Yûsuf Suresi 1. Ayette “Elif Lâm Râ. Bunlar Apaçık Kitabın Ayetleridir” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Yûsuf Suresi 1. Ayet Ne Söylüyor
Yûsuf Suresi’nin ilk ayeti şöyledir:“Elif Lâm Râ. Bunlar apaçık Kitabın ayetleridir.”
Ayetin Arapçası:
“Elif Lâm Râ. Tilke âyâtu’l-kitâbi’l-mubîn.”
şeklindedir.
Bu kısa başlangıç, surenin hemen başında iki önemli unsuru yan yana getirir. Birincisi, anlamı konusunda kesin bilgi sahibi olmadığımız “Elif Lâm Râ” harfleridir. İkincisi ise Kur’an’ın “el-kitâbü’l-mubîn”, yani apaçık, açıklayan ve hakikati ortaya koyan Kitap olarak nitelenmesidir.
Bu yan yana geliş son derece düşündürücüdür: Kur’an’ın bazı ayrıntıları hakkında insanın bilgisi sınırlı olabilir; fakat kitabın temel mesajının anlaşılabilir olması bundan etkilenmez.
“Elif Lâm Râ” Nedir
“Elif Lâm Râ”, Kur’an’ın bazı surelerinin başında bulunan ve İslamî ilimlerde hurûf-ı mukattaa, yani “kesik harfler” olarak adlandırılan harflerdendir.Bunlar kelime şeklinde değil, tek tek harf isimleriyle okunur:
Elif, Lâm, Râ.
Benzer başlangıçları başka surelerde de görürüz. Örneğin “Elif Lâm Mîm”, “Hâ Mîm”, “Kâf”, “Nûn” ve başka harf grupları bulunur.
Bu harflerin kesin anlamı konusunda tefsirlerde farklı açıklamalar vardır. Bazı âlimler bunların gerçek anlamının Allah tarafından bilindiğini söylemiş, bazıları dikkat çekici edebî işaretler olduğunu düşünmüş, bazıları ise Kur’an’ın insanların kullandığı aynı harflerden oluşmasına rağmen eşsiz bir söz meydana getirmesine dikkat çektiğini belirtmiştir.
Fakat burada en önemli ilke şudur: Kesin bilgi bulunmayan yerde kesin konuşmamak gerekir.
“Elif Lâm Râ”nın Gizli Bir Şifresi Olduğu Söylenebilir mi
Kur’an’ın bu harflerinden çeşitli sayısal sistemler, geleceğe ilişkin tarihler veya gizli kehanetler çıkarmaya çalışan yorumlar tarih boyunca görülmüştür. Ancak bunların büyük bölümünü kesin vahiy bilgisi olarak sunmak için sağlam bir dayanak yoktur.Örneğin bu harflerden kıyametin tarihini hesaplamak, belirli siyasi olayların yılını çıkarmak veya:
“Bu harflerin gerçek gizli kodunu çözdüm.”
iddiasında bulunmak son derece ihtiyatlı yaklaşılması gereken bir konudur.
İnsan matematiksel veya edebî örüntüler araştırabilir. Fakat araştırma başka, Allah’ın kesin olarak bunu kastettiğini iddia etmek başka şeydir.
Hurûf-ı mukattaa bize aynı zamanda epistemik tevazuyu öğretir: Kur’an’ı ciddiye almak, Kur’an hakkında bilmediğimiz her şeyi biliyormuş gibi davranmak değildir.
Bu Harflerin Anlamını Bilmemek Kur’an’ın “Apaçık” Olmasıyla Çelişir mi
Hayır.Bir kitabın temel mesajının açık olması, içindeki her harfin, her mecazın ve her ayrıntının herkes tarafından aynı anda ve aynı derinlikte anlaşılması demek değildir.
Bugün bir hukuk kitabı çok açık hükümler taşıyabilir, fakat bazı teknik maddeleri uzmanlık gerektirebilir. Bir bilim kitabının ana çerçevesi anlaşılabilirken bazı bölümleri ileri bilgi isteyebilir.
Kur’an’ın “mubîn” oluşu da genel olarak onun hidayet, tevhid, ahlak, sorumluluk ve hakikat bakımından yol gösterici açıklığını ifade eder.
Bu nedenle:
“Elif Lâm Râ’nın kesin anlamını bilmiyorsak Kur’an açık değildir.”
sonucu doğru olmaz.
Açıklık ile her ayrıntının insan bilgisine tamamen açık olması aynı şey değildir.
“Tilke Âyât” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayette:“tilke âyât”
denilir.
“Tilke”, “işte onlar / şunlar” anlamına gelen bir işaret ifadesidir. “Âyât” ise “âyet” kelimesinin çoğuludur ve işaretler, deliller, vahiy cümleleri anlam alanına sahiptir.
Kur’an’daki “âyet” kelimesi yalnız sure içindeki numaralandırılmış cümleleri ifade etmez. Aynı kelime Allah’ın kudretine işaret eden tabiat olayları, mucizeler veya insanın düşünmesine sunulan deliller için de kullanılabilir.
Burada ise bağlam açık biçimde Kitabın ayetlerini, yani vahyedilen ifadeleri anlatmaktadır.
Dolayısıyla Kur’an ayetleri yalnız okunacak metinler değil, aynı zamanda üzerinde düşünülmesi gereken işaretler olarak tanıtılır.
“El-Kitâb” Burada Hangi Kitabı Anlatıyor
Ayette geçen “el-kitâb”, bağlamda Kur’an’ı ifade eder.Kur’an kendisini farklı yerlerde “Kitap”, “Kur’an”, “Zikir”, “Furkan” gibi çeşitli kavramlarla tanıtır. Bu isimlerin her biri vahyin farklı bir yönünü öne çıkarabilir.
“Kitap” ifadesi, vahyin düzenli, bağlayıcı ve korunup aktarılması gereken bir mesaj oluşuna dikkat çeker.
Burada dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da şudur: Kur’an’a “Kitap” denmesi, ilk muhatapların elinde mutlaka bugünkü biçimiyle ciltlenmiş bir mushaf bulunması gerektiği anlamına gelmez. “Kitap” kavramı vahyin ilahî ve bütünlüklü mesajını ifade edebilir.
Bu nedenle tarihsel aktarım biçimi ile vahyin kendisini birbirine karıştırmamak gerekir.
“Mubîn” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Mubîn” kelimesi Arapçada açık, açıklayıcı, ortaya çıkaran, ayırt edilebilir hâle getiren anlam alanlarına sahiptir.Bu nedenle “el-kitâbü’l-mubîn” ifadesi yalnız:
“Okuyan herkes hiçbir açıklamaya ihtiyaç duymadan her ayrıntıyı kesin çözer.”
demek değildir.
Daha temel anlamıyla Kur’an, hak ile batıl arasındaki temel ayrımları ortaya koyan, insanın Allah’la ve ahlakla ilişkisini açıklayan bir rehberdir.
Kur’an:
Allah birdir, insan sorumludur, zulüm yanlıştır, tövbe mümkündür, ahiret vardır, insan hakkı önemlidir
gibi temel mesajları son derece güçlü biçimde tekrar eder.
Bu nedenle “mubîn” oluş, hidayet bakımından açıklık vurgusu taşır.
Kur’an Apaçıksa Tefsire Neden İhtiyaç Var
Bu soru sık sorulur ve önemlidir.Bir metnin ana mesajının açık olması, tarihsel bağlamının, dil özelliklerinin veya ayrıntılı hükümlerinin hiç açıklamaya ihtiyaç duymayacağı anlamına gelmez.
Kur’an yedinci yüzyıl Arapçasıyla nazil olmuştur. Kelimelerin anlam alanları, nüzul bağlamları, başka ayetlerle ilişkileri ve Hz. Peygamber’in açıklamaları bazı konularda önemlidir.
Tefsir burada yardımcı olur.
Fakat tefsir ile vahiy aynı şey değildir.
Kur’an vahiydir; tefsir insanın vahyi anlama çabasıdır.
Bir müfessir çok güçlü deliller sunabilir, fakat yine de insan olarak yanılabilir. Bu nedenle tefsire ihtiyaç duymak Kur’an’ın eksik olduğu anlamına gelmediği gibi, tefsiri Kur’an seviyesine yükseltmek de doğru değildir.
Herkes Kur’an’ı Kendisi Okuyabilir mi
Evet, insan Kur’an’ın anlamını okuyabilir, üzerinde düşünebilir ve ondan öğüt alabilir. Kur’an yalnız dar bir din adamı sınıfına hitap eden kapalı bir metin değildir.Fakat bundan:
“Ben bir çeviri okudum, artık bütün tefsir, dil ve tarih uzmanlığını gereksiz görüyorum.”
sonucu çıkmamalıdır.
Kur’an’ı doğrudan okumak değerlidir.
Uzmanlıktan yararlanmak da değerlidir.
İkisini birbirine düşman etmek gerekmez.
Sağlıklı yaklaşım şudur: Metni kendin oku, düşün, sor; fakat karmaşık meselelerde güvenilir uzmanlığın birikiminden de faydalan.
Uzman yanılabilir ama uzmanlık değersiz değildir.
Kur’an Meali Kur’an’ın Kendisi midir
Tam anlamıyla aynı şey değildir.Kur’an’ın Arapça metni vahiy olarak kabul edilir. Meal ise bu Arapça metnin başka bir dile anlam aktarımıdır.
Her tercümede kaçınılmaz olarak yorum unsuru bulunur. Çünkü bir Arapça kelime Türkçede bazen tek bir kelimeyle bütün anlam alanını taşıyamaz.
Bu nedenle iki meal arasında farklılık görmek:
“Biri Kur’an’ı değiştirmiş.”
sonucunu otomatik olarak doğurmaz.
Çoğu durumda farklı çeviri tercihleri söz konusu olabilir.
Sincere ve ilmî bir tercüme, Kur’an’ı değiştirmek değil anlamını başka dile taşımaya çalışmaktır.
Bu nedenle özellikle önemli ayetlerde birkaç güvenilir meal ve tefsiri karşılaştırmak yararlı olabilir.
Kur’an’ın Apaçık Olması Her Ayette Tek Bir Yorum Bulunduğu Anlamına mı Gelir
Hayır.Bazı ayetlerin anlamı çok doğrudandır. Bazı ayetlerde ise kelimenin anlam alanı, gramer yapısı veya tarihsel bağlam nedeniyle birden fazla makul yorum bulunabilir.
Tefsir tarihinde bunun çok sayıda örneği vardır.
Bu durum:
“Kur’an ne dediğini bilmiyor.”
anlamına gelmez.
İnsan dilinin doğasında bağlam, mecaz, vurgu ve anlam katmanları vardır.
Bununla birlikte:
“Madem farklı yorumlar var, o hâlde her yorum eşit derecede doğrudur.”
sonucu da çıkmaz.
Yorumlar delil, dil ve bağlam bakımından değerlendirilebilir.
Yorum çeşitliliği relativizm demek değildir.
Kur’an’ın Açıklığı Bilimsel Bir Ansiklopedi Olduğu Anlamına mı Gelir
Hayır.Kur’an kendisini hidayet ve vahiy kitabı olarak sunar; modern fizik, kimya, biyoloji veya astronomi ders kitabı olarak değil.
Bu nedenle her ayetten zorla modern bir bilimsel teori çıkarmaya çalışmak doğru olmayabilir.
Bir ayetin doğa hakkında işaret taşıması mümkündür. Fakat:
“Bu kelime kesin olarak kuantum fiziğini, şu harf DNA’yı, bu sayı kara delikleri anlatıyor.”
gibi iddialar çoğu zaman metnin taşıdığı anlamdan çok daha ileriye gidebilir.
Bilim değişen ve gelişen insan bilgisidir.
Kur’an’ın mesajını sürekli değişebilen bilimsel modellere zorla bağlamak, teori değiştiğinde ayet yorumunu da gereksiz biçimde krize sokabilir.
Kur’an bilimsel düşünmeye engel değildir; fakat teknik bilim kitabı da değildir.
“Apaçık Kitap” İfadesi İnsanı Düşünmekten Kurtarır mı
Tam tersine.Kur’an’ın açık olması:
“Hiç düşünme, sadece oku.”
demek değildir.
Kur’an tekrar tekrar insanı düşünmeye, akletmeye, ibret almaya ve değerlendirmeye çağırır.
Bir mesajın açık olması düşünmeyi gereksiz kılmaz. Örneğin:
“Adaletli ol.”
ifadesi çok açıktır.
Fakat adaletin karmaşık bir olayda nasıl uygulanacağını belirlemek ciddi düşünce gerektirebilir.
Aynı şekilde:
“Zulmetme.”
ilkesi açıktır ama gerçek hayatta kimin hakkının nasıl korunacağı hukuk, bilgi ve değerlendirme gerektirebilir.
Açıklık, düşünmenin sonu değil doğru düşünmenin başlangıcı olabilir.
Kur’an’ı Anlamak İçin Arapça Bilmek Şart mıdır
Kur’an’ın Arapçasını bilmek büyük avantaj sağlar; özellikle derin tefsir çalışması yapmak isteyen biri için dil bilgisi son derece değerlidir.Fakat:
“Arapça bilmiyorsan Kur’an’dan hiçbir şey anlayamazsın.”
demek doğru değildir.
İnsan güvenilir tercümelerden Kur’an’ın temel mesajını öğrenebilir.
Tıpkı başka bir dilde yazılmış önemli bir eserin tercümesinden ciddi bilgi edinilebilmesi gibi, Kur’an mealleri de anlamaya yardımcı olur.
Ancak tercümenin sınırlı olduğunu bilmek önemlidir.
Özellikle tartışmalı bir ayette:
“Türkçe çeviride böyle yazıyor, başka hiçbir anlam olamaz.”
demek yerine Arapça kelimenin anlam alanına ve tefsirlere bakmak daha sağlıklıdır.
Hurûf-ı Mukattaa İman Testi midir
Bu harflerin varlığı insana bir tevazu dersi verebilir; ancak:“Anlamını sorguluyorsan imanında sorun vardır.”
demek doğru değildir.
İnsan doğal olarak:
“Bu harfler ne anlama geliyor?”
diye sorabilir.
Tefsir âlimleri de zaten yüzyıllar boyunca aynı soruyu sormuş ve çeşitli açıklamalar geliştirmiştir.
Soru sormak, vahyi reddetmek değildir.
Bilakis bazen soru öğrenmenin başlangıcıdır.
Sağlıklı tutum:
“Kesin anlamını bilmiyoruz; tefsirlerde şu görüşler bulunuyor.”
demektir.
“Bilmiyorum” sözü dinî ilimde utanılacak değil, gerektiğinde dürüstçe söylenmesi gereken bir sözdür.
“Elif Lâm Râ” Üzerinden Numeroloji veya Ebcedle Gelecek Okunabilir mi
Ebced ve sayısal yorumlar İslam kültür tarihinde farklı biçimlerde kullanılmıştır. Bunları tarihsel bir olgu olarak incelemek mümkündür.Fakat bir insan:
“Elif Lâm Râ’nın sayısal toplamından şu savaşın tarihi kesin çıkıyor.”
veya:
“Bu harfler kıyametin tarihini bildiriyor.”
dediğinde çok daha güçlü bir iddia ortaya koymaktadır.
Kıyametin zamanı gibi gayb alanları konusunda Kur’an’ın genel ilkesi, insanın kesin tarih bilgisine sahip olmadığıdır.
Dolayısıyla hurûf-ı mukattaayı gizli kehanet makinesine çevirmek doğru değildir.
Dinî merak, delilsiz kesinlik üretme alışkanlığına dönüşmemelidir.
Yûsuf Suresi Neden Böyle Bir Başlangıçla Açılıyor
Yûsuf Suresi birazdan Kur’an’ın en bütünlüklü peygamber anlatılarından birine geçecektir. Hz. Yûsuf’un çocukluğundan başlayıp ailesiyle yeniden buluşmasına kadar uzanan uzun bir kıssa anlatılacaktır.Bu nedenle ilk ayetin:
“Bunlar apaçık Kitabın ayetleridir.”
demesi, gelecek anlatının sıradan bir masal veya eğlencelik hikâye olmadığını baştan bildirir.
Bir sonraki ayette Kur’an’ın Arapça indirildiği, ardından üçüncü ayette ise Hz. Yûsuf kıssasının anlatılacağı ifade edilecektir.
Yani surenin başlangıcı okuyucuya adeta şöyle der: “Şimdi okuyacağın kıssa yalnız güzel bir hikâye değildir; vahyin içinde sana hakikat ve öğüt taşıyan bir anlatıdır.”
Hûd Suresi’nin Sonu ile Yûsuf Suresi’nin Başlangıcı Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır
Hûd 123:“Göklerin ve yerin gaybı Allah’a aittir.”
diyerek sona ermişti.
Yûsuf 1 ise:
“Elif Lâm Râ. Bunlar apaçık Kitabın ayetleridir.”
diye başlıyor.
Bu geçiş son derece anlamlıdır.
Hûd Suresi bize gayb karşısında sınırımızı hatırlattı. Yûsuf Suresi ise Allah’ın bize gaybdan ne kadarını vahiy yoluyla bildirdiğine ilişkin yeni bir kıssayı açıyor.
Hz. Yûsuf’un hayatını kendi tarihsel araştırmamızla bütün ayrıntılarıyla bilemezdik. Kur’an bu kıssadan Allah’ın bildirmek istediği bölümleri vahiy aracılığıyla anlatır.
Yani ilke şudur:
Gaybı kendimiz uydurmayız; Allah’ın bildirdiği kadarını kabul ederiz.
Bu, hurûf-ı mukattaa konusunda da aynı ölçüyü gerektirir: Allah açıklamadıysa kesin anlam icat etmeyiz.
Sonuç: Yûsuf Suresi 1. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Yûsuf Suresi 1. ayet yalnızca birkaç kelimeden oluşmasına rağmen Kur’an’ı nasıl okumamız gerektiği hakkında çok güçlü bir yöntem öğretir: Hem güven hem tevazu.Güven vardır; çünkü karşımızdaki metin kendisini “apaçık Kitap” olarak tanıtır. Kur’an insanı karanlıkta bırakmak için değil, hakikate yönlendirmek için gelmiştir. Tevhid, adalet, sorumluluk, tövbe, merhamet ve ahiret gibi temel konularda güçlü ve tekrar eden bir rehberlik sunar.
Fakat aynı ayetin başında “Elif Lâm Râ” vardır ve bu harflerin kesin anlamını bilmiyoruz.
İşte burada tevazu başlar.
Bu iki unsur birlikte bize çok önemli bir din anlayışı öğretir: Her şeyi bilmiyoruz diye hiçbir şey bilinemez demeyiz; bazı şeyleri açıkça biliyoruz diye de her şeyi bildiğimizi sanmayız.
Dinî düşüncede iki uç tehlikelidir.
Birinci uç:
“Her şey gizemlidir, hiçbir şey anlaşılamaz.”
demektir.
İkinci uç ise:
“Kur’an’da geçen her harfin bütün gizli sırlarını ben çözdüm.”
iddiasıdır.
Yûsuf 1 bizi ikisinin arasındaki sağlam yola çağırır: Açık olanı açık biçimde kabul et; bilinmeyende sınırını bil.
Ayetin ikinci büyük mesajı vahiy ile insan yorumunu birbirinden ayırmaktır. Kur’an “Elif Lâm Râ” der. Bunun üzerine müfessirler farklı açıklamalar geliştirir. Kur’an vahiydir; bu açıklamalar ise yorumdur. Bir yorumu güçlü bulabiliriz fakat onu:
“Allah kesinlikle yalnız bunu kastetti.”
seviyesine taşımak için ayrıca delil gerekir.
Bu ayrım yalnız hurûf-ı mukattaa için değil, bütün dinî düşünce için önemlidir.
Bir âlimin yorumu saygıdeğer olabilir.
Bir mezhebin görüşü güçlü olabilir.
Bir tefsir çok etkileyici olabilir.
Fakat insan yorumu yine insan yorumudur.
Üçüncü büyük mesaj “Bilmiyorum” diyebilmenin değeridir. Dinî konularda bazı insanlar her soruya cevap vermek zorunda hisseder. Cevabı bilmediğinde bile tahmin yürütür ve bunu kesin bilgi gibi anlatabilir.
Oysa bazen en ilmî cümle:
“Bunun kesin anlamını bilmiyoruz.”
cümlesidir.
Bu ifade imanı zayıflatmaz.
Aksine doğru bilgi ile tahmini ayırdığı için bilgi ahlakını güçlendirir.
Dördüncü büyük mesaj, Kur’an’ın açıklığını sloganlaştırmamaktır. Bir insan:
“Kur’an apaçık, o yüzden benim okuduğum Türkçe mealden çıkardığım her sonuç tartışmasız doğrudur.”
diyemez.
Çünkü Kur’an’ın dili, bağlamı, diğer ayetlerle ilişkisi ve peygamberî açıklaması önemlidir.
“Apaçık” olmak, “Benim ilk izlenimim kesin vahiydir” anlamına gelmez.
Aynı şekilde tefsire ihtiyaç duyulması da:
“Kur’an anlaşılmaz.”
anlamına gelmez.
İki tarafı dengede tutmak gerekir.
Beşinci büyük mesaj Kur’an’ı yalnız uzmanlara kapatmamak, ama uzmanlığı da küçümsememektir. Her Müslüman Kur’an okuyabilir, meal okuyabilir, soru sorabilir ve üzerinde düşünebilir. Fakat derin dil ve hukuk meselelerinde uzmanların birikiminden yararlanmak akıllıca olur.
Bu denge çok değerlidir:
Kur’an senin de kitabındır; fakat sen bütün ilimlerin otomatik uzmanı değilsin.
Altıncı büyük mesaj, hurafeye karşı dikkatli olmaktır. “Elif Lâm Râ” gibi gizemli görünen ifadeler insanın hayal gücünü harekete geçirebilir. Buradan sayı kodları, kehanetler ve gelecek tahminleri üretmek cazip gelebilir.
Ama dinî cazibe delil değildir.
Bir iddianın heyecan verici olması onu doğru yapmaz.
Gizem, kanıt yerine geçmez.
Yedinci büyük mesaj, Kur’an’ın bilim kitabına indirgenmemesidir. “Apaçık Kitap” demek:
“Bütün fizik, kimya, tıp ve mühendislik formülleri burada gizlidir.”
demek değildir.
Kur’an insana varoluşsal ve ahlaki rehberlik sunar. Bilim ise yaratılmış dünyadaki mekanizmaları araştırır.
İkisini düşmanlaştırmak da, birini zorla diğerine dönüştürmek de gereksizdir.
Kur’an hidayet kitabıdır; bilimsel araştırma ise insanın gözlenebilir evreni anlamaya yönelik faaliyetidir.
Sekizinci büyük mesaj, Yûsuf Suresi’ne girerken kıssayı doğru okumaya hazırlanmaktır. Birazdan kardeş kıskançlığı, kuyu, kölelik, iftira, hapishane, iktidar, kıtlık, bağışlama ve aileyle yeniden buluşma gibi çok güçlü olaylar anlatılacaktır.
Fakat bunları yalnız bir roman gibi okumamak gerekir.
Her bölüm:
insan karakteri, sabır, iffet, kıskançlık, güç, affetme, aile ve ilahî takdir
üzerine çok derin dersler taşıyacaktır.
Yûsuf 1 daha kıssaya başlamadan bize:
“Bunun bir vahiy metni olduğunu unutma.”
der.
Dokuzuncu ve belki en önemli mesaj ise bilgi ile teslimiyet arasındaki dengedir. İnsan aklını kullanır, araştırır ve anlamaya çalışır. Fakat bir noktada bilgisinin sınırını da kabul eder.
İşte “Elif Lâm Râ” bu sınırı hatırlatırken:
“Bunlar apaçık Kitabın ayetleridir.”
ifadesi de insanı tamamen belirsizliğe bırakmaz.
Bu iki ifade birlikte adeta şöyle der:
Her şeyi bilmiyorsun; ama yolunu bulamayacak kadar da karanlıkta değilsin.
Yûsuf Suresi 1. ayetin bütün mesajını birkaç cümlede toplamak mümkündür: Hurûf-ı mukattaa hakkında kesin bilgi yoksa kesinlik üretme. Kur’an’ın temel rehberliğinin açık olduğunu kabul et, fakat kendi yorumunu vahyin kendisi sanma. Meal ile Arapça aslın aynı olmadığını bil, fakat meal okumayı değersizleştirme. Uzmanlardan yararlan, fakat onları yanılmazlaştırma. Gizli kodlar ve kehanetler peşinde koşarken ayetin açık ahlaki mesajını kaybetme. Kur’an’ı bilim ansiklopedisine dönüştürme ve bilmediğin yerde dürüstçe ‘Allah en doğrusunu bilir’ diyebil.
Bir sonraki ayet olan Yûsuf Suresi 2. ayette:
“Şüphesiz Biz onu, akledesiniz diye Arapça bir Kur’an olarak indirdik.”
buyurulacaktır. Bu ayette özellikle Kur’an’ın neden Arapça indirildiği, Arapçanın kutsallığının ne anlama geldiği, tercümelerin değeri, ‘akledesiniz’ vurgusu ve dinin düşünmeyi dışlayıp dışlamadığı üzerinde ayrıntılı biçimde durmak gerekecektir.
Ve belki Yûsuf Suresi 1. ayetin bugün bize yönelttiği en güçlü soru şudur: Dinî bir konuda bilmediğimiz bir şeyle karşılaştığımızda boşluğu hayal gücümüzle mi dolduruyoruz, yoksa “Bunun kesin anlamını bilmiyorum” diyebilecek ilmî tevazuyu gösterebiliyor muyuz? Kur’an’ın açık mesajını yaşamak yerine gizli kodların peşinde mi koşuyoruz? Ve vahiy ile kendi yorumumuzu gerçekten birbirinden ayırabiliyor muyuz?
