📖 A‘râf Suresi 21. Ayette Şeytanın “Ben Sizin İyiliğinizi İsteyenlerdenim” Diye Yemin Etmesi Ne Anlama Gelir ❓

A‘râf Suresi 21. Ayette Şeytanın “Ben Sizin İyiliğinizi İsteyenlerdenim” Diye Yemin Etmesi Ne Anlama Gelir ​

“Her güzel söz doğru niyet taşımaz. Bazen insanı yanıltan şey açık düşmanlık değil, güven veren bir ses ve iyi niyet görüntüsüdür.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 20. ayetinde şeytan, Âdem ile eşine yasak ağacı:

melek olmanın

veya

ebedî kalmanın

yolu gibi göstermeye çalışmıştı.

1. ayette ise aldatma daha da ileri gider:

“Ve onlara, ‘Şüphesiz ben sizin iyiliğinizi isteyenlerdenim’ diye yemin etti.”

Bu ayet şeytanın yalnızca yanlış bilgi vermediğini gösterir.

O aynı zamanda:

güven kazanmaya çalışır.

Üstelik bunu sıradan bir sözle değil:

yemin ederek

yapar.

Yani aldatma burada yalnızca bir fikir değildir.

Güvenilirlik görüntüsüyle desteklenen:

bilinçli bir manipülasyondur.

Şeytan Neden Yemin Etme İhtiyacı Duydu ​

Çünkü söylediği şeyin inandırıcı olması gerekir.

Âdem ile eşi Allah’ın açık emrini biliyordu:

“Şu ağaca yaklaşmayın.”

Şeytan ise bunun tam tersine onları ağaca yönlendirmek istiyordu.

Bu nedenle yalnızca:

“Bana inanın.”

demek yeterli olmayabilirdi.

Yemin ederek sözünü:

daha güvenilir göstermeye

çalıştı.

Yemin Her Zaman Doğruluğun Kanıtı mıdır ​

Hayır.

İnsanlar yemin ettiklerinde sözlerine ciddiyet katabilirler.

Fakat ayet çok önemli bir gerçeği gösterir:

Birinin yemin etmesi, söylediğinin mutlaka doğru olduğu anlamına gelmez.

Yalan söyleyen biri de:

yemin edebilir.

Bu nedenle hakikatin ölçüsü:

sözün ne kadar güçlü söylendiği değil, gerçeğe uygun olup olmadığıdır.

“Ben Sizin İyiliğinizi İsteyenlerdenim” Sözü Neden Çarpıcıdır ​

Çünkü şeytan kendisini:

düşman,

aldatıcı,

zarar vermek isteyen biri

gibi sunmaz.

Tam tersine:

“Ben sizin iyiliğinizi istiyorum.”

der.

İşte aldatmanın en tehlikeli biçimlerinden biri burada görülür:

zararın iyilik gibi sunulması.

Kötülük Her Zaman Kötü Bir Yüzle mi Gelir ​

Hayır.

Bazen kötü bir davranış:

iyilik,

özgürlük,

kazanç,

başarı,

koruma,

dostluk

gibi gösterilebilir.

Bu nedenle insan yalnızca söylenen kelimelere değil:

sözün gerçek sonucuna

bakmalıdır.

Bir şey:

“Senin iyiliğin için.”

diye sunulabilir.

Ama gerçekten iyiliğe götürmeyebilir.

İnsan Neden İyi Niyet Sözüne Kolayca Güvenir ​

Çünkü insan güvenmek ister.

Birisi:

“Ben senin iyiliğini düşünüyorum.”

dediğinde savunmamız azalabilir.

Özellikle o kişi:

samimi,

yakın,

ikna edici

görünüyorsa sözlerine daha kolay inanabiliriz.

Bu nedenle ayet:

güven ile sorgulamanın birbirine düşman olmadığını

hatırlatır.

Güvenmek Yanlış mıdır ​

Hayır.

İnsan ilişkileri güven olmadan yaşayamaz.

Aile,

dostluk,

evlilik,

ticaret,

toplum

güvene ihtiyaç duyar.

Sorun:

güveni aklın yerine koymaktır.

Birine güvenmek:

onun söylediği her şeyi sorgulamadan kabul etmek

anlamına gelmemelidir.

Şeytanın Bu Sözü Bir Manipülasyon Örneği midir ​

Evet.

Manipülasyon:

kişinin gerçek niyetini gizleyerek

başka bir insanı belli bir davranışa yönlendirmesidir.

Şeytanın gerçek amacı:

Âdem ile eşinin iyiliği değildir.

Ama kendisini:

nasihat eden bir dost

gibi gösterir.

Bu nedenle ayet psikolojik manipülasyonun çok erken bir örneğini ortaya koyar.

Bir Manipülatör Kendini Nasıl Güvenilir Gösterir ​

Her zaman aynı yöntem kullanılmaz.

Bazen:

“Ben seni senden daha iyi düşünüyorum.”

“Ben sadece seni koruyorum.”

“Bunu senin iyiliğin için söylüyorum.”

“Bana güven.”

gibi ifadeler kullanılabilir.

Bu sözlerin hepsi kötü değildir.

Ama önemli soru şudur:

Söz ile davranış birbirini destekliyor mu?

İnsan Birinin Gerçekten İyiliğini İstediğini Nasıl Anlayabilir ​

Tek bir ölçü yoktur.

Fakat bazı işaretlere bakılabilir:

Söyledikleri gerçeklerle uyuşuyor mu?

Sana baskı mı yapıyor?

Soru sormana izin veriyor mu?

Seni korkutarak mı yönlendiriyor?

Kendi çıkarı var mı?

Davranışları sözleriyle tutarlı mı?

Çünkü gerçek iyilik:

sadece söylenmez, davranışta da görünür.

Şeytan Neden Önce Vaat, Sonra Yemin Kullanıyor ​

1. ayette vaat vardır:

“Melek olursunuz.”

“Ebedî kalırsınız.”

1. ayette ise güvence gelir:

“Ben sizin iyiliğinizi istiyorum.”

Yani aldatma iki aşamalıdır:

Önce:

kazanç gösterilir.

Sonra:

güven oluşturulur.

Bu, ikna psikolojisinde son derece güçlü bir yöntemdir.

Büyük Vaatler İnsanları Neden Etkiler ​

Çünkü büyük vaatler insanın:

arzusuna,

korkusuna,

eksiklik hissine

dokunur.

Bir insana:

sonsuz yaşam,

büyük güç,

kolay zenginlik,

olağanüstü başarı

vaat edildiğinde eleştirel düşünmesi zayıflayabilir.

Çünkü insan:

çok istediği şeye daha kolay inanabilir.

“İyi Niyet” Sözü Bazen Sorumluluktan Kaçmak İçin Kullanılabilir mi ​

Evet.

İnsan bazen zarar verdikten sonra:

“Ama benim niyetim iyiydi.”

diyebilir.

İyi niyet değerlidir.

Fakat tek başına:

verilen zararı ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle ahlaki değerlendirmede:

niyet kadar,

sonuç ve sorumluluk

da önemlidir.

Şeytanın Yalanı Neden Daha İnandırıcı Görünmüş Olabilir ​

Çünkü şeytan tamamen saçma bir şey söylemez.

İnsanların güçlü arzularına dokunur:

yükselmek,

kalıcı olmak,

kaybetmemek.

Aldatma çoğu zaman tamamen gerçek dışı bir hikâyeyle değil:

insanın zaten içinde bulunan bir isteği kullanarak

işler.

İnsan En Çok İstediği Şey Üzerinden Aldatılabilir mi ​

Evet.

Bir insanın en güçlü arzusu:

para ise,

para üzerinden.

Makam ise,

makam üzerinden.

Sevilmek ise,

sevgi üzerinden.

Kabul görmek ise,

onay üzerinden

yanıltılması daha kolay olabilir.

Bu nedenle insanın kendi arzularını tanıması:

kendini korumanın önemli bir parçasıdır.

“Bana Güven” Diyen Herkese Şüpheyle mi Bakmalıyız ​

Hayır.

Sürekli şüphe içinde yaşamak sağlıklı değildir.

Fakat önemli kararlar alınırken:

kanıt,

tutarlılık,

sonuç,

güvenilirlik

değerlendirilmelidir.

Ayetin dersi:

kimseye güvenme

değildir.

Daha doğru ders:

yalnızca güven veren sözlere dayanarak karar verme.

Bu Ayet Sahte Dinî Otoritelere Karşı da Bir Uyarı Sayılabilir mi ​

Genel ilke açısından evet.

Bir kişi:

Allah adına konuştuğunu,

senin iyiliğini istediğini,

sana doğru yolu gösterdiğini

söyleyebilir.

Fakat iddiası:

vahye,

ahlaka,

doğruluğa

uygun değilse sorgulanmalıdır.

Din adına konuşmak:

insanı otomatik olarak yanılmaz yapmaz.

İyi Bir Nasihat ile Manipülasyon Arasındaki Fark Nedir ​

Gerçek nasihat:

kişinin iyiliğini amaçlar.

Onu özgür iradesinden mahrum etmeye çalışmaz.

Gerçeği gizlemez.

Baskıyla yönlendirmez.

Manipülasyon ise çoğu zaman:

bilgiyi seçerek verir,

zararı gizler,

çıkarını saklar,

güveni kullanır.

Şeytanın yaptığı tam da budur:

sonucu saklar, vaadi öne çıkarır.

A‘râf Suresi 20. ve 21. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor ​

1. ayette şeytan:

“Rabbiniz size bu ağacı ancak melek olmayasınız veya ebedî kalmayasınız diye yasakladı.”

der.

1. ayette ise:

“Ben sizin iyiliğinizi isteyenlerdenim.”

diye yemin eder.

Yani önce:

şüphe oluşturur.

Sonra:

büyük bir vaat sunar.

Ardından:

kendisini güvenilir dost gibi gösterir.

Bu üç aşama, aldatmanın nasıl işlediğine dair son derece güçlü bir tablo ortaya çıkarır.

Sonuç: A‘râf Suresi 21. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 21. ayet çok kısa olmasına rağmen insan ilişkileri ve aldatma psikolojisi açısından büyük bir ders taşır.

Şeytan:

“Ben sizin iyiliğinizi isteyenlerdenim.”

der.

Üstelik bunu:

yemin ederek

söyler.

Fakat söz doğru değildir.

Bu nedenle ayet insana şunu öğretir:

Güzel sözler her zaman güzel niyetlerin kanıtı değildir.

Yemin:

hakikatin garantisi değildir.

Samimi görünen bir yüz:

samimi bir amacı garanti etmez.

Gerçek güven:

söz, davranış ve hakikatin birbirini doğrulamasıyla

oluşur.

İnsan bazen en çok:

açık düşmanından değil,

dost gibi görünen yanlış yönlendirmeden

zarar görebilir.

Bu yüzden sağlıklı bir iman ve sağlıklı bir akıl:

yalnızca:

“Bunu kim söylüyor?”

diye değil,

aynı zamanda:

“Söylediği şey gerçekten doğru mu?”

diye sorar.

Ve belki de bu ayetin bize bıraktığı en önemli uyarı şudur:

Birinin “Ben senin iyiliğini istiyorum” demesi güzel bir başlangıçtır; fakat hakikatin yerini tutmaz.

“Güven, güzel sözlerden değil; söz ile gerçeğin aynı yerde buluşmasından doğar. İnsan, kendisine iyilik vaat eden sesi dinlemeli ama aklını ve vicdanını asla susturmamalıdır.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...