Târık Suresi 6. Ayette “Atılan Bir Sudan Yaratıldı” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve İnsanın Üreme Başlangıcının Bu Kadar Açık Hatırlatılması Biyoloji, Tevazu, Yaratılış Ve Yeniden Diriliş Açısından Nasıl Anlaşılmalıdır 
Târık Suresi 6. Ayette Ne Buyrulur
Târık Suresinin altıncı ayetinde anlam olarak:
“Atılan bir sudan yaratıldı.”
buyrulur.
Bir önceki ayette:
“İnsan neden yaratıldığına bir baksın.”
denilmişti.
- ayet şimdi cevabın ilk kısmını verir:
İnsan:
görkemli makamlarla,
güçle,
servetle
veya bilgiyle başlamadı.
Onun biyolojik başlangıcı:
atılan bir sıvıyla ilişkilidir.
Bu hatırlatma:
insanın kökeni üzerinden:
tevazuya
ve yeniden diriliş üzerine düşünmeye
çağrıdır.
“Mâin Dâfik” Ne Anlama Gelir
Ayette geçen:
“mâin dâfik”
ifadesi:
“atılan”,
“fışkıran”
veya:
“kuvvetle çıkan su”
anlamına gelir.
“Mâ”:
su veya sıvı.
“Dâfik” ise:
akıp çıkan,
atılan,
fışkıran
anlamındadır.
Bağlam:
insanın üreme başlangıcına
işaret eder.
Buradaki dil:
son derece kısa
ama:
çok doğrudandır.
Ayet İnsan Üremesine mi İşaret Eder
Evet.
Bağlam açık biçimde:
insanın biyolojik oluşumuna
yöneliktir.
Ancak Kur’an burada:
modern embriyoloji kitabı yazmaz.
Sperm hücresinin yapısı,
yumurtanın döllenmesi,
kromozomlar,
DNA
ve embriyonik evrelerin bütün teknik ayrıntıları
verilmez.
Ayetin asıl amacı:
insanın başlangıcını hatırlatmak
ve buradan:
ilahî kudret üzerine düşündürmektir.
Modern Biyoloji Bu Ayeti Anlamaya Nasıl Yardımcı Olabilir
Bugün biliyoruz ki:
insan üremesinde:
erkek üreme hücresi olan sperm
ve kadın üreme hücresi olan yumurta
birleşir.
Döllenmeyle:
zigot oluşur.
Ardından:
hücre bölünmeleri,
genetik düzenleme,
embriyonik gelişim
ve fetal gelişim
gibi çok karmaşık süreçler gerçekleşir.
Bu bilgiler:
insanın biyolojik başlangıcının:
ne kadar karmaşık olduğunu gösterir.
Ancak bunları:
“Ayet bütün modern embriyolojiyi önceden açıklamıştır.”
diye sunmak doğru olmaz.
Ayeti Sadece “Spermden Yaratıldık” Diye Okumak Yeterli midir
Tam olarak değil.
Çünkü modern biyoloji açısından:
insan gelişimi:
yalnız sperme bağlı değildir.
Yumurta hücresi de:
genetik ve biyolojik sürecin temel parçasıdır.
Ayetin üreme sıvısına yaptığı vurgu:
insanın başlangıcını hatırlatır.
Fakat bunu:
“Kadının biyolojik katkısı yoktur.”
gibi bir sonuca çevirmek:
hem bilimsel olarak yanlış
hem de metnin amacını aşan bir yorum olur.
Neden “Su” Kelimesi Kullanılmıştır
Eski Arapçada:
vücuttan çıkan sıvılar için:
“su”
kelimesi kullanılabiliyordu.
Burada:
üreme sıvısının:
görünüşüne
ve akışkanlığına
dayalı doğal bir dil vardır.
Kur’an:
ilk muhataplarının anlayabileceği:
gözlemsel bir ifade kullanır.
Bu nedenle ayeti:
modern laboratuvar terminolojisiyle birebir eşitlemeye çalışmak
gereksizdir.
İnsanın Böyle Mütevazı Bir Başlangıcının Hatırlatılması Neden Önemlidir
Çünkü insan:
bugünkü hâline bakarak:
kendini aşırı yüceltebilir.
Kendi güzelliğine,
gücüne,
soyuna,
zenginliğine
veya makamına
güvenebilir.
Ayet ise:
onu başlangıcına geri götürür:
Sen bir zamanlar bunların hiçbirine sahip değildin.
Bu farkındalık:
kibri azaltabilir.
Bir Hükümdarın Başlangıcıyla Sıradan Bir İnsanın Başlangıcı Arasında Temel Bir Fark Var mıdır
İnsan biyolojisinin temel üreme mekanizması bakımından:
hayır.
Kral da:
aynı insan türüne aittir.
İşçi de.
Zengin de.
Fakir de.
Bilim insanı da.
Sıradan vatandaş da.
Bu nedenle Târık’ın köken hatırlatması:
sosyal statülerin:
biyolojik mutlaklık olmadığını
gösterir.
İnsanların sonradan edindiği unvanlar:
doğuştan varoluşsal üstünlük değildir.
Kökenimizi Hatırlamak Ahlakımızı Nasıl Etkileyebilir
İnsan kendisinin:
çok mütevazı bir başlangıçtan geldiğini
hatırlarsa:
başkalarını küçümsemekte
daha dikkatli olabilir.
“Ben kimim ki onu aşağılayayım?”
sorusunu sorabilir.
Bu:
özgüveni yok etmek değildir.
Tevazu:
kendini değersiz görmek değil,
kendini gerçek ölçüsünde görmek
demektir.
Çok Küçük Bir Başlangıçtan Karmaşık Bir İnsan Nasıl Oluşur
Biyolojik gelişim:
son derece şaşırtıcıdır.
Başlangıçta:
tek bir hücre vardır.
Sonra:
bölünmeler gerçekleşir.
Hücreler:
farklı görevler üstlenmeye başlar.
Sinir sistemi,
kalp,
kaslar,
kemikler
ve diğer organ sistemleri
oluşur.
Sonunda:
düşünebilen,
hatırlayan,
konuşan
ve kendisinin farkında olan
bir insan ortaya çıkar.
Bu süreç:
bilimsel olarak incelenebilir.
Aynı zamanda:
teolojik açıdan:
tefekkür konusu
olabilir.
Bilincin Ortaya Çıkması Bu Ayetin Düşündürdüğü En Büyük Sorulardan Biri midir
Evet.
Biyoloji:
beynin gelişimini
ve sinir sisteminin işleyişini
çok büyük ölçüde inceleyebilir.
Fakat bilinç:
bugün bile felsefe
ve bilim açısından:
derin sorular taşır.
Nasıl oluyor da:
madde örgütleniyor
ve:
“Ben varım.”
diyen öznel deneyim
ortaya çıkıyor?
Târık ayeti:
doğrudan bilinç felsefesi anlatmaz.
Fakat:
“Neden yaratıldığını düşün.”
çağrısı:
bu büyük soruya da kapı açabilir.
İnsan Başlangıcını Düşününce Allah’ın Kudretiyle Nasıl Bağ Kurulur
Kur’an’ın teolojik mantığı şöyledir:
Bugün gördüğün insan:
bir başlangıçtan meydana geldi.
Bu yaratılış:
Allah’a bağlanıyorsa,
aynı kudretin:
insanı yeniden yaratması
da imkânsız değildir.
Yani:
insanın kendi varlığı:
yeniden diriliş tartışmasının:
düşünsel başlangıç noktası
hâline getirilir.
Bu Ayet Yeniden Diriliş Argümanına Nasıl Hazırlık Yapar
Târık Suresinin ilerleyen ayetinde:
Allah’ın:
insanı yeniden döndürmeye kadir olduğu
bildirilecektir.
Bu nedenle 6. ayet:
tesadüfi bir biyoloji hatırlatması değildir.
Mantıksal akış şudur:
İlk yaratılışını düşün.
Sonra:
yeniden yaratılış neden imkânsız olsun?
İlk oluşum:
Kur’an’ın perspektifinde:
ikinci oluşumun imkânını
düşündürür.
İlk Yaratılış Yeniden Dirilişi Mantıksal Olarak Kanıtlar mı
Bu:
teolojik bir akıl yürütmedir.
Şöyle kurulabilir:
Eğer insanı ilk defa yaratabilecek:
sınırsız ilahî kudret kabul ediliyorsa,
aynı varlığı yeniden yaratmanın:
o kudret açısından imkânsız olduğu
söylenemez.
Ancak:
Allah’ın varlığını veya yeniden dirilişi:
yalnız bu ayetten hareketle:
empirik bilimsel sonuç gibi
sunmak doğru olmaz.
Bu:
inanç sistemi içindeki metafizik bir argümandır.
İnsan Genetik Olarak Anne Ve Babasından Ne Alır
Modern biyolojiye göre:
insan genetik materyalinin:
yarısını anneden,
yarısını babadan
alır.
Sperm ve yumurta:
haploid hücrelerdir.
Döllenmeyle:
diploid kromozom sayısı yeniden oluşur.
Bu bilgiler:
üremenin:
iki taraflı biyolojik katkıya dayandığını
gösterir.
Bu nedenle Târık’taki ifadeleri yorumlarken:
modern bilimin kesin bulgularıyla:
çelişki yaratacak gereksiz iddialardan
kaçınmak gerekir.
İnsan Bedeniyle Kibirlenmek Bu Ayet Açısından Nasıl Görülür
Güzellik,
güç,
gençlik
ve sağlık:
insan için değerli olabilir.
Ama:
kalıcı değildir.
Bugün çok güçlü beden:
yaşlanır.
Güzellik değişir.
Sağlık bozulabilir.
Ayet:
bedeni küçümsemez.
Ama:
bedeni mutlak kimliğe dönüştürmeyi
sorgular.
İnsan:
nereden geldiğini
ve bedeninin geçiciliğini
hatırlamalıdır.
Bu Ayetten Beden Utancı Çıkarmak Doğru mudur
Hayır.
İnsan üremesi:
doğal biyolojik bir süreçtir.
Üreme sıvısının anılması:
insanın bedenini:
ayıp,
kirli
veya değersiz
ilan etmek için değildir.
Amaç:
kibir kırmak ve yaratılışı düşündürmektir.
Bedenin biyolojik oluşumu:
insanın ahlaki değerini azaltmaz.
Tam tersine:
mütevazı bir başlangıçtan:
olağanüstü bir insan varlığının gelişmesi:
hayret uyandırır.
Târık Suresi 5 Ve 6. Ayetler Birlikte Nasıl Okunmalıdır
- ayet:
“İnsan neden yaratıldığına bir baksın.”
- ayet:
“Atılan bir sudan yaratıldı.”
Önce:
soru.Sonra:
cevap.Ama cevap:
son nokta değildir.
- ayet:
konuyu:
bedensel köken açısından
daha da açacaktır.
Ardından:
yeniden diriliş
gündeme gelecektir.
Dolayısıyla sure:
köken → yaratılış → yeniden yaratılış
şeklinde ilerler.
Târık Suresi 6. Ayetin En Derin Mesajı Nedir
Târık Suresinin altıncı ayeti:
“Atılan bir sudan yaratıldı.”
der.
Bu ifade:
insanın bütün büyüklük iddialarının:
karşısına çok sade bir başlangıç
koyar.
Bugün insan:
şehirler kuruyor.
Uçak uçuruyor.
Yapay zekâ geliştiriyor.
Yıldızları inceliyor.
Genlerini okuyabiliyor.
Kendisine:
unvanlar,
servetler
ve iktidarlar
oluşturabiliyor.
Ama bütün bunlardan önce:
çok mütevazı bir biyolojik başlangıç
vardı.
Ayet:
“Sen değersizsin.”
demiyor.
Aslında tam tersine:
çok şaşırtıcı bir dönüşüme
işaret ediyor.
Bir üreme sürecinden:
düşünebilen bir insan.
Hafızası olan bir insan.
Ahlaki sorular soran bir insan.
Sevebilen,
özleyebilen,
sanat üretebilen
ve evreni inceleyebilen
bir varlık.
Bu dönüşüm:
insanın aynı anda:
iki şeyi hissetmesine yol açabilir:
tevazu
ve:
hayret.
Tevazu:
çünkü kendi başlangıcımızı:
biz yaratmadık.
Hayret:
çünkü bu başlangıçtan:
böylesine karmaşık bir varlık gelişti.
Ayetin önemli taraflarından biri:
insanın toplumsal statülerini de:
sessizce eşitlemesidir.
Bir kral:
aynı insan biyolojisinin içinden gelir.
Bir milyarder de.
Bir işçi de.
Bir profesör de.
Bir insan:
başka bir insanı:
soyu,
parası
veya makamı nedeniyle:
ontolojik olarak aşağı göremez.
Çünkü herkes:
aynı kırılgan insan oluşumunun
parçasıdır.
Fakat Târık’ın asıl yöneldiği nokta:
yalnız tevazu değildir.
Yeniden diriliştir.
İnsan:
öldükten sonra:
bedeninin dağılmasını düşünür
ve sorabilir:
“Ben nasıl yeniden var olacağım?”
Sure ise onu:
ilk başlangıcına götürür.
Sanki:
“İlk kez nasıl var olduğunu düşündün mü?”
der.
İnsanın başlangıcını:
kendi gözünde küçültmek için değil,
yeniden yaratılışın:
ilahî kudret açısından imkânsız olmadığını
düşündürmek için kullanır.
Burada modern biyoloji:
ayetin yerini almaz.
Ama düşünceyi derinleştirir.
Bir sperm hücresi ile bir yumurta hücresinin birleşmesinden:
bir insan organizmasının gelişmesi:
son derece karmaşık bir süreçtir.
Bu süreç:
doğal mekanizmalarla:
bilim tarafından araştırılır.
Mümin ise aynı mekanizmaları:
ilahî yaratışın işleyişi
olarak yorumlayabilir.
Bu iki düzeyi:
birbirine karıştırmadan düşünmek:
daha sağlamdır.
Ve belki Târık Suresi 6. ayetin en derin mesajı şudur:
İnsan ne kadar yükselirse yükselsin başlangıcını unutmamalıdır. Mütevazı biyolojik kökenimiz değerimizi azaltmaz; kibrimizin ölçüsünü düzeltir. Kur’an da bu başlangıcı yalnız geçmişimizi anlatmak için değil, ilk yaratılıştan hareketle yeniden dirilişin imkânını düşündürmek için hatırlatır.
