Âl-i İmrân Suresi 170. Ayette “Allah’ın Kendilerine Lütfundan Verdiği Nimetlerle Sevinirler ve Arkalarından Henüz Kendilerine Katılmamış Olanlara Korku Olmadığını, Onların Üzülmeyeceklerini Müjdelemek İsterler” İfadesi Ne Anlama Gelir 
Âl-i İmrân Suresinin 170. ayetinde şöyle buyrulur:
“Allah’ın kendilerine lütfundan verdiği nimetlerle sevinirler. Arkalarından henüz kendilerine katılmamış olanlara da hiçbir korku bulunmadığını ve onların üzülmeyeceklerini müjdelemek isterler.”
Bu ayet, bir önceki 169. ayetin doğrudan devamıdır.
- ayette:
“Allah yolunda öldürülenleri ölüler sanmayın; onlar diridirler ve Rableri katında rızıklandırılırlar.”
buyrulmuştu.
- ayet şimdi bu hayatın:
nasıl bir ruh hâli taşıdığını
gösterir.
Şehitler:
Allah’ın lütfuyla verilen nimetlerden dolayı sevinmektedir.
Fakat ayetin daha da dikkat çekici tarafı şudur:
Onların sevinci sadece:
kendileri için
değildir.
Arkalarından gelecek olan müminler için de:
korku ve hüznün son söz olmadığını bilmektedirler.
Bu, şehitliğin Kur’an’daki anlatımını:
yalnız ölümden kurtuluş değil;
sevinç, güven, lütuf ve umut
üzerine kurar.
“Allah’ın Kendilerine Lütfundan Verdiği Şeylerle Sevinirler” Ne Anlama Gelir
Ayette:
“ferihîne bimâ âtâhumullâhu min fadlihî”
denir.
Yani:
“Allah’ın lütfundan kendilerine verdiği şeylerle sevinirler.”
Buradaki “fadl”:
lütuf,
ikram,
hak edilenden daha geniş nimet
anlamı taşır.
Şehitlerin Allah katındaki hâli:
sadece cezasız bırakılmak
değildir.
Aksine:
ilahî ikramla kuşatılmış bir sevinç
olarak anlatılır.
Bu Sevinç Dünya Sevinciyle Aynı mıdır
Bunu tam olarak bilemeyiz.
Çünkü ayet:
gayb alanındaki bir hâli
anlatmaktadır.
Biz dünyada sevinci:
beden,
duygu,
sinir sistemi,
hatıralar
üzerinden deneyimleriz.
Ahiret veya berzah hayatındaki sevinç ise:
aynı mekanizmayla olmak zorunda değildir.
Kur’an bize:
sevinç olduğunu bildirir.
Ama bunun tam mahiyetini:
ayrıntılı biçimde açıklamaz.
Şehitlerin Sevinci Neden “Allah’ın Lütfu” ile İlişkilendiriliyor
Çünkü ayet:
şehitlerin durumunu sadece kendi yaptıkları fedakârlığın sonucu olarak bırakmaz.
Onların ulaştığı nimet:
aynı zamanda:
Allah’ın lütfudur.
Bu çok önemli bir denge oluşturur.
İnsan:
amel eder.
Fedakârlık yapar.
Sadakat gösterir.
Ama nihai nimet:
Allah’ın:
rahmeti ve lütfuyla
verilir.
Yani kurtuluş:
yalnız mekanik bir:
“Ben yaptım, karşılığını aldım.”
formülüne indirgenmez.
Şehitlerin Sevinmesi Ölümün Acısını Önemsiz mi Yapar
Hayır.
Dünyadaki ayrılık:
gerçektir.
Aileler:
yas tutabilir.
Çocuklar:
anne veya babalarını özleyebilir.
Eşler:
acı yaşayabilir.
Kur’an:
bu acıyı inkâr etmez.
Ama ölümün:
bütün hikâye olmadığını
söyler.
Geride kalanların gördüğü:
ayrılıktır.
Şehitlerin Allah katındaki durumunda ise:
lütuf ve sevinç
vardır.
İki gerçek:
aynı anda bulunabilir.
“Arkalarından Henüz Kendilerine Katılmamış Olanlar” Kimlerdir
Ayette:
“billezîne lem yelhakû bihim min halfihim”
denir.
Yani:
“Arkalarından henüz kendilerine katılmamış olanlar…”
Bunlar:
henüz hayatta bulunan ve onlar gibi iman üzere yollarını sürdüren müminler
olarak anlaşılmıştır.
Şehitler:
kendilerinden sonra yaşayanların:
geleceği hakkında:
müjde ve güven
duymaktadır.
Buradaki ifade:
ölümün bir kopuş değil;
nihai anlamda:
bir buluşmaya doğru giden yol
olduğunu düşündürür.
Şehitler Geride Kalanların Durumunu Biliyor mu
Ayet onların:
arkalarından henüz kendilerine katılmamış olanlarla ilgili:
müjdeleyici bir sevinç taşıdığını
bildirir.
Ama bundan hareketle:
şehitlerin dünyadaki her olayın bütün ayrıntılarını gördüğünü,
her konuşmayı duyduğunu
veya her insanı sürekli izlediğini
söylemek ayetin söylediğinden daha ileri gitmek olur.
Kesin olarak bildiğimiz:
Allah’ın onlara:
gerideki müminlerle ilgili bir güven ve müjde bilgisi
verdiğidir.
Ayrıntının sınırı:
vahyin sınırıdır.
“Onlara Korku Yoktur” Ne Anlama Gelir
Ayette:
“ellâ havfun aleyhim”
denir.
Yani:
“Onlar için korku yoktur.”
Kur’an’da bu ifade:
Allah’ın koruması ve ahiret güvenliği
bağlamında güçlü bir anlam taşır.
Dünya hayatındaki insan:
gelecekten korkar.
Ne olacak?
Ölecek miyim?
Kaybedecek miyim?
Hesabım ne olacak?
Ahirette Allah’ın rahmetine erişen kişi açısından:
bu belirsizlik:
güvene
dönüşür.
“Üzülmeyeceklerdir” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayet:
“ve lâ hum yahzenûn”
der.
Yani:
“Onlar üzülmeyeceklerdir.”
Korku:
çoğunlukla geleceğe yöneliktir.
Hüzün ise:
geçmişte kaybedilene
yöneliktir.
Bu nedenle iki ifade birlikte çok güçlüdür:
Gelecek için korku yok.
Geçmiş için tüketici hüzün yok.
İnsanın iki büyük psikolojik yükü:
gelecek korkusu
ve geçmiş hüznü
ortadan kaldırılmış olur.
Korku ve Hüzün Neden Birlikte Zikrediliyor
Çünkü insan hayatının önemli kısmı:
bu iki zaman yönü arasında geçer.
Geçmiş:
“Keşke…”
der.
Gelecek:
“Ya şöyle olursa?”
der.
Geçmiş:
hüzün üretir.
Gelecek:
korku üretir.
Kur’an’ın ahiret tasvirinde ise Allah’ın güvenine ulaşan insanlar:
hem geçmişin yükünden
hem geleceğin belirsizliğinden
korunmuşlardır.
Bu nedenle:
“Korku yok, hüzün yok.”
ifadesi:
çok büyük bir huzur tasviridir.
Bu Ayet Dünyadaki Müminlerin Hiç Korkmaması Gerektiğini mi Söyler
Hayır.
Mümin:
dünyada korkabilir.
Uhud anlatısının kendisi:
bunu açıkça göstermiştir.
Müminler:
panikledi.
Üzüldü.
Kaçtı.
Yas tuttu.
Dolayısıyla:
“Gerçek mümin hiç korkmaz.”
şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.
Ayetin burada anlattığı:
Allah katındaki nihai güven
ve şehitlerin geride kalan müminler için taşıdığı:
ahiret müjdesidir.
Bu Ayet Şehit Yakınları İçin Nasıl Bir Teselli Taşır
Çünkü geride kalan insan:
sevdiğini:
ölmüş,
kaybolmuş,
hayattan kopmuş
gibi görür.
Kur’an ise:
- ayette:
“Diridirler.”
der.
- ayette:
“Sevinmektedirler.”
der.
Yani kaybedilen kişi:
Allah katında:
acı ve yokluk içinde değil;
lütuf ve sevinç içinde
anlatılır.
Bu, yasın acısını tamamen ortadan kaldırmaz.
Ama:
umutsuzluğu
azaltabilir.
Şehitlerin Geride Kalanlar İçin Sevinmesi Ne Gösterir
Bu çok güzel bir ayrıntıdır.
Onların mutluluğu:
yalnız bireysel değildir.
Sanki:
“Biz kurtulduk, gerisi bizi ilgilendirmez.”
demiyorlar.
Aksine:
arkalarından gelecek müminlerin de:
korkudan ve hüzünden korunacak olmasına
seviniyorlar.
Bu, ahiret tasvirinde bile:
bağlılık ve kardeşlik
duygusunun sürdüğünü düşündürür.
Gerçek sevinç:
yalnız kendine ait olan değil;
başkasının iyiliğini de isteyen:
bir sevinçtir.
Başkasının Kurtuluşuna Sevinmek Neden Büyük Bir Ahlaki Özelliktir
Çünkü insan bazen:
nimeti paylaşmak istemez.
Kendisi kazandıysa:
başkasının da kazanması onu rahatsız edebilir.
Kendisinin üstün olmasını:
ister.
Ama ayette şehitlerin sevinci:
rekabetçi değil;
paylaşılan bir sevinçtir.
Onlar geride kalanların da:
güvende olmasını
ister.
Bu bize dünya için de çok güzel bir ölçü verir:
Başkasının iyiliğine gerçekten sevinebiliyor muyuz?
Şehitlerin Müjdesi Ölüm Korkusunu Nasıl Dönüştürebilir
Ölüm korkusunun bir kısmı:
“Her şey bitecek.”
düşüncesinden gelir.
169 ve 170. ayetler ise:
şehitler için:
varlığın sürdüğünü,
nimet bulunduğunu,
sevinç bulunduğunu
bildirir.
Bu:
ölümü arzulamak
değildir.
Ama ölümün:
mutlak yok oluş olmadığını
hatırlatır.
Böylece ölüm:
sadece:
son
değil;
başka bir hayata geçiş
olarak anlam kazanır.
“Korku Yok, Hüzün Yok” İfadesi Cennet Tasvirleriyle Nasıl İlişkilidir
Kur’an’ın farklı yerlerinde Allah’ın dostları veya kurtuluşa eren insanlar için:
“Onlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.”
benzeri ifadeler kullanılır.
Bu ifade:
nihai huzurun:
iki temel yönünü gösterir.
İnsan:
gelecekten korkmaz.
Geçmişe üzülmez.
Çünkü:
Allah’ın güveni içindedir.
Bu yüzden cennet veya ahiret saadeti:
yalnız maddi nimet değil;
tam bir varoluş güvenliği
olarak da tasvir edilir.
Bu Ayet Şehitliği Romantikleştirmek İçin Kullanılabilir mi
Hayır.
Ayet:
şehitlerin Allah katındaki durumunu
anlatır.
Ama bu:
insanların ölümü teşvik etmesi,
gençleri gereksiz çatışmalara sürmesi
veya ölümü propaganda malzemesine dönüştürmesi
anlamına gelmez.
Şehitlik:
haklı ve meşru bir mücadele uğrunda hayatını kaybetmekle
ilgili bir kavramdır.
Sivilleri hedef alan,
zulüm içeren,
intihar saldırısı gibi eylemleri:
bu ayetin diliyle kutsamak
doğru değildir.
Allah yolunda olmak, Allah’ın ahlakını çiğnemekle bağdaşmaz.
169 ve 170. Ayetler Birlikte Şehitlerin Durumunu Nasıl Anlatıyor
- ayet:
“Diridirler.”
dedi.
“Rableri katında rızıklandırılırlar.”
dedi.
- ayet:
“Allah’ın lütfuyla sevinirler.”
diyor.
Ve:
geride kalanlar için:
“Korku yok, hüzün yok.”
müjdesi taşıdıklarını
bildiriyor.
Böylece dört güçlü kavram ortaya çıkar:
Hayat.
Rızık.
Sevinç.
Güven.
Kur’an şehitliği:
ölüm merkezli değil;
Allah katındaki hayat merkezli
anlatmaktadır.
Bu Ayet Bize Ölüm Sonrası Umut Hakkında Ne Öğretiyor
Şunu:
Ölüm insanın dünyadaki ilişkilerini:
kesintiye uğratabilir.
Ama Allah’ın rahmeti içinde:
hikâyenin sonu:
karanlık olmak zorunda değildir.
Geride kalan insan:
yalnız ayrılığı görür.
Vahiy ise:
görünmeyen tarafta:
sevinç ve lütuf
olduğunu bildirir.
Bu nedenle iman:
acıya:
“Acı değilmiş.”
demez.
Ama:
“Acının ötesinde hiçbir şey yok.”
düşüncesini de reddeder.
Hayatımızın Büyük Bir Kısmını Geçmişe Üzülerek ve Gelecekten Korkarak Harcıyorsak, “Korku Yok ve Hüzün Yok” Müjdesi Bize Bugün Ne Öğretebilir
Âl-i İmrân 170’in insanın önüne koyduğu en derin sorulardan biri budur.
İnsan zihni:
çok garip bir yerde yaşar.
Bedeni:
bugündedir.
Ama zihni bazen:
geçmişte
veya:
gelecektedir.
Geçmiş için:
“Keşke…”
der.
Gelecek için:
“Ya olursa…”
der.
Ve bugün:
iki taraf arasında
kaybolur.
Geçmişin yükü:
hüzün.
Geleceğin yükü:
korku.
İşte Kur’an’ın:
“Onlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.”
cümlesi:
insanın en derin iki yarasına
dokunur.
Bu ifade dünyada bütün korkuların ve bütün üzüntülerin:
anında yok olacağını
söylemez.
Ama insana:
bu iki duygunun:
nihai kader olmadığını
söyler.
Bir gün:
korkunun anlamını kaybettiği,
hüznün sona erdiği
bir varoluş mümkün olabilir.
Bu düşünce:
bugünkü hayatı da:
farklı yaşamamıza
yardım edebilir.
Çünkü insan geleceği:
tam kontrol edemez.
Geçmişi de:
değiştiremez.
Ama bugün:
ne yapacağını
seçebilir.
Belki Allah’a güven:
tam da burada başlar.
Geçmiş için:
“Dersini aldım.”
diyebilmek.
Gelecek için:
“Tedbirimi alacağım ama her şeyi kontrol edemem.”
diyebilmek.
Bugün için:
“Elimden gelen doğru şeyi yapacağım.”
diyebilmek.
Şehitlerin durumundaki sevinç de:
burada ayrı bir anlam kazanır.
Onlar:
sadece kendileri için:
mutlu değildir.
Geride kalanların geleceğinin de:
korku ve hüzünle bitmeyeceğini
biliyorlar.
Bu:
çok güçlü bir kardeşlik
tasviridir.
Gerçek sevgi:
“Ben kurtuldum.”
demek değildir.
“Senin de iyi olmanı istiyorum.”
diyebilmektir.
Belki bu ayet bize:
sevinmenin ahlakını da
öğretir.
Bir nimete kavuştuğunda:
başkasının nimetini kıskanıyor musun?
Yoksa:
onun da iyiliğine:
sevinebiliyor musun?
Bir başarı kazandığında:
başkasının yükselmesi seni rahatsız mı ediyor?
Yoksa:
“Onun da yolu açılsın.”
diyebiliyor musun?
Şehitlerin sevinci:
kendini merkeze alan:
dar bir mutluluk
değildir.
Başkalarının geleceğine de:
umutla bakan
bir sevinçtir.
Belki gerçek cennet huzurunun özelliklerinden biri de:
budur.
Artık:
kaybetme korkusu yok.
Kıyaslama yok.
Haset yok.
Geçmişin acısı yok.
Geleceğin tehdidi yok.
İnsan:
tam bir:
güven içinde
yaşıyor.
Dünyada bunu bütünüyle yaşayamayabiliriz.
Ama yönünü:
buraya çevirebiliriz.
Daha az:
geçmişin esiri.
Daha az:
geleceğin korkusunun kölesi.
Daha çok:
bugünün sorumluluğunda.
Ve belki Âl-i İmrân 170’in bize bıraktığı en ağır soru şudur:
Hayatımızın ne kadarını geçmişte artık değiştiremeyeceğimiz şeylerin hüznüne ve gelecekte henüz gerçekleşmemiş şeylerin korkusuna teslim ediyoruz; Allah’ın nihai güven vaadine gerçekten inanıyorsak, bugün daha özgür, daha umutlu ve başkalarının iyiliğine de sevinebilen bir insan olmamız gerekmez mi?
