Tevbe Suresi 27. Ayette “Sonra Allah Bunun Ardından Dilediğinin Tövbesini Kabul Eder. Allah Çok Bağışlayandır, Çok Merhamet Edendir” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Tevbe Suresi 27. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:“Sonra Allah bunun ardından dilediğinin tövbesini kabul eder. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.”
Bu kısa ayet, Huneyn Savaşı’nı anlatan önceki ayetlerin hemen ardından gelmektedir.
Tevbe 25’te Müslümanların kalabalıklarına fazla güvenmeleri ve ilk anda dağılmaları anlatılmıştı.
Tevbe 26’da Allah’ın sekînet indirmesi, müminlerin yeniden toparlanması ve düşman tarafın yenilgiye uğraması bildirilmişti.
Tevbe 27 ise dikkat çekici biçimde savaşı tövbe ve rahmetle kapatmaktadır.
Neden Bir Savaş Anlatısının Ardından Tövbeden Söz Ediliyor
Bu son derece önemli bir noktadır.Kur’an:
Düşman yenildi.
Her şey bitti.
demiyor.
Hemen ardından:
“Allah bundan sonra dilediğinin tövbesini kabul eder.”
buyuruyor.
Yani savaşta karşı tarafta bulunmuş bir insanın geleceği sonsuza kadar düşmanlıkla belirlenmiyor.
İnsan değişebilir.
Yanlışını anlayabilir.
Düşmanlıktan vazgeçebilir.
Allah’a yönelebilir.
Bu nedenle çatışmanın amacı sonsuz nefret üretmek değildir.
“Sonra” Kelimesi Neden Önemlidir
Ayetteki “sonra” ifadesi önceki olaylarla güçlü bir bağlantı kurar.Önce:
savaş,
korku,
yenilgi,
toparlanma
ve sonuç
vardır.
Sonra ise tövbe kapısı açılır.
Bu sıralama bize şunu öğretir:
Bir insanın yaptığı ağır hata bile onun için dönüş ihtimalini tamamen ortadan kaldırmayabilir.
Tarih değişebilir.
İnsan değişebilir.
Taraflar değişebilir.
Dünkü düşman yarın bambaşka bir hayat yaşayabilir.
Ayetteki Tövbe Kimler İçindir
Doğrudan bağlamda savaşın karşı tarafında bulunan ve düşmanlık içinde hareket etmiş insanların da tövbe edebileceği anlaşılmaktadır.Ancak ayetin mesajı bununla sınırlı değildir.
Tövbe bütün insanlar için temel bir dönüş kavramıdır.
Yanlış yapan kişi:
yanlışını fark eder,
pişman olur,
ondan vazgeçer
ve Allah’a yönelirse
bağışlanma umabilir.
Bu yüzden ayet aynı zamanda büyük bir umut ayetidir.
Huneyn’de Müslümanların da Hatası Olduğuna Göre Tövbe Onlar İçin de Düşünülebilir mi
Elbette ayet doğrudan karşı tarafın dönüş ihtimaliyle ilişkilendirilse de önceki ayetlerde Müslümanlara da ciddi bir uyarı yapılmıştı.Onlar:
çokluklarına güvenmiş,
ilk anda paniğe kapılmış
ve geri çekilmişlerdi.
Kur’an onların hatasını saklamadı.
Bu da önemli bir gerçeği gösterir:
Tövbe yalnızca “öteki insanlar” için değildir.
Mümin de kendisini sorgulamalıdır.
İman sahibi olmak, artık hiç hata yapmamak anlamına gelmez.
“Allah Dilediğinin Tövbesini Kabul Eder” Ne Demektir
Bu ifade Allah’ın bağışlama yetkisinin O’na ait olduğunu bildirir.Allah:
kimin gerçekten pişman olduğunu,
kimin sadece diliyle tövbe ettiğini,
kimin kalben yön değiştirdiğini
ve kimin eski davranışını sürdürdüğünü
eksiksiz bilir.
Dolayısıyla tövbenin nihai hükmü insanlara değil Allah’a aittir.
İnsan dışarıdaki işaretleri görebilir.
Kalbin bütün gerçeğini ise Allah bilir.
“Dilediğinin” İfadesi Allah’ın Keyfî Biçimde Bazı İnsanları Bağışlayıp Bazılarını Bağışlamadığı Anlamına mı Gelir
Bunu keyfîlik şeklinde anlamak doğru değildir.Kur’an Allah’ı aynı zamanda:
âdil,
bilgili,
hikmet sahibi,
bağışlayıcı
ve merhametli
olarak tanıtır.
Allah’ın dilemesi bilgisiz veya rastgele bir tercih değildir.
O:
samimiyeti,
niyeti,
pişmanlığı
ve insanın gerçek dönüşünü
tam olarak bilir.
Bu nedenle ilahi irade adalet ve hikmetten kopuk düşünülmemelidir.
Gerçek Tövbe Nasıl Olur
Tövbe yalnızca:“Allah’ım beni affet.”
demek değildir.
Samimi tövbede genel olarak:
yanlışın farkına varmak,
pişman olmak,
yanlışı terk etmek,
tekrarlamamaya karar vermek
ve başkasının hakkı varsa mümkün olduğunca telafi etmek
gibi unsurlar vardır.
İnsanın dili:
“Tövbe ettim.”
derken davranışı aynı kötülüğü sürdürüyorsa dönüşün samimiyeti sorgulanır.
Kul Hakkı Varsa Sadece Tövbe Etmek Yeterli midir
Bir başkasının hakkı söz konusuysa mesele daha hassastır.Örneğin insan:
mal çalmışsa,
borcunu ödememişse,
birini dolandırmışsa,
haksız zarar vermişse
yalnızca içinden pişman olması yetmeyebilir.
Mümkünse hakkı iade etmeli veya zararı telafi etmelidir.
Allah’a yönelmek, insanlara karşı sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Gerçek tövbe mümkün olduğunca bozulan şeyi de düzeltmeye çalışır.
Çok Büyük Günah İşleyen Birinin de Tövbesi Kabul Edilebilir mi
Kur’an’ın genel tövbe öğretisi büyük bir umut taşır.İnsan geçmişinde ağır yanlışlar yapmış olabilir.
Ama samimi dönüş kapısı bütünüyle kapatılmaz.
Tevbe 27’nin savaşın hemen ardından gelmesi bunun güçlü örneğidir.
Düşmanlık etmiş insanlar bile değişebilir.
Dolayısıyla insan:
“Ben o kadar kötü şey yaptım ki artık Allah’a dönemem.”
diye umutsuzluğa düşmemelidir.
Umutsuzluk, tövbenin önündeki başka bir engel olabilir.
Tövbe Geçmişteki Olayı Yok mu Eder
Hayır.Geçmiş yaşanmıştır.
İnsan yaptığı şeyi tarihten silemez.
Ama geçmişin geleceğini tamamen belirlemesini engelleyebilir.
Tövbenin güzelliği tam burada ortaya çıkar.
İnsan:
“Bunu hiç yapmadım.”
demez.
“Bunu yaptım ama artık o kişi gibi yaşamayacağım.”
der.
Gerçek dönüş geçmişi inkâr etmek değil, ondan farklı bir gelecek kurmaktır.
Bir İnsan Tövbe Ettikten Sonra Sürekli Geçmişi Yüzüne Vurulmalı mıdır
Samimi biçimde değişmiş bir kişiyi sürekli eski günahıyla aşağılamak doğru bir yaklaşım değildir.Elbette güvenin yeniden kurulması zaman alabilir.
Bazı hukuki sonuçlar devam edebilir.
Mağdur tarafın acısı da bir anda yok olmayabilir.
Fakat kişi gerçekten değişmişse onu hayat boyu:
“Sen zaten eskiden şöyledin.”
diye mahkûm etmek dönüş fikrini anlamsızlaştırabilir.
İnsana değişme hakkı tanımak gerekir.
Affetmek ile Yeniden Güvenmek Aynı Şey midir
Hayır.Bu önemli bir ayrımdır.
İnsan birini affedebilir ama güvenin yeniden oluşması için zamana ihtiyaç duyabilir.
Özellikle:
ihanet,
şiddet,
dolandırıcılık
veya ağır bir hak ihlali
yaşanmışsa tedbirli davranmak mümkündür.
Tövbe kapısını kabul etmek, insanın bütün sınırlarını kaldırması anlamına gelmez.
Merhamet ile tedbir birlikte bulunabilir.
Savaşın Ardından Tövbe Kapısının Açılması İntikam Anlayışını Nasıl Sınırlar
Çok güçlü biçimde sınırlar.Eğer amaç sonsuz intikam olsaydı:
“Onlar bir zamanlar düşmandı; artık asla değişemezler.”
denebilirdi.
Kur’an ise:
“Sonra Allah dilediğinin tövbesini kabul eder.”
buyuruyor.
Bu, düşman kimliğinin ebedî olmadığını gösterir.
İnsan düşmanlıktan vazgeçtiğinde ilişki yeniden değişebilir.
Savaşın amacı düşmanı sonsuza kadar düşman tutmak değildir.
Tevbe 25, 26 ve 27 Birlikte Nasıl Bir Mesaj Veriyor
Bu üç ayet son derece güzel bir bütün oluşturur.Tevbe 25:
İnsan gücüne aşırı güvenmemeyi öğretir.
Tevbe 26:
Panikten sonra Allah’ın sekînetiyle yeniden toparlanmayı anlatır.
Tevbe 27:
Çatışmanın ardından tövbe ve merhamet kapısını açar.
Yani:
kibir kırılır,
kalp sakinleşir,
mücadele sonuçlanır
ve ardından dönüş ihtimali hatırlatılır.
Böylece anlatı yalnızca askerî zaferle bitmez.
Ahlaki dönüşle tamamlanır.
“Allah Çok Bağışlayandır” Ne Anlama Gelir
Ayette Allah için “Gafûr” ismi kullanılır.Bu, Allah’ın bağışlamasının çok geniş olduğunu ifade eder.
İnsan bazen kendi geçmişine bakıp:
“Bunun affı olmaz.”
diyebilir.
Fakat Allah’ın bağışlamasını insanın kendi dar ölçüleriyle sınırlamamak gerekir.
Samimi tövbe eden kişi için bağışlanma umudu vardır.
Bu, günahı küçümsemek değil Allah’ın rahmetini küçümsememektir.
“Allah Çok Merhamet Edendir” İfadesi Neden Özellikle Tövbenin Ardından Geliyor
Çünkü tövbenin kabulü ilahi rahmetin bir sonucudur.Allah insanı ilk hatasında tamamen terk etseydi tövbe diye bir kavram olmazdı.
İnsan:
yanlış yapabilir,
pişman olabilir,
geri dönebilir.
Allah’ın “Rahîm” oluşu bu dönüş kapısının varlığını anlamamıza yardımcı olur.
Merhamet:
yanlışı doğru saymak değildir.
Yanlış yapan insana doğruya dönme imkânı vermektir.
Ayetin Bugünkü İnsana En Güçlü Mesajı Nedir
İnsan bazen kendisini veya başkasını geçmişteki tek bir hataya mahkûm eder.“Ben zaten böyleyim.”
“Bu insan asla değişmez.”
“Bir kere yaptıysa her zaman yapar.”
gibi kesin cümleler kurulabilir.
Tevbe 27 böyle mutlak hükümler konusunda insanı düşündürür.
Bazı insanlar gerçekten değişmez.
Bazıları aynı yanlışı tekrar eder.
Fakat bazı insanlar da gerçekten dönüşür.
İnsan değişme ihtimalini tamamen yok saymamalıdır.
Tedbirli olabilir.
Ama umut kapısını Allah’ın kapatmadığı yerde bütünüyle kapatmamalıdır.
Sonuç: Tevbe Suresi 27. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Tevbe Suresi 27. ayet, Huneyn anlatısının çok anlamlı bir şekilde sona erişidir.Önce Müslümanların kendi güçlerine fazla güvenmesi anlatıldı.
Sonra yaşadıkları panik ve geri çekilme...
Ardından Allah’ın sekîneti ve yardımı...
Ve şimdi:
Tövbe.
Bu sıralama bize Kur’an’ın savaş anlatısını bile yalnızca zafer ve yenilgi üzerinden kurmadığını gösterir.
Savaş sona erebilir.
Düşmanlık sona erebilir.
İnsan değişebilir.
Dünkü karşı taraf bugün tövbe edebilir.
Dün hata yapan mümin bugün kendisini düzeltebilir.
Allah ise:
“Gafûr”
ve
“Rahîm”dir.
Yani çok bağışlayan ve çok merhamet edendir.
Bu ayet bize tövbenin insanı geçmişsiz hâle getirmediğini de öğretir.
Geçmiş yaşanmıştır.
Ama geçmiş insanın geleceği olmak zorunda değildir.
İnsan yaptığı yanlışın sorumluluğunu kabul edip yönünü değiştirebilir.
Ayrıca tövbe yeni bir başlangıç olduğu kadar sorumluluktur.
Varsa kul hakkı telafi edilir.
Yanlış davranış bırakılır.
Samimiyet yalnızca sözde değil yaşamda da görünür.
Belki de ayetin en dikkat çekici mesajı savaşın hemen arkasından gelmesidir.
Kur’an düşmanın yenilmesini anlattıktan sonra:
“Artık onlar sonsuza kadar düşmandır.”
demiyor.
Allah’ın onların içinden de dilediğinin tövbesini kabul edebileceğini söylüyor.
Bu, intikamın önüne çok önemli bir sınır koymaktadır.
Tevbe 27 bize belki de şu soruyu yöneltmektedir:
Kendimizin ve başkalarının geçmişte yaptığı hataları bir ömür boyu değişmez kimliklere mi dönüştürüyoruz, yoksa gerçek pişmanlık ve değişim gördüğümüzde insanın yeniden başlayabileceğine dair Allah’ın açık bıraktığı kapıyı biz de açık tutabiliyor muyuz?
