Müddessir Suresi 42. Ayette “Sizi Sekar’a Sokan Nedir?” Sorusu Ne Anlama Gelir 
Müddessir Suresi’nin kırk ikinci ayetinde şöyle buyrulur:
“Sizi Sekar’a sokan nedir?”
Ayetin Arapçası:
مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ
Okunuşu:
“Mâ selekekum fî sekar.”
Önceki ayetlerde sağ taraftakilerin cennetler içinde bulundukları ve suçluların durumunu sordukları anlatılmıştı. Bu ayette ise cehennemde bulunanlara doğrudan, onları bu ağır sonuca hangi davranışların ulaştırdığı sorulmaktadır.
Bir sonraki ayetlerden itibaren suçlular kendi ağızlarıyla cevap vereceklerdir:
Namaz kılanlardan olmadıklarını, yoksulu doyurmadıklarını, boş ve yanlış konuşmalara katıldıklarını ve hesap gününü yalanladıklarını söyleyeceklerdir.
Böylece Sekar’a düşüşün sebepsiz olmadığı, insanın dünyadaki bilinçli tercihleriyle hazırlandığı açıklanır.
“Sizi Sekar’a Sokan Nedir?” Ne Anlama Gelir
Bu soru, cehennemdekilerin hangi davranışlar nedeniyle böyle ağır bir sonuca ulaştıklarını ortaya çıkarmayı amaçlar.
Soru:
“Size neden haksızlık yapıldı?”
şeklinde değildir.
Çünkü ilahi hüküm haksızlıkla verilmemiştir.
Asıl soru:
“Dünyada hangi tercihleri yaptınız ve sizi buraya hangi yol getirdi?”
anlamını taşır.
Ayette Geçen “Selekekum” Kelimesi Ne Anlama Gelir
Ayetteki “selekekum” kelimesi:
Bir yola sokmak, bir yere ulaştırmak, içine dâhil etmek ve belirli bir sonuca götürmek
anlamlarını taşır.
Bu kelime Sekar’a girişin tek bir anda ortaya çıkan sebepsiz bir olay olmadığını düşündürür.
İnsan:
Tercihleri, alışkanlıkları, ihmalleri ve kötülükteki ısrarıyla
belirli bir yolun içine girmiştir.
Bu yolun sonunda Sekar bulunmaktadır.
Soru Kime Yöneltilmektedir
Soru cehennemde bulunan mücrimlere, yani suçlulara yöneltilmektedir.
Soruyu soranların önceki ayetlerde sözü edilen sağ taraftakiler olduğu anlaşılır.
Onlar cennetin güvenliği içindeyken suçlulara:
“Sizi Sekar’a sokan neydi?”
diye sorarlar.
Bu konuşma, dünyadaki insanlara cehenneme götüren temel davranışları açıklamak için aktarılmaktadır.
Cennet Ehli Cevabı Bilmiyor mudur
Bu soru mutlaka bilgi eksikliğinden kaynaklanmaz.
İnsan bazen cevabını bildiği bir soruyu:
Gerçeği karşısındakinin ağzından açıklatmak, olayın sebeplerini görünür kılmak veya dinleyenlere ders vermek
amacıyla sorabilir.
Burada da suçlular kendi kayıplarının nedenlerini bizzat itiraf edeceklerdir.
Böylece onların Sekar’a sebepsiz yere gönderilmedikleri açıkça görülecektir.
Sekar’a Giriş Bir Tesadüf müdür
Hayır.
Kur’an’ın anlatımında insanın ahiretteki sonucu rastlantıyla belirlenmez.
İnsan:
Niyetleri, sözleri, yaptığı davranışlar ve yapması gerektiği hâlde ihmal ettiği görevlerle
kendi yönünü oluşturur.
Sekar’a gidenler de bir sabah sebepsiz biçimde orada bulunmayacaktır.
Dünyada benimsedikleri hayat tarzının sonucuyla karşılaşacaklardır.
Sekar’a Tek Bir Günah mı Götürür
Ayetlerin devamında suçlular tek bir davranış değil, birbirine bağlı çeşitli yanlışlar sıralarlar.
Bunlar:
Namazı terk etmek, yoksulu doyurmamak, yanlış konuşmalara katılmak ve hesap gününü yalanlamak
şeklindedir.
Bu durum insanın kaybının çoğu zaman tek bir hatadan değil, bütün hayat yönünü etkileyen bir anlayıştan doğduğunu gösterir.
İnanç, ibadet, toplumsal sorumluluk ve ahlak birbirinden kopuk değildir.
Namazı Terk Etmek Neden İlk Sebep Olarak Anlatılır
Bir sonraki ayette suçlular:
“Biz namaz kılanlardan değildik.”
diyeceklerdir.
Namaz insanın Allah ile bağını, kulluğunu ve günlük sorumluluk bilincini temsil eder.
Namazın terk edilmesi yalnızca belirli hareketlerin yapılmaması değildir.
İnsan hayatında Allah’ı ve hesap bilincini merkezden uzaklaştırabilir.
Bu uzaklaşma diğer ahlaki ihmallerin de önünü açabilir.
Yoksulu Doyurmamak Neden Sekar Sebeplerindendir
Suçluların ikinci itirafı:
Yoksulu doyurmadıklarıdır.
Bu durum dinin yalnızca insan ile Allah arasındaki özel ibadetlerden oluşmadığını gösterir.
İnsan çevresindeki açlığı, yoksulluğu ve çaresizliği görüp hiçbir sorumluluk hissetmiyorsa ciddi bir ahlaki eksiklik taşır.
Allah’a kulluk iddiası, güçsüz insana karşı merhamet ve paylaşma davranışıyla desteklenmelidir.
Boş Ve Yanlış Konuşmalara Katılmak Ne Anlama Gelir
Suçlular:
“Batıla dalanlarla birlikte biz de dalardık.”
diyeceklerdir.
Bu ifade:
Yalan, alay, iftira, kötülük, anlamsız tartışma ve hakikati küçümseyen topluluklara bilinçli biçimde katılmayı
anlatabilir.
İnsan her kötülüğü doğrudan başlatmasa bile ona eşlik ederek, gülerek, paylaşarak veya destekleyerek büyümesine katkıda bulunabilir.
Çevre insanın ahlaki yönünü derinden etkiler.
Hesap Gününü Yalanlamak Diğer Günahları Nasıl Etkiler
İnsan ölümden sonra hesap vermeyeceğine inanıyorsa davranışlarının nihai sonucunu hafife alabilir.
Kimsenin görmediği yerde:
Yalan söylemenin, hak yemenin veya insanları aldatmanın karşılıksız kalacağını
düşünebilir.
Hesap bilinci insanın yalnızca toplumun gözü önünde değil, gizli hayatında da sorumlu davranmasını destekler.
Ahireti yalanlamak, kişinin diğer ihmallerini kolaylaştıran temel bir dünya görüşüne dönüşebilir.
İbadet İle Sosyal Sorumluluk Neden Yan Yana Anlatılır
Suçlular hem namazı terk ettiklerini hem de yoksulu doyurmadıklarını söyleyeceklerdir.
Bu sıralama çok önemli bir denge gösterir:
İbadet olmadan kulluk eksik, merhamet ve paylaşma olmadan ibadet anlayışı da yetersizdir.
İnsan yalnızca bireysel ibadetleriyle ilgilenip aç insanları görmezden gelmemelidir.
Aynı şekilde yalnızca toplumsal yardım yapıp Allah’a karşı sorumluluğunu tamamen önemsiz saymamalıdır.
Kur’an iki alanı birlikte ele alır.
İnsan Kendisine “Beni Bu Sonuca Ne Götürüyor?” Diye Sormalı mıdır
Evet.
Bu ayette ahirette sorulacak soru, insanın dünyada kendisine yöneltmesi gereken büyük bir öz eleştiri sorusudur:
“Bugünkü hayatım beni nereye götürüyor?”
İnsan yalnızca ne yaptığına değil, yaptığı davranışların oluşturduğu yöne de bakmalıdır.
Her gün tekrarlanan küçük alışkanlıklar, zamanla insanın ahlaki yolunu ve sonunu belirleyebilir.
İnsan Yanlış Bir Yolda Olduğunu Nasıl Anlayabilir
İnsan kendisine bazı dürüst sorular yöneltebilir:
Vicdanım giderek daha mı duyarsızlaşıyor?
Başkalarının acısını artık önemsemiyor muyum?
Yalan söylemek bana normal gelmeye mi başladı?
İbadet ve sorumluluklarımı sürekli erteliyor muyum?
Yanlış çevrelerin etkisiyle kendi değerlerimi kaybediyor muyum?
Bu sorulara verilen cevaplar insanın hangi yönde ilerlediğini gösterebilir.
Yanlış Çevre İnsanı Sekar Yoluna Sürükleyebilir mi
Çevre insanın davranışlarını güçlü biçimde etkileyebilir.
Kötülüğün alay konusu yapılmadığı, aksine normalleştirildiği bir toplulukta kişi zamanla vicdanının sesini kaybedebilir.
İnsan:
Başlangıçta karşı çıktığı davranışlara önce sessiz kalabilir, ardından katılabilir ve sonunda onları savunabilir.
Bu nedenle arkadaş, topluluk ve dijital çevre seçimi ahlaki sorumluluğun önemli bir parçasıdır.
Ancak çevrenin etkisi, insanın bütün kişisel sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
İnsan Sekar Yolundan Geri Dönebilir mi
İnsan dünya hayatındayken yönünü değiştirme imkânına sahiptir.
Samimi dönüş:
Yanlışı fark etmek, pişman olmak, kötülüğü bırakmak ve iyiliği davranış hâline getirmek
ile gerçekleşir.
Namazı terk eden namaza başlayabilir, yoksulu görmezden gelen paylaşmayı öğrenebilir, yanlış topluluktan uzaklaşabilir ve ahiret gerçeğini yeniden düşünebilir.
Uyarının dünyada yapılmasının sebebi, insanın henüz geri dönebilecek olmasıdır.
Sadece Pişman Olmak Kurtuluş İçin Yeterli midir
Pişmanlık tövbenin önemli bir parçasıdır; fakat tek başına yeterli olmayabilir.
İnsan:
Yanlışını sürdürürken yalnızca sonucundan korkuyorsa
gerçek bir değişim gerçekleşmemiş olabilir.
Samimi pişmanlık davranışta görünmelidir.
Hak yenmişse hak geri verilmeli, insanlara zarar verilmişse telafi edilmeli ve kötülüğe götüren şartlar değiştirilmelidir.
Gerçek tövbe yön değiştirmektir.
Günümüz İnsanına Bu Soru Ne Söyler
Modern insan hayatının yönünü çoğu zaman:
Para, kariyer, tüketim, takipçi sayısı ve toplumsal görünürlük
üzerinden değerlendirebilir.
Fakat ayet daha derin bir soru sorar:
“Bütün bunlar seni nereye götürüyor?”
Bir insan dışarıdan başarılı görünürken ailesinden, vicdanından ve merhametten uzaklaşabilir.
Ayet insana yalnızca ne kazandığını değil, kazandıklarının onu nasıl bir insana dönüştürdüğünü sorgulatır.
Ayetin En Derin Anlamı Nedir
Ayetin en derin anlamı, insanın sonunun sebepsiz olmadığını ve bugünkü tercihlerle hazırlandığını göstermesidir.
“Sizi Sekar’a sokan nedir?”
sorusu aslında insanın bütün hayatını açığa çıkarır.
Onları Sekar’a tek başına bir hata değil:
Allah ile bağın kopması, yoksula karşı duyarsızlık, kötü topluluklara katılma ve hesap bilincinin reddedilmesi
götürmüştür.
İnsanın inancı, ibadeti, çevresi ve toplumsal ahlakı aynı yolun parçalarıdır.
Sonuç: İnsan Sonunu Günlük Tercihleriyle Hazırlar
Müddessir Suresi’nin kırk ikinci ayetinde suçlulara şu soru yöneltilir:
“Sizi Sekar’a sokan nedir?”
Bu soru, onların haksızlığa uğrayarak veya tesadüfen cehenneme düşmediklerini gösterir.
Verecekleri cevaplar, kaybın sebeplerini açıkça ortaya çıkaracaktır:
Namazdan uzaklaşmak, yoksulu doyurmamak, yanlış topluluklarla birlikte batıla dalmak ve hesap gününü reddetmek.
Ayet bugünün insanına şu soruları yöneltir:
Beni bugün yürüdüğüm yolun sonunda ne bekliyor?
Allah ile bağımı sürekli ihmal ediyor muyum?
Çevremdeki ihtiyaç sahiplerinin acısına karşı duyarsız mıyım?
Katıldığım sohbetler ve topluluklar beni hakikate mi, kötülüğe mi yaklaştırıyor?
Bir gün “Seni bu sonuca götüren neydi?” diye sorulduğunda hangi davranışlarımı hatırlayacağım?
İnsan hayatının sonunu yalnızca büyük kararlarla hazırlamaz.
Kılmadığı bir namazı sürekli erteleyerek, görmediği bir yoksula sırtını dönerek, yanlış bir topluluğa katılarak ve hesap gerçeğini unutmayı seçerek de yönünü belirleyebilir.
Bu soru ahirette suçlulara yöneltilecektir; fakat asıl merhamet, insanın onu henüz dünyadayken kendisine sorabilmesidir.
