Nâziât Suresi 36. Ayette “Cehennem Görebilen Herkese Açıkça Gösterilir” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Cehennemin O Gün Ortaya Çıkarılması Neyi Değiştirir 
Nâziât Suresi 36. Ayet Ne Söyler
Nâziât Suresi’nin 36. ayetinde:
“Ve burrizeti’l-cahîmu limen yerâ.”
buyrulur.
Bu ifade genel olarak:
“Cehennem, görebilen kimselere açıkça gösterilir.”
veya:
“Cehennem görenlere apaçık ortaya çıkarılır.”
şeklinde anlamlandırılır.
Bir önceki ayette insanın:
hayatta ne için çabaladığını hatırlayacağı
söylenmişti.
Şimdi ise o hatırlamanın ardından:
sonucun görünür hâle gelmesi
anlatılır.
“Burrizet” Kelimesi Ne Anlama Gelir
Ayette geçen “burrizet” kelimesi:
ortaya çıkarılmak, açığa çıkarılmak, görünür hâle getirilmek
anlamlarını taşır.
Yani cehennem artık:
gizli, soyut veya tartışılabilir bir kavram
değildir.
İnsanın önünde:
apaçık bir gerçeklik
hâline gelir.
Bu, ayetin en güçlü vurgularından biridir.
“Cahîm” Ne Anlama Gelir
“Cahîm” kelimesi:
şiddetli biçimde yanan ateş, alevli cehennem
anlamlarını taşır.
Kur’an’da cehennem için farklı isimler kullanılır.
“Cahîm” özellikle:
ateşin yoğunluğunu ve yakıcılığını
öne çıkaran ifadelerden biridir.
Dolayısıyla ayet sadece cehennemin gösterilmesini değil, onun korkutucu niteliğini de hatırlatır.
“Limen Yerâ” Ne Anlama Gelir
“Limen yerâ”:
“görebilen kimse için”
veya:
“gören herkes için”
anlamına gelir.
Buradaki vurgu, cehennemin gizlenmeyecek olmasıdır.
Dünyada insan:
görmediği için inkâr edebilir.
Fakat o gün:
görmek artık kaçınılmazdır.
İnanç tartışması gözle görülen sonuçla karşı karşıya gelir.
Cehennemin “Gösterilmesi” Neden Önemlidir
Çünkü dünyada ahiret:
gayb alanıdır.
İnsan cehennemi gözleriyle görmez.
Onun hakkında vahiy yoluyla bilgi edinir ve inanıp inanmama özgürlüğüne sahiptir.
Fakat kıyamet günü:
gayb olan şey şehadet hâline
yani görünür gerçekliğe dönüşür.
Bu nedenle insanın bilgi durumu tamamen değişir.
O Gün İnanmak Neden Artık Aynı Anlama Gelmez
Çünkü iman dünyada:
görmeden güvenmek ve bilinçli tercih yapmak
boyutuna sahiptir.
Cehennem açıkça görülmeye başladığında:
“Acaba gerçekten var mı?”
sorusu ortadan kalkar.
Artık insan:
inanç ihtimaliyle değil, gerçekleşmiş sonuçla
karşı karşıyadır.
Bu yüzden ahiretteki kesin bilgi ile dünyadaki iman aynı konumda değildir.
Cehennemin Görülmesi İnsanda Nasıl Bir Etki Oluşturabilir
Kur’an’ın genel ahiret tasvirleri düşünüldüğünde:
korku, pişmanlık, çaresizlik ve kesin farkındalık
ön plana çıkar.
Dünyada uzak görülen sonuç:
artık insanın önündedir.
İşte bu yüzden ahiret sahnelerindeki pişmanlık çok ağırdır.
Çünkü insan artık:
ne olması gerektiğini biliyordur, fakat seçim zamanı sona ermiştir.
35. Ve 36. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır
- ayette:
insan yaptıklarını hatırlar.
- ayette:
cehennem açıkça gösterilir.
Bu sıralama son derece çarpıcıdır.
Önce:
geçmiş görünür hâle gelir.
Sonra:
gelecek sonuç görünür hâle gelir.
İnsan bir tarafta:
ne yaptığını,
diğer tarafta:
bu yaptıklarının nereye götürebileceğini
görür.
Cehennemin Ortaya Çıkarılması Bir Sürpriz Midir
İnkâr eden veya umursamayan insan açısından sarsıcı bir sürpriz olabilir.
Ama Kur’an’ın anlatısına göre insan tamamen habersiz bırakılmamıştır.
Uyarılar yapılmış,
peygamberler gönderilmiş,
hesap günü bildirilmiştir.
Bu nedenle cehennemin gösterilmesi:
daha önce hiç duyulmamış bir gerçeğin ilk kez ortaya çıkması değil, uyarılmış olunan gerçeğin artık kesin biçimde görünmesidir.
Cehennem Neden Daha Önce Görünür Değildir
İmtihan fikri açısından dünya hayatının önemli yönlerinden biri budur.
İnsan:
bütün sonuçları önceden gözleriyle görmeden
ahlâkî tercihler yapar.
Eğer cehennem sürekli fiziksel olarak herkesin önünde görünseydi, insan davranışlarının özgür tercih boyutu farklılaşabilirdi.
Dünya:
seçim alanıdır.
Ahiret ise:
sonuç alanıdır.
Cehennemin Gösterilmesi Adaletle Nasıl İlişkilidir
Hesap gününde sonuçların görünür olması, ilâhî adalet fikrinin tamamlayıcı parçalarından biridir.
Dünyada:
zalimin güçlü,
mazlumun güçsüz
göründüğü durumlar olabilir.
İnsan:
“Bu yaptıklarının karşılığı olmayacak mı?”
diye sorabilir.
Ahiret düşüncesi, hiçbir kötülüğün nihai olarak hesapsız kalmayacağını savunur.
Cehennemin ortaya çıkarılması da bu nihai hesap fikrinin bir parçasıdır.
Cehennem Sadece Korkutmak İçin Mi Anlatılır
Hayır.
Korku önemli bir işlev taşır, fakat tek amaç değildir.
Cehennem anlatısı aynı zamanda:
ahlâkî sorumluluğun sonuçları olduğunu
hatırlatır.
Eğer insan yaptığı hiçbir şeyin nihai sonucu olmadığını düşünürse:
adalet,
iyilik,
zulüm,
sorumluluk
kavramlarının anlamı farklılaşabilir.
Kur’an ise insan eylemlerini sonuçsuz bırakmaz.
Cehennem Tasviri İnsanı Umutsuzluğa Mı Sürüklemelidir
Hayır.
Dünyada yaşayan insan açısından cehennem uyarısının amacı:
umutsuzluk değil, yön değiştirme fırsatıdır.
İnsan hâlâ:
tövbe edebilir,
yanlışını düzeltebilir,
hakkını yediği kişiye hakkını verebilir,
iyiliğe yönelebilir.
Ahiret sahneleri tam da bu nedenle dünyada anlatılır:
sonuç gelmeden önce insanın seçimini değiştirebilmesi için.
İnsan Neden Görmeden Önce Uyarıyı Ciddiye Almakta Zorlanır
Çünkü insan zihni yakın ve görünür şeylere daha güçlü tepki verir.
Bugünkü kazanç:
uzaktaki sonuçtan
daha gerçek görünebilir.
Bugünkü haz:
gelecekteki sorumluluğu
gölgeleyebilir.
Bu nedenle insan:
hemen karşılığını görmediği kötülüğü küçümseyebilir.
Nâziât 36 bu psikolojik yanılgıyı kırar:
Görünmüyor olması, hiç var olmadığı anlamına gelmez.
Ayet İnsan Davranışlarında “Sonuç Bilinci” Oluşturur Mu
Evet.
Bir davranışın sonucunu bilmek insanın kararlarını değiştirebilir.
Ayet insana şunu düşündürür:
Bugün yaptığım şeyin nihai sonucu gözümün önünde olsaydı yine aynı şeyi yapar mıydım?
Bu çok güçlü bir ahlâkî ölçüdür.
İnsan yalnızca:
“Şu anda ne istiyorum?”
değil,
“Bu tercih beni nereye götürüyor?”
diye de düşünmelidir.
Ayetin Psikolojik Mesajı Nedir
İnsan bazen gerçekle karşılaşmamak için onu zihninden uzaklaştırır.
Ölümü düşünmez.
Hesabı düşünmez.
Yanlış davranışının sonucunu düşünmez.
Böylece kısa süreli psikolojik rahatlık sağlar.
Fakat gerçek:
düşünülmediği için ortadan kalkmaz.
Nâziât 36, ertelediğimiz yüzleşmelerin bir gün ertelenemez hâle gelebileceğini anlatır.
Ayetin Felsefi Mesajı Nedir
Ayet şu büyük soruyu düşündürür:
Bir gerçeği görmemek, onun var olmadığı anlamına gelir mi?
İnsan duyularının dışında kalan birçok şeyi dolaylı kanıtlarla kabul eder.
Ahiret konusunda ise Kur’an insanın:
görünmeyen fakat bildirilen bir gelecekle
ilişkisini sınar.
O gün fark şudur:
Görünmeyen, görünür olacaktır.
Ve bilgi artık seçimden sonra gelecektir.
34, 35 Ve 36. Ayetler Birlikte Nasıl Bir Sahne Oluşturur
- ayette:
büyük felaket gelir.
- ayette:
insan ne için çabaladığını hatırlar.
- ayette:
cehennem açıkça gösterilir.
Üç ayet adeta üç aşamalı bir yüzleşme oluşturur:
Önce kıyamet gerçeğiyle yüzleşme.
Sonra kendi geçmişiyle yüzleşme.
Sonra yaptığı tercihlerin sonucu ile yüzleşme.
Böylece insanın kaçabileceği hiçbir alan kalmaz.
Sonuç: Cehennemin O Gün Açıkça Gösterilmesi Neyi Değiştirir
Nâziât Suresi 36. ayette:
“Ve burrizeti’l-cahîmu limen yerâ.”
buyrulur:
“Cehennem, görebilenlere açıkça gösterilir.”
Bu ayetin en güçlü mesajı:
görünmeyenin artık görünür olmasıdır.
Dünyada insan cehennemi tartışabilir.
İnanabilir.
İnkâr edebilir.
Unutabilir.
Alay edebilir.
Ya da hayatını onun uyarısını dikkate alarak düzenleyebilir.
Fakat o gün tartışma sona erer.
Çünkü gerçek:
göz önündedir.
İnsan yaptıklarını hatırlamış,
sonucu görmüş
ve hayatındaki tercihlerle bu sonuç arasındaki bağlantıyla yüzleşmiştir.
Belki ayetin bugün yaşayan insana yönelttiği en büyük soru şudur:
Sonucu gözlerimizle görmeden önce, aklımızla ve vicdanımızla görebiliyor muyuz?
Çünkü gerçek bilgelik, sonucu geldikten sonra anlamak değil;
sonuç gelmeden önce davranışını değiştirebilmektir.
