📖 A‘râf Suresi 127. Ayette “Firavun Kavminden İleri Gelenler ‘Musa’yı ve Kavmini Yeryüzünde Bozgunculuk Çıkarsınlar, Seni ve İlahlarını Terk Etsinler

A‘râf Suresi 127. Ayette “Firavun Kavminden İleri Gelenler ‘Musa’yı ve Kavmini Yeryüzünde Bozgunculuk Çıkarsınlar, Seni ve İlahlarını Terk Etsinler Diye mi Bırakacaksın?’ Dediler. Firavun da ‘Oğullarını Öldürecek, Kadınlarını Sağ Bırakacağız; Biz Onların Üzerinde Ezici Bir Güce Sahibiz’ Dedi” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

“Zorbalık, insanların kalbini kaybetmeye başladığında çoğu zaman korkuyu büyütür. Çünkü hakikati durduramadığını gören güç, bazen bedeni hedef alarak yeniden hâkimiyet kurmaya çalışır.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

A‘râf Suresi'nin 126. ayetinde iman eden sihirbazlar:

“Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır ve canımızı Müslümanlar olarak al.”

diye dua etmişlerdi.

1. ayette ise sahne yeniden Firavun’un çevresine döner.

Firavun kavminin ileri gelenleri şöyle der:

“Musa’yı ve kavmini yeryüzünde bozgunculuk çıkarsınlar, seni ve ilahlarını terk etsinler diye mi bırakacaksın?”

Firavun da:

“Oğullarını öldürecek, kadınlarını sağ bırakacağız. Biz onların üzerinde ezici bir güce sahibiz.”

diye karşılık verir.

Bu ayet:

korku siyaseti, tehdit dili, toplu cezalandırma, iktidar kaygısı ve insan hayatının baskı aracı hâline getirilmesi

üzerine çok ağır bir tablo çizer.

Hz. Musa’nın çağrısı:

özgürleşme ve tevhid çağrısıdır.

Ama Firavun’un çevresi bunu:

“bozgunculuk”

olarak sunar.

Ardından Firavun:

mesaja delille cevap vermek yerine:

şiddet tehdidini büyütür.

“Firavun Kavminden İleri Gelenler” Kimlerdir ​

Bunlar:

Firavun’un çevresindeki:

etkili,

nüfuzlu,

yönetimde söz sahibi

kişilerdir.

Kur’an’da bu kesim:

çoğu zaman:

mele’

olarak anılır.

Yani:

yalnız hükümdar değil,

onu destekleyen:

güç çevresi

de kıssanın parçasıdır.

Neden Musa ve Kavmi “Bozgunculuk”la Suçlanıyor ​

Çünkü mevcut düzeni:

sorguluyorlar.

Firavun’un çevresi açısından:

düzen:

Firavun’un otoritesinin:

devam etmesidir.

Hz. Musa’nın:

tevhid çağrısı,

İsrailoğullarının serbest bırakılmasını istemesi

ve Firavun’un mutlaklığını reddetmesi:

onlara göre:

düzeni bozmak

gibi görünür.

Gerçekten Bozgunculuk Yapan Kimdir ​

Kur’an’ın genel anlatısında:

Firavun’un kendisi:

zulüm,

baskı,

insanları sınıflara ayırma,

öldürme

gibi davranışlarla:

fesat çıkaran biri

olarak anlatılır.

Bu nedenle burada:

çok çarpıcı bir tersine çevirme vardır:

Bozgunculuk yapan taraf, bozgunculuk suçlamasını karşı tarafa yöneltmektedir.

Bir Güç Kendi Yaptığını Muhalifine Yükleyebilir mi ​

Evet.

İnsan bazen:

kendi davranışını:

başkasına yansıtır.

Kendi şiddetini:

“Onlar tehlikeli.”

diyerek gerekçelendirebilir.

Kendi baskısını:

“Düzeni koruyoruz.”

diye sunabilir.

Bu nedenle:

etiketlerden çok:

somut davranışlara bakmak

önemlidir.

“Seni ve İlahlarını Terk Etsinler” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

Firavun çevresinin:

Hz. Musa’nın çağrısının:

yalnız siyasi değil,

inanç düzenini de:

sarsacağını düşündüğünü

gösterir.

Burada geçen “ilahların” ifadesinin:

Firavun’un dini çevresiyle ilişkili olduğu anlaşılır.

Ayet:

Firavun’un inanç düzeninin:

Hz. Musa’nın tevhid çağrısıyla:

çatıştığını

gösterir.

Firavun Kendini İlahi Bir Konuma mı Yerleştiriyordu ​

Kur’an’ın başka ayetlerinde Firavun:

kendisi hakkında:

çok büyük otorite iddialarında bulunur.

Bu kıssada da:

onun:

insanların inancı üzerinde:

söz sahibi olmaya çalıştığı

görülür.

Bu nedenle:

Firavun figürü:

mutlaklaştırılmış insan otoritesinin

sembollerinden biridir.

İleri Gelenler Neden Firavun’u Daha Sert Davranmaya Teşvik Ediyor ​

Çünkü:

Hz. Musa’nın etkisinin:

büyümesinden

korkuyor olabilirler.

Sihirbazların:

iman etmesi:

mevcut düzenin:

sarsılabileceğini

göstermiştir.

Bu durumda:

çevredeki elitler:

“Daha fazla bekleme.”

anlamına gelen bir baskı kurar.

Güç Sahiplerinin Çevresi Bazen Gücü Daha Sert Hâle Getirebilir mi ​

Evet.

Bir yönetici:

tek başına sertleşmeyebilir.

Ama çevresindeki insanlar:

“Yumuşak davranırsan otoriten gider.”

diye onu:

daha sert tutuma:

itebilir.

Bu yüzden:

güç sahibinin çevresindeki insanların:

ahlaki sorumluluğu da:

çok önemlidir.

Firavun’un Cevabı Neden Yeniden Öldürme Tehdididir ​

Çünkü:

Hz. Musa’nın mesajını:

delille durduramamıştır.

Sihirbazlar:

iman etmiştir.

Bu durumda:

Firavun:

yeniden:

korku politikasına

döner.

En ağır araç:

insan hayatıdır.

“Oğullarını Öldüreceğiz” Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

İsrailoğullarının:

erkek çocuklarının veya erkek evlatlarının:

öldürülmesi tehdidini

anlatır.

Bu:

yalnız bireysel değil,

bir topluluğu sistematik biçimde zayıflatmaya yönelik

çok ağır bir şiddet biçimidir.

“Kadınlarını Sağ Bırakacağız” İfadesi Ne Anlama Gelir ​

Bu ifade:

topluluğun:

erkeklerinin öldürülüp,

kadınlarının:

hayatta bırakılması

politikasını anlatır.

Kur’an’ın Firavun kıssasında:

bu uygulama:

baskının ve tahakkümün:

çok ağır bir örneği

olarak gösterilir.

Bu Tür Bir Politikanın Amacı Ne Olabilir ​

Amaç:

bir topluluğun:

direncini,

geleceğini,

sosyal yapısını

zayıflatmak olabilir.

Bu aynı zamanda:

korku üretmenin:

çok güçlü bir aracıdır.

Yani hedef:

yalnız bedenler değil,

toplumun psikolojik direnci

de olabilir.

Firavun Neden “Biz Onların Üzerinde Ezici Bir Güce Sahibiz” Diyor ​

Bu:

Firavun’un:

kendi gücüne duyduğu:

büyük güveni

gösterir.

Adeta:

“Onlar bize karşı hiçbir şey yapamaz.”

der.

Bu:

askerî,

siyasi,

idari

üstünlük duygusudur.

Güçlü Olmak Haklı Olmak Anlamına Gelir mi ​

Hayır.

Bir insan:

başkasına:

istediğini yapabilecek kadar:

güçlü olabilir.

Ama bu:

yaptığının:

ahlaken doğru olduğu

anlamına gelmez.

Firavun kıssasının:

en temel derslerinden biri:

güç ile haklılığın aynı şey olmadığıdır.

Toplu Cezalandırma Neden Ahlaken Problemlidir ​

Çünkü bireysel sorumluluğu:

ortadan kaldırır.

Bir kişinin veya grubun:

davranışı nedeniyle:

masum insanların:

cezalandırılması:

adalet ilkesini:

zedeler.

Ayet:

Firavun’un:

tam da böyle:

ayrım gözetmeyen ağır bir tehdit

kullandığını gösterir.

Çocukların Hedef Alınması Neden Özellikle Ağır Bir Zulümdür ​

Çünkü çocuklar:

savunmasızdır.

Bir siyasi veya toplumsal çatışmanın:

karar vericileri

değildir.

Onları:

baskı aracı hâline getirmek:

insanlığın en ağır:

ahlaki ihlallerinden biridir.

Firavun’un tehdidi:

zulmün:

en savunmasız olana kadar uzandığını

gösterir.

Bu Ayet “Düzeni Korumak” Söylemine Nasıl Bakmamızı Öğretir ​

Düzen:

önemlidir.

Ama:

her düzen:

adil değildir.

Bir sistem:

“Düzeni koruyoruz.”

diyerek:

zulmü meşrulaştıramaz.

Asıl soru:

“Bu düzen kimin hakkını koruyor, kimin hakkını eziyor?”

olmalıdır.

A‘râf Suresi 126. ve 127. Ayetler Birlikte Ne Söylüyor ​

1. ayette:

iman eden sihirbazlar:

Allah’tan:

sabır

ve iman üzere ölüm

istemişti.

1. ayette ise:

Firavun düzeni:

daha geniş bir şiddet politikasını:

yeniden gündeme getirir.

Yani:

bir tarafta:

sabır ve iman,

diğer tarafta:

korku ve zorbalık

vardır.

Manevi direniş büyüdükçe:

Firavun:

fiziksel tehdidi:

büyütür.

Sonuç: A‘râf Suresi 127. Ayet Bize Ne Öğretiyor ​

A‘râf Suresi 127. ayet:

Firavun düzeninin:

nasıl çalıştığını:

çok açık biçimde gösterir.

Önce:

Hz. Musa:

“sihirbaz”

diye tanımlandı.

Sonra:

“ülkeyi ele geçirmek isteyen biri”

olarak sunuldu.

Sihirbazlar:

hakikati görüp iman edince:

“komplo kuran kişiler”

olarak suçlandı.

Şimdi ise:

Hz. Musa ve kavmi:

“bozgunculuk çıkaran insanlar”

diye tanımlanıyor.

Bu süreç:

çok dikkat çekicidir.

Çünkü insan:

bazen:

karşısındakinin sözünü:

çürütemediğinde:

onun kimliğini:

yeniden tanımlar.

Önce:

etiketler.

Sonra:

tehlikeli ilan eder.

Ardından:

cezalandırmayı:

meşru göstermeye çalışır.

Ayetin en ağır kısmı ise:

Firavun’un cevabıdır:

“Oğullarını öldürecek, kadınlarını sağ bırakacağız.”

Bu:

artık:

fikrî tartışmanın:

tamamen dışına çıkıldığını

gösterir.

Bir insanın:

fikrine cevap veremediğin için:

ailesini,

çocuklarını,

toplumunu:

hedef almak:

zulmün:

çok ağır bir biçimidir.

Firavun:

bunu:

gücüne güvenerek yapar:

“Biz onların üzerinde ezici bir güce sahibiz.”

İşte burada:

çok önemli bir insanlık dersi vardır:

Güç sahibi olabilirsin; ama gücünü nasıl kullandığın, kim olduğunu belirler.

Bir insanın elinde:

çok büyük yetki olabilir.

Ama bu yetki:

onu:

adil yapmaz.

Tam tersine:

yetki büyüdükçe:

ahlaki sorumluluk da:

büyür.

Ayet ayrıca:

“bozgunculuk” kelimesinin:

nasıl tersine çevrilebileceğini

gösterir.

Zulmeden taraf:

kendini:

düzeni koruyan

olarak sunabilir.

Zulme karşı çıkan tarafı ise:

bozguncu

olarak gösterebilir.

Bu yüzden:

bir insana hangi etiketin:

yapıştırıldığına değil,

ne yaptığına:

bakmak gerekir.

Kim öldürüyor?

Kim eziyor?

Kim özgürlüğü:

engelliyor?

Kim delil yerine:

tehdit kullanıyor?

Bunlar:

etiketten daha önemli

sorulardır.

Belki de A‘râf 127’nin bize yönelttiği en güçlü soru şudur:

Bir düzeni korumak adına ne kadar haksızlık yapılmaya başlanırsa, artık korunmaya çalışılan şey gerçekten düzen midir, yoksa yalnızca güç müdür?

Çünkü adalet olmadan:

düzen olabilir.

Ama:

adil bir düzen olmaz.

Ve güç:

çok büyük olabilir.

Ama:

gücün büyüklüğü:

zulmü:

haklı hâle getiremez.

“Bir düzeni korumak adına masumları ezmeye başladıysan, artık koruduğun şey adalet değil, gücündür. Güç seni üstün gösterebilir; fakat yalnız adalet seni haklı kılar.”
Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...