📖 A‘râf Suresi 29. Ayette “Rabbim Adaleti Emretti; Her Secde Yerinde Yüzünüzü O’na Yöneltin ve Dini Yalnız O’na Has Kılarak Dua Edin” İfadesi

A‘râf Suresi 29. Ayette “Rabbim Adaleti Emretti; Her Secde Yerinde Yüzünüzü O’na Yöneltin ve Dini Yalnız O’na Has Kılarak Dua Edin” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“Adalet yalnızca başkalarından beklediğimiz bir hak değil, kendi davranışlarımızda taşımamız gereken bir sorumluluktur. İbadetin özü ise insanlara görünmek değil, kalbin yönünü yalnız Allah’a çevirebilmektir.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 28. ayetinde insanların bazı çirkin davranışlarını:

“Atalarımızı böyle yaparken bulduk ve Allah da bize bunu emretti.”

diyerek savundukları anlatılmıştı.

1. ayette ise Allah’ın gerçekte ne emrettiği açıklanır:

“De ki: Rabbim adaleti emretti. Her secde yerinde yüzlerinizi O’na yöneltin ve dini yalnız O’na has kılarak O’na dua edin. Sizi başlangıçta yarattığı gibi yine döneceksiniz.”

Bu ayet üç büyük kavramı aynı yerde buluşturur:

Adalet.

İhlas.

Allah’a dönüş.

Yani din yalnızca ritüellerden oluşmaz.

İnsanın:

adaletli olması,

ibadetini samimiyetle yapması

ve sonunda Allah’a döneceğini bilerek yaşaması

istenir.

“De ki: Rabbim Adaleti Emretti” Ne Demektir ​

Bir önceki ayette bazı insanlar kendi yanlış davranışlarını:

Allah’a nispet etmişlerdi.

1. ayet bunu düzeltir:

Allah çirkinliği değil:

adaleti

emreder.

Buradaki adalet, yalnızca mahkemelerdeki hukuk düzeni değildir.

İnsan ilişkilerinde:

hakkı gözetmek,

ölçülü davranmak,

kimseye zulmetmemek

anlamlarını da kapsar.

Kur’an’daki Adalet Kavramı Ne Kadar Geniştir ​

Adalet:

hak sahibine hakkını vermek,

ölçüyü bozmamak,

tarafgirlik nedeniyle gerçeği çarpıtmamak,

güçlü ile zayıf arasında haksız ayrım yapmamak

gibi geniş bir anlam taşır.

Bu yüzden adalet:

sadece devletlerin değil,

her insanın günlük hayatındaki bir sorumluluktur.

İnsan Kendisine Karşı da Adaletsiz Olabilir mi ​

Evet.

İnsan:

bedenine zarar vererek,

hayatını sürekli yanlış alışkanlıklara teslim ederek,

vicdanını bastırarak,

kendi değerini tamamen başkalarının onayına bağlayarak

kendisini de haksızlığa uğratabilir.

Bu nedenle adalet:

başkalarına olduğu kadar

insanın kendisine karşı da doğru ölçüyü korumasıdır.

Adalet Herkese Aynı Davranmak mıdır ​

Her zaman değil.

Adalet ile mutlak eşitlik aynı şey değildir.

Örneğin iki insanın ihtiyaçları farklı olabilir.

Adalet bazen:

herkese aynısını vermek değil,

herkese hakkı olanı vermektir.

Bu nedenle gerçek adalet:

şartları,

sorumlulukları

ve hakları

dikkate alır.

“Her Secde Yerinde Yüzünüzü O’na Yöneltin” Ne Demektir ​

Bu ifade ibadetin merkezine:

Allah’a yönelmeyi

koyar.

İnsan namazda bedeniyle kıbleye yönelir.

Fakat asıl amaç yalnızca fiziksel yön değildir.

Kalbin de:

Allah’a,

hakikate,

samimiyete

yönelmesi gerekir.

Çünkü beden kıbleye dönmüşken kalp:

başka şeylerin peşinde olabilir.

“Yüzünüzü Yöneltmek” Sadece Fiziksel Bir Hareket midir ​

Hayır.

Kur’an’da yüzün bir yere yönelmesi çoğu zaman:

bütün varlığıyla yönelmek

anlamı da taşır.

Bu nedenle ifade:

“İbadetinizin yönünü gerçekten Allah’a çevirin.”

şeklinde anlaşılabilir.

Yani ibadetin merkezinde:

insanların bakışı değil,

Allah’ın rızası

olmalıdır.

“Her Secde Yerinde” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

ibadet yerleri,

namaz vakitleri

ve Allah’a yönelme anları

ile ilişkilendirilmiştir.

Ana fikir şudur:

İnsan ibadete yöneldiğinde:

Allah’ı merkeze almalıdır.

İbadet başka amaçlarla karıştığında:

özündeki samimiyet zedelenebilir.

“Dini Yalnız O’na Has Kılarak” Ne Demektir ​

Bu ifade ihlas kavramıyla yakından ilgilidir.

İhlas:

ibadeti,

duayı,

dini bağlılığı

samimiyetle Allah için yaşamaktır.

Yani insan:

başkalarının beğenisi,

övülmek,

dindar görünmek

için değil,

Allah’ın rızasını gözeterek

ibadet eder.

Riyâ Nedir ve Neden İhlasın Karşıtıdır ​

Riyâ:

ibadet veya iyiliği

insanlara gösterme,

onların takdirini kazanma

amacıyla yapmak demektir.

Bir insan yardım ederken sürekli:

“Herkes benim ne kadar cömert olduğumu görsün.”

diye düşünüyorsa niyeti zarar görebilir.

Bu nedenle ibadetin dış görünüşü kadar:

içindeki amaç

da önemlidir.

Bir İyiliğin Başkaları Tarafından Görülmesi Onu Riyâ Yapar mı ​

Hayır.

Bir iyiliğin görünür olması:

tek başına riyâ değildir.

Asıl mesele:

neden yapıldığıdır.

İnsan başkalarının yanında namaz kılabilir.

Toplum içinde yardım yapabilir.

Ama niyeti Allah’ın rızası olabilir.

Dolayısıyla belirleyici olan:

görünürlük değil, niyettir.

İnsan Kendi Niyetini Nasıl Kontrol Edebilir ​

İnsan kendisine şu soruları sorabilir:

Kimse bunu bilmeyecek olsa yine yapar mıydım?

Kimse beni övmese yine devam eder miydim?

Başkasının takdirini kaybetsem bu iyiliği bırakır mıydım?

Bu sorular:

niyetin gerçek yönünü

anlamaya yardımcı olabilir.

“O’na Dua Edin” İfadesi Neden İhlasla Birlikte Geliyor ​

Çünkü dua:

insanın Allah’la doğrudan ilişkisinin en açık biçimlerinden biridir.

Dua ederken insan:

ihtiyacını,

korkusunu,

umudunu,

acizliğini

Allah’a açar.

Bu ilişkinin samimi olması:

duanın ruhudur.

Dua Sadece Bir Şey İstemek midir ​

Hayır.

Dua:

şükür,

bağışlanma istemek,

yardım dilemek,

Allah’ı anmak,

içini açmak

anlamlarını da taşır.

Bazen dua:

“Bana şunu ver.”

demekten çok:

“Rabbim, beni doğru olanda tut.”

demektir.

Adalet ile İbadet Neden Aynı Ayette Birlikte Bulunuyor ​

Bu son derece önemlidir.

Ayet önce:

adaleti

emreder.

Sonra:

ibadeti ve ihlası

anlatır.

Bu bize dinin:

yalnızca namazdan,

yalnızca ahlaktan

ibaret olmadığını gösterir.

İslam’da:

Allah’a karşı kulluk ile insanlara karşı adalet

birbirinden koparılamaz.

Çok İbadet Eden Ama Adaletsiz Bir İnsan Çelişki Yaşıyor mudur ​

Evet.

Bir insan:

ibadet ediyor

ama aynı zamanda insanlara haksızlık ediyorsa,

ibadetin ahlaki etkisini sorgulaması gerekir.

Çünkü ayet:

aynı nefeste hem:

adaleti

hem de:

Allah’a samimi yönelişi

emreder.

Din:

insanın yalnızca secdesini değil,

davranışını da değiştirmelidir.

“Sizi Başlangıçta Yarattığı Gibi Yine Döneceksiniz” Ne Demektir ​

Ayetin sonunda yeniden:

diriliş

konusuna dönülür.

İnsan ilk kez Allah tarafından yaratılmıştır.

Kur’an’a göre aynı Allah:

onu öldükten sonra yeniden diriltecektir.

Bu nedenle ayet:

ilk yaratılış ile

yeniden yaratılış arasında bağlantı kurar.

İlk Yaratılış Neden Dirilişe Delil Olarak Kullanılır ​

Mantık basittir:

İnsanı ilk kez yaratmaya gücü yeten Allah’ın:

onu yeniden yaratması

imkânsız değildir.

İnsan:

“Öldükten sonra nasıl yeniden dirileceğim?”

diye sorabilir.

Kur’an ise:

“İlk defa nasıl yaratıldığını düşün.”

diyerek cevap verir.

Adalet, İhlas ve Ahiret Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır ​

Ayet bu üç kavramı çok güçlü biçimde birbirine bağlar.

Adalet:

insanın dünyadaki davranışını düzenler.

İhlas:

Allah’la ilişkisindeki samimiyeti düzenler.

Ahiret:

bütün bu davranışların sonunda hesaba dönüşeceğini hatırlatır.

Yani insan:

insanlara karşı adaletli,

Allah’a karşı samimi

ve:

sonunda O’na döneceğinin bilincinde

yaşamalıdır.

Sonuç: A‘râf Suresi 29. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 29. ayet son derece kısa olmasına rağmen dinin çok geniş bir özetini verir:

“Rabbim adaleti emretti.”

Demek ki din:

zulmü,

haksızlığı,

keyfîliği

değil;

adaleti

ister.

Ardından:

“Her secde yerinde yüzünüzü O’na yöneltin.”

denir.

Yani ibadet:

yalnızca bedenin hareketi değil,

kalbin yönelişi

olmalıdır.

Sonra:

“Dini yalnız O’na has kılarak O’na dua edin.”

buyrulur.

Bu da insanın:

gösterişten,

çıkar hesabından,

insanların övgüsüne bağımlılıktan

uzaklaşarak Allah’a samimiyetle yönelmesini ister.

Ve ayetin sonunda:

“Sizi ilk yarattığı gibi yine döneceksiniz.”

denilir.

Böylece insanın bütün hayatı tek bir çizgide birleşir:

Allah tarafından yaratıldık.

Dünyada adalet ve ihlasla yaşamamız istendi.

Ve sonunda:

yeniden Allah’a döneceğiz.

Belki de ayetin insana bıraktığı en güçlü soru şudur:

İnsanlara karşı adaletli, Allah’a karşı samimi ve ölümden sonraki dönüşün farkında bir hayat yaşayabiliyor muyuz?

Çünkü dinin değeri yalnızca:

ne söylediğimizde,

nasıl göründüğümüzde

veya kaç ibadet yaptığımızda değil;

adaletimizin, samimiyetimizin ve karakterimizin birbirini tamamlamasında ortaya çıkar.

“Gerçek dindarlık, secdede Allah’a yönelirken hayatta insanlara haksızlık etmemektir. Adalet olmadan ibadet eksik, samimiyet olmadan ibadet ise ruhsuz kalır.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...