Varoluşçuluğun Temel Felsefi İlkeleri Nelerdir 
Varoluşçuluk Neden Sadece Bir Felsefe Akımı Değil, Aynı Zamanda Bir İnsanlık Sarsıntısıdır
Varoluşçuluk, yalnızca bazı filozofların soyut fikirlerinden oluşan bir düşünce akımı değildir. O, insanın dünyadaki yerini, yalnızlığını, özgürlüğünü, korkusunu, seçimini ve anlam arayışını doğrudan merkezine alan büyük bir felsefî sarsıntıdır. Çünkü varoluşçuluk, insana dışarıdan hazır bir kimlik vermek yerine onu kendi varlığının önüne bırakır ve şu soruyu sorar: "Sen kimsin ve bunu neye göre yaşayacaksın
"Bu yüzden varoluşçuluk yalnız kavramsal değil, aynı zamanda son derece yaşamsal bir düşüncedir. Burada mesele evrenin maddî yapısından çok,
insanın kendi içinde karşılaştığı boşluk, 
anlam ihtiyacı, 
seçim sorumluluğu ve 
özgürlüğün ağırlığıdır. İnsan bu felsefede bir nesne gibi değil, kendi varlığını sürekli kurmak zorunda olan bir bilinç gibi ele alınır.
Varoluşçuluğun En Temel Sorusu Nedir
Varoluşçuluğun en temel sorusu şudur: İnsan önce ne olduğu belirlenmiş bir varlık mıdır, yoksa yaşadıkça ve seçtikçe kendini mi kurar
İşte bu soru, bütün akımın merkezindeki titreşimdir. Çünkü varoluşçuluk, insanın sabit ve önceden tamamlanmış bir öz taşımadığını, en azından insan hayatının asıl anlamının hazır kalıplarla açıklanamayacağını savunur.Bu bakış açısına göre insan bir taş, masa ya da makine gibi önceden belirlenmiş bir işleve sahip değildir. O, dünyaya atılmış, seçim yapmak zorunda kalan, yaptıklarıyla kendini biçimlendiren bir varlıktır. Dolayısıyla varoluşçulukta insanın sorusu sadece "Ben neyim
" değil; aynı zamanda "Ben ne olacağım " sorusudur.
"Varoluş Özden Önce Gelir" İlkesi Neden Bu Kadar Ünlüdür
Varoluşçuluğun en meşhur ilkelerinden biri, özellikle Jean-Paul Sartre ile özdeşleşen şu cümledir: "Varoluş özden önce gelir." Bu ifade ilk bakışta soyut görünebilir; ama aslında çok büyük bir kırılmayı anlatır. Geleneksel düşüncede çoğu zaman bir şeyin önce özü, sonra varlığı düşünülür. Mesela bir bıçak yapılmadan önce onun ne işe yarayacağı bellidir. Yani öz, varlıktan önce gelir.
Sartre'a göre insan böyle değildir. İnsan önce vardır, dünyaya gelir, yaşar, seçimler yapar, sonra ne olacağını kendisi kurar. Yani insanın özü hazır değildir;
yaşadıkça oluşur, 
seçimlerle sertleşir, 
deneyimlerle şekillenir. Bu nedenle varoluşçuluk, insanı bitmiş değil, sürekli oluş hâlindeki bir varlık olarak görür.
Özgürlük Varoluşçulukta Neden Merkezî Bir Konuma Sahiptir
Çünkü varoluşçuluğa göre insanın en sarsıcı gerçeklerinden biri özgür olmasıdır. Ama bu özgürlük romantik ve hafif bir özgürlük değildir. O daha çok
seçim yapma zorunluluğu, sorumluluk yükü, kaçamayacağı iç hesaplaşma anlamına gelir. İnsan özgürdür; çünkü hiçbir hazır öz onu tamamen belirlemez. Fakat tam da bu yüzden yaptıklarından sorumludur.Varoluşçuluk özgürlüğü bir nimet kadar bir yük olarak da okur. Çünkü özgür olmak, bahanesiz kalmaktır. İnsan bazen toplumun, tarihin, ailenin, koşulların etkisi altında yaşar; ama yine de kendi tavrından bütünüyle kaçamaz. İşte bu yüzden varoluşçulukta özgürlük çoğu zaman sevinçten çok
kaygı, 
belirsizlik, yük üretir.
Sorumluluk Neden Varoluşçuluğun Ayrılmaz Parçasıdır
Eğer insan özgürse, yaptıklarının sorumluluğunu da taşımak zorundadır. Varoluşçulukta bu son derece önemlidir. Çünkü kişi yalnız kendi hayatını yaşamaz; her seçimiyle insanın ne olabileceğine dair de bir örnek sunar. Sartre'ın düşüncesinde insan seçim yaparken yalnız kendisi için değil, insanlık tasavvuru için de karar veriyormuş gibidir.
Bu yüzden varoluşçulukta sorumluluk sadece hukukî ya da toplumsal bir yükümlülük değildir; aynı zamanda
varoluşsal bir ağırlıktır. İnsan kendini kandırabilir, bahaneler üretebilir, rol oynayabilir; ama sonunda yaptığı şeyin anlamını omzunda taşır. Bu nedenle varoluşçu düşüncede insanın en büyük sınavlarından biri, kendi seçimlerine sahip çıkabilmesidir.
Kaygı Varoluşçulukta Neden Olumsuz Bir Duygu Olarak Değil, Hakikatin İşareti Olarak Görülür
Gündelik dilde kaygı genellikle kaçınılması gereken rahatsız edici bir duygu gibi algılanır. Oysa varoluşçulukta kaygı, insanın özgürlüğü ve belirsizliği fark ettiği anda duyduğu derin sarsıntıdır. Kierkegaard'dan Heidegger'e kadar birçok düşünür için kaygı, insanın sıradan yüzeyselliğin ötesine geçtiği anların işaretidir.
Kaygı burada şu anlama gelir: İnsan artık hazır cevaplarla korunmuyordur. Artık hayatın açıkta kalan alanlarıyla karşı karşıyadır.
sonsuz ihtimal, temel belirsizlik, kendini seçmek zorunda oluş insanda kaygı doğurur. Bu kaygı hastalık olmak zorunda değildir; bazen insanın gerçekten yaşadığını fark etmesinin bedelidir.
Absürd Nedir ve Varoluşçulukla Nasıl İlişkilidir
Özellikle Albert Camus ile birlikte öne çıkan "absürd" kavramı, insanın anlam arayan bilinciyle, sessiz ve kayıtsız görünen evren arasındaki gerilimi anlatır. İnsan anlam ister, düzen ister, açıklama ister. Ama dünya her zaman bu taleplere cevap vermez. İşte bu çarpışma, absürd duygusunu doğurur.
Absürd, hayatın anlamsız olduğunu kolayca ilan etmek değildir. Daha çok, insanın anlam talebiyle dünyanın sessizliği arasındaki çatışmadır. Bu nedenle Camus için asıl mesele, bu absürd karşısında pes etmek değil;
başkaldırmak, 
yaşamaya devam etmek, anlamı zorla dışarıdan beklemek yerine tavırla kurmaktır.
Yalnızlık Neden Varoluşçuluğun Derin Temalarından Biri Sayılır
Çünkü varoluşçuluk, insanın nihai anlamda kendi seçimleriyle baş başa olduğunu vurgular. İnsan başkalarıyla yaşayabilir, sevebilir, konuşabilir, birlikte gülebilir; ama en derin karar anlarında kendi iç varlığının önünde tek başına kalır. Bu yalnızlık, sosyal izolasyon anlamında değil;
içsel tekillik anlamında önemlidir.Hiç kimse senin yerine tam olarak yaşayamaz, seçemez, ölemez, pişman olamaz. İşte bu yüzden varoluşçulukta insanın yalnızlığı çok temel bir temadır. Bu yalnızlık karanlık olabilir; ama aynı zamanda kişinin kendine ait hakikati bulmasının da zemini olabilir.
Otantiklik Nedir ve Varoluşçulukta Neden Değerlidir
Otantiklik, insanın başkalarının dayattığı rollerin, kör alışkanlıkların, toplumsal maskelerin arkasına saklanmadan kendi varoluşuna dürüst biçimde yaklaşmasıdır. Varoluşçulukta bu çok önemlidir. Çünkü insan çoğu zaman gerçekten ne hissettiğini, ne istediğini, neden yaşadığını düşünmek yerine hazır kalıplara sığınabilir.
Otantik yaşamak;
maskeyi fark etmek, kendine dürüst olmak, seçimini başkasına yıkmamak, 
kendi hayatının sorumluluğunu almak demektir. Bu kolay değildir. Çünkü otantiklik konforlu bir rol değil, çoğu zaman içten içe sarsıcı bir çıplaklıktır. Ama varoluşçuluğa göre insanın sahici anlamda yaşaması ancak bu dürüstlükle mümkündür.
"Kötü Niyet" Kavramı Ne Anlama Gelir
Sartre'ın önemli kavramlarından biri olan "kötü niyet" ya da Fransızca ifadesiyle mauvaise foi, insanın kendi özgürlüğünden ve sorumluluğundan kaçmak için kendine yalan söylemesi anlamına gelir. Kişi bazen "Ben böyleyim, elimden bir şey gelmez", "Şartlar beni buna zorluyor", "Ben sadece rolümü oynuyorum" gibi cümlelerle kendi seçme gücünü örtmeye çalışır.
Burada insan açıkça başkasına değil, çoğu zaman kendine yalan söyler. Böylece özgürlük yükünden bir süreliğine kaçabilir. Ama varoluşçuluğa göre bu, sahici yaşamı bozan en büyük tuzaklardan biridir. Çünkü insan kendi kaçışını fark etmediği sürece gerçekten kendisiyle yüzleşemez.
Ölüm Neden Varoluşçu Düşüncede Bu Kadar Belirleyici Bir Yere Sahiptir
Çünkü ölüm, insanın sınırlı olduğunu en kesin biçimde hatırlatan gerçektir. Özellikle Heidegger için ölüm bilinci, insanın gündelik yüzeyselliği aşmasında çok önemli bir rol oynar. İnsan sonsuz zamanı varmış gibi yaşadığında erteleyebilir, oyalanabilir, kendini unutabilir. Ama ölüm gerçeğiyle yüzleştiğinde hayatın ciddiyeti değişir.
Ölüm burada yalnız korku kaynağı değildir; aynı zamanda
yaşamı derinleştiren bir bilinçtir. Çünkü sınırlı olmak, seçimin kıymetini artırır. Her şey sonsuz olsaydı hiçbir şey gerçekten acil ve gerçek hissedilmeyebilirdi. Bu yüzden varoluşçulukta ölüm, karamsar bir son olmaktan çok, insanın kendi hayatını daha sahici yaşaması için sarsıcı bir uyarı olabilir. Kierkegaard Varoluşçuluğun Neresinde Durur
Søren Kierkegaard, modern varoluşçu düşüncenin öncülerinden sayılır. O, özellikle bireyin iç deneyimini, kaygıyı, seçimi, inancı ve Tanrı karşısındaki tekilliği öne çıkarır. Kierkegaard'a göre insan kalabalığın içinde eriyip gitmemeli; kendi iç hakikatini ciddiyetle yaşamalıdır.
Onun düşüncesinde varoluş sadece akılla çözülecek bir problem değildir. Aynı zamanda
iç gerilim, 
iman sıçrayışı, bireysel hesaplaşma alanıdır. Bu yüzden Kierkegaard, özellikle dinî varoluşçuluğun güçlü kaynaklarından biri kabul edilir. Onda insan sadece özgür değil; aynı zamanda derin bir iç sorumluluk taşıyan varlıktır. Heidegger Varoluşçuluğa Hangi Büyük Boyutu Ekler
Martin Heidegger, varoluş sorununu yalnız ahlâkî ya da psikolojik bir mesele olarak değil, ontolojik bir soru olarak derinleştirir. Onun merkezindeki mesele, insanın "orada-oluş"u yani dünyaya atılmış, zaman içinde yaşayan, ölüme doğru giden bir varlık oluşudur. Heidegger insanı soyut bir akıl değil; dünyada bulunan, ilişki kuran, kaygı duyan bir varlık olarak düşünür.
Onun en önemli katkılarından biri, insanın sıradan gündeliklik içinde kendi asıl varoluşunu unutabildiğini göstermesidir. İnsan kalabalığın içinde, alışkanlıkların içinde, yüzeysel oyalanmaların içinde kaybolabilir. Heidegger'in çağrısı, insanı bu unutulmuş sahiciliğe geri döndürmektir.
Sartre'ın Varoluşçuluğu Neden Daha Seküler ve Sert Görünür
Çünkü Sartre, insanın anlamını aşkın bir kaynağa yaslamadan düşünmek ister. Ona göre insanın önceden verilmiş bir özü yoktur ve Tanrısız bir evrende insan kendi anlamını kendisi kurmak zorundadır. Bu, büyük bir özgürlük kadar büyük bir ağırlıktır. Sartre bu yüzden insanı "özgürlüğe mahkûm" bir varlık gibi tasvir eder.
Buradaki sertlik şuradan gelir: İnsan artık dışsal bir güvenceyle korunmamaktadır. Ne gelenek, ne kader, ne önceden belirlenmiş bir anlam onu bütünüyle kurtarır. O, kendi seçimiyle kendi hayatını inşa etmek zorundadır. Sartre'ın varoluşçuluğu işte bu yüzden çok daha
çıplak, sert, sorumluluk yüklü bir çizgi taşır. Camus Varoluşçuluğa Neyi Farklı Bir Tonla Ekler
Albert Camus teknik olarak her zaman kendini varoluşçu saymasa da, varoluşçu düşünceyle çok güçlü bağlar taşır. Onun en özgün katkısı, absürd karşısında insanın tavrını tartışmasıdır. Camus'ye göre insan hayatın sessizliği karşısında ya pes edecek ya da saçma görünen bu evrende yine de yaşamaya, sevmeye, üretmeye ve başkaldırmaya devam edecektir.
Camus'nün farkı, karanlığın içinde bile bir tür
isyankâr açıklık taşımasıdır. O, umudu kolay tesellilerde değil; bilincin açıklığında ve yaşamın kendisine sadık kalmakta arar. Bu nedenle Camus'de varoluşçuluk yalnız kaygı değil; aynı zamanda onurlu direnç demektir. Varoluşçulukta Tanrı Meselesi Neden Tek Tip Değildir
Çünkü varoluşçuluk tek bir blok düşünce değildir. Bazı varoluşçular, özellikle Kierkegaard ve Gabriel Marcel gibi isimler, insanın varoluşunu Tanrı ile ilişkili biçimde düşünür. Onlar için insanın derinliği, yalnız özgürlükte değil; aynı zamanda aşkın olana yönelişte de açılır.
Buna karşılık Sartre gibi ateist varoluşçular, insanın hiçbir ilahî plana dayanmadan kendi anlamını kurmak zorunda olduğunu savunur. Dolayısıyla varoluşçuluk içinde hem dinî hem seküler damarlardan söz edilebilir. Ortak nokta Tanrı'nın varlığı ya da yokluğu değil;
bireyin kendi varoluşunu ciddiyetle yaşamasıdır. Varoluşçuluğun Ahlâk Anlayışı Nasıldır
Varoluşçulukta ahlâk, çoğu zaman hazır kurallar listesinden çok, seçimin ve sorumluluğun ciddiyetiyle ilgilidir. İnsan bir kurala uyduğu için değil; yaptığı şeyin anlamını üstlendiği için ahlâkî ağırlık taşır. Bu nedenle varoluşçu ahlâk, otomatik doğru davranışlardan çok,
bilinçli seçim, 
dürüstlük, sorumluluk üstlenme üzerinde durur.Bu, "her şey serbesttir" demek değildir. Tam tersine, varoluşçuluk çoğu zaman insanı daha ağır bir etik sahaya çeker. Çünkü artık kişi yaptığı şeyi gelenek arkasına saklayamaz. Seçim ona aittir ve seçimin ahlâkî yankısı da ona döner.
Varoluşçuluğun Modern İnsan İçin Önemi Nedir
Modern insan çoğu zaman hızın, kalabalığın, performans baskısının ve hazır kimliklerin içinde kendine yabancılaşabilir. Varoluşçuluk tam da bu noktada sarsıcı biçimde güncel kalır. Çünkü o insana şu soruları yeniden sordurur:
Ben gerçekten kendi hayatımı mı yaşıyorum
Yoksa bana öğretilen rolleri mi tekrar ediyorum
Özgürlüğümden kaçıyor muyum
Seçimlerimin anlamını taşıyor muyum
Yoksa yalnızca oyalanıyor muyum
Bu nedenle varoluşçuluk eski bir akademik akım değil; bugün de insanın kendi iç boşluğunu, kimlik krizini, yalnızlığını ve anlam arayışını anlamada son derece güçlü bir felsefî aynadır.
Son Söz Varoluşçuluk, İnsanı Hazır Cevaplarla Değil Kendi Varlığının Ateşiyle Yüzleştirir
Varoluşçuluğun temel felsefî ilkeleri; insanın önce var olduğu, sonra kendini kurduğu; özgürlüğün kaçınılmaz olduğu; bu özgürlüğün sorumluluk doğurduğu; kaygının, ölüm bilincinin, yalnızlığın ve anlam arayışının insan hayatının merkezinde bulunduğu fikri etrafında şekillenir. Bu akım, insanı rahatlatan bir düşünce sunmaz; tam tersine onu kendi çıplak hakikatiyle karşı karşıya bırakır.
Ama tam da bu yüzden derindir. Çünkü varoluşçuluk, insanı küçültmez. Onu hafifletmez ama ciddiye alır. Der ki: Sen sıradan bir nesne değilsin. Sen seçen, düşen, korkan, kaçan, yüzleşen, kuran ve anlam arayan bir varlıksın. Ve belki de insanın en büyük asaleti tam burada gizlidir: hazır bir öz taşımadığı hâlde, kendi hayatına yine de anlam verebilme cesaretinde.
Son düzenleme:
Varoluşçuluğun Temel Felsefi İlkeleri Nelerdir? 
Ne Anlama Gelir?
Ders:
Sonuç: Varoluşçuluğun Hayata Mesajı
