Mevlânâ’ya Göre Aşk Nedir 
Semâ, Ayrılık, Ney Ve İnsan Ruhunun Allah’a Yolculuğu Nasıl Yorumlanır
Mevlânâ Kimdir
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, yalnızca bir şair ya da sûfî değildir. O, insan ruhunun içindeki görünmeyen yaraları kelimelerle dokuyan büyük bir maneviyat mimarıdır.
1207 yılında Belh’te doğan Mevlânâ:
- alim,
- fakih,
- mürşid,
- düşünür,
- şair
olarak yaşamış; fakat onu ölümsüz yapan şey, aşkı bir din gibi değil, varoluşun özü gibi anlatmasıdır.
Onun eserleri:
- asırlar geçmesine rağmen eskimemiş,
- farklı dinlerden ve kültürlerden milyonlarca insanı etkilemiş,
- insanın içindeki “sonsuzluk özlemini” dile getirmiştir.
Özellikle:
- Mesnevî
- Divân-ı Kebîr
yalnızca edebî eser değil; aynı zamanda ruhsal yolculuk rehberi olarak görülmüştür.
Mevlânâ’ya Göre Aşk Nedir
Mevlânâ’ya göre aşk:
insanın Allah’tan geldiğini hatırlamasıdır.
Bu aşk:
- geçici değil sonsuzdur,
- bedensel değil ruhsaldır,
- sahip olmaya değil erimeye yönelir.
Ona göre insanın içindeki huzursuzluk aslında:Bu yüzden Mevlânâ aşkı:
- ateş
- deniz
- sarhoşluk
- yok oluş
- yeniden doğuş
olarak tarif eder.
Gerçek aşk:
insanı değiştiren, parçalayan ve yeniden inşa eden bir sırdır.
Ney Neden Ayrılığı Temsil Eder
Mevlânâ’nın en meşhur sembollerinden biri:
Ney’dir.Mesnevî’nin ilk satırları boşuna ney ile başlamaz:
Tasavvufta ney:
- kamışlıktan koparılan insan ruhunu temsil eder.
Yani insan:
- asıl vatanından,
- ilahî kaynağından,
- sonsuz hakikatten
kopmuştur.
Ve bu yüzden içinde açıklayamadığı bir eksiklik hisseder.
Modern insanın:- anlamsızlık hissi,
- yalnızlık korkusu,
- sürekli bir şey araması,
- hiçbir şeyle tam doyamaması
Mevlânâ’ya göre ruhun bu ayrılık acısından kaynaklanır.
Ayrılık Tasavvufta Neden Bu Kadar Önemlidir
Tasavvufun merkezinde “özlem” vardır.
Çünkü özlem olmayan yerde:
- arayış olmaz,
- derinlik oluşmaz,
- hakikat kapısı açılmaz.
Mevlânâ’ya göre insan:
eksik olduğunu fark ettiği anda olgunlaşmaya başlar.
İşte bu yüzden:- hasret,
- yalnızlık,
- gözyaşı,
- iç sıkıntısı
bazen ruhun uyanış işaretleri sayılır.
Çünkü insan en çok:
- kırıldığında,
- kaybettiğinde,
- sustuğunda,
- kendi içine döndüğünde
Hakikati duymaya başlar.
Şems-i Tebrizî Mevlânâ’yı Nasıl Değiştirdi
Şems-i Tebrizî, Mevlânâ’nın hayatındaki en büyük kırılmadır.
Şems gelmeden önce Mevlânâ:
- büyük bir alim,
- saygın bir hoca,
- güçlü bir din bilginiydi.
Fakat Şems ona:
- aklın ötesindeki aşkı,
- teslimiyeti,
- yanmayı,
- ruhsal sarhoşluğu
öğretti.
Şems ile karşılaşması, Mevlânâ’nın içindeki gizli kapıları açtı.Bu yüzden Mevlânâ’nın eserlerindeki derin aşk dili büyük ölçüde Şems’ten sonra ortaya çıkmıştır.
Tasavvufta bu buluşma:
Semâ Nedir Neden Dönülür
Semâ, yalnızca fiziksel bir dönüş değildir.Mevlevîlikte semâ:
- evrenin dönüşünü,
- gezegenlerin hareketini,
- ruhun Allah’a yönelişini,
- insanın kendi merkezini arayışını
temsil eder.
Semâ eden derviş:
- bir elini göğe açar
- diğer elini yere indirir
Bu:
Dönmek ise şunu simgeler:- egodan uzaklaşmayı,
- merkezde Allah’ı bulmayı,
- ruhun ilahî ritme katılmasını.
Bu yüzden semâ bir dans değil;
sessiz bir dua hâlidir.
Mevlânâ’ya Göre İnsan Neden Acı Çeker
Modern dünya acıyı düşman görür.
Mevlânâ ise bazen acının:
- insanı uyandırdığını,
- olgunlaştırdığını,
- derinleştirdiğini söyler.
Ona göre:İnsan:
- her istediğini elde ettiğinde değil,
- eksildiğinde,
- çöktüğünde,
- sabretmek zorunda kaldığında
hakikati anlamaya yaklaşır.
Çünkü ruh:
konfor içinde değil,
arayış içinde büyür.
Fenâ Ve Yok Oluş Mevlânâ’da Nasıl Açıklanır
Tasavvufta aşkın zirvesi:
Fenâdır.Yani:
- benliğin çözülmesi,
- egonun erimesi,
- “ben” duygusunun silinmesi.
Mevlânâ’ya göre gerçek aşk:
Bu yüzden aşık:
- artık kendini merkeze koymaz,
- övülmek istemez,
- üstün görünmeye çalışmaz.
Çünkü ilahî aşkın içinde:
ego yaşayamaz.
Mevlânâ’nın Sessizlik Anlayışı Nedir
Mevlânâ bazen suskunluğu kelimelerden üstün görür.
Çünkü bazı hakikatler:
- anlatılmaz,
- hissedilir.
Bu yüzden der ki:Tasavvufta sessizlik:
- boşluk değil,
- içsel dinleyiştir.
Modern insan sürekli:
- konuşur,
- tüketir,
- dikkat dağıtır.
Ama ruh bazen yalnızca:
- sessizlikte,
- gecede,
- yalnızlıkta
kendini duyabilir.
Aşk Neden İnsanları Dönüştürür
Gerçek aşk:
- insanın maskelerini kırar,
- sahte kimliklerini dağıtır,
- korkularını yüzeye çıkarır.
Mevlânâ’ya göre aşk:
insanı olduğu gibi bırakmaz.
Çünkü aşk:- kibri yakar,
- bencilliği eritir,
- ruhu yumuşatır,
- kalbi genişletir.
Bu yüzden tasavvufta aşk:
bir duygu değil,
bir dönüşüm ateşidir.
Mevlânâ’nın “Gel” Çağrısı Ne Anlatır
Mevlânâ’nın en bilinen çağrısı şudur:
Bu söz:
- kusurlu insanı dışlamayan,
- umutsuzu reddetmeyen,
- günahkârı bile Allah’ın rahmetinden koparmayan
büyük bir merhamet anlayışını temsil eder.
Çünkü Mevlânâ’ya göre:İnsan tamamen temiz olduğu için değil;
arayış içinde olduğu için değerlidir.
Tasavvufta Kalp Neden Bu Kadar Önemlidir
Tasavvufta kalp:
yalnızca organ değildir.
Kalp:
- ilahî hakikatin aynası,
- ruhun merkezi,
- manevî sezginin evidir.
Eğer kalp:- kibir,
- nefret,
- haset,
- dünya tutkusu
ile kaplanırsa insan hakikati göremez.
Bu yüzden sûfîler:
kalbi temizlemeyi,
ruh terbiyesinin merkezi saymıştır.
Mevlânâ’ya Göre Ölüm Nedir
Mevlânâ ölümü korkulacak bir son olarak görmez.
O, ölümü:
“Şeb-i Arûs”yani:
olarak adlandırır.
Çünkü ona göre ölüm:
- yok oluş değil,
- sevgiliye kavuşmadır.
Bu yüzden gerçek sûfî:
ölümden değil,
Hakikatten uzak yaşamaktan korkar.
Modern İnsan Neden Mevlânâ’ya Yakınlık Hisseder
Bugün milyonlarca insan Mevlânâ’nın sözlerinde kendini buluyor.
Çünkü modern insan:
- kalabalık içinde yalnız,
- bilgi içinde huzursuz,
- hız içinde kaybolmuş durumda.
Mevlânâ ise insana:- yavaşlamayı,
- içe dönmeyi,
- ruhunu dinlemeyi,
- sevgiyi merkez yapmayı
hatırlatıyor.
Onun sözleri asırlardır eskimiyor…
Çünkü insan ruhunun temel yaraları değişmiyor.
Mevlânâ’ya Göre Hakiki İnsan Kimdir
Hakiki insan:
- gösterişten uzak,
- merhametli,
- alçak gönüllü,
- içsel farkındalığı yüksek kişidir.
Mevlânâ’ya göre büyüklük:başkalarını ezmekte değil,
nefsini aşabilmektedir.
Bu yüzden tasavvufta:
- tevazu,
- sabır,
- şefkat,
- affetmek
çok büyük erdemler sayılmıştır.
Aşk Ve Akıl Arasındaki İlişki Nasıl Kurulur
Mevlânâ aklı reddetmez.
Fakat yalnızca akılla hakikatin tamamına ulaşılamayacağını söyler.
Çünkü:
- akıl hesap yapar,
- aşk teslim olur.
Ona göre insan:yalnızca düşündüğünde değil,
derinden hissettiğinde
de hakikate yaklaşır.
Bu yüzden tasavvufta:
akıl kandilse,
aşk onun ışığıdır.
Mevlânâ’nın En Büyük Mesajı Nedir
Belki de Mevlânâ’nın bütün öğretisi tek cümlede özetlenebilir:
Çünkü sevgi:
- korkudan daha güçlüdür,
- öfkeden daha kalıcıdır,
- kibri eritir,
- ruhu olgunlaştırır.
Ve gerçek sevgi:yalnızca başkasını değil,
önce insanın kendi içindeki karanlığı değiştirir.
Mevlânâ’nın Öğretisi Bugün Nasıl Yaşanabilir
Bugün Mevlânâ’yı anlamak:
sadece söz paylaşmak değildir.
Gerçek anlayış:
- daha merhametli olmak,
- insanları küçümsememek,
- içsel farkındalık geliştirmek,
- egoyu sorgulamak,
- kalbi sertleştirmemektir.
Çünkü tasavvuf:kaçmak değil,
dünyanın içinde kalıp ruhunu kaybetmemektir.
Son Söz İnsan Gerçekten Neyin Özlemini Çekiyor
Belki de insanın içindeki bütün huzursuzlukların merkezinde tek bir gerçek vardır:
Ruh, geldiği yeri unutmamıştır.Bu yüzden:
- hiçbir başarı tam yetmez,
- hiçbir kalabalık tam doldurmaz,
- hiçbir dünya nimeti sonsuz huzur vermez.
Mevlânâ’nın aşk anlayışı insana şunu fısıldar:
Ve belki de bu yüzden bazı geceler içimizde tarif edemediğimiz bir boşluk oluşur…
Çünkü ruh hâlâ:
Ney’in o eski ayrılık ezgisini duymaktadır.