Enfâl Suresi 59. Ayette “İnkâr Edenler Sakın Kurtulduklarını Sanmasınlar; Çünkü Onlar Allah’ı Âciz Bırakamazlar” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Enfâl Suresi 59. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:“İnkâr edenler sakın öne geçtiklerini, kurtulduklarını sanmasınlar. Şüphesiz onlar Allah’ı âciz bırakamazlar.”
Bu kısa ayet çok güçlü bir mesaj taşır.
Enfâl Suresi’nin önceki ayetlerinde:
antlaşmalarını sürekli bozanlar,
ihanet edenler,
savaşta düşmanlıklarını sürdürenler
ve Müslümanlara karşı mücadele eden gruplar anlatılmıştı.
Şimdi Kur’an onlara:
“Geçici olarak sonuçtan kaçmanız, tamamen kurtulduğunuz anlamına gelmez.”
mesajını vermektedir.
“İnkâr Edenler” Burada Kimleri İfade Ediyor
Ayetin bulunduğu bağlam son derece önemlidir.Burada sadece farklı bir inanca sahip sıradan insanlardan söz edilmiyor.
Önceki ayetlerde:
antlaşmalarını tekrar tekrar bozan,
ihanet ihtimali oluşturan,
Müslümanlarla fiilî çatışma hâlinde bulunan
ve düşmanlık sürdüren topluluklardan söz edilmişti.
Bu nedenle ayeti bağlamından koparıp bütün Müslüman olmayan insanlar hakkında bir tehdit gibi kullanmak doğru değildir.
“Sakın Kurtulduklarını Sanmasınlar” Ne Demektir
İnsan yaptığı kötülüğün sonucunu hemen görmeyebilir.Kaçabilir.
Güçlenebilir.
Servet kazanabilir.
Bir süre hiçbir yaptırımla karşılaşmayabilir.
Bu durumda:
“Demek ki yaptığım yanlıştı denemez.”
veya:
“Bana hiçbir şey olmayacak.”
diye düşünebilir.
Ayet tam da bu yanılsamayı kırmaktadır.
Gecikme, kurtuluş anlamına gelmez.
Ayetteki “Öne Geçmek” Ne Anlama Gelir
Arapça ifadede insanın Allah’ın hükmünden kaçıp kurtulabileceği düşüncesi reddedilir.Sanki bir yarışta öne geçip yakalanamayacağını sanan kişi gibi...
İnsan:
“Artık beni kimse yakalayamaz.”
diye düşünebilir.
Kur’an ise hiçbir insanın Allah’ın bilgisinin, kudretinin ve nihai adaletinin dışına çıkamayacağını bildirir.
“Allah’ı Âciz Bırakamazlar” Ne Demektir
Bu ifade insanların Allah’ın hükmünü engelleyemeyeceğini anlatır.İnsan güçlü olabilir.
Kaçabilir.
Plan yapabilir.
Kendisini koruyacak insanlara sahip olabilir.
Ama Allah’ın kudretini etkisiz hâle getiremez.
Burada Allah’ın fiziksel olarak birini kovalamaya ihtiyacı olduğu gibi bir anlam yoktur.
Vurgu ilahi kudretin sınırsızlığıdır.
İnsan Allah’tan Kaçabilir mi
Mekân bakımından Allah’tan kaçmak diye bir şey düşünülemez.Kur’an’a göre Allah insanın:
nerede olduğunu,
ne yaptığını,
ne düşündüğünü
ve neyi gizlediğini
bilir.
İnsan başka bir ülkeden kaçabilir.
Bir mahkemeden saklanabilir.
İnsanlardan gerçeği gizleyebilir.
Ama Allah’ın bilgisinden çıkamaz.
Ayet Neden Hemen Ceza Gelmediğini de Düşündürüyor
Çünkü Kur’an’da ilahi ceza her zaman anında gerçekleşmez.İnsana zaman tanınabilir.
Tövbe imkânı verilebilir.
Yanlışından dönmesi için fırsat bırakılabilir.
Fakat insan bunu:
“Allah görmüyor.”
veya:
“Demek ki ben haklıyım.”
şeklinde yorumlamamalıdır.
Sabırla verilen süre ile onay birbirinden farklıdır.
Bir İnsan Uzun Süre Haksızlık Yapıp Rahat Yaşarsa Bu Ne Anlama Gelir
Bu, haksızlığının doğru olduğu anlamına gelmez.Dünyada adalet her zaman anında gerçekleşmez.
Bazı insanlar yaptıklarının sonucunu dünyada yaşar.
Bazıları ise yaşamayabilir.
Kur’an bu nedenle nihai adaleti ahiret inancıyla tamamlar.
Hiçbir davranış Allah’ın bilgisinden kaybolmaz.
İnsanların Adaletinden Kaçmak İlahi Adaletten Kurtulmak mıdır
Hayır.Bir suç işleyen kişi mahkemeden kaçabilir.
Delilleri gizleyebilir.
İnsanları kandırabilir.
Hatta hayatının sonuna kadar hukuki bir cezayla karşılaşmayabilir.
Ama Kur’an’a göre bu, gerçek anlamda hesap vermediği anlamına gelmez.
Dünya mahkemesinden kaçmak mümkün olabilir.
Allah’ın hükmünden kaçmak mümkün değildir.
Bu Ayet İnsanları Korkutmak İçin mi Söylenmiştir
Ayetin uyarıcı yönü açıktır.Fakat amacı anlamsız korku üretmek değildir.
Aynı zamanda mazlum için bir güven mesajıdır.
Haksızlığa uğrayan kişi:
“Zalim çok güçlü.”
“Kimse ona dokunamıyor.”
“Demek ki adalet hiç gelmeyecek.”
diye düşünebilir.
Ayet ona şunu hatırlatır:
Hiçbir güç Allah’ın adaletinden daha büyük değildir.
Ayet Mazlumlara Nasıl Bir Teselli Veriyor
İnsan haksızlığa uğradığında en ağır duygulardan biri çaresizliktir.Karşıdaki kişinin:
parası,
gücü,
makamı
ve çevresi
çok daha büyük olabilir.
Mazlum kendisini görünmez hissedebilir.
Enfâl 59, haksızlığın Allah’ın bilgisinden gizlenmediğini hatırlatarak insana manevi bir güven verir.
Adalet gecikebilir.
Ama hakikat kaybolmaz.
Bu Ayet İnsanın Kendi Eliyle İntikam Almasını mı Emrediyor
Hayır.Ayet:
“Nasıl olsa Allah cezalandıracak, siz istediğinizi yapın.”
anlamına gelmez.
İnsan hukuk ve adalet sınırları içinde hareket etmekle sorumludur.
Kişisel öfkeyle:
masumlara zarar vermek,
sınırları aşmak,
intikam almak
ve kendisini hâkim yerine koymak
bu ayetten çıkarılamaz.
Nihai hüküm Allah’a aittir.
Allah’ın Adaletine Güvenmek Hukuki Mücadeleyi Bırakmak mıdır
Hayır.Bir haksızlık varsa insan meşru yollarla hakkını arayabilir.
Mahkemeye başvurabilir.
Delil toplayabilir.
Yetkili mercilere müracaat edebilir.
Kendisini savunabilir.
Allah’a güvenmek insanın hukuki ve ahlaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Tevekkül, sebepleri terk etmek değildir.
Ayet Güçlü İnsanlara Nasıl Bir Uyarı Yapıyor
Güç sahibi insan bazen:“Bana kimse bir şey yapamaz.”
diye düşünebilir.
Bu duygu çok tehlikelidir.
Çünkü insan kendisini hesap vermekten uzak gördükçe sınırları aşabilir.
Enfâl 59 ona çok açık bir mesaj verir:
İnsanlardan güçlü olabilirsin.
Ama Allah’ı âciz bırakamazsın.
Gerçek anlamda dokunulmaz değilsin.
“Bana Bir Şey Olmadı” Demek Doğruluğun Kanıtı mıdır
Hayır.Bir davranışın doğru veya yanlış oluşu sonucunun hemen ortaya çıkmasına bağlı değildir.
İnsan yıllarca yalan söyleyebilir ve yakalanmayabilir.
Haksız kazanç elde edebilir ve zenginleşebilir.
Başkalarına zarar verebilir ve kısa vadede avantaj sağlayabilir.
Bunlar yanlışın doğru hâle geldiğini göstermez.
Ahlak, anlık kazançla ölçülmez.
Enfâl 58 ile Enfâl 59 Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
Bir önceki ayette bir topluluğun ihanetinden ciddi biçimde endişe edilirse antlaşmanın gizlice değil, açık biçimde sona erdirilmesi emredilmişti.Yani Müslümanlara:
“Onlar ihanet edecek diye siz de hain olmayın.”
mesajı verilmişti.
Şimdi ise düşman taraf için:
“Kurtulduklarını sanmasınlar.”
denilmektedir.
Bu iki ayet birlikte çok güçlü bir denge oluşturur:
Siz adaletten ayrılmayın.
Onların haksızlığı da hesapsız kalacak sanılmasın.
Ayet İlahi Adalet ile İnsan Ahlakı Arasında Nasıl Bir Denge Kuruyor
İnsan bazen:“Karşı taraf kötülük yapıyor ve ceza görmüyor; o hâlde ben de aynı yöntemleri kullanmalıyım.”
diye düşünebilir.
Kur’an buna izin vermez.
Sen doğru olanı yap.
Antlaşmanı koru.
İhanet edeceksen değil, antlaşmayı bitireceksen bunu açıkça bildir.
Karşı tarafın hesabını ise Allah’tan kaçabileceklerini sanmalarına bırakma.
Yani başkasının kötülüğü senin ahlakını belirlememelidir.
Ayetin Bugünkü İnsana En Güçlü Mesajı Nedir
Bugün insanlar bazen güç sahibi kişilerin hiçbir hesap vermediğini görüp adalete olan inançlarını kaybedebilirler.“Parası varsa kurtulur.”
“Güçlü olana hiçbir şey olmaz.”
“Dünya böyle.”
denilebilir.
Dünya hukukunda gerçekten eksiklikler olabilir.
Fakat Enfâl 59 insanın bakışını yalnızca dünya mahkemesine hapsetmez.
Nihai hesabın Allah’a ait olduğunu hatırlatır.
Bu da hem zalime uyarı hem mazluma tesellidir.
Sonuç: Enfâl Suresi 59. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Enfâl Suresi 59. ayet kısa olmasına rağmen son derece güçlü bir ilke ortaya koymaktadır:Kötülük yapan insan, sonucu hemen görmedi diye kurtulduğunu sanmamalıdır.
Ayetin tarihsel bağlamında:
antlaşmaları bozan,
ihaneti sürdüren
ve savaş hâlinde düşmanlık yapan
gruplar bulunmaktadır.
Onlar geçici olarak kaçabilir.
Planları bir süre işe yarayabilir.
Kendilerini güçlü hissedebilirler.
Fakat Allah’ın adaletini etkisiz hâle getiremezler.
Bu ayet özellikle iki insana sesleniyor gibidir:
Zalime:
“Gücüne güvenip kurtulduğunu sanma.”
Mazluma:
“Karşındaki güçlü diye adaletin tamamen kaybolduğunu düşünme.”
Ve belki de en önemli nokta şudur:
İlahi adalete inanmak bizi kişisel intikama değil, kendi ahlakımızı korumaya yöneltmelidir.
Çünkü önceki ayette Müslümanlara bile:
“İhanetten korkuyorsanız gizlice ihanet etmeyin.”
denilmişti.
Yani Allah’ın adaleti bizi ahlaksızlaşmaya değil, daha adil olmaya çağırır.
Enfâl 59 bize belki de şu soruyu yöneltmektedir:
Bir haksızlık hemen karşılığını bulmadığında gerçekten hesabın ortadan kalktığını mı düşünüyoruz, yoksa Allah’ın adaletinin bizim zaman ölçümüzden daha geniş olduğunu kabul edebiliyor muyuz?
