Teğâbün Suresi 1. Ayette Göklerde Ve Yerde Bulunan Her Şeyin Allah’ı Tesbih Etmesi, Mülkün Ve Hamdin Yalnızca O’na Ait Olması Ne Anlama Gelir 
Teğâbün Suresi 1. Ayet Meali:
“Göklerde ve yerde bulunanların tümü Allah’ı tesbih eder. Mülk yalnızca O’nundur, hamd yalnızca O’na aittir. O’nun her şeye gücü yeter.”
Teğâbün Suresi 1. ayet, bütün varlık âleminin Allah’ın büyüklüğünü, kusursuzluğunu ve eşsiz kudretini gösterdiğini bildirmektedir.
Göklerde ve yerde bulunan her şey, kendi yaratılış biçimiyle Allah’ı tesbih etmektedir. İnsan bunu her zaman anlayamayabilir; fakat varlıkların düzeni, ölçüsü, hareketi ve kendilerine verilen görevi yerine getirmeleri, yaratıcılarının kusursuzluğuna şahitlik eder.
Ayet aynı zamanda bütün mülkün Allah’a ait olduğunu, gerçek övgünün yalnızca O’na yöneltilmesi gerektiğini ve Allah’ın her şeye gücünün yettiğini ilan etmektedir.
Tesbih Ne Anlama Gelir
Tesbih, Allah’ı her türlü eksiklikten, kusurdan, ihtiyaçtan ve benzerlikten uzak kabul etmek anlamına gelir.
İnsan:
“Sübhânallah”
dediğinde şu hakikatleri kabul eder:
- Allah kusursuzdur.
- Allah hiçbir şeye muhtaç değildir.
- Allah yaratılmışlara benzemez.
- Allah’ın ilminde, kudretinde ve hükmünde eksiklik bulunmaz.
- Allah hakkında düşünülen bütün kusurlu tasavvurlar yanlıştır.
Tesbih yalnızca dille söylenen bir kelime değil, Allah’ı doğru tanıma ve O’na yakışmayan bütün düşüncelerden uzak tutma bilincidir.
Göklerde Ve Yerde Bulunan Her Şey Allah’ı Nasıl Tesbih Eder
Varlıkların tesbihi yalnızca insan diliyle söylenen kelimeler şeklinde düşünülmemelidir.
Her varlık:
- Yaratılışıyla,
- Düzeniyle,
- Hareketiyle,
- Görevini yerine getirmesiyle,
- Allah’ın koyduğu yasalara bağlılığıyla
Allah’ın kudretini ve hikmetini göstermektedir.
Güneşin doğması, gezegenlerin yörüngelerinde hareket etmesi, yağmurun yağması, toprağın ürün vermesi ve canlıların kendilerine özgü düzen içinde yaşaması, kâinatın sessiz fakat büyük tesbihidir.
Cansız Varlıkların Tesbihi Var Mıdır
Kur’an’ın anlatımına göre yalnızca insanlar ve canlılar değil, cansız olarak nitelendirdiğimiz varlıklar da Allah’ı tesbih eder.
Dağlar, taşlar, denizler, yıldızlar ve gök cisimleri kendi varlıklarıyla:
- Allah’ın yaratıcı olduğunu,
- Her şeyi ölçüyle meydana getirdiğini,
- Kâinatı başıboş bırakmadığını
göstermektedir.
İnsan bu tesbihin nasıl gerçekleştiğini bütünüyle kavrayamayabilir.
Fakat insanın anlayamaması, varlığın Allah’la olan bağını ortadan kaldırmaz. Kâinat insanın anlayışından daha büyük ve daha derin bir ilâhî düzene sahiptir.
Varlıkların Tesbihi Bilinçli Bir Tesbih Midir
Kur’an’ın varlıkların tesbihini bildirmesi, onların Allah’ın kendilerine verdiği biçimde ve düzeyde O’na yöneldiğini gösterir.
Bu tesbihin mahiyetini insan tam olarak bilemez.
Bazı varlıkların tesbihi:
- Kendilerine özgü bir bilinçle,
- Bazılarının yaratılış düzeniyle,
- Bazılarının Allah’ın yasalarına eksiksiz itaatiyle
gerçekleşebilir.
İnsan için önemli olan, kâinatın Allah’tan kopuk ve sahipsiz olmadığını anlamaktır.
Her varlık, bilinçli veya yaratılışına yerleştirilmiş düzenle Allah’ın hâkimiyetine boyun eğmektedir.
İnsan Kâinatın Tesbihini Neden İşitemez
İnsan çoğu zaman yalnızca kendi bildiği sesleri ve iletişim biçimlerini anlayabilir.
Kâinattaki tesbih ise insan diline ve kulağına bağlı değildir.
Bir çiçek konuşmadan güzelliğiyle, bir yıldız söz söylemeden ışığıyla, bir kuş yaratılışındaki özelliklerle Allah’ın sanatını göstermektedir.
İnsanın bu tesbihi duyması için yalnızca kulağını değil, aklını, kalbini ve tefekkür gücünü de kullanması gerekir.
Kâinat sessiz değildir; insan bazen onun dilini anlamaktan uzaktır.
İnsan Da Allah’ı Tesbih Etmekle Sorumlu Mudur
Evet. İnsan da Allah’ı tesbih etmekle sorumludur.
Ancak insanın diğer varlıklardan farklı olarak:
- Aklı,
- İradesi,
- Tercih gücü,
- Sorumluluğu
vardır.
Diğer varlıklar yaratılışlarına uygun biçimde ilâhî düzene boyun eğerken insan, Allah’ı bilinçli olarak tanımaya ve anmaya çağrılmıştır.
İnsanın tesbihi:
- Dille Allah’ı anmak,
- Kalple O’nun büyüklüğünü kabul etmek,
- Davranışlarla emirlerine uymak,
- Günahlardan sakınmak
şeklinde gerçekleşir.
Tesbih Yalnızca “Sübhânallah” Demek Midir
“Sübhânallah” demek tesbihin en güzel ifadelerinden biridir; fakat tesbih yalnızca bu sözü tekrar etmek değildir.
İnsan:
- Allah’a şirk koşmadığında,
- O’na haksız sıfatlar yakıştırmadığında,
- Adaletine güvendiğinde,
- Kudretini kabul ettiğinde,
- Emirlerine bağlı yaşamaya çalıştığında
da Allah’ı tesbih etmiş olur.
Dille tesbih edip davranışlarla Allah’ın ölçülerini hiçe saymak büyük bir çelişkidir.
Gerçek tesbih, dilde başlayan ve hayata yayılan kulluk bilincidir.
Kâinatın Tesbihi İnsana Ne Öğretir
Kâinatın tesbihi insana yalnız olmadığını öğretir.
İnsan Allah’ı andığında aslında:
- Güneşin,
- Ayın,
- Yıldızların,
- Dağların,
- Denizlerin,
- Bütün canlıların
katıldığı büyük varlık korosuna dâhil olur.
Bu bilinç, insanın kendisini kâinatın mutlak merkezi gibi görmesini engeller.
İnsan, yaratılmış büyük düzenin içinde sorumlu fakat sınırlı bir varlık olduğunu anlar.
“Mülk Yalnızca O’nundur” Ne Anlama Gelir
Mülk, sahiplik, hâkimiyet, yönetme ve hükmetme gücü anlamlarına gelir.
Bütün mülkün Allah’a ait olması şu gerçekleri bildirir:
- Kâinatın gerçek sahibi Allah’tır.
- Bütün varlıkları yaratan O’dur.
- Hayatı ve ölümü yöneten O’dur.
- Nimetlerin gerçek kaynağı O’dur.
- Nihai hüküm ve otorite O’na aittir.
İnsan bazı mallara sahip olabilir; fakat bu sahiplik geçici, sınırlı ve emanet niteliğindedir.
İnsan Gerçek Anlamda Bir Şeyin Sahibi Midir
İnsan dünyada:
- Eve,
- Toprağa,
- Paraya,
- Eşyaya,
- İşletmeye
sahip olabilir.
Fakat insan bu varlıkların hiçbirini yoktan yaratmamıştır.
Ayrıca insan öldüğünde sahip olduğunu düşündüğü her şeyi geride bırakır.
Bu nedenle insanın mülkiyeti mutlak değil, belirli bir süreyle verilmiş kullanma ve sorumluluk emanetidir.
Gerçek sahip Allah, insan ise kendisine verilen nimetlerin geçici emanetçisidir.
Mülkün Allah’a Ait Olması İnsanın Mal Kullanımını Nasıl Etkiler
Malın Allah’a ait olduğunu bilen insan:
- Haram yoldan kazanmaz,
- İsraf etmez,
- Yoksulu gözetir,
- Malıyla kibirlenmez,
- Servetini zulüm aracı yapmaz,
- Kendisine verilen nimetin hesabını düşür.
İnsan kendisini mutlak sahip gördüğünde:
“Bu benim malım, istediğim gibi kullanırım.”
diyebilir.
Emanet bilinci ise insana:
“Bu nimet bana verildi; onu hangi yolda kullandığımın hesabını vereceğim.”
dedir.
Siyasî Ve Dünyevî İktidar Da Allah’ın Mülküne Dâhil Midir
Evet. İnsanların sahip olduğu bütün makamlar ve yönetim güçleri geçicidir.
Tarih boyunca:
- Krallar,
- İmparatorlar,
- Devletler,
- Güçlü ordular,
- Büyük medeniyetler
ortaya çıkmış ve zamanla sona ermiştir.
Hiçbir insanın veya devletin gücü sonsuz değildir.
Bu nedenle yönetici, sahip olduğu yetkiyi mutlak güç gibi görmemeli; adaletle kullanılması gereken geçici bir emanet olarak değerlendirmelidir.
Makam insanı ilâhlaştırmaz; sorumluluğunu artırır.
“Hamd Yalnızca O’na Aittir” Ne Anlama Gelir
Hamd, Allah’ı sevgi, saygı ve şükürle övmek anlamına gelir.
Allah hamde layıktır; çünkü:
- Yaratan O’dur,
- Yaşatan O’dur,
- Rızık veren O’dur,
- Bağışlayan O’dur,
- Hidayet eden O’dur,
- Bütün güzelliklerin kaynağı O’dur.
İnsanlara yaptıkları iyilikler için teşekkür edilir. Fakat onların iyilik yapabilmesini sağlayan imkânları veren de Allah’tır.
Bu nedenle bütün övgülerin nihai yönü Allah’adır.
Hamd İle Şükür Arasındaki Fark Nedir
Hamd ve şükür birbirine yakın kavramlardır; fakat aralarında ince bir fark vardır.
Şükür, çoğu zaman insana verilen belirli bir nimet karşısında duyulan teşekkürdür.
Hamd ise Allah’ı yalnızca verdiği nimetlerden dolayı değil:
- Kusursuz sıfatları,
- Adaleti,
- Hikmeti,
- Merhameti,
- Yüceliği
sebebiyle övmektir.
İnsan istediği bir nimete kavuştuğunda şükreder. Fakat mümin, her şeyi tam olarak anlayamadığı zamanlarda da Allah’ın hikmetine güvenerek hamd bilincini korumaya çalışır.
İnsanlar Övülemez Mi
İnsanların iyilikleri takdir edilebilir ve güzel davranışları övülebilir.
Bir insana:
- Yardımı,
- Fedakârlığı,
- Bilgisi,
- Emeği,
- Güzel ahlâkı
sebebiyle teşekkür etmek doğrudur.
Fakat insan övgüsünde ölçü korunmalıdır.
Kimse:
- Kusursuz,
- Hatasız,
- Mutlak güç sahibi,
- Her şeyin kaynağı
olarak görülmemelidir.
Mutlak hamd Allah’a, ölçülü takdir ise iyilik yapan insanlara yöneltilir.
Allah’ın Her Şeye Gücünün Yetmesi Ne Anlama Gelir
Allah’ın her şeye kadir olması, O’nun kudretinin hiçbir yaratılmış güçle sınırlandırılamaması anlamına gelir.
Allah:
- Yaratır,
- Yaşatır,
- Öldürür,
- Diriltir,
- Rızık verir,
- Dilediği düzeni kurar,
- Hiçbir şey O’nu aciz bırakamaz.
İnsanların gücü araçlara, zamana, sağlığa ve dış şartlara bağlıdır.
Allah’ın kudreti ise başka bir kaynağa veya yardımcıya muhtaç değildir.
Allah’ın Kudretine İnanmak İnsana Ne Kazandırır
Allah’ın her şeye gücünün yettiğine inanmak, insana:
- Ümit,
- Güven,
- Cesaret,
- Tevekkül,
- Kibirden korunma
kazandırır.
İnsan çıkış yolu göremediğinde Allah’ın yeni kapılar açabileceğini bilir.
Fakat bu inanç insanı çalışmaktan uzaklaştırmaz.
Mümin:
- Elinden geleni yapar,
- Tedbir alır,
- Çalışır,
- Sonucu Allah’a bırakır.
Tevekkül sebepleri terk etmek değil, sebepleri kullanırken Allah’ın kudretini unutmamaktır.
Bu Ayet Günümüz İnsanına Ne Söyler
Günümüzde insan teknoloji, servet ve bilimsel imkânlar sayesinde kendisini çok güçlü hissedebilir.
İnsan:
- Doğayı dönüştürebilir,
- Uzak mesafelere ulaşabilir,
- Büyük sistemler kurabilir,
- Hayatı kolaylaştıran araçlar geliştirebilir.
Fakat bütün gelişmelere rağmen insan:
- Ölümü tamamen ortadan kaldıramaz,
- Doğanın bütün güçlerini kontrol edemez,
- Geleceği eksiksiz bilemez,
- Her istediğini gerçekleştiremez.
Ayet modern insana, gücünün büyük fakat sınırlı olduğunu; mutlak mülkün ve kudretin yalnızca Allah’a ait bulunduğunu hatırlatır.
Teğâbün Suresi 1. Ayetin Verdiği Büyük Mesaj Nedir
Teğâbün Suresi 1. ayet, göklerde ve yerde bulunan bütün varlıkların Allah’ı tesbih ettiğini, bütün mülkün ve hamdin O’na ait olduğunu ve Allah’ın her şeye gücünün yettiğini bildirmektedir.
Ayetin temel mesajı şudur:
Kâinat sahipsiz, amaçsız ve başıboş değildir.
Her varlık:
- Yaratılışıyla Allah’ın kudretini,
- Düzeniyle Allah’ın hikmetini,
- Güzelliğiyle Allah’ın sanatını,
- İtaatiyle Allah’ın hâkimiyetini
göstermektedir.
İnsan bu büyük tesbihin içinde bilinçli bir kul olarak yer almalıdır.
Mülkün Allah’a ait olduğunu bilen insan:
- Servetiyle kibirlenmez,
- Gücünü zulüm için kullanmaz,
- Nimetlerini emanet bilir,
- Kazancını helâl ve hayırlı alanlarda kullanır.
Hamdın Allah’a ait olduğunu bilen insan ise başarılarını yalnızca kendisine bağlamaz ve nimetlerin gerçek kaynağını unutmaz.
Allah’ın her şeye gücünün yettiğini bilen kişi, ne başarı karşısında kibirlenir ne de sıkıntı karşısında bütünüyle ümidini kaybeder.
