Tevbe Suresi 20. Ayette “İman Eden, Hicret Eden ve Mallarıyla Canlarıyla Allah Yolunda Mücadele Edenlerin Allah Katındaki Dereceleri Daha Büyüktür. İşte Kurtuluşa Erenler Onlardır” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Tevbe Suresi 20. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:“İman eden, hicret eden ve Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla mücadele edenlerin Allah katındaki dereceleri daha büyüktür. İşte onlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir.”
Bu ayet bir önceki ayetin doğrudan devamıdır.
Tevbe 19’da:
hacılara su vermek,
Mescid-i Haram’ı imar etmek
gibi çok değerli ve görünür hizmetlerin, iman ve Allah yolundaki gerçek fedakârlıkla aynı seviyede olmadığı belirtilmişti.
Tevbe 20 ise Allah katında daha yüksek derecede olanların kimler olduğunu açıklar.
“İman Edenler” Neden İlk Sırada Zikrediliyor
Çünkü yapılan amelin manevi temelinde iman vardır.İnsan:
çok çalışabilir,
çok para harcayabilir,
çok büyük fedakârlıklar yapabilir.
Ama Kur’an açısından asıl soru yalnızca:
“Ne kadar yaptın?”
değildir.
“Neden yaptın?”
ve
“Kimin için yaptın?”
soruları da önemlidir.
Bu nedenle ayet önce imanı zikreder.
İman Sadece Kalpte Olan Bir Şey midir
İmanın kalple ilgili çok güçlü bir boyutu vardır.Fakat Kur’an çoğu zaman imanı davranıştan tamamen ayırmaz.
Bu ayette de iman hemen ardından:
hicret,
mal ile mücadele
ve can ile mücadele
ile birlikte zikredilmektedir.
Yani gerçek iman hayatın içine yansır.
İnsanın:
tercihlerini,
fedakârlıklarını
ve sorumluluklarını
etkiler.
“Hicret Edenler” Kimlerdir
Ayetin tarihsel bağlamında özellikle Mekke’den Medine’ye hicret eden Müslümanlar öne çıkmaktadır.Bu insanlar çoğu zaman:
evlerini,
mallarını,
işlerini,
akraba çevrelerini
ve alıştıkları hayatı
geride bırakmak zorunda kalmışlardı.
Hicret onlar için sıradan bir seyahat değildi.
İnançlarını özgürce yaşayabilmek ve yeni bir toplum kurabilmek için ağır bir fedakârlıktı.
Hicret Neden Bu Kadar Büyük Bir Fedakârlık Sayılıyor
Çünkü insanın yaşadığı yeri terk etmesi kolay değildir.Bir düşünün:
Eviniz orada.
Hatıralarınız orada.
İşiniz orada.
Ailenizin bir kısmı orada.
Bildiğiniz sokaklar ve bütün sosyal çevreniz orada.
Sonra inancınız nedeniyle bütün bunları bırakmanız gerekiyor.
Bu nedenle hicret yalnızca kilometrelerle ölçülen bir yolculuk değildir.
Bazen insanın geçmişte kurduğu hayatın büyük bölümünü geride bırakmasıdır.
Hicret Sadece Mekke’den Medine’ye Yapılan Tarihsel Göç müdür
Ayetin doğrudan bağlamında tarihsel hicret söz konusudur.Bu bağlamı kaybetmemek gerekir.
Fakat hicret kavramının daha geniş ahlaki çağrışımları da vardır.
İnsan bazen:
kötü çevreden,
yanlış alışkanlıklardan,
zulümden,
günahı besleyen bir ortamdan
uzaklaşmak zorunda kalabilir.
Ancak bu manevi yorum, ayetin tarihsel hicret bağlamının yerine geçirilmemelidir.
“Mallarıyla Allah Yolunda Mücadele Edenler” Ne Demektir
Mücadele yalnızca fiziksel savaşla sınırlı değildir.Bir toplumun ayakta kalabilmesi için maddi kaynak da gerekir.
İnsan:
ordunun ihtiyaçlarına,
yoksullara,
hicret edenlere,
savunmaya,
toplumsal hizmetlere
ve gerekli ortak ihtiyaçlara
malıyla katkıda bulunabilir.
Ayet bu nedenle mal ile yapılan fedakârlığı açıkça zikreder.
Mal Vermek Neden Zor Bir İbadet Olabilir
Çünkü insan malına bağlanabilir.Para:
güvenlik,
rahatlık,
gelecek planı
ve bağımsızlık
anlamına gelebilir.
Bu yüzden insan:
“İnanıyorum.”
demekte zorlanmayabilir.
Ama gerçekten ihtiyaç olduğunda malından vazgeçmek daha ağır gelebilir.
Kur’an, insanın inancının malıyla ilişkisini de sınadığını hatırlatır.
“Canlarıyla Mücadele Edenler” Ne Anlama Gelir
Ayetin tarihsel bağlamında bu ifade fiilî savaşa katılan ve hayatını tehlikeye atan müminleri de kapsamaktadır.Bu gerçek anlam görmezden gelinmemelidir.
Müslüman toplum:
saldırılar,
savaşlar
ve güvenlik tehditleri
yaşadığı için bazı insanlar doğrudan savunmaya katılmıştır.
Bu, en ağır fedakârlık biçimlerinden biridir.
Çünkü insan malını kaybedebilir ve yeniden kazanabilir.
Fakat canını kaybettiğinde dünya hayatına geri dönemez.
Her Savaşta Canını Ortaya Koymak Allah Yolunda Mücadele Sayılır mı
Hayır.“Allah yolunda” ifadesi çok önemli bir sınırdır.
Her savaş:
Allah için,
adalet için
veya meşru bir amaç için
yapılmış olmayabilir.
İnsan:
toprak hırsı,
intikam,
ırk üstünlüğü,
ganimet,
kişisel iktidar
veya başka dünyevi amaçlar
için de savaşabilir.
Dolayısıyla savaşın kendisi otomatik olarak kutsal değildir.
Amaç ve ahlaki sınırlar önemlidir.
“Allah Katındaki Dereceleri Daha Büyüktür” Ne Demektir
Bu ifade Allah’ın insanların amellerini aynı seviyede değerlendirmediğini gösterir.Her iyilik değerlidir.
Ama her iyilik aynı ağırlıkta değildir.
Bir insan:
kolay şartlarda küçük bir iyilik yapabilir.
Başka biri ise aynı değer uğruna:
malını,
evini,
rahatını
ve hayatını
tehlikeye atabilir.
Fedakârlığın büyüklüğü, samimiyetle birleştiğinde insanın derecesini yükseltebilir.
Allah Katındaki Derece İnsanların Verdiği Unvan Gibi midir
Hayır.İnsanlar:
makam,
servet,
ün,
soy
ve görünür başarı
üzerinden dereceler oluşturabilir.
Allah katındaki değer ise bunlardan farklıdır.
Bir insan toplumda hiç tanınmayabilir.
Adı hiçbir yerde yazmayabilir.
Fakat samimiyeti ve fedakârlığı Allah katında çok büyük olabilir.
Bu yüzden insanların alkışı ile Allah katındaki derece aynı şey değildir.
Tevbe 19 ile Tevbe 20 Arasındaki Temel Fark Nedir
Tevbe 19 bir karşılaştırma yapmıştı.Hacılara su vermek ve Mescid-i Haram’ı imar etmek önemli hizmetlerdir.
Ama iman edip Allah yolunda bütün varlığıyla mücadele eden kişinin fedakârlığıyla aynı seviyede değildir.
Tevbe 20 ise karşılaştırmanın sonucunu açıkça söyler:
İman eden,
hicret eden,
malıyla ve canıyla mücadele edenlerin
Allah katındaki derecesi daha büyüktür.
Bu Ayet Hacılara Hizmet Edenleri Değersiz mi Görüyor
Hayır.Karşılaştırma bir şeyi tamamen değersiz hâle getirmez.
Örneğin iki güzel davranıştan biri diğerinden daha üstün olabilir.
Bu, diğerinin kötü olduğu anlamına gelmez.
Kur’an burada değerlerin sıralamasını yapmaktadır.
Fiziksel hizmet değerlidir.
Ama imanla birleşen büyük fedakârlığın derecesi daha yüksektir.
“Kurtuluşa Erenler Onlardır” Ne Demektir
Ayetin sonunda “fâizûn” kavramı vardır.Bu:
başaranlar,
amacına ulaşanlar,
kurtuluşa erenler
anlamına gelir.
Kur’an açısından gerçek başarı sadece:
çok para kazanmak,
yüksek makama çıkmak,
ünlü olmak
veya güçlü olmak
değildir.
İnsan Allah’ın rızasına ulaşıyor ve ahiretini kazanıyorsa asıl büyük başarı budur.
Kur’an’ın Başarı Ölçüsü ile Dünyanın Başarı Ölçüsü Neden Farklı Olabilir
Dünya çoğu zaman sonuçlara bakar.Ne kadar paran var?
Ne kadar güçlüsün?
Kaç kişi seni tanıyor?
Hangi makamdasın?
Kur’an ise başka sorular da sorar:
Ne kadar samimisin?
Doğru uğruna neyi göze aldın?
Malın seni mi yönetti, sen mi malını yönettin?
Rahatını kaybettiğinde de ilkene sadık kaldın mı?
Bu nedenle insanlar açısından başarısız görünen biri Allah katında büyük bir kazanan olabilir.
Fedakârlığın Değeri Sadece Miktarıyla mı Ölçülür
Hayır.Bir insan çok zengin olabilir ve büyük miktarda para verebilir.
Başka biri çok az mala sahipken küçük görünen bir miktarı verebilir.
Rakam olarak ilk bağış daha büyük olabilir.
Ama ikinci insan için fedakârlık oranı daha ağır olabilir.
Bu nedenle gerçek değer yalnızca rakamla ölçülmez.
İnsanın:
imkânı,
niyeti,
samimiyeti
ve neyi göze aldığı
da önemlidir.
Ayetin Bugünkü İnsana En Güçlü Mesajı Nedir
Bugün insan bir değere gerçekten inanıp inanmadığını bazen bedel ortaya çıktığında anlar.Adaleti savunmak kolaydır...
Ta ki sana para kaybettirene kadar.
Doğruluk güzeldir...
Ta ki doğruyu söylemek makamına zarar verene kadar.
Paylaşmak güzeldir...
Ta ki kendi rahatından vazgeçmen gerekene kadar.
İşte o noktada inanç ile slogan arasındaki fark ortaya çıkabilir.
Tevbe 20 bize imanın bazen bedel isteyen bir bağlılık olduğunu hatırlatır.
Sonuç: Tevbe Suresi 20. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Tevbe Suresi 20. ayet, Allah katındaki gerçek üstünlüğün neyle ölçüldüğünü anlatmaktadır.Ayet dört büyük kavramı bir araya getirir:
İman.
Hicret.
Mal ile mücadele.
Can ile mücadele.
Bunların her biri insanın bağlılığını farklı bir noktada sınar.
İman kalbin yönünü gösterir.
Hicret insanın gerektiğinde alıştığı hayatı bırakabilmesini gösterir.
Mal ile mücadele, sahip olduklarını hakikat uğruna paylaşabilmesini gösterir.
Can ile mücadele ise en ağır şartlarda hayatını bile riske atabilecek fedakârlığı ifade eder.
Bu nedenle ayet:
“Onların Allah katındaki dereceleri daha büyüktür.”
der.
Ardından:
“İşte kurtuluşa erenler onlardır.”
ifadesi gelir.
Bu, Kur’an’ın başarı tanımını da değiştirmektedir.
Gerçek başarı yalnızca dünyada ne kadar topladığın değildir.
Bazen gerçek başarı, doğru olduğuna inandığın şey uğruna neyi bırakabildiğinde ortaya çıkar.
Tevbe 20 aynı zamanda bir önceki ayetteki karşılaştırmayı tamamlar.
Hacılara su vermek güzeldir.
Mescid-i Haram’a hizmet etmek güzeldir.
Fakat görünür hizmet, insanın bütün hayatını ortaya koyduğu samimi iman ve fedakârlıkla aynı şey değildir.
Belki de ayetin en güçlü sorusu şudur:
İnancımız bize hiçbir bedel ödetmediği sürece mi güçlü, yoksa rahatımız, paramız, çevremiz veya çıkarımızla karşı karşıya geldiğinde de aynı değerin arkasında durabiliyor muyuz?
