Müddessir Suresi 13. Ayette “Yanında Hazır Bulunan Oğullar Verdim” İfadesi Ne Anlama Gelir 
Müddessir Suresi’nin on üçüncü ayetinde şöyle buyrulur:
“Yanında hazır bulunan oğullar verdim.”
Ayetin Arapçası:
وَبَنِينَ شُهُودًا
Okunuşu:
“Ve benîne şuhûdâ.”
Bu ayet, önceki ayetlerde söz edilen kişiye verilen nimetleri anlatmaya devam etmektedir. Allah onu tek başına yaratmış, kendisine geniş bir servet vermiş ve ardından yanında bulunan, hayatında sürekli yer alan evlatlarla desteklemiştir.
Klasik yorumlarda bu kişinin Velîd bin Muğîre olduğu belirtilir. Ancak ayetin mesajı, ailesini ve çocuklarını kendi gücünün ürünü sanarak kibirlenen bütün insanlara yöneliktir.
“Oğullar Verdim” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayet, söz konusu kişiye çocukların da bir nimet olarak verildiğini bildirir.
İnsan çocuğunun dünyaya gelmesi için sebeplere başvurabilir; fakat onun sağlığını, karakterini, ömrünü ve geleceğini bütünüyle belirleyemez.
Bu nedenle çocuk:
İnsanın mutlak mülkü değil, kendisine emanet edilen bağımsız bir insandır.
Ayet, insanın ailesini yalnızca kendi başarısı olarak görmemesi gerektiğini hatırlatır.
“Benîn” Kelimesi Ne Demektir
Ayette geçen “benîn” kelimesi, oğullar anlamına gelir.
Dönemin toplumunda çok sayıda oğula sahip olmak:
Aile gücü, toplumsal destek, ekonomik yardım ve kabile içindeki nüfuz
anlamına gelebiliyordu.
Bu nedenle ayette oğulların anılması yalnızca aile sevgisini değil, söz konusu kişinin toplumdaki güç ve itibarını da anlatmaktadır.
Ancak bu güç insanın kendi eseri değil, kendisine verilmiş bir imkândır.
“Şuhûdâ” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Şuhûdâ” kelimesi; hazır bulunanlar, yanında olanlar ve göz önünde bulunanlar anlamlarına gelir.
Bu ifade, çocukların uzaklarda dağılmış değil, babalarının yanında ve onun hayatına destek olacak durumda bulunduğunu gösterir.
Onlar:
Toplantılarda, günlük hayatta, ticarette ve toplumsal ilişkilerde
babalarının yanında yer alıyor olabilirlerdi.
Dolayısıyla kişiye yalnızca çocuk değil, yanında bulunan güçlü bir aile çevresi de verilmiştir.
Oğulların Yanında Bulunması Neden Bir Nimet Sayılmıştır
Çocukların yanında bulunması, insan için sevgi ve destek kaynağı olabilir.
İnsan yaşlandığında veya zorlandığında ailesinin desteğine ihtiyaç duyabilir.
Yanında bulunan evlatlar:
Yalnızlığı azaltabilir, aile işlerine yardımcı olabilir ve insana güven duygusu verebilir.
Fakat bu nimet, çocukların yalnızca babanın çıkarlarını gerçekleştiren araçlar olduğu anlamına gelmez.
Çocuklar da kendi kişilikleri, hakları ve sorumlulukları bulunan insanlardır.
Ayet Yalnızca Erkek Çocukları mı Değerli Görür
Ayet belirli bir tarihsel kişinin sahip olduğu oğullardan söz etmektedir. Bu, kız çocuklarının değersiz olduğu anlamına gelmez.
Kur’an’ın genel mesajında insanın değeri:
Cinsiyetine, servetine, soyuna veya toplumsal konumuna göre değil; ahlakına ve sorumluluk bilincine göre
belirlenir.
Ayet, dönemin toplumsal güç ölçülerinden biri olan oğulların söz konusu kişiye bolca verilmesini anlatır.
Burada amaç erkek çocuklarını üstün göstermek değil, verilen nimetlerin büyüklüğünü hatırlatmaktır.
Çocuk Sahibi Olmak Neden Bir İmtihandır
Çocuklar insan için büyük bir sevinç ve rahmet kaynağı olabilir.
Ancak çocuk sahibi olmak aynı zamanda ağır bir sorumluluktur.
Anne ve baba:
Çocuğun bedenini korumak, eğitimini desteklemek, ona güzel ahlak kazandırmak ve adaletli davranmak
zorundadır.
Çocuğu dünyaya getirmek ebeveynlik görevinin başlangıcıdır; tamamlanması değildir.
Aile nimeti, sevgi kadar emek ve fedakârlık da ister.
Çocuklar İnsanın Mülkü müdür
Çocuklar anne ve babanın mülkü değildir.
Ebeveynler çocuklarını yetiştirmekle sorumludur; fakat onların bütün hayatına sınırsız biçimde hükmetme hakkına sahip değildir.
Çocuk büyüdükçe kendi:
Düşüncelerini, tercihlerini, yeteneklerini ve hayat yönünü
geliştirir.
Anne ve babanın görevi onu kontrol altında tutmak değil, sağlıklı ve sorumlu bir insan olarak yetişmesine yardımcı olmaktır.
Sevgi sahiplenmek değil, kişinin gelişmesine alan açmaktır.
Çocuk Sayısı İnsanın Değerini Belirler mi
Bir insanın çok çocuğa sahip olması onu diğer insanlardan üstün yapmaz.
Çocuğu olmayan, az çocuğu bulunan veya çocuk sahibi olamayan insanlar değersiz değildir.
İnsanın değeri:
Kaç çocuğu olduğuyla değil, nasıl bir insan ve nasıl bir ebeveyn olduğuyla
ölçülmelidir.
Çocuk sayısıyla övünmek, çocuğu bağımsız bir insan olmaktan çıkararak toplumsal itibar aracına dönüştürebilir.
Evlatlarla Övünmek Neden Kibre Dönüşebilir
İnsan çocuklarının başarılarından sevinç duyabilir.
Fakat onların eğitimini, servetini, makamını veya sayısını başkalarını küçümsemek için kullanırsa bu sevgi kibre dönüşebilir.
Kişi:
“Benim çocuklarım daha başarılı, daha zengin veya daha güçlü.”
diyerek başka aileleri değersiz görebilir.
Oysa her insanın şartları, imkânları ve sınavları farklıdır.
Evlat nimetinin şükrü, başkalarını küçümsemek değil; iyi insan yetiştirmeye çalışmaktır.
Çocuklar Ailenin Gücü Olarak Kullanılabilir mi
Tarih boyunca geniş aileler ekonomik, siyasi ve toplumsal güç oluşturmuştur.
Bir kişi çocuklarını kendi otoritesini büyütmek, rakiplerini korkutmak veya haksız çıkarlarını korumak için kullanabilir.
Bu durumda aile bağı:
Sevgi ve dayanışma olmaktan çıkarak bir güç örgütüne
dönüşebilir.
Ayet, kişinin yanında bulunan çocukların da kendisine verilmiş nimetler olduğunu hatırlatır.
Bu nimet haksızlığı desteklemek için değil, iyiliği çoğaltmak için kullanılmalıdır.
Anne Ve Baba Çocuğuna Kendi İnancını Zorla Kabul Ettirebilir mi
Anne ve baba çocuğuna inancını, değerlerini ve hayat anlayışını öğretebilir.
Fakat eğitim ile baskı aynı şey değildir.
Çocuğun soru sormasına, düşünmesine ve anlamaya çalışmasına izin verilmelidir.
Sürekli korkutarak veya aşağılayarak verilen dinî eğitim, çocuğun hakikatle sağlıklı ilişki kurmasını zorlaştırabilir.
Ebeveynin görevi:
Güzel örnek olmak, açıklamak, sevgiyle yönlendirmek ve çocuğun vicdanını geliştirmektir.
Çocuğa Bırakılacak En Büyük Miras Nedir
İnsan çocuğuna para, ev, arsa veya başka mallar bırakabilir.
Bunlar hayatı kolaylaştırabilir; fakat tek başına mutluluk ve karakter sağlayamaz.
Çocuğa bırakılacak en değerli miraslar arasında:
Dürüstlük, çalışma ahlakı, merhamet, adalet, özgüven ve doğru ile yanlışı ayırabilme yeteneği
bulunur.
Büyük bir servet bırakıp kötü bir karakter yetiştirmek, çocuğa iyilik yapmak anlamına gelmeyebilir.
Anne Ve Baba Çocukları Arasında Adaletli Olmalı mıdır
Ebeveynler çocukları arasında sevgi, ilgi ve imkân paylaşımında adaleti gözetmelidir.
Her çocuğun ihtiyacı aynı olmayabilir. Bu nedenle adalet her zaman herkese aynı şeyi vermek değildir.
Adalet:
Her çocuğun kişiliğini, yaşını, ihtiyacını ve şartlarını dikkate alarak hakkını korumaktır.
Açık ayrımcılık, sürekli kıyaslama ve bir çocuğu diğerine üstün tutmak kardeşler arasında derin yaralar oluşturabilir.
Çocuğun Başarısı Kime Aittir
Çocuğun başarısında ailenin eğitimi ve desteği önemli olabilir.
Fakat başarı yalnızca anne ve babaya ait değildir.
Çocuğun kendi:
Emeği, iradesi, yeteneği, öğretmenleri, arkadaşları ve karşılaştığı fırsatlar
da rol oynar.
Ebeveyn çocuğun başarısını tamamen kendisine mal etmemelidir.
Aynı şekilde çocuğun başarısızlığını da kendi itibarına yönelik bir saldırı gibi görmemelidir.
Çocuk, ailenin sergilediği bir başarı belgesi değildir.
Çocuklar Anne Ve Babalarının Hatalarından Sorumlu mudur
Her insan kendi tercihlerinden sorumludur.
Çocuk, anne ve babasının yaptığı haksızlıkların otomatik olarak suçlusu değildir.
Ancak çocuk büyüdüğünde ailesinin yanlışlarını bilinçli biçimde devam ettirir veya onlara destek verirse kendi seçiminden sorumlu olur.
Soy bağı:
İyiliği de kötülüğü de kendiliğinden insana aktaran bir kader değildir.
İnsan ailesinden etkilenir; fakat kendi ahlaki kararlarını verme sorumluluğunu taşır.
Çocuklar Anne Ve Babalarını Yanlıştan Uyarabilir mi
Yaşça küçük olmak her konuda haksız olmak anlamına gelmez.
Çocuk veya genç, anne ve babasının yanlış bir davranışını fark edebilir.
Bunu saygılı ve ölçülü biçimde dile getirebilir.
Anne ve baba da:
“Ben büyüğüm, her zaman haklıyım.”
düşüncesine kapılmamalıdır.
Gerçek aile bağı, yalnızca büyüklerin küçüklere öğrettiği değil, herkesin birbirinden öğrenebildiği bir ilişkidir.
Günümüzde “Yanında Hazır Bulunan Çocuklar” Nasıl Anlaşılabilir
Günümüzde birçok aile aynı şehirde veya aynı evde yaşamayabilir.
Çocukların yanında bulunması yalnızca fiziksel yakınlık anlamına gelmez.
İletişim kurmak, ilgilenmek, ihtiyaç anında destek olmak ve duygusal bağını korumak da bir çeşit hazır bulunmadır.
Aynı evde yaşadığı hâlde birbirinin acısını ve düşüncesini bilmeyen insanlar birbirinden uzak olabilir.
Gerçek yakınlık:
Yalnızca aynı yerde bulunmak değil, birbirinin hayatında sevgi ve sorumlulukla yer almaktır.
Ayetin En Derin Anlamı Nedir
Ayetin en derin anlamı, insanın ailesini kendi gücünün kaynağı ve özel mülkü gibi görmemesidir.
Kişiye çocuklar, aile ve destekçiler verilmiş olabilir.
Fakat bütün bunlar:
Şükür, sevgi, eğitim, adalet ve sorumluluk isteyen emanetlerdir.
İnsan ailesinin büyüklüğüyle kibirlenmek yerine, onlara nasıl örnek olduğunu sorgulamalıdır.
Çünkü yanında çok insan bulunması, insanın mutlaka haklı veya değerli olduğunu göstermez.
Sonuç: Evlat Nimeti Güçten Önce Sorumluluktur
Müddessir Suresi’nin on üçüncü ayeti, söz konusu kişiye yanında bulunan oğullar verildiğini bildirir.
Bu çocuklar onun:
Toplumsal gücünü, ailesel desteğini ve dünyadaki rahatlığını
artırmıştır.
Fakat kendisine verilen bu nimetler onu şükre ve hakikate yöneltmemiş; aksine kibir ve inkârını güçlendirmiştir.
Ayet bugünün insanına şu soruları yöneltir:
Çocuklarımı bağımsız insanlar olarak mı, kendi mülküm gibi mi görüyorum?
Onların başarılarıyla başkalarını küçümsüyor muyum?
Çocuklarıma servetten önce ahlak ve vicdan bırakabiliyor muyum?
Ailemde adaletli ve merhametli davranıyor muyum?
Evlat nimetinin hesabını vereceğimi düşünüyor muyum?
Çocuk sahibi olmak yalnızca bir insanın soyunun devam etmesi değildir.
Bir insanın başka bir insanın hayatına yön verecek büyük bir sorumluluğu üstlenmesidir.
