yaşarım, sonra değişirim.”
diyebilirdi.
Fakat insanın kendi ölüm tarihi yine bilinmediği için bu düşünce yine güvenli olmazdı.
Belirsizlik insana:
iyiliği ertelememe
çağrısı yapar.
Kıyametin Kesin Tarihini Söyleyen İnsanlara Nasıl Yaklaşılmalıdır
Nâziât 43 ve devamındaki ayetlerin mantığı açısından son derece ihtiyatlı yaklaşılmalıdır.
Eğer kıyametin zamanını açıklamak Peygamber’in bile görevi değilse:
daha sonraki bir insanın kesin gün ve saat belirlediğini iddia etmesi
çok ciddi bir iddiadır.
Bu nedenle:
tarih hesapları,
gizli şifreler,
numerolojik tahminler
ve kesin kıyamet takvimleri dinî kesinlik gibi sunulmamalıdır.
Ayet Bilginin Sınırlarını Da Öğretiyor Mu
Evet.
İnsan bilgi sahibi oldukça bazen:
her şeyi bilebileceğini
düşünebilir.
Fakat bazı soruların cevabı insanın erişim alanının dışında olabilir.
Bu ayet:
bilmemeyi kabul etmenin de bilgi ahlâkının parçası olduğunu
düşündürür.
Gerçek bilgi yalnızca bildiklerini söylemek değildir.
Bilmediği yerde “bilmiyorum” diyebilmektir.
Peygamberin “Bilmiyorum” Diyebilmesi Neden Değerlidir
Çünkü sahte otorite çoğu zaman her soruya cevap vermek ister.
Gerçek güvenilirlik ise:
bilginin sınırını kabul edebilmekte
de ortaya çıkar.
Bir peygamberin kendisine verilmemiş gayb bilgisini iddia etmemesi:
vahiy ile kişisel bilgiyi birbirinden ayırır.
Bu, dinî bilginin güvenilirliği açısından son derece önemli bir ilkedir.
Ayetin Mesajı Sadece Peygambere Mi Yöneliktir
Doğrudan hitap Peygamber’edir.
Fakat dolaylı mesaj bütün insanlara uzanır.
Eğer Peygamber bile kıyametin kesin zamanını belirlemekle görevlendirilmemişse insanın:
spekülasyonlarla kıyamet takvimi hazırlaması
asıl mesajdan uzaklaşmasına neden olabilir.
Mesele tarih avcılığı değil:
ahlâkî hazırlıktır.
Ayetin Psikolojik Mesajı Nedir
İnsan bazen kontrol edemediği bir geleceğin ayrıntılarını öğrenmeye çalışırken:
kontrol edebildiği bugünü
ihmal eder.
Kıyametin tarihini bilemeyebiliriz.
Ama bugün:
dürüst olup olmayacağımıza,
adaletli davranıp davranmayacağımıza,
birine yardım edip etmeyeceğimize
karar verebiliriz.
Ayet dikkati bilinmeyen gelecekten:
sorumlu olduğumuz bugüne
çevirebilir.
Ayetin Felsefi Mesajı Nedir
Nâziât 43 çok önemli bir bilgi felsefesi sorusu doğurur:
İnsan her şeyi bilmek zorunda mıdır?
Hayır.
Bazı bilgilerin yokluğu insan hayatını anlamsızlaştırmaz.
İnsan kıyametin tarihini bilmeden de:
iyi, adil ve sorumlu
yaşayabilir.
Hatta belki ahlâkın değeri tam burada ortaya çıkar:
Sonucu kesin takvimle hesaplamadan da doğru olanı seçebilmekte.
42. Ve 43. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor
- ayette insanlar:
“Kıyamet ne zaman?”
diye sorar.
- ayette cevap gelir:
“Sen nerede, onun vaktini bildirmek nerede?”
Bu iki ayetin oluşturduğu mesaj çok açıktır:
İnsan:
takvim
istemektedir.
Vahiy ise ona:
takvimin senin için asıl mesele olmadığını
hatırlatmaktadır.
Ve bir sonraki ayette daha da kesin bir ifade gelecektir:
Kıyametin nihai bilgisi Allah’a aittir.
Sonuç: Kıyametin Kesin Zamanını Peygamber Neden Bilmiyordu
Nâziât Suresi 43. ayette:
“Fîme ente min zikrâhâ.”
buyrulur.
Yani anlam olarak:
“Sen nerede, onun vaktini bildirmek nerede?”
Peygamber’in görevi:
kıyametin kesin tarihini açıklamak değildi.
Onun görevi:
kıyametin geleceğini haber vermek, insanları uyarmak ve hesaba hazırlanmaya çağırmaktı.
Bu ayet çok önemli bir sınır öğretir:
Peygamber Allah değildir.
Gaybın tamamını kendiliğinden bilmez.
Allah’ın bildirdiğini bildirir.
Dolayısıyla kıyametin tarihini bilmemesi bir eksiklik değil:
peygamberlik makamının sınırının açık göstergesidir.
Ayet aynı zamanda insanın bitmeyen merakına da cevap verir.
Belki biz de sürekli:
“Ne zaman?”
diye soruyoruz.
Ama Nâziât daha önemli bir soruya yöneltiyor:
“Tarihini bilseydin gerçekten farklı mı yaşayacaktın?”
Eğer cevap evetse, o hâlde tarihi bilmeye gerek kalmadan da bugün farklı yaşamak mümkündür.
Çünkü insanın bilmediği şey:
kıyametin tarihi.
Ama bildiği şey:
hayatının sonsuz olmadığıdır.
Ve bazen insanı değiştirmek için bundan daha fazla takvim bilgisine ihtiyaç yoktur.
