Kehf Suresi 24. Ayette “Ancak ‘Allah Dilerse’ De; Unuttuğunda Rabbini An ve ‘Umarım Rabbim Beni Bundan Daha Doğru Bir Yola İletir’ De” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Kehf Suresi 24. Ayetin Anlamı Nedir
Kehf Suresi'nin 24. ayeti, bir önceki ayette başlayan geleceğe dair tevazu öğretisini tamamlamaktadır. 23. ayette insana, “Yarın bunu kesinlikle yapacağım deme” uyarısı yapılmıştı. 24. ayette ise bunun nasıl tamamlanacağı açıklanır: “Ancak Allah dilerse de; unuttuğunda Rabbini an ve Rabbimin beni bundan daha doğru bir yola iletmesini umarım de.”Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:
Bu ayet yalnız “inşallah” kelimesini öğretmez. Aynı zamanda geleceğe karşı tevazu, unutma sonrasında yeniden yöneliş, hatayı düzeltme, Allah'ı hatırlama ve daha doğru yolu arama bilincini de öğretir.
“Ancak Allah Dilerse De” İfadesi Ne Anlama Gelir
Bu ifade, insanın geleceğe ilişkin iradesini tamamen reddetmez; fakat o iradeyi Allah'ın dilemesi ve yaratması içinde görmesini sağlar.İnsan yarın için plan yapabilir.
Bir iş kurabilir.
Bir yolculuk planlayabilir.
Bir söz verebilir.
Bir hedef belirleyebilir.
Ancak bütün bunların gerçekleşmesi için insanın yalnız istemesi yetmez. Sağlık, zaman, imkân, şartlar ve daha birçok unsur gerekir.
Bu nedenle “Allah dilerse” demek, insanın kendisini küçültmesi değil; gerçeği doğru yerden görmesidir.
İnsan irade eder.
Ama mutlak irade sahibi değildir.
“İnşallah” Demek Neden Bu Kadar Önemlidir
“İnşallah” kelimesi günlük hayatta çok sık kullanıldığı için bazen anlamı unutulabilir. Oysa bu kelimenin özü son derece derindir.İnşallah demek:
“Ben bunu yapmak istiyorum, fakat bunun gerçekleşmesi Allah'ın dilemesi ve izin vermesiyle mümkündür.”
demektir.
Bu, insanın planını değersizleştirmez.
Tam tersine planını tevazu içinde tutar.
İnsan başarı geldiğinde kendisini mutlak güç sahibi sanmaz.
Plan bozulduğunda da dünyanın tamamen kendi kontrolünde olduğunu düşündüğü için yıkılmaz.
İnşallah sözü bu yüzden yalnız bir kelime değil, geleceğe bakış biçimidir.
İnşallah Sözünü Ağız Alışkanlığına Dönüştürmek Doğru mudur
Kelimeyi söylemek güzeldir; fakat anlamını yaşamadan yalnız mekanik biçimde tekrar etmek eksik kalır.Bir insan her cümlenin sonunda:
“İnşallah.”
diyebilir.
Ama kalbinde:
“Bu kesin olacak, zaten ben kontrol ediyorum.”
duygusu varsa kelimenin ruhu kaybolabilir.
Aynı şekilde inşallah sözü, yapmak istemediğimiz bir şeyi ertelemek için de kullanılmamalıdır.
Bir kişi:
“Yarın gelirim inşallah.”
diyor ama aslında gelmek gibi hiçbir niyeti yoksa burada problem kelimede değil, samimiyetsizliktedir.
Doğru kullanım şudur:
Gerçek niyet + gerçek çaba + sonucun Allah'a ait olduğunu bilmek.
İnşallah Demek Sorumluluktan Kaçmak İçin Kullanılabilir mi
Hayır.Ayetin öğrettiği inşallah bilinci, sorumluluğu azaltmaz; tam tersine onu daha dürüst hâle getirir.
Bir işi üstlendiysen elinden geleni yapmalısın.
Bir randevu verdiysen zamanında gitmeye çalışmalısın.
Bir söz verdiysen sözünü yerine getirmek için gayret etmelisin.
Sonra da:
“Allah nasip ederse.”
dersin.
Bu nedenle inşallah:
“Ben hiçbir şey yapmayacağım, nasıl olsa Allah dilerse olur.”
demek değildir.
Bu yaklaşım tevekkül değil, ihmaldir.
İnşallahın doğru ruhu:
“Ben sorumluluğumu yerine getireceğim; fakat geleceğin mutlak sahibi olmadığımı da unutmayacağım.”
şeklindedir.
“Unuttuğunda Rabbini An” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayetin çok güzel taraflarından biri de insanın unutabileceğini kabul etmesidir.İnsan unutabilir.
İnşallah demeyi unutabilir.
Allah'ı anmayı unutabilir.
Bir konuda aceleyle konuşabilir.
Yanlış ifade kullanabilir.
Ayet insanı bu durumda umutsuzluğa değil yeniden hatırlamaya yönlendirir.
“Unuttuğun zaman Rabbini an.”
Bu çok merhametli bir eğitimdir.
Çünkü Kur’an insandan kusursuz bir makine olmasını istemez.
İnsanın unutabileceğini kabul eder.
Ama unutmayı kalıcı hâle getirmemesini ister.
Unuttun diye bitmez; hatırladığında dön.
Bu, dinin çok güçlü bir umut ilkesidir.
İnsan Unuttuğu İçin Günahkâr mı Olur
Unutmak insan tabiatının bir parçasıdır. Her unutma aynı şekilde değerlendirilmez.Bir insan bilinçli biçimde Allah'ı önemsemiyorsa bu başka bir durumdur.
Ama gerçekten unutmuşsa ve hatırladığında doğru olana dönüyorsa ayetin dili ona yeniden yönelme imkânı sunar.
Burada asıl ders şudur:
Hata ile ısrar aynı şey değildir.
İnsan hata yapabilir.
Unutabilir.
Yanlış konuşabilir.
Ama fark ettiğinde düzeltirse bu, ahlaki olgunluğun göstergesidir.
Bu nedenle Kehf 24, insanı kusursuzluk takıntısına değil düzeltilebilirlik bilincine çağırır.
Unuttuktan Sonra Allah’ı Hatırlamak Nasıl Bir Manevi Eğitimdir
Bu ifade, insanın hayatında geri dönüş kapısının sürekli açık olduğunu hatırlatır.İnsan bazen gaflete düşebilir.
Dua etmeyi unutabilir.
Şükretmeyi unutabilir.
Kendi gücüne fazla güvenebilir.
Bir başarıdan sonra kibirlenebilir.
Sonra bir anda fark eder:
“Ben Rabbimi unuttum.”
İşte o anda yapılması gereken şey kendini tamamen suçlayıp karanlığa gömülmek değil, yeniden Allah'ı hatırlamaktır.
İman hayatında önemli olan hiç düşmemek değil, düştüğünde tekrar yönünü bulabilmektir.
Hatırlamak, manevi hayatın yeniden başlama kapısıdır.
Kehf 24 Hata Yaptığımızda Nasıl Davranmamız Gerektiğini Öğretir
Ayet çok sade bir yol gösterir:Hatanı fark et.
Allah'ı hatırla.
Düzelt.
Daha doğru yolu iste.
Bu dört adım insan hayatının birçok alanında uygulanabilir.
Birine yanlış davrandık.
Fark ettik.
Özür dileriz.
Bir işi yanlış planladık.
Nerede hata yaptığımızı inceleriz.
Bir konuda kibirli konuştuk.
Bunu fark edip dilimizi düzeltiriz.
İnsanların büyük problemi çoğu zaman hata yapmak değildir.
Hatasını kabul edememektir.
Kehf 24 ise insanı savunmaya değil, dönüşe yöneltir.
Bu nedenle ayet aynı zamanda ego terbiyesi öğretir.
“Rabbim Beni Bundan Daha Doğru Bir Yola İletir” İfadesi Ne Anlama Gelir
Bu ifade son derece derindir.İnsan:
“Ben zaten doğruyu tamamen buldum.”
demek yerine:
“Rabbim beni daha doğruya iletsin.”
diyor.
Bu, müminin sürekli gelişime açık olması gerektiğini gösterir.
İnsan doğru bir yolda olabilir.
Ama daha doğru karar verebilir.
Daha güzel ahlak gösterebilir.
Daha sağlam bilgiye ulaşabilir.
Daha hikmetli davranabilir.
Bu nedenle hidayet yalnız:
“Doğru yolu buldum ve iş bitti.”
demek değildir.
Hidayet aynı zamanda doğrulukta ilerlemek olabilir.
Mümin her zaman:
“Rabbim beni daha doğru olana götür.”
diyebilmelidir.
Bir Mümin Zaten Hidayetteyse Neden Yeniden Hidayet İster
Çünkü hidayet tek bir anlık olay değildir.İnsan doğruyu bulabilir fakat hayat boyunca yeni kararlarla karşılaşır.
Bugün doğru bir seçim yapar.
Yarın başka bir konuda sınanır.
Bir insan iman etmiş olabilir ama sabırda eksik olabilir.
Dürüst olabilir ama öfkesini yönetmekte zorlanabilir.
İbadetine dikkat eder ama insan ilişkilerinde daha adil olması gerekebilir.
Bu nedenle:
“Rabbim beni daha doğru yola ilet.”
duası sürekli anlamlıdır.
İnsan hidayette olsa bile hidayetin derinleşmesine ihtiyaç duyar.
İslam anlayışında insan:
“Ben tamamlandım.”
demez.
Daima kendini geliştirmeye açık olur.
Kehf 24 Bilgi Konusunda da Daha Doğruyu Aramayı Öğretir mi
Evet.Ayet yalnız ahlaki davranışları değil, düşünce ve bilgi hayatını da kapsayabilecek güçlü bir ilke verir.
İnsan bir konuda yıllarca belirli bir görüşe inanabilir.
Sonra yeni ve daha güçlü deliller görebilir.
Bu durumda:
“Ben yıllardır böyle düşünüyorum, değiştirmem.”
demek bilgi kibri olur.
Daha doğru tavır:
“Delil daha güçlüyse görüşümü düzeltirim.”
demektir.
Bu, zayıflık değildir.
Tam tersine hakikate sadakattir.
İnsan kendi fikrine değil, doğru olana bağlı olmalıdır.
Kehf 24'ün:
“Rabbim beni daha doğruya iletsin.”
duası bu zihinsel açıklığı da besler.
Kehf 24 Karar Verirken Dua ile Aklı Nasıl Birleştirir
İnsan bazen dua ile aklı birbirinin alternatifi gibi görebilir.Ya dua edeceğiz.
Ya araştıracağız.
Oysa ikisi birlikte olabilir.
Bir iş kararı vereceğiz.
Verileri inceleriz.
Uzmanlara danışırız.
Riskleri hesaplarız.
Sonra Allah'tan bizi daha doğru seçeneğe yöneltmesini isteriz.
Bir evlilik kararı vereceğiz.
Karaktere bakarız.
Aileyi tanırız.
Uyumu değerlendiririz.
Sonra dua ederiz.
Bir sağlık kararı vereceğiz.
Doktor görüşü alırız.
Tetkikleri yaptırırız.
Sonra Allah'tan hayırlısını isteriz.
Dua aklın yerine geçmez; aklı Allah'a bağlar.
Kehf 24 tam olarak bu dengeyi öğretir.
“Allah Dilerse” Demek Kadercilik midir
Hayır.Kadercilik, insanın kendi sorumluluğunu tamamen yok sayıp:
“Benim yapacağım hiçbir şeyin önemi yok.”
demesi şeklinde anlaşılırsa Kehf 24 bunun tam tersini öğretir.
Ayet insana konuşmasını düzeltmesini, unutunca hatırlamasını ve daha doğru yolu istemesini söyler.
Bunların hepsi aktif davranışlardır.
İnsan iradesi vardır.
Seçim yapar.
Hatayı düzeltir.
Dua eder.
Yön arar.
Bu nedenle:
“Allah dilerse.”
demek pasiflik değil, insan iradesini ilahî kudret karşısında doğru yere koymaktır.
Kul çalışır.
Allah yaratır.
Kul ister.
Ama sonuç her zaman kulun istediği biçimde oluşmaz.
Planımız Bozulduğunda Bu Ayet Bize Nasıl Bir Yol Gösterir
Plan bozulduğunda insan iki aşırı tepki verebilir.Birincisi tamamen yıkılmak.
İkincisi hiçbir ders çıkarmadan:
“Nasip değilmiş.”
deyip geçmek.
Kehf 24 daha dengeli bir yol öğretir.
Önce Allah'ı hatırla.
Sonra:
“Rabbim beni bundan daha doğru bir yola iletsin.”
de.
Yani plan bozulduysa yeni ve daha doğru ihtimalleri araştır.
Belki yöntem yanlıştı.
Belki zamanlama yanlıştı.
Belki başka bir yol daha uygundur.
Tevekkül:
“Kapı kapandı, bitti.”
demek değildir.
Bazen:
“Bu kapı kapandı; daha doğru kapıyı arayacağım.”
diyebilmektir.
Kehf 24 Günlük Hayatta Nasıl Yaşanabilir
Bu ayeti yaşamak büyük ve karmaşık davranışlar gerektirmez.Gelecekle ilgili konuşurken inşallah bilincini taşımakla başlayabilir.
Bir plan yaptığımızda:
“Allah nasip ederse.”
diyebiliriz.
Unuttuğumuzda hatırlayıp Allah'ı anabiliriz.
Yanlış yaptığımızı fark ettiğimizde düzeltmeye çalışabiliriz.
Karar verirken:
“Rabbim beni daha doğru olana ilet.”
diye dua edebiliriz.
Bu, işte de olur.
Aile hayatında da.
Eğitimde de.
İlişkilerde de.
İbadette de.
Kehf 24 aslında günlük hayatın tamamını kapsayabilecek çok sade bir sistem öğretir:
Planla, Allah'ı unutma, hata edersen dön ve daha doğruyu iste.
Kehf Suresi 23–25. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
- ayette insana:
denilmiş ve geleceğe karşı mutlak kesinlik iddiasından uzak durması öğretilmişti.
- ayette bu ilke tamamlanır:
Böylece geleceğe ilişkin tevazu yalnız teorik bir öğüt olmaktan çıkar ve günlük davranış biçimine dönüşür.
- ayette ise yeniden Ashab-ı Kehf'in mağarada kaldığı süreye geçilecek ve üç yüz yıl kaldıkları, buna dokuz yıl daha eklendiği bildirilecektir. Böylece insanın sınırlı zaman hesabı ile Allah'ın kuşatıcı bilgisi bir kez daha karşı karşıya gelecektir.
İnsan geleceği tam kontrol edemez, zamanı tam kuşatamaz; Allah ise hem geleceği hem zamanı eksiksiz bilir.
Kehf Suresi 24. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Unutabilirsin, yanılabilirsin ve planın bozulabilir; fakat Rabbine dönüş yolun her zaman açıktır.
İnsan kusursuz değildir.
Ama düzelme imkânına sahiptir.
İnşallah demeyi unuttuysan hatırladığında Allah'ı an.
Yanlış bir karar verdiysen daha doğru yolu iste.
Geleceğe fazla güvendiysen yeniden tevazuya dön.
Bu yaklaşım insanı hem kibirden hem umutsuzluktan korur.
Çünkü kibir:
“Ben zaten doğruyum.”
der.
Umutsuzluk ise:
“Ben hata yaptım, artık düzelemem.”
der.
Kehf 24 ikisine de karşı şu yolu gösterir:
“Rabbimi hatırlarım ve daha doğruya yönelirim.”
Kehf Suresi 24. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
Kehf Suresi'nin 24. ayeti, insanın gelecekle ilişkisinde tevazu, hatırlama ve sürekli gelişim üzerine son derece güçlü bir hayat anlayışı kurmaktadır.Bir önceki ayet bize:
“Yarın kesin yapacağım.”
demememizi öğretmişti.
Şimdi ise yalnız neyi söylemememiz gerektiğini değil, onun yerine neyi koymamız gerektiğini öğreniyoruz:
“Allah dilerse.”
Bu iki kelime insanın gelecek anlayışını kökten değiştirebilir.
Çünkü insan çoğu zaman geleceğe sahipmiş gibi davranır.
Takvim yapar.
Randevular verir.
Planlar oluşturur.
Bunların tamamı normaldir.
Fakat zamanla takvim ile hakikat birbirine karışabilir.
Takvimimizde yazan şeyi, sanki kesin gerçekleşmiş gibi görmeye başlayabiliriz.
Kehf 24 bize:
Takvim senindir, zaman Allah'ındır.
duygusunu öğretir.
Bu, planı küçümsemez.
Planı doğru yere koyar.
İnsan yarın için toplantı planlayabilir.
Ama o toplantıya ulaşması için önce yarına ulaşması gerekir.
Sağlığı devam etmeli.
Şartlar uygun olmalı.
Başka insanlar da kendi planlarına uygun davranmalı.
Sayısız şey bir araya gelmelidir.
İşte inşallah bilinci bütün bunların bizim tek başımıza kontrolümüzde olmadığını hatırlatır.
Bu nedenle inşallah sözü insanı tembellikten çok kibirden korumalıdır.
Eğer bir kişi:
“Nasıl olsa inşallah dedim.”
deyip hazırlık yapmıyorsa ayetin ruhunu anlamamıştır.
Bir öğrenci sınava çalışmadan:
“İnşallah kazanırım.”
diyebilir.
Dua güzeldir.
Ama çalışma sorumluluğu devam eder.
Bir iş insanı hiçbir araştırma yapmadan:
“İnşallah iş tutar.”
diyebilir.
Bu tevekkül değildir.
Riskleri değerlendirmek gerekir.
Bir hasta tedaviyi ihmal edip:
“Allah şifa verir.”
diyebilir.
Allah şifa verir; fakat doktor ve tedavi de Allah'ın yarattığı sebeplerden olabilir.
Bu yüzden Kehf 24'ün inşallah anlayışı aktif bir teslimiyettir.
Çalış ve Allah'a güven.
Ayetin ikinci bölümü ise belki de en merhametli tarafıdır:
“Unuttuğunda Rabbini an.”
İnsan unutabilir.
Bu cümlede büyük bir insanlık kabulü vardır.
Kur’an insanın her saniye kusursuz bir bilinçte kalmasını beklemiyor.
Unutma meydana gelebilir.
Fakat unutmayı fark ettiğinde yönünü yeniden Allah'a çevirmesini istiyor.
Bu bize ibadet hayatında da büyük bir denge sunar.
İnsan bazen manevi olarak çok güçlü hisseder.
Duasını yapar.
İbadetine dikkat eder.
Sonra bir dönem gevşeyebilir.
Burada şeytan veya nefsin en tehlikeli fısıltılarından biri şu olabilir:
“Artık çok geç.”
Oysa Kehf 24:
Hatırla ve dön.
der.
Bu, insanın bütün manevi hayatı için büyük bir umut kapısıdır.
Bir gün namazında zayıfladın.
Dön.
Bir gün öfken seni yendi.
Fark et ve düzelt.
Birine haksızlık yaptın.
Özür dile.
Bir hata yaptın.
Tevbe et.
Hata insanı tanımlamak zorunda değildir; hatadan sonra yaptığı seçim de insanın karakteridir.
Bu nedenle ayet mükemmeliyetçilik hastalığını da iyileştirebilir.
Bazı insanlar kendilerinden hatasız olmalarını bekler.
Bir kere hata yaptıklarında:
“Ben zaten beceremiyorum.”
deyip tamamen bırakırlar.
Bu durum ibadette olabilir.
Diyette olabilir.
Sporda olabilir.
Eğitimde olabilir.
İş hayatında olabilir.
Oysa sağlıklı insan:
“Bugün hata yaptım, yarın yeniden başlarım.”
diyebilir.
Kehf 24'ün manevi dili de böyledir:
Unuttuysan hatırla.
Bu kadar sade.
Bu kadar güçlü.
Ayetin sonundaki:
“Rabbim beni bundan daha doğru bir yola iletsin.”
ifadesi ise insanın hayat boyu öğrenen bir varlık olması gerektiğini gösterir.
Mümin kendisini tamamlanmış görmez.
Bir insan 20 yaşında bir konuda böyle düşünür.
40 yaşında yeni tecrübelerle daha farklı ve daha olgun düşünebilir.
Bu mutlaka eski hâlinin tamamen yanlış olduğu anlamına gelmez.
Bazen insanın doğrusu derinleşir.
Bir zamanlar yalnız sabrı:
“Dayanmak.”
olarak görür.
Sonra sabrın aynı zamanda doğru zamanda doğru davranışı sürdürmek olduğunu öğrenir.
Bir zamanlar tevekkülü:
“Beklemek.”
sanır.
Sonra tevekkülün çalışıp sonucu Allah'a bırakmak olduğunu anlar.
İşte:
“Rabbim beni daha doğruya iletsin.”
duası insanın bu gelişimine açıktır.
Bu cümle bilim insanı için de değerlidir.
Öğretmen için de.
Din bilgini için de.
İş insanı için de.
Anne-baba için de.
Çünkü hiç kimse:
“Artık benim öğrenebileceğim hiçbir şey kalmadı.”
diyemez.
İnsan yeni bilgilerle karşılaşır.
Yeni tecrübeler yaşar.
Hatalarından ders çıkarır.
Doğru düşüncesini geliştirir.
Bu nedenle Kehf 24, entelektüel tevazunun da ayetidir.
İnsan kendi görüşüne çok bağlanabilir.
Bir düşünceyi yıllarca savunmuş olabilir.
Sonra güçlü deliller karşısına çıkar.
Bu noktada iki yol vardır.
Birincisi:
“Ben bunu yıllardır savunuyorum, artık dönemem.”
demektir.
İkincisi ise:
“Hakikat benim egomdan daha değerlidir.”
deyip görüşünü düzeltmektir.
İkinci yol çok daha zordur.
Ama çok daha değerlidir.
Çünkü insan bazen yanlışını sürdürmeyi, yanlışını kabul etmekten daha kolay bulur.
Kehf 24 bize:
Daha doğru yolu iste.
diyor.
Demek ki eski yolundan daha doğru bir yol bulursan değişebilirsin.
Bu zayıflık değildir.
Bu büyümektir.
Ayetin aile hayatına bakan yönü de çok güzeldir.
Bir anne veya baba çocuğu için bir yol planlayabilir.
“Şu mesleği yapacak.”
“Şu okula gidecek.”
“Hayatı böyle olacak.”
diye düşünebilir.
Ama çocuk bağımsız bir insandır.
Geleceği yalnız anne-babanın planıyla şekillenmez.
Bu nedenle aile içinde de:
“Biz elimizden geleni yapacağız, Rabbim çocuğumuzu en doğru yola yöneltsin.”
bilinci daha sağlıklıdır.
Bu hem anne-babanın kontrol yükünü azaltır hem de çocuğun kendi iradesine saygı gösterir.
İlişkilerde de aynı ilke geçerlidir.
İnsan karşısındakini değiştirmeye çalışabilir.
Ama başka bir insanın kalbini ve bütün geleceğini kontrol edemez.
Elinden gelen dürüstlüğü gösterir.
Sevgi gösterir.
Sınır koyar.
Sonra sonucu Allah'a bırakır.
Bu, ilişkide teslimiyet değil gerçekçi sorumluluktur.
Kehf 24'ün iş dünyası açısından mesajı ise özellikle güçlüdür.
Bir girişimci proje yapar.
Bütçe çıkarır.
Tahminlerde bulunur.
İyi yöneticilik bunu gerektirir.
Fakat geleceği garanti gibi sunmak yanlıştır.
“Bu iş kesin tutacak.”
yerine:
“Veriler güçlü, elimizden geleni yapacağız, Allah nasip ederse güzel sonuç alacağız.”
demek hem daha dürüst hem daha gerçekçidir.
Bu düşünce başarısızlık karşısında da işletmeyi daha dayanıklı hâle getirebilir.
Plan A olmadı.
Plan B değerlendirilir.
O da olmazsa yeni yol aranır.
İşte ayetin:
“Rabbim beni daha doğru bir yola iletsin.”
duası işte bile stratejik esnekliğe dönüşebilir.
Bu yaklaşım aynı zamanda kararlarımıza ahlaki bir filtre getirir.
Çünkü insan yalnız:
“Bu iş başarılı olur mu?”
diye sormaz.
Şunu da sorar:
“Bu doğru mu?”
Bir iş para kazandırabilir ama haram olabilir.
Bir yöntem hızlı sonuç verebilir ama haksız olabilir.
Bir karar popüler olabilir ama adaletsiz olabilir.
Kehf 24'ün “daha doğru yol” duası bize başarıdan önce doğruluğu da düşünmeyi öğretir.
Bu çok önemlidir.
Çünkü her başarılı yol doğru yol değildir.
İnsan bazen yanlış bir yöntemle de başarılı olabilir.
Ama müminin hedefi yalnız sonuç değil, doğru sonuç ve doğru yöntemdir.
Ayet aynı zamanda insanın unutkanlığını küçümsememesini fakat yönetmesini öğretir.
Unutuyoruz.
O hâlde hatırlatıcılar kullanabiliriz.
Takvim.
Not.
Alarm.
Dua.
Rutin.
Bunların hepsi insanın zayıflığını kabul edip onu yönetme yollarıdır.
“Ben hiçbir şeyi unutmam.”
demek yerine sistem kurarız.
Bu da bir tür tedbirdir.
Manevi hayatta da benzer şekilde hatırlatıcılar vardır.
Namaz vakitleri.
Dua.
Kur’an okumak.
Bütün bunlar insanın gün içerisinde tekrar tekrar Rabbini hatırlamasına vesile olur.
Çünkü insan yalnız fiziksel değil, zihinsel olarak da dağılabilir.
Kehf 24 bu dağınıklık karşısında bize merkez verir:
Rabbini an.
Bu, insanın bütün dünyasını yeniden düzenleyebilecek bir cümledir.
Öfkeliyken.
Korkuyorken.
Başarıyla sarhoş olmuşken.
Plan bozulmuşken.
Allah'ı hatırlamak insana perspektif kazandırır.
Bir anda problem küçülebilir.
Kibir kırılabilir.
Panik azalabilir.
Çünkü insan kendisine:
“Ben tek başıma değilim ve her şey benim kontrolümde olmak zorunda değil.”
diyebilir.
Kehf Suresi'nin 24. ayeti bugün bize şu soruları sordurur: İnşallah sözünü gerçekten anlamıyla mı kullanıyorum? Unuttuğumda Rabbime dönüyor muyum, yoksa hatamda ısrar mı ediyorum? Kendi görüşümü değişmez hakikat gibi mi görüyorum? Daha doğru yolu öğrenmeye açık mıyım? Planlarım bozulduğunda yeni ve hayırlı yollar arayabiliyor muyum?
Bu sorular ayetin yalnız bir kelimeyi öğretmediğini; gelecek, irade, tevazu, unutma, hatırlama, değişim, öğrenme ve hidayet hakkında çok kapsamlı bir hayat anlayışı sunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Kehf 24 bize şunu öğretmektedir: Planımızı yapalım ama Allah'ın dilemesini unutmayalım. Unuttuğumuzda umutsuz olmayalım, Rabbimizi hatırlayalım. Kendimizi tamamlanmış görmeyelim ve her zaman daha doğru, daha hayırlı ve daha hikmetli yolu istemeye devam edelim.
İnsan unutabilir.
İnsan yanılabilir.
İnsan planını değiştirebilir.
Ama Rabbinin kapısı kapanmaz.
Ve belki ayetin bize bıraktığı en güzel dua şudur:
“Rabbim, beni bugün bildiğimden daha doğru olana, bugün gördüğümden daha hayırlı olana ve bugün yürüdüğümden daha güzel bir yola ilet.”
⠀
Son Söz
⠀
