Haşr Suresi 1. Ayette Göklerde Ve Yerde Olan Her Şeyin Allah’ı Tesbih Etmesi Ne Anlama Gelir 
Haşr Suresi 1. Ayette Ne Buyrulmaktadır
Haşr Suresi’nin 1. ayetinde anlam olarak şöyle buyrulmaktadır:
“Göklerde ve yerde bulunanların hepsi Allah’ı tesbih etmektedir. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.”
Bu ayet, kâinattaki bütün varlıkların Allah’ın yüceliğini, kusursuzluğunu ve eşsiz kudretini ilan ettiğini bildirmektedir.
Gökyüzündeki yıldızlardan yeryüzündeki en küçük canlıya, dağlardan denizlere, görünen varlıklardan insanın henüz keşfedemediği âlemlere kadar her şey Allah’ın yaratması, yönetmesi ve iradesi altında bulunmaktadır.
“Göklerde Ve Yerde Olan Her Şey” İfadesi Neleri Kapsar
Bu ifade, yaratılmış bütün varlıkları içine alan son derece geniş bir anlatımdır.
Göklerde bulunan:
Yıldızlar,
gezegenler,
galaksiler,
melekler,
göksel sistemler
ve yerde bulunan:
İnsanlar,
hayvanlar,
bitkiler,
dağlar,
denizler,
toprak,
gözle görülemeyen canlılar
bu kapsam içerisindedir.
Ayet yalnızca insanın bildiği varlıklardan değil, Allah’ın yarattığı ve insanın henüz tanımadığı bütün âlemlerden söz etmektedir.
Tesbih Ne Anlama Gelir
Tesbih, Allah’ı her türlü eksiklikten, kusurdan, güçsüzlükten ve yaratılmışlara ait özelliklerden uzak tutmak anlamına gelir.
“Sübhanallah” demek:
Allah’ın kusursuz olduğunu,
hiçbir varlığa benzemediğini,
ortağının bulunmadığını,
zulüm ve haksızlıktan uzak olduğunu,
kudretinin sınırsız olduğunu
kabul etmektir.
Tesbih yalnızca dille söylenen bir ifade değildir. Kalple inanmayı, akılla düşünmeyi ve davranışlarla Allah’a kulluk etmeyi de kapsar.
Bütün Varlıklar Allah’ı Dille Mi Tesbih Eder
İnsan tesbihini kelimelerle, dua ve ibadetle ifade edebilir.
Diğer varlıkların tesbih biçimi ise insanın konuşmasına benzemek zorunda değildir.
Her varlık:
Kendisine verilen özelliklerle,
yaratılış düzenine uymasıyla,
Allah’ın koyduğu kanunlar içinde hareket etmesiyle,
varlığıyla Allah’ın kudretini göstermesiyle
tesbih etmektedir.
Bir yıldızın düzenli hareketi, bir tohumun toprağı yararak filizlenmesi ve bir kuşun yaratılışına uygun biçimde yaşaması Allah’ın ilmini ve kudretini gösteren birer tesbih olarak değerlendirilebilir.
İnsan Varlıkların Tesbihini Neden İşitemez
İnsan duyuları sınırlı bir varlıktır.
İnsan kulağı her frekansı işitemez, gözü her şeyi göremez ve aklı yaratılışın bütün sırlarını kuşatamaz.
Varlıkların tesbihlerini anlayamamak, onların tesbih etmediği anlamına gelmez.
İnsan:
Hayvanların bütün iletişim biçimlerini,
bitkilerin kendi aralarındaki etkileşimi,
evrendeki bütün titreşimleri,
maddenin en küçük düzeyindeki hareketleri
tam olarak algılayamaz.
Kur’an, insanın algısının ötesinde büyük bir kulluk ve tesbih düzeninin bulunduğunu haber vermektedir.
Yıldızlar Ve Gezegenler Allah’ı Nasıl Tesbih Eder
Yıldızlar ve gezegenler, Allah’ın koyduğu ölçüler içinde hareket eder.
Bir gezegenin belirli bir yörüngede ilerlemesi, yıldızların doğup sönmesi ve galaksilerin büyük bir düzen içinde hareket etmesi başıboş bir karmaşa değildir.
Onların tesbihi:
Kendilerine verilen düzene uymaları,
yaratılış amaçlarını yerine getirmeleri,
Allah’ın kudretine işaret etmeleri
şeklinde anlaşılabilir.
Gökyüzüne dikkatle bakan insan, yalnızca parlak cisimler değil; ölçü, düzen, denge ve büyük bir kudretin izlerini görür.
Bitkiler Allah’ı Nasıl Tesbih Eder
Bir tohum, küçücük yapısının içinde büyük bir ağacın bütün özelliklerini taşır.
Toprağa düştüğünde uygun şartlarla birlikte filizlenir, kök salar, büyür, yaprak açar ve meyve verir.
Bitkilerin:
Güneşe yönelmesi,
topraktan su ve mineral alması,
oksijen üretmesi,
canlılara besin olması,
mevsimlere uyum göstermesi
yaratılıştaki hikmeti ortaya koyar.
Bitki diliyle konuşmasa bile varlığı ve düzenli işleyişiyle Allah’ın ilmini, rahmetini ve kudretini ilan etmektedir.
Hayvanların Tesbihi Nasıl Anlaşılmalıdır
Her hayvan kendisine verilen özelliklere uygun biçimde yaşar.
Kuşların uçması,
arıların bal üretmesi,
balıkların suda yaşayabilmesi,
göçmen hayvanların yollarını bulması,
yavruların korunması
olağanüstü bir yaratılış düzenini gösterir.
Hayvanların sesleri ve hareketleri yalnızca biyolojik faaliyetler olarak görülmemelidir. Kur’an’ın bildirdiği şekilde her varlık kendi yaratılışına özgü bir tesbih içindedir.
İnsan onların bütün tesbih biçimlerini anlayamasa bile Allah onları bilmektedir.
Dağlar, Taşlar Ve Cansız Varlıklar Tesbih Eder Mi
Kur’an’ın ifadesi yalnızca canlı varlıklarla sınırlı değildir.
Dağlar, taşlar, toprak, su ve insanın cansız olarak tanımladığı varlıklar da Allah’ı tesbih etmektedir.
Cansız varlıkların tesbihi:
Allah’ın koyduğu fiziksel yasalara uymaları,
varlıklarını belirlenmiş bir ölçü içinde sürdürmeleri,
yaratılışlarındaki düzenle Allah’ın kudretini göstermeleri
şeklinde düşünülebilir.
Bir taşın atomları, bir dağın oluşumu ve suyun hayat için taşıdığı özellikler tesadüfî ve anlamsız değildir.
Denizlerin Tesbihi Ne Anlama Gelir
Denizler, dünya üzerindeki hayatın devamı için büyük bir görev üstlenmektedir.
Denizler:
İklimi dengeler,
sayısız canlıya yaşam alanı oluşturur,
su döngüsüne katkı sağlar,
insanlara besin ve ulaşım imkânı sunar,
dünyanın sıcaklık dengesini etkiler.
Dalgaların hareketi, akıntılar ve deniz altındaki hayat Allah’ın yarattığı büyük düzenin parçalarıdır.
Denizlerin tesbihi, yaratılış görevlerini Allah’ın belirlediği ölçüler içinde yerine getirmeleridir.
İnsan Da Zorunlu Olarak Allah’ı Tesbih Eder Mi
İnsan bedeni yaratılış düzenine bağlı olarak Allah’ın kudretine şahitlik eder.
Kalbin çalışması,
kanın dolaşması,
hücrelerin yenilenmesi,
solunumun devam etmesi,
beynin faaliyetleri
insanın iradesinden büyük ölçüde bağımsız biçimde sürmektedir.
Bu bakımdan insanın bedeni Allah’ın yaratılış kanunlarına boyun eğmektedir.
Ancak insan irade sahibi olduğu için bilinçli kullukta diğer varlıklardan ayrılır.
İnsan diliyle Allah’ı tesbih edebilir veya kibirle O’nu inkâr etmeyi tercih edebilir.
Bilinçli Tesbih İle Yaratılıştan Gelen Tesbih Arasındaki Fark Nedir
Yaratılıştan gelen tesbih, varlıkların kendilerine konulan düzene uygun hareket etmeleridir.
Bilinçli tesbih ise insanın:
Allah’ı tanıması,
O’nun büyüklüğünü kabul etmesi,
şükretmesi,
ibadet etmesi,
ahlakını güzelleştirmesi
ile gerçekleşir.
Güneş doğuşunu geciktirmez, dünya yörüngesinden keyfî olarak ayrılmaz ve tohum yaratılış görevine karşı gelmez.
İnsan ise iradesi sebebiyle itaat veya isyan arasında seçim yapabilir.
Bu nedenle insanın bilinçli tesbihi büyük bir değer ve sorumluluk taşır.
Allah’ın Tesbihe İhtiyacı Var Mıdır
Allah hiçbir varlığın ibadetine, övgüsüne veya tesbihine muhtaç değildir.
Bütün yaratılmışlar Allah’ı inkâr etse bile O’nun yüceliğinde hiçbir eksilme olmaz.
Bütün varlıklar Allah’ı tesbih etse de bu O’nun büyüklüğünü artırmaz.
Tesbih insana fayda sağlar.
İnsan tesbihle:
Yaratılmış olduğunu hatırlar,
kibrini azaltır,
nimetlerin sahibini tanır,
kalbini dünya tutkusundan arındırır,
Allah’a olan bağlılığını güçlendirir.
Allah’a kulluk insanın ihtiyacıdır; Allah’ın ihtiyacı değildir.
“O Mutlak Güç Sahibidir” Ne Anlama Gelir
Ayette Allah’ın Azîz olduğu bildirilmektedir.
Azîz:
Gücü yenilmeyen,
hiçbir varlığın mağlup edemediği,
hükmü engellenemeyen,
izzet ve üstünlük sahibi
anlamlarına gelir.
Evrendeki bütün güçler sınırlıdır.
Yıldızların enerjisi tükenebilir, devletler yıkılabilir, insanlar yaşlanabilir ve en güçlü canlılar ölebilir.
Allah’ın kudreti ise azalmaz, sona ermez ve başka bir kaynağa dayanmaz.
Allah’ın Güçlü Olması İnsana Ne Öğretir
Allah’ın mutlak güç sahibi olduğunu bilen insan:
İnsanları sınırsız güç sahibi görmez,
zalimlerden korkarken ümidini kaybetmez,
kendi gücüyle kibirlenmez,
başarılarını yalnızca kendisine bağlamaz,
zor zamanlarda Allah’a yönelir.
Dünyadaki hiçbir güç mutlak değildir.
Bugün yükselen kişi yarın düşebilir, bugün zayıf görülen insan yarın güçlenebilir.
Mümin, değişen dünya dengelerinin üzerinde Allah’ın değişmeyen kudretini hatırlar.
“Hüküm Ve Hikmet Sahibidir” Ne Anlama Gelir
Ayette Allah’ın Hakîm olduğu da bildirilmektedir.
Hakîm:
Her işi yerli yerinde yapan,
hükümlerinde hikmet bulunan,
yaratmasında anlamsızlık olmayan,
her şeyi gerçek amacına uygun düzenleyen
anlamlarına gelir.
İnsan yaşadığı bazı olayların hikmetini hemen anlayamayabilir.
Fakat anlayamamak, olayın bütünüyle anlamsız olduğu anlamına gelmez.
İnsanın bilgisi sınırlıdır; Allah ise geçmişi, bugünü, geleceği ve bütün sonuçları bilir.
Allah’ın Kudreti İle Hikmeti Neden Birlikte Anılmıştır
Sınırsız güç, hikmet ve adalet olmadan düşünüldüğünde insan için korkutucu olabilir.
Fakat Allah’ın gücü:
Bilgiyle,
adaletle,
merhametle,
hikmetle
birliktedir.
Allah güçlü olduğu için dilediğini keyfî biçimde yapan bir varlık değildir.
O’nun hiçbir hükmü bilgisizliğe, zulme veya anlamsızlığa dayanmaz.
Ayet Allah’ın hem her şeye gücünün yettiğini hem de bütün işlerini hikmetle gerçekleştirdiğini bildirmektedir.
Haşr Suresi 1. Ayet Günümüz İnsanına Ne Söyler
Modern insan teknoloji, bilim ve üretim gücü sayesinde kendisini doğanın mutlak hâkimi gibi görebilir.
Fakat ayet insana şu gerçekleri hatırlatmaktadır:
Kâinat insandan önce de Allah’ı tesbih ediyordu.
İnsan evrenin sahibi değil, onun içindeki sorumlu bir varlıktır.
Doğa yalnızca kullanılacak bir kaynak değildir.
Her canlı yaratılış düzeninin değerli bir parçasıdır.
İnsan sahip olduğu güçle kibirlenmemelidir.
Bilimsel keşifler Allah’ın yaratışındaki düzeni düşünmeye vesile olmalıdır.
Allah’ın kudreti ile hikmeti hiçbir zaman birbirinden ayrılmaz.
İnsan doğaya zarar verdiğinde yalnızca maddi kaynakları değil, Allah’ın ayetlerini taşıyan yaratılış düzenini de tahrip etmektedir.
Haşr Suresi 1. Ayetin Büyük Mesajı Nedir
Haşr Suresi’nin 1. ayeti, bütün kâinatın Allah’a yönelmiş büyük bir tesbih hâlinde olduğunu bildirmektedir.
Yıldızlar yörüngelerinde,
denizler dalgalarında,
kuşlar uçuşlarında,
ağaçlar büyümelerinde,
hücreler çalışmalarında,
dağlar sessizliklerinde
Allah’ın kudretini ve hikmetini göstermektedir.
Ayetin büyük mesajı şudur:
Kâinatta hiçbir varlık başıboş değildir.
Her şey Allah’ın yarattığı ölçü ve düzen içinde hareket etmektedir.
Tesbih yalnızca dille değil, varoluş ve itaatle de gerçekleşir.
İnsan yaratılışın sahibi değil, onun içindeki sorumlu bir kuldur.
Allah hiçbir varlığın ibadetine muhtaç değildir.
Allah’ın kudreti sınırsız, bütün işleri ise hikmetlidir.
İnsana düşen, kâinatın tesbihine bilinçli kullukla katılmaktır.
İnsan gökyüzüne, toprağa, denizlere ve kendi bedenine dikkatle baktığında Allah’ın ayetleriyle çevrili olduğunu fark eder.
Kâinatın her parçası insana aynı hakikati hatırlatmaktadır:
Varlık sahipsiz değildir, hayat anlamsız değildir ve bütün yaratılış Allah’ın kudretiyle ayakta durmaktadır.
