Enfâl Suresi 2. Ayette “Müminler Ancak Allah Anıldığı Zaman Yürekleri Titreyen, Kendilerine Allah’ın Ayetleri Okunduğunda İmanlarını Artıran ve Yalnız Rablerine Güvenen Kimselerdir” İfadesi Ne Anlama Gelir 
Enfâl Suresi 2. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin anlamı şöyledir:“Müminler ancak o kimselerdir ki Allah anıldığı zaman kalpleri ürperir, kendilerine O’nun ayetleri okunduğunda bu onların imanlarını artırır ve yalnız Rablerine tevekkül ederler.”
Enfâl Suresi’nin ilk ayetinde ganimet tartışmasının ardından müminlere Allah’tan sakınmaları, aralarını düzeltmeleri ve Allah’a ve Resulüne itaat etmeleri emredilmişti.
İkinci ayette ise çok temel bir soru cevaplanmaktadır:
Gerçek mümin nasıl biridir?
Kur’an bunun cevabını yalnızca sözlerle değil, insanın iç dünyası ve davranışları üzerinden verir.
“Müminler Ancak…” İfadesi Neden Dikkat Çekicidir
Ayet “Müminler ancak…” diyerek güçlü bir vurgu yapmaktadır.Burada iman yalnızca:
“Ben inanıyorum.”
demekle tarif edilmez.
İmanın insanda birtakım belirtiler oluşturması gerektiği anlatılır.
Allah anıldığında kalbin etkilenmesi,
ayetler okunduğunda imanın güçlenmesi,
Allah’a güvenilmesi...
Bunlar imanın insanın hayatında meydana getirdiği sonuçlardır.
“Allah Anıldığı Zaman Kalpleri Ürperir” Ne Demektir
Buradaki ürperme yalnızca korku anlamında düşünülmemelidir.Bu, Allah’ın büyüklüğünün farkına varmanın oluşturduğu derin bir iç hassasiyettir.
İnsan Allah’ı hatırladığında:
Yaptıklarını düşünür.
Sorumluluklarını hatırlar.
Hatalarının farkına varır.
Allah’ın rahmetini ve kudretini düşünür.
Kalbin ürpermesi işte bu güçlü farkındalığın sonucudur.
Mümin Allah’tan Sürekli Korkarak mı Yaşamalıdır
Hayır.Kur’an’daki Allah-insan ilişkisi yalnızca korkuya dayanmaz.
Allah sevgisi vardır.
Ümit vardır.
Rahmet vardır.
Bağışlanma vardır.
Güven vardır.
Aynı zamanda sorumluluk ve hesap bilinci de vardır.
Dolayısıyla ayetteki kalp ürpertisi, insanı ümitsizliğe sürükleyen bir korku değil; onu daha bilinçli ve dikkatli yaşamaya yönelten manevi hassasiyettir.
Allah’ın Adı Anıldığında Kalbin Etkilenmesi Neden Önemlidir
Çünkü insanın gerçekten değer verdiği şeyler onun içinde bir karşılık oluşturur.Sevdiği bir insanın adı geçtiğinde bile insanın duyguları değişebilir.
Çok önemli gördüğü bir olay hatırlatıldığında zihni hemen ona yönelir.
Allah’a iman da insanın hayatında merkezi bir yere sahipse Allah’ın hatırlanması sıradan bir kelimenin söylenmesi gibi olmamalıdır.
Ayet bunu anlatmaktadır.
“Ayetler Okunduğunda İmanlarını Artırır” Ne Demektir
Kur’an burada imanın durağan bir şey olmadığını gösterir.İman güçlenebilir.
Derinleşebilir.
İnsanın anlayışı gelişebilir.
Bir ayeti daha önce onlarca kez okuyan insan, hayatında yaşadığı bir olaydan sonra aynı ayeti yeniden okuduğunda bambaşka bir anlam görebilir.
Çünkü insan değiştikçe Kur’an’la kurduğu ilişki de derinleşebilir.
İman Gerçekten Artar ve Azalır mı
Bu konu İslam düşünce tarihinde farklı yönleriyle tartışılmıştır.Birçok âlim, bu ve benzeri ayetleri imanın kuvvetinin, bilincinin ve etkisinin artabileceğinin delillerinden biri olarak değerlendirmiştir.
Buradaki temel mesaj açıktır:
Kur’an ayetleri mümin üzerinde hiçbir etkisi olmayan sözler değildir.
İnsan onları anlayarak okudukça Allah’a olan güveni ve bağlılığı güçlenebilir.
Kur’an Okumak İmanı Nasıl Artırabilir
Kur’an insana sürekli olarak büyük sorular yöneltir:Nereden geldin?
Hayatını ne için yaşıyorsun?
Adalet nedir?
Ölümden sonra ne olacak?
İnsan neden iyilik yapmalıdır?
Güç ve servetin anlamı nedir?
Allah ile insan arasındaki ilişki nasıl olmalıdır?
İnsan bu sorular üzerinde düşündükçe iman yalnızca kabul edilen bir bilgi olmaktan çıkıp hayatı anlamlandıran bir düşünce sistemine dönüşebilir.
Ayeti Sadece Arapça Okumak Yeterli midir
Kur’an’ın Arapça okunmasının Müslümanlar açısından ibadet ve manevi değeri vardır.Fakat ayetlerin insanın imanını artırmasından söz edildiğinde anlam üzerinde düşünmenin önemi de ortaya çıkar.
Bir sözün insanın hayatını değiştirebilmesi için onun ne söylediğinin anlaşılması gerekir.
Bu nedenle Kur’an:
Okunmalı,
anlaşılmalı,
düşünülmeli,
hayata uygulanmalıdır.
“Yalnız Rablerine Güvenirler” Ne Demektir
Ayetin üçüncü özelliği tevekküldür.Tevekkül, Allah’a güvenmek demektir.
Ancak bu güven:
“Hiçbir şey yapmayayım, Allah halleder.”
anlamına gelmez.
İslam düşüncesindeki temel anlayış, insanın üzerine düşeni yaptıktan sonra sonucu Allah’a bırakmasıdır.
Çalışmak insana aittir.
Tedbir almak insana aittir.
Gayret etmek insana aittir.
Sonucun tamamen insanın kontrolünde olmadığını bilmek ise tevekküldür.
Tevekkül ile Tembellik Arasındaki Fark Nedir
İkisi birbirinden tamamen farklıdır.Tembellik:
“Nasıl olsa Allah yardım eder.”
diyerek sorumluluğu terk etmektir.
Tevekkül ise:
“Elimden geleni yapacağım fakat her şeyi kontrol edemeyeceğimi biliyorum.”
demektir.
Bir çiftçi toprağı sürmeden ürün beklerse bu tevekkül değildir.
Fakat toprağı sürer, tohumu eker, bakımını yapar ve ardından sonucu Allah’a bırakırsa bu tevekkül anlayışına daha uygundur.
İnsan Hem Kendisine Hem Allah’a Güvenebilir mi
İnsan kendi yeteneklerine güvenebilir.Plan yapabilir.
Bilgisine başvurabilir.
Çalışabilir.
Fakat Kur’an insana kendi gücünün sınırsız olmadığını hatırlatır.
İnsan her şeyi kontrol edemez.
Bir dakika sonra ne olacağını bile kesin olarak bilemez.
Bu yüzden mümin çabasını gösterirken nihai güvenini Allah’a bağlar.
Ayette Neden Önce Kalp, Sonra Ayet, Sonra Tevekkül Geliyor
Ayetin sıralaması dikkat çekicidir.Önce kalp etkileniyor.
Sonra ayetlerle iman güçleniyor.
Ardından Allah’a güven ortaya çıkıyor.
Yani iman:
Duygu,
bilgi,
güven
arasında bir bütünlük oluşturuyor.
Sadece duygudan ibaret değildir.
Sadece bilgiden ibaret değildir.
Sadece sözden de ibaret değildir.
İnsanın bütün hayatını etkileyen bir yöneliştir.
Kalbin Ürpermemesi İmansızlık Anlamına mı Gelir
Bir ayeti mekanik biçimde yorumlayıp insanların imanını ölçmek doğru olmaz.İnsanların duygusal yapıları farklıdır.
Bir kişi ağlayabilir.
Bir başkası sessizleşebilir.
Bir başkası derin düşünceye dalabilir.
İmanın ölçüsü yalnızca fiziksel veya dışarıdan görülen bir duygu tepkisi değildir.
Ayetin vurgusu, Allah bilincinin insanın kalbinde ve hayatında gerçek bir karşılığının bulunmasıdır.
Allah’ı Hatırlamak İnsanın Davranışlarını Nasıl Değiştirir
İnsan gerçekten Allah’ın kendisini gördüğüne ve yaptıklarından sorumlu olduğuna inanıyorsa bu bilinç davranışlarını etkiler.Haksızlık yaparken duraksayabilir.
Yalan söylemekten kaçınabilir.
Başkasının hakkına dikkat edebilir.
Gücü eline geçtiğinde zulmetmemeye çalışabilir.
Yalnız kaldığında bile yanlış davranıştan uzak durabilir.
İşte Allah’ın hatırlanmasının ahlaki sonucu budur.
Enfâl 1 ile Enfâl 2 Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
Birinci ayette insanlar ganimet konusunda anlaşmazlığa düşmüşlerdi.Allah onlara:
Allah’tan sakının.
Aranızı düzeltin.
Allah’a ve Resulüne itaat edin.
buyurdu.
İkinci ayette ise gerçek müminlerin özellikleri anlatılıyor.
Bu bağlantı çok anlamlıdır.
Sanki Kur’an şöyle demektedir:
“Eğer gerçekten iman ediyorsanız, bu iman çıkar çatışması ortaya çıktığında davranışınıza da yansımalıdır.”
Yani iman teorik bir iddia değil, hayatın içindeki sınavlarda ortaya çıkan bir duruştur.
Ayetin Bugünkü İnsana Mesajı Nedir
Modern insan birçok konuda kontrol sahibi olmak ister.Parasını,
işini,
geleceğini,
ilişkilerini,
sağlığını,
kariyerini...
Fakat hayat sürekli olarak insanın kontrolünün sınırlı olduğunu gösterir.
İşte tevekkül burada çok önemli hale gelir.
Tevekkül insana:
“Çalış fakat kendini evrenin sahibi sanma.”
der.
Bu düşünce insanı hem sorumluluk sahibi hem de daha dengeli hale getirebilir.
Enfâl 2’de Gerçek İmanın Üç İşareti Nedir
Ayet özellikle üç özelliği öne çıkarmaktadır:Allah hatırlandığında kalbin duyarlılık göstermesi.
Allah’ın ayetleri okunduğunda imanın güçlenmesi.
Allah’a güvenmek.
Bunların üçü de birbirini tamamlar.
Kalp Allah’a yönelir.
Akıl vahiy ile beslenir.
İnsan hayatını Allah’a güvenerek sürdürür.
Böylece iman sadece söylenen bir cümle olmaktan çıkar ve yaşayan bir bilince dönüşür.
Sonuç: Enfâl Suresi 2. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Enfâl Suresi 2. ayet, müminin kim olduğunu son derece kısa fakat güçlü biçimde tarif eder.Gerçek iman insanın kalbine dokunur.
Kur’an’la karşılaştığında güçlenir.
Ve insanın Allah’a güvenmesini sağlar.
Bu ayetin en dikkat çekici yönlerinden biri, imanı yalnızca kimlik veya söz üzerinden tanımlamamasıdır.
İmanın etkisinden söz eder.
Kalpte bir etkisi vardır.
Düşüncede bir etkisi vardır.
Davranışta bir etkisi vardır.
Hayata bakışta bir etkisi vardır.
Bu nedenle Enfâl 2 insana şu soruyu sordurur:
“Allah’a inanıyorum” demenin ötesinde, bu inanç benim hayatımda neyi değiştiriyor?
Çünkü Kur’an’ın tarif ettiği iman yalnızca dilde taşınan bir kelime değil, insanın kalbinden davranışlarına kadar uzanan canlı bir bağdır.
