İnsan Unuttuklarıyla mı, Yoksa İçinde Susturduklarıyla mı Daha Çok Şekillenir 
Sorunun Derinliği Nerededir
"İnsan unuttuklarıyla mı, yoksa içinde susturduklarıyla mı daha çok şekillenir
" sorusu, yalnızca hafıza ile ilgili değildir. Bu soru aynı zamanda benlik, yaralanma, suskunluk, iç baskı, duygusal miras ve ruhun görünmeyen mimarisi ile ilgilidir. 
Çünkü insan hayatında bazı şeyleri gerçekten unutur, bazı şeyleri ise unutmaz; sadece konuşmaz, bastırır, erteler, inkâr eder ya da içine gömer. İşte bu iki alan arasında çok büyük bir fark vardır. Unutulan şey bilincin ışığından çekilmiş olabilir; ama susturulan şey çoğu zaman hâlâ oradadır, sadece sesini kısmıştır.
Bu yüzden sorunun özü şudur: İnsanı daha çok etkileyen şey, zihninden silinmiş olan mı; yoksa zihninde ve kalbinde yaşamaya devam ettiği halde dile gelemediği için içeride sıkışıp kalan mı
Unutmak Ne Demektir
Unutmak, her zaman bir şeyin bütünüyle yok olması anlamına gelmez. Bazen unutmak, yalnızca onun bilinçli yüzeyden çekilmesidir. İnsan bir olayı tarihsel ayrıntılarıyla unutabilir; ama o olayın bıraktığı ruhsal iz hâlâ yaşamaya devam edebilir.
Unutmanın farklı biçimleri vardır:
- gerçekten silinme gibi görünen unutma
- zamanla önem kaybettiği için geri çekilen unutma
- acı verdiği için zihnin geriye ittiği unutma
- yerini başka yaşantıların doldurduğu unutma
Bu nedenle unutmak, her zaman yokluk değildir. Bazen sadece görünmezliktir. Görünmeyen şey ise etkisiz olduğu anlamına gelmez.
Susturmak Ne Demektir
Susturmak ise çok daha aktif ve gerilimli bir süreçtir. Burada şey unutulmamıştır; aksine çoğu zaman hâlâ içeridedir. Sadece konuşulmamış, itiraf edilmemiş, kabul edilmemiş ya da yaşanmasına izin verilmemiştir.
İnsan şunları susturabilir:
- bir kırgınlığı
- bir utancı
- bir korkuyu
- bir arzuyu
- bir öfkeyi
- bir sevgi ihtiyacını
- bir değersizlik hissini
Susturulan şey, çoğu zaman unutulandan farklı olarak içeride enerjisini korur. Ses çıkarmasa bile basınç üretir. Bu yüzden susturulan duygular, benliği çoğu zaman daha derinden biçimlendirir.
Unutulan Şeyler Bizi Nasıl Etkiler
Unutulan şeyler, çoğu zaman dolaylı yollarla etkide bulunur. İnsan neyi neden yaptığını tam bilmeyebilir; ama bazı eğilimlerinin, bazı korkularının, bazı seçimlerinin kökü unutulmuş yaşantılara dayanabilir.
Örneğin kişi:
- neden sürekli tetikte olduğunu açıklayamayabilir
- neden bazı insanlardan sebepsiz uzak durduğunu bilemeyebilir
- neden belirli durumlarda ansızın hüzünlendiğini anlayamayabilir
- neden bazı başarıların bile ona huzur vermediğini çözemeyebilir
Burada unutulan şey, doğrudan konuşulmaz ama karaktere gölge gibi yayılır. İnsan fark etmeden onunla yaşar. Demek ki unutulan da güçlüdür; çünkü sessizce davranışa dönüşebilir.
Susturulan Şeyler Bizi Nasıl Etkiler
Susturulan şeylerin etkisi ise genellikle daha yoğundur. Çünkü orada sadece geçmişten kalan bir iz değil, hâlâ devam eden bir iç gerilim vardır. Kişi aslında ne hissettiğini bilir ya da en azından o hissin varlığını sezer; fakat ona alan açmaz. İşte bu bastırılmış canlılık, ruhun içinde düğüm oluşturur.
Susturulan şeyler insanda şunlara yol açabilir:
- ani öfke patlamaları
- açıklanamayan iç sıkışma
- ilişkilerde mesafe
- kendi duygusuna yabancılaşma
- fazla kontrollü görünme ihtiyacı
- ağlayamama, konuşamama, yakınlık kuramama
Bu yüzden susturulan şeyler, unutulanlardan daha aktif bir biçimde benliğin içinde çalışır. Onlar yalnızca iz bırakmaz; içeride baskı da üretir.
Hangisi Daha Derin İz Bırakır
Genel olarak söylemek gerekirse, insanı çoğu zaman içinde susturdukları daha fazla şekillendirir. Çünkü unutulan şey kısmen çözülmüş, dağılmış veya bilincin uzağına düşmüş olabilir. Ama susturulan şey hâlâ ruhun içindedir; yalnızca dile dönüşmesine izin verilmemiştir.
Susturulan şeyin etkisi daha güçlüdür, çünkü:
- içeride canlı kalır
- enerjisini kaybetmez
- başka duygulara dönüşebilir
- ilişkileri doğrudan etkiler
- benliğin iç tonunu belirler
Yani unutulan şey gölgedir; susturulan şey ise bazen içeride kapatılmış bir oda gibidir. Ve o odadan gelen sessiz titreşim, insanın bütün evine yayılabilir.
İnsan Neden Bazı Şeyleri Susturur
İnsan her zaman kötücül ya da bilinçli bir seçimle susturmaz. Çoğu zaman susturma, hayatta kalma stratejisidir. Kişi bazı duygularla temas ederse çökeceğini sanır. Bu yüzden onları bastırır, erteler ya da duvar arkasına koyar.
Susturmanın yaygın nedenleri şunlar olabilir:
- acının çok yoğun olması
- çevrede güvenli alan bulunmaması
- küçüklükten beri "ağlama", "abartma", "sus" mesajı alınması
- duyguların ayıp ya da zayıflık sanılması
- kaybetme korkusu
- sevilmeme endişesi
Bu yüzden susturulan şey, çoğu zaman zayıflığın değil; zamanında bulunamamış güvenin işaretidir.
Susturulan Duygular Unutulmuş Gibi Görünebilir mi
Evet, çok sık olur. İnsan bazen bir şeyi gerçekten unuttuğunu sanır; oysa aslında yalnızca onunla temasını kesmiştir. Duygu hâlâ içeridedir ama kelimesi kaybolmuştur.
Bu durum şu şekillerde görülür:
- "Bir şey var ama ne olduğunu bilmiyorum" hissi
- sebepsiz ağlama isteği
- anlamsız görünen öfke
- belirli insanlarda aşırı savunma hali
- geçmişe dair boşluk hissi
Bazen unutma ile susturma birbirine karışır. Ama fark şuradadır: unutulan şey geri çağrıldığında belirsiz kalabilir; susturulan şey ise açıldığında çoğu zaman güçlü bir duygu boşalmasıyla kendini belli eder.
Beden Bu İki Alanı Nasıl Taşır
Beden unutulanı da, susturulanı da taşır; ama susturulanı daha gergin biçimde taşır. Çünkü bastırılmış duygular, bedende çözülememiş enerji gibi kalabilir.
Bu şu biçimlerde görülebilir:
- omuzlarda sürekli gerginlik
- mide sıkışması
- boğaz düğümlenmesi
- nefesin yüzeyselleşmesi
- rahatlayamama hali
- yakınlık anında bedensel geri çekilme
Burada beden adeta şöyle der: "Zihin susturdu ama ben unutmadım." İşte bu yüzden insan sadece zihninden değil, bedeninden de okunmalıdır.
Unutulan mı Daha Sessizdir, Susturulan mı
İlk bakışta unutulan daha sessiz görünür. Ama gerçekte susturulan şeyin sessizliği daha ağırdır. Çünkü unutulan bazen bulanıklaşmıştır; susturulan ise bilinçli ya da yarı bilinçli biçimde içeride tutulmaktadır.
Unutulan şey:
- uzaklaşmış olabilir
- zayıflamış olabilir
- çağrılınca güçlükle gelir
Susturulan şey ise:
- yakın ama kapalıdır
- hissedilir ama konuşulmaz
- içeride titreşir ama adı anılmaz
Bu nedenle susturulanın sessizliği, çoğu zaman unutulanın sessizliğinden daha yoğundur.
İlişkilerde Hangisi Daha Çok Belirleyicidir
İlişkilerde insanı çoğu zaman unuttuklarından çok susturdukları belirler. Çünkü ilişki canlı bir alandır ve canlı alanlarda bastırılmış duygular hemen davranışa dönüşür.
Mesela kişi:
- sevgi ihtiyacını susturuyorsa mesafeli görünebilir
- öfkesini susturuyorsa pasif agresif davranabilir
- terk edilme korkusunu susturuyorsa aşırı yapışabilir ya da tamamen kaçabilir
- utancını susturuyorsa samimiyetten kaçınabilir
İlişkiler, içimizde susturduğumuz şeyleri görünür kılan aynalardır. Bu yüzden ilişkisel kaderi en çok belirleyen şeylerden biri, insanın kendi içinde konuşmasına izin vermediği duygulardır.
Unutmak Koruyucu mudur, Susturmak mı
Kısa vadede ikisi de koruyucu olabilir. İnsan bazen unutmasa yaşayamaz, bazen de susturmasa ayakta kalamaz. Fakat uzun vadede fark ortaya çıkar. Unutmak zamanla yumuşayabilir; susturmak ise çoğu zaman iç baskıyı büyütebilir.
Koruyuculuk açısından:
- unutmak bazen yaraya kabuk bağlatır
- susturmak ise bazen yaranın üstünü kapatır ama içini iltihaplı bırakır
Bu yüzden susturma, geçici koruma sağlasa da kalıcı iyileşme getirmeyebilir. İyileşme çoğu zaman bastırılanın güvenli bir alanda dile gelebilmesiyle başlar.
İçinde Susturulan Şeyler Karaktere Nasıl Dönüşür
İnsan uzun süre neyi susturuyorsa, bir süre sonra onu yalnızca taşımaz; onun etrafında bir karakter de kurar. Yani bastırılan duygu, davranış biçimine dönüşebilir.
Örneğin:
- susturulmuş korku, aşırı kontrolcülüğe dönüşebilir
- susturulmuş kırgınlık, soğukluğa dönüşebilir
- susturulmuş sevgi ihtiyacı, bağımlı bağlanmaya dönüşebilir
- susturulmuş utanç, kibir maskesine dönüşebilir
- susturulmuş değersizlik, sürekli başarı arayışına dönüşebilir
Demek ki susturulan şeyler yalnızca içeride kalmaz; zamanla kişiliğin diline bürünür.
Unutulan Şeyler de Kaderi Belirleyebilir mi
Evet, unutulan şeyler de kaderi etkileyebilir. Çünkü unutulmuş yaşantılar bilinç dışı eğilimler, korkular, çekilmeler ve tekrarlar olarak geri dönebilir. Fakat onların etkisi çoğu zaman dolaylıdır. Susturulan şeyler ise daha doğrudan bir iç tansiyon üretir.
Bu ayrımı şöyle düşünebiliriz:
- unutulan şey toprağın altındaki kök gibidir
- susturulan şey ise içerde açılmayan ama büyümeye devam eden bir düğüm gibidir
İkisi de etkilidir. Ama düğüm, çoğu zaman kökten daha fazla günlük acı üretir.
İnsan İyileşmek İçin Ne Yapmalıdır
İyileşme, her şeyi hatırlamak zorunda olmak demek değildir. Ama insanın içinde susturduğu şeylerle güvenli biçimde temas kurabilmesi çok önemlidir. Çünkü çoğu ruhsal dönüşüm, unutulan her ayrıntının geri gelmesiyle değil; bastırılan duygunun nihayet tanınmasıyla başlar.
İyileşme için gerekenler arasında şunlar olabilir:
- duyguyu isimlendirmek
- kendine dürüst olmak
- güvenli bir ilişkide konuşabilmek
- beden sinyallerini ciddiye almak
- kendini suçlamadan hissetmeye izin vermek
- geçmişi inkâr etmeden bugünü yeniden kurmak
İnsan bazen susturduğunu konuşabildiği anda ilk kez gerçekten hafifler.
Ruhsal Olgunluk Hangisini Dönüştürür: Unutulanı mı, Susturulanı mı
Ruhsal olgunluk ikisini de dönüştürebilir; ama öncelikle susturulanı dönüştürmesi gerekir. Çünkü orada hâlâ canlı bir tıkanma vardır. Unutulan şey bazen zaten dağılmıştır; susturulan ise hâlâ içeride etkide bulunmaktadır.
Olgunluk şunu yapar:
- susturulan öfkeyi farkındalığa çevirir
- susturulan utancı şefkatle yumuşatır
- susturulan korkuyu anlayışla çözer
- susturulan özlemi hakikate dönüştürür
Bu yüzden ruhsal büyüme, çoğu zaman içerideki sessiz mahkûmları özgür bırakma cesaretidir.
İnsan Kendini En Çok Nerede Ele Verir
İnsan çoğu zaman hatırladıklarında değil, tetiklendiğinde kendini ele verir. Çünkü tetiklenme anlarında unutulmuş olan değil, susturulmuş olan yüzeye çıkar. Bir bakış, bir cümle, bir mesafe, bir ihmal aniden içeride bastırılmış yarayı görünür kılar.
Bu anlarda kişi:
- gereğinden fazla tepki verebilir
- neden bu kadar kırıldığını anlayamayabilir
- sakin görünmek isterken taşabilir
- güçlü görünürken içten içe çözülebilir
İşte burada benliği asıl biçimlendiren alan görünür olur. İnsan çoğu zaman susturduklarıyla konuşur; sadece bunu sözle değil, tepkileriyle yapar.
Öyleyse İnsanı Asıl Şekillendiren Nedir
En derin cevap şu olabilir: İnsan hem unuttuklarıyla hem susturduklarıyla şekillenir; ama güncel benliği ve ilişkisel kaderi üzerinde daha belirleyici olan çoğu zaman içinde susturduklarıdır. Çünkü susturulan şey hâlâ aktiftir, hâlâ enerjilidir, hâlâ seçimleri, korkuları ve yakınlık biçimlerini etkiler.
Unutulan şey geçmişin gölgesidir. Susturulan şey ise bugünün iç baskısıdır. Biri zemini kurar, diğeri o zemin üzerinde sürekli titreşim üretir. Bu yüzden susturulan duygular çoğu zaman insanın ses tonuna, duruşuna, sevgisine, öfkesine ve yalnızlığına daha doğrudan karışır.
Son Söz İnsan Unuttuklarıyla mı, Yoksa İçinde Susturduklarıyla mı Daha Çok Şekillenir
İnsan yalnızca unuttuklarıyla şekillenmez; fakat onları bütünüyle geride de bırakmaz. Unutulan şeyler, benliğin altında çalışan görünmez kökler gibi kalabilir. Ancak insanın bugünkü ruhsal yapısını, ilişkisel örüntülerini ve iç gerginliğini en çok biçimlendiren alan çoğu zaman içinde susturduklarıdır. Çünkü susturulan şey, unutulmuş değildir; sadece kapatılmıştır. Ve kapatılan şey, çoğu zaman içeride yaşamaya devam eder.
Bu yüzden insanın özgürlüğü, her şeyi hatırlamasında değil; içeride susturduğu hakikate güvenle yaklaşabilmesinde başlar. Çünkü bazı yaralar unutulunca değil, nihayet konuşulabildiğinde dönüşür. İnsan bazen geçmişini hatırlayarak değil; kendi içinde yıllarca susturduğu sesi ilk kez duyarak değişir.
